۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

Һәм (иҫеңдә тотоғоҙ), Ибраһим Раббы тарафынан бер нисә һөйләм менән һыналғанда, ул уларҙы камил рәүештә үтәне. Ул (Аллаһ): «Ысынлап та, Мин һине бөтә кешеләрҙең башлығы итеп ҡуйҙым», — тине. Ул (Ибраһим): «Ә (шулай уҡ) минең балаларымдан һәм ейәндәремдән?» Аллаһ Тәғәлә әйтә: «(Дөрөҫ, әммә) Минең вәғәҙәм залимдарға ҡағылмай».

۞ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىٓ اٰدَمَ وَنُوْحًا وَّاٰلَ اِبْرٰهِيْمَ وَاٰلَ عِمْرٰنَ عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

innallāhaṣṭafā ādama wa nūḥaw wa āla ibrāhīma wa āla ‘imrāna ‘alal-‘ālamīn(a).

Ысынлап та, Аллаһ Әҙәмде, Нухты, Ибраһим ғаиләһен һәм Ғимран ғаиләһен бөтә халыҡтарҙан (үҙ замандарында) өҫтөн һайланы.

فَنَادَتْهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ وَهُوَ قَاۤىِٕمٌ يُّصَلِّيْ فِى الْمِحْرَابِۙ اَنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكَ بِيَحْيٰى مُصَدِّقًاۢ بِكَلِمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ وَسَيِّدًا وَّحَصُوْرًا وَّنَبِيًّا مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

fanādathul-malā'ikatu wa huwa qā'imuy yuṣallī fil-miḥrāb(i), annallāha yubasysyiruka biyaḥyā muṣaddiqam bikalimatim minallāhi wa sayyidaw wa ḥaṣūraw wa nabiyyam minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Һуңынан фәрештәләр уны, михрабта намаҙ уҡып торғанда,: «Аллаһ һиңә Яхъяның тыуыуы менән һөйөнөслө хәбәр килтерә, ул Аллаһтан килгән һөйләмде (һүҙҙе) раҫлай, өлгө, үҙен (нәфсенән) тыя алған һәм тәҡүәлеләр араһында пәйғәмбәр», — тип саҡырҙы.

اِذْ قَالَتِ الْمَلٰۤىِٕكَةُ يٰمَرْيَمُ اِنَّ اللّٰهَ يُبَشِّرُكِ بِكَلِمَةٍ مِّنْهُۖ اسْمُهُ الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ وَجِيْهًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَۙ

iż qālatil-malā'ikatu yā maryama innallāha yubasysyiruki bikalimatim minhusmuhul-masīḥu ‘īsabnu maryama wajīhan fid-dun-yā wal-ākhirati wa minal-muqarrabīn(a).

(Иҫегеҙгә төшөрөгөҙ), фәрештәләр: «Эй, Мәрйәм! Ысынлап та, Алла һиңә Үҙенән (йәғни ул) бер хөкөм тураһында һөйөнөслө хәбәр килтерә, уның исеме Мәрйәм улы Ғайса Мәсих, донъяла һәм әхирәттә абруйлы кеше, һәм (Аллаһҡа) яҡын килтерелгәндәрҙең береһе», — тигән.

فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللّٰهِ لِنْتَ لَهُمْ ۚ وَلَوْ كُنْتَ فَظًّا غَلِيْظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوْا مِنْ حَوْلِكَ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمْ وَشَاوِرْهُمْ فِى الْاَمْرِۚ فَاِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِيْنَ

fabimā raḥmatim minallāhi linta lahum, wa lau kunta faẓẓan galīẓal-qalbi lanfaḍḍū min ḥaulik(a), fa‘fu ‘anhum wastagfir lahum wa syāwirhum fil-amr(i), fa iżā ‘azamta fa tawakkal ‘alallāh(i), innallāha yuḥibbul-mutawakkilīn(a).

Тимәк, Аллаһ Тәғәләнең рәхмәте арҡаһында һин (Мөхәммәт) уларға ҡарата йомшаҡ булдың. Ҡаты эш итһәң, ҡырыҫ күңелле булһаң, улар һис шикһеҙ тирә-яҡтағыларҙан алыҫлашасаҡ. Шуға күрә уларҙы ғәфү итегеҙ һәм улар өсөн ғәфү үтенегеҙ, был мәсьәләлә улар менән кәңәшләшегеҙ. Һуңынан ҡарар ҡабул иткәс, Аллаһҡа тәүәккәл ит. Ысынлап та, Аллаһ үҙенә тәүәккәл иткәндәрҙе ярата.

وَمَا كَانَ لِنَبِيٍّ اَنْ يَّغُلَّ ۗوَمَنْ يَّغْلُلْ يَأْتِ بِمَا غَلَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۚ ثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa mā kāna linabiyyin ay yagull(a), wa may yaglul ya'ti bimā galla yaumal-qiyāmah(ti), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ә пәйғәмбәрҙең (һуғыш ғәнимәте мәсьәләләрендә) хыянат итеүе мөмкин түгел. Кем хыянат итһә, һис шикһеҙ, Ҡиәмәт көнөндә ул хыянат иткән нәмәһе менән килер. Шул саҡта һәр кемгә ҡылған эштәренә ҡарап камил сауап бирелер һәм уларға золом ҡылынмаҫ.

مَا كَانَ اللّٰهُ لِيَذَرَ الْمُؤْمِنِيْنَ عَلٰى مَآ اَنْتُمْ عَلَيْهِ حَتّٰى يَمِيْزَ الْخَبِيْثَ مِنَ الطَّيِّبِ ۗ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُطْلِعَكُمْ عَلَى الْغَيْبِ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَجْتَبِيْ مِنْ رُّسُلِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ ۚ وَاِنْ تُؤْمِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَلَكُمْ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

mā kānallāhu liyażaral-mu'minīna ‘alā mā antum ‘alaihi ḥattā yamīzal-khabīṡa minaṭ-ṭayyib(i), wa mā kānallāhu liyuṭli‘akum ‘alal-gaibi wa lākinnallāha yajtabī mir rusulihī may yasyā'(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa in tu'minū wa tattaqū fa lakum ajrun ‘aẓīm(un).

Аллаһы Тәғәлә мөьминдәрҙе һинең бөгөнгө хәлеңдә ҡалдырмаясаҡ, шуға ла насарҙы яҡшынан айыра. Аллаһ һиңә йәшерен нәмәләрҙе күрһәтмәҫ, әммә Аллаһ Үҙенең пәйғәмбәрҙәре араһынан кемде теләй, шуны һайлай. Шуның өсөн Аллаһҡа һәм Уның пәйғәмбәрҙәренә иман килтерегеҙ. Иман һәм тәҡүәлек булһа, тимәк, ҙур сауап аласаҡһығыҙ.

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

Ибраһимға халҡы менән йөҙгә-йөҙ осрашһын өсөн биргән хәбәребеҙ шулдыр. Беҙ теләгән кешенең дәрәжәһен күтәрәбеҙ. Ысынлап та, һинең Раббың хикмәтле, бөтә нәмәне белеүсе!

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Беҙ уға Исхаҡ менән Яҡупты бирҙек. Һәр береһенә Беҙ тура юл бирҙек; һәм унан алда Нухҡа һәм уның ҡайһы бер нәҫелдәренә (Ибраһимға), атап әйткәндә, Дауытҡа, Сөләймәнгә, Әйүпкә, Йософҡа, Мусаға һәм Һарунға тура юл бирҙек. Беҙ изгелек ҡылғандарҙы шулай бүләкләйбеҙ.

وَزَكَرِيَّا وَيَحْيٰى وَعِيْسٰى وَاِلْيَاسَۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَۙ

wa zakariyyā wa yaḥyā wa ‘īsā wa ilyās(a), kullum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

һәм Зәкәриә, Яхъя, Иса һәм Ильяс. Барыһы ла тәҡүә кешеләр,

وَاِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَيُوْنُسَ وَلُوْطًاۗ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

wa ismā‘īla wal-yasa‘a wa yūnusa wa lūṭā(n), wa kullan faḍḍalnā ‘alal-‘ālamīn(a).

һәм Исмәғил, Алясаъ, Юныс һәм Лут. Һәр беребеҙ башҡа кешеләрҙән (үҙ заманында) юғарыраҡ (үҙ дәрәжәһен) күтәргән,

وَمِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَاِخْوَانِهِمْ ۚوَاجْتَبَيْنٰهُمْ وَهَدَيْنٰهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa min ābā'ihim wa żurriyyātihim wa ikhwānihim, wajtabaināhum wa hadaināhum ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

уларҙың ҡайһы бер ата-бабаларының, нәҫелдәренең һәм ҡәрҙәштәренең дәрәжәһен дә арттырҙыҡ. Беҙ уларҙы һайланыҡ (пәйғәмбәрҙәр һәм илселәр булдылар) һәм уларҙы тура юлға күндерҙек.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚفَاِنْ يَّكْفُرْ بِهَا هٰٓؤُلَاۤءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُوْا بِهَا بِكٰفِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ātaināhumul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwah(ta), fa iy yakfur bihā hā'ulā'i faqad wakkalnā bihā qaumal laisū bihā bikāfirīn(a).

Бына ошо кешеләргә Беҙ китап, хикмәт һәм пәйғәмбәрлек биргән кешеләр. Әгәр халыҡ (Ҡөрәйеш) уны инҡар итһә, Беҙ уны инҡар итмәгән халыҡҡа тапшырырбыҙ.

وَاِذَا جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ قَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ حَتّٰى نُؤْتٰى مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ رُسُلُ اللّٰهِ ۘ اَللّٰهُ اَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسٰلَتَهٗۗ سَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْا صَغَارٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعَذَابٌ شَدِيْدٌۢ بِمَا كَانُوْا يَمْكُرُوْنَ

wa iżā jā'athum āyatun qālū lan nu'mina ḥattā nu'tā miṡla mā ūtiya rusulullāh(i), allāhu a‘lamu ḥaiṡu yaj‘alu risālatah(ū), sayuṣībul-lażīna ajramū ṣagārun ‘indallāhi wa ‘ażābun syadīdum bimā kānū yamkurūn(a).

Уларға берәй аят килгәс, улар: «Беҙ Аллаһ илселәренә бирелгән кеүек, беҙгә бирелмәйенсә, ышанмаясаҡбыҙ», — тиҙәр. Аллаһ Тәғәлә үҙенең илселек бурысын ҡайҙа ҡуйғанын яҡшыраҡ белә. Гонаһ ҡылған кешеләргә Аллаһ Тәғәлә алдында хурлыҡ һәм ҡаты яза килтереләсәк, сөнки улар ҡылған алдашыуҙары арҡаһында.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ул (Нух) яуап бирҙе: «Эй, халҡым, мин аҙашмайым, барлыҡ ғәләмдәрҙең Раббыһы тарафынан ебәрелгән илсемен!»

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Һеҙҙе киҫәтеү өсөн һәм һеҙ тәҡүәле булыу өсөн, мәрхәмәтле булыу өсөн, үҙ арағыҙҙан бер кеше аша Раббығыҙҙан киҫәтеү килеүенә аптырайһығыҙмы?

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ул (Һуд) яуап бирҙе: «Эй, халҡым, мин аҡылдан яҙғанмын түгел, ә мин бөтә ғәләмдәрҙең Раббыһының илсеһемен».

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

Мин һеҙгә Раббымдың хәбәрен еткерәм һәм һеҙгә ышаныслы кәңәштәр бирәм.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Һеҙҙе киҫәтеү өсөн арағыҙҙан бер кеше аша Раббығыҙҙан киҫәтеү килеүенә аптырайһығыҙмы? Нух ҡәүеменән һуң һеҙҙе хәлфәләр итеп ҡуйғанын, физик көс һәм буй-һын буйынса һеҙҙән өҫтөн булғанын иҫкә төшөрөгөҙ. Шулай булғас, бәхетле булһын өсөн, Аллаһ биргән ниғмәттәрҙе иҫкә төшөрөгөҙ. ”

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

Сәмүд ҡәүеменә лә (Беҙ ебәрҙек) уларҙың бер туған ҡустыһы Салехты. Ул: "Эй, халҡым! Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ! Һеҙгә Унан башҡа илаһ юҡ. Ысынлап та, һеҙгә Раббығыҙҙан асыҡ дәлил килде. Был (а) Аллаһтан килгән инә дөйә һеҙгә ғибрәт. Ул Аллаһ ерендә туҡланһын, уға зыян килтермәгеҙ, юғиһә һеҙ ғазаплы ғазап кисерерһегеҙ".

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

Ә Мәҙйән халҡына уларҙың үҙ ҡәрҙәштәре булған Шөәйбте ебәрҙек. Ул әйтте: "Эй, халҡым! Аллаһҡа ғибәҙәт ҡылығыҙ. Һеҙгә Унан башҡа илаһ юҡ. Ысынлап та, һеҙгә Раббығыҙҙан асыҡ дәлилдәр килде. Үлсәүҙәрҙе һәм үлсәүҙәрҙе камиллаштырығыҙ, бер кемгә лә әҙ генә зыян килтермәгеҙ. Ергә зыян килтермәгеҙ, ул яҡшы барлыҡҡа килгәндән һуң.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Уларҙан һуң Беҙ Мусаны Үҙебеҙҙең дәлилдәребеҙ менән Фирғәүенгә һәм уның халҡының башлыҡтарына ебәрҙек, һуңынан улар дәлилдәрҙе ялғанға сығарҙы. Шуға күрә зыян килтереүселәр менән нимә булыуына иғтибар итегеҙ.

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

Мин Аллаһ Тәғәлә тураһында дөрөҫөн әйтергә бурыслымын. Ысынлап та, мин һеҙгә Раббығыҙҙан асыҡ дәлилдәр менән килдем, Исраил балалары минең менән бергә барығыҙ».

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(Аллаһ) әйтте: «Эй, Муса! Ысынлап та, Мин һине башҡа кешеләрҙән һайланым (өҫтөнлөк бирәм) (өҫтөнлөк бирҙем) (өҫтөнлөк бирәм) Минең хәбәремде һәм Минең һүҙҙәремде еткерер өсөн, шуға күрә Мин һиңә биргән нәмәләрҙе ныҡ тот һәм шөкөр итеүселәрҙән бул!»

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

Һәм шулай итеп, Аллаһ һеҙҙе һайланы (пәйғәмбәр булырға) һәм һеҙгә төштәрҙең ҡайһы бер тәфсирҙәрен өйрәтте һәм һеҙгә һәм Яҡуп ғаиләһенә (Үҙенең рәхмәтен) камиллаштырҙы, сөнки Ул быға тиклем һеҙҙең ике олатағыҙға, (атап әйткәндә) Ибраһим менән Исхаҡҡа Үҙенең рәхмәтен камиллаштырған. Ысынлап та, һинең Раббың барыһын да белеүсе, хикмәтле.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

Ә ул (Йософ) өйөндә йәшәгән ҡатын уны арбаны. Ишектәрҙе япты ла: «Миңә яҡын кил», — тине. Йософ: «Мин Аллаһҡа һыйынам, ысынлап та, хужам миңә яҡшы мөнәсәбәттә булды», — тигән. Ысынлап та, ғәҙелһеҙ кешегә бәхет йылмаймаясаҡ.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Һәм, ысынлап та, ҡатын уға (Йософҡа) васыят иткән булған. Әгәр ҙә ул Раббыһынан берәй аят күрмәһә, Йософ та уға теләне. Шулай итеп, Беҙ унан яуызлыҡты һәм ерәнеслекте ситкә йүнәлттек. Ысынлап та, ул (Йософ) Беҙҙең һайланған ҡолдарыбыҙҙан.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

Беҙ һинән алда (Мөхәммәтте) түгел, ә ер халҡы араһында үәхи биргән кешене ебәрҙек. Ер йөҙөндә сәйәхәт итеп, үҙҙәренән алда йәшәгәндәр менән (илсене ялғанға сығарғандар) нимә булғанын күрмәгәндәрме ни? Һәм, ысынлап та, теге донъя ере тәҡүәлеләр өсөн хәйерлерәк. Аңламайһыңмы?

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Уларҙың илселәре уларға: «Беҙ ҙә һеҙҙең кеүек кешеләр генә, әммә Аллаһ Үҙенең ҡолдары араһынан теләгән кешеһенә йомартлыҡ бирә.

يُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ بِالرُّوْحِ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اَنْ اَنْذِرُوْٓا اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاتَّقُوْنِ

yunazzilul-malā'ikata bir-rūḥi min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī an anżirū annahū lā ilāha illā ana fattaqūn(i).

Ул фәрештәләрҙе Үҙенең ҡолдарының араһынан кемгә теләй, шуға бойороғо менән вәхи менән ебәрә: «Минең ҡолдарымды иҫкәртегеҙ: Минән башҡа илаһ юҡ, шуға күрә Мине иҫтә тотоғоҙ».

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

ниғмәттәре өсөн шөкөр итә. Аллаһ Тәғәлә уны һайланы һәм тура юлға күндерҙе.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ مِنْ ذُرِّيَّةِ اٰدَمَ وَمِمَّنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۖ وَّمِنْ ذُرِّيَّةِ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْرَاۤءِيْلَ ۖوَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَاۗ اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُ الرَّحْمٰنِ خَرُّوْا سُجَّدًا وَّبُكِيًّا ۩

ulā'ikal-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna min żurriyyati ādama wa mimman ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), wa min żurriyyati ibrāhīma wa isrā'īl(a), wa mimman hadainā wajtabainā, iżā tutlā ‘alaihim āyātur-raḥmāni kharrū sujjadaw wa bukiyyā(n).

Бына улар Аллаһтың ниғмәттәрен биргән кешеләр, йәғни Әҙәм нәҫеленән пәйғәмбәрҙәрҙән, Нух менән бергә (кәмәлә) килтергән пәйғәмбәрҙәрҙән, Ибраһим һәм Исраил (Яҡуп) тоҡомдарынан һәм Беҙ тура юлға күндергән һәм һайлаған кешеләрҙән. Уларға Мәрхәмәтле Аллаһтың аяттары уҡылғанда, улар баш эйеп илай.

وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِيْۚ

wasṭana‘tuka linafsī.

һәм Мин һине (рәсүл итеп) Үҙемә һайланым.

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

Һәм (хикәйәне иҫкә төшөрөргә) Исмәғил, Иҙрис һәм Зөлкифли. Улар барыһы ла сабыр кешеләр.

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Һәм Беҙ уларҙы Үҙебеҙҙең рәхмәтебеҙгә индерҙек. Ысынлап та, улар тәҡүә кешеләрҙән.

اَللّٰهُ يَصْطَفِيْ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ رُسُلًا وَّمِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ ۚ

allāhu yaṣṭafī minal-malā'ikati rusulaw wa minan-nās(i), innallāha samī‘um baṣīr(un).

Аллаһ (Үҙенең) пәйғәмбәрҙәрен фәрештәләрҙән дә, кешеләрҙән дә һайланы. Ысынлап та, Аллаһ барыһын да ишетеүсе, күреүсе!

ثُمَّ اِنَّكُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ لَمَيِّتُوْنَ ۗ

Ṡumma innakum ba‘da żālika lamayyitūn(a).

Шунан был хәлдән һуң, һис шикһеҙ, үлерһең.

وَيَضِيْقُ صَدْرِيْ وَلَا يَنْطَلِقُ لِسَانِيْ فَاَرْسِلْ اِلٰى هٰرُوْنَ

wa yaḍīqu ṣadrī wa lā yanṭaliqu lisānī fa arsil ilā hārūn(a).

шулай итеп, күкрәгем тар булып, телем иркен йөрөмәне, шуға күрә Һарунды (минең менән) ебәрҙеләр.

وَمَآ اَنَا۠ بِطَارِدِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ

wa mā ana biṭāridil-mu'minīn(a).

Мин иман килтергәндәрҙе ҡыуып сығармаясаҡмын.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Ул (Муса) өлгөрөп, аҡылын камиллаштырғас, Беҙ уға хикмәт (пәйғәмбәрлек) һәм белем бирҙек. Беҙ изгелек ҡылғандарҙы шулай бүләкләйбеҙ.

قَالَتْ اِحْدٰىهُمَا يٰٓاَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ ۖاِنَّ خَيْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِيُّ الْاَمِيْنُ

qālat iḥdāhumā yā abatista'jirh(u), inna khaira manista'jartal-qawiyyul-amīn(u).

Ҡатын-ҡыҙҙарҙан береһе: «Эй, атайым, уны эшсе ит, ысынлап та, һин эшсе итеп ҡабул итә алырлыҡ иң яҡшы кеше – көслө һәм ышаныслы кеше», — тигән.

وَاِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْاَخْيَارِۗ

wa innahum ‘indanā laminal-muṣṭafainal-akhyār(i).

Һәм, ысынлап та, Беҙҙең яҡтан улар иң яҡшы һайланған кешеләрҙән.

وَاذْكُرْ اِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ ۗوَكُلٌّ مِّنَ الْاَخْيَارِۗ

ważkur ismā‘īla wal-yasa‘a wa żal-kifl(i), wa kullum minal-akhyār(i).

Ә Исмәғил, Ильяса‘ һәм Зөлкифлиҙе иҫкә төшөрөгөҙ. Барыһы ла иң шәп кешеләр рәтендә.

۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ

syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).

Ул Нухҡа һәм Беҙ һиңә (Мөхәммәткә) иңдергән һәм Ибраһимға, Мусаға һәм Ғайсаға биргән нәмәләрҙе васыят бирҙе: йәғни динеңде (иманды һәм тәҡүәлекте) яҡла һәм унда бүленмә. Һеҙ өндәгән дингә мөшриктәргә бик ауыр. Аллаһ тәүхид диненә теләгәндәрҙе һайлай һәм ҡайтҡандар өсөн Үҙенең (диненә) тура юл күрһәтә.

هُوَ الَّذِيْ بَعَثَ فِى الْاُمِّيّٖنَ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

huwal-lażī ba‘aṡa fil-ummiyyīna rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).

Тап Ул уҡый-яҙа белмәгән халыҡҡа үҙҙәренең араһынан Пәйғәмбәр ебәрҙе, Пәйғәмбәр уларға аяттарын уҡыны, уларҙы (йәндәрен) сафландырҙы, уларға Китап һәм Хикмәт (Сөннәт) өйрәтте, хатта быға тиклем улар асыҡтан-асыҡ аҙашыуҙа булһа ла.

فَاجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَجَعَلَهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

fajtabāhu rabbuhū faja‘alahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

Шунан һуң Раббыһы уны һайлап алды һәм изгеләрҙән итте.

وَمَا هُوَ عَلَى الْغَيْبِ بِضَنِيْنٍۚ

wa mā huwa ‘alal-gaibi biḍanīn(in).

Ә ул (Мөхәммәт) йәшерен нәмәләрҙе аңлатыуҙа һаран түгел.

وَوَجَدَكَ ضَاۤلًّا فَهَدٰىۖ

wa wajadaka ḍāllan fa hadā.

һәм Ул һеҙҙе ҡаушап ҡалған килеш тапты, шуға күрә Ул һеҙгә тура юл бирҙе