وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ
wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).
Mpi beno kwikila na yina (Quran) ya mono me tinda yina ke ndimisa yina (Torah) kele na beno, mpi beno vanda ve muntu ya ntete ya kubuya yo. Beno teka ve baverse na Mono na ntalu fioti, mpi beno wa Mono boma kaka.
وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ
wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).
Mpi beno wa boma ya kilumbu, (ntangu) muntu mosi ve lenda nwanina muntu ya nkaka ata fioti. Na ntangu yina, konso kisambu mpi nkudulu yina bo ta lomba ta ndimama ve mpi bo ta sadisa bo ve.
اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ
asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).
Ngonda ya haram ti bangonda ya haram, mpi (na) kima mosi ya bo ke zitisaka ke sadilaka (nsiku ya) qisas. Yo yina, konso muntu yina ta nwanisa beno, beno nwanisa yandi na kiteso yina yandi ta nwanisa beno. Beno wa Allah boma mpi beno zaba nde Allah kele ti bantu yina ke tinaka Allah boma.
وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ
wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Mpe kumanisa Hajj na Umra sambu na Nzambi. Kansi kana nge me ziunga (na bambeni), na nima (fwa) hadyu yina kele na pete, mpi kuzenga ve ntu, na ntwala nde hadyu kukuma na kisika ya kufwa. Kana muntu mosi na kati na beno ke bela to kele ti mpasi na ntu (mpi yandi ke zenga nsuki), pana yandi kele ti mukumba ya kusala fidyah, disongidila kubuya madia, kupesa makabu ya mawa to kusala kimenga. Kana nge kele na lutaninu, ebuna konso muntu yina ke sala Umrah na ntwala ya Hajj, yandi (fwete fwa) hadyu yina ke monanaka na pete. Kansi kana yandi me baka yo ve, pana yandi (fwete) buya madia bilumbu tatu na ntangu ya Hajj (nsungi) mpi nsambwadi (bilumbu) na nima ya nge kuvutuka. Yau kele kimvuka ya (bilumbu) kumi. Mutindu mosi, sambu na bantu yina mabuta na bo kezingaka ve penepene ya Mosquée ya Nene. Beno wa Allah boma mpi beno zaba nde Allah kele ngolo mingi na ndola.
اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ
al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).
Hajj (nsungi) kele (na) bangonda yina me ndimama. Konso muntu yina ke sala Hajj na (bangonda) yina, yandi tuba ve mambu ya mvindu (rafats), yandi sala ve mansoni to kuswana ve na ntangu ya Hajj. Konso mambu ya mbote ya beno ke sala, Allah me zaba. Nata bima, sambu na kutuba ya mbote bima ya kuluta mbote kele luzitu. Mpi beno wa Mono boma, beno bantu ya mayele!
۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).
Mpi sala dhikr ya Allah na ntalu ya bilumbu yina bo me tubila. Konso muntu yina ta sala nswalu (kukatuka na Mina) na nima ya bilumbu zole, disumu kele ve na zulu na yandi. Mpi konso muntu yina ke manisa yo kele ve ti disumu (to) sambu na yandi, (disongidila) sambu na bantu yina ke zitisaka Nzambi. Beno wa Nzambi boma, beno zaba nde yandi ta vukisa beno.
نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ
nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).
Bankento na nge kele kilanga sambu na nge, yo yina kwisa na kilanga na nge konso ntangu mpi na mutindu yina nge me zola. Mpe tula na kisika ya ntete (mambu ya mbote) sambu na nge mosi. Beno wa Allah boma mpi beno zaba nde beno ta (kilumbu mosi) kukutana ti Yandi. Mpi pesa nsangu ya mbote na bantu yina ke kwikilaka.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).
Mpi kana beno fwa makwela ti bankento (na beno), ebuna tii (nsuka ya) kisambu na bo, ebuna beno kanga bo na mutindu ya mbote, to beno fwa makwela na bo na mutindu ya mbote (mpi). Mpi beno kanga bo ve ti lukanu ya mbi ya kumonisa bo mpasi. Konso muntu yina ke sala mutindu yai, yandi me kudisala mbi. Mpi kusadila ve baverse ya Allah bonso kima ya kuseka. Beno yibuka nlemvo ya Allah me pesa beno, ti yina Allah me songa beno, disongidila Mukanda (Al-Qur’an) ti Mayele (Sunnah), sambu na kulonga beno. Mpi beno wa Allah boma mpi beno zaba nde Allah me zaba mambu yonso.
۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ
wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).
Mpe ba mama fuana kunwisa bana na bau mabele na bamvula zole ya mvimba, samu na bayina ke zola kunwisa mabele ya mvimba. Mpi mukumba ya tata kele ya kupesa bo bima yina bo kele na yo mfunu mpi kulwatisa bo na mutindu ya mefwana. Muntu kevandaka ve ti kizitu ya kuluta yina yandi lenda nata. Bika nde mama kumona mpasi ve sambu na mwana na yandi mpi bika ve nde tata (kumona mpasi) sambu na mwana na yandi. Ba héritiers mpi kele (obligated) mutindu yina mpi. Kana bo zole ke zola kukatula mabele na kuwakana mpi na kuyindula na kati na bo, pana disumu kele ve na konso muntu na kati na bo. Mpi kana nge kezola kunwisa mwana na nge mabele na muntu yankaka, pana disumu kele ve na kupesa mbongo na mutindu ya mefwana. Beno wa Allah boma mpi beno zaba nde Allah ke monaka mambu yonso ya beno ke salaka.
وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ
wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).
Mpi bankento yina me fwa makwela fwete pesa bo mut’ah na mutindu ya me fwana, bonso mukumba ya muntu ya ke zitisaka Nzambi.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Boma Allah mpi bika mbongo ya nsuka ya me bikala (yina bo me vukisaka ve) kana nge kele muntu ya ke kwikilaka.
وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ
wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).
Mpi beno wa boma ya kilumbu (yina) beno yonso ta vutuka na Allah. Na nima, bo ke pesaka konso muntu lufutu ya kukuka na kutadila mambu yina yandi me sala, mpi bo ke sala yandi mbi ve (beno sala yandi mbi).
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Kana nge kele ti bamfuka mpi bima yina nge fwete futa na nsungi mosi buna, nge fwete sonika yo. Mpi bika nsoniki mosi na kati na beno kusonika yo mbote. Bika nsoniki kubuya ve kusonika yo mutindu Allah me longa yandi, yo yina bika yandi sonika yo. Mpi bika muntu yina kele na mfuka na yo kupesa dictation, mpi bika yandi wa Allah boma, Mfumu na yandi, mpi bika yandi katula kima ve na kati na yo. Kana muntu ya mfuka kele muntu ya kukonda mayele to ya kulemba (na kikalulu na yandi), to ya kukonda ngolo ya kudidikta, pana bika muntu ya ke taninaka yandi kudidikta yo mbote. Beno ta kimbangi ti bambangi zole ya babakala na kati na beno. Kana (bambangi) ya babakala zole kele ve, pana (lenda vanda) bakala mosi ti bankento zole na kati ya bantu ya nge ke zolaka na kati ya bambangi (yina kele), na mpila nde kana mosi me vila, yankaka kuyibusa yandi. Mpi kubika ve nde bambangi kubuya kana bo binga bo. Mpe kulemba ve na kusonika yau, samu na dati ya nsuka, ata (mfuka) kele fioti to nene. Yau kele lunungu mingi na meso ya Allah, yau lenda kukumisa ngolo kimbangi mingi, ye pene-pene ya ntembe, katula kaka kana yau kele mumbongo ya mbongo ya bo me sala na kati na beno, pana disumu kele ve sambu na beno kana beno sonika yo ve. Mpe baka bambangi ntangu nge ke sumba mpe kuteka, mpe kupesa ve mambu mpasi na nsoniki to na bambangi. Kana nge sala (yina), pana ya kieleka, yo kele diambu ya mbi na ndambu na nge. Mpi beno wa Allah boma, Allah ke longa beno, ye Allah me zaba mambu yonso.
۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ
wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).
Mpe kana nge me mona ve nsoniki na nzietolo na nge, na ntangu yina nge fuana vuanda na garantie. Kansi, kana bankaka na kati na beno ke tula ntima na bantu ya nkaka, bika bantu ya bo ke tudila ntima kulungisa kiyeka na bo (mfuka) mpi bika bo wa Allah, Mfumu na bo boma. Mpi kubumba ve kimbangi na nge, sambu konso muntu yina ke bumba yo, ya kieleka, ntima na yandi kele mvindu (masumu). Allah me zaba mambu yonso ya beno ke sala.
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ
wa muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa li'uḥilla lakum ba‘ḍal-lażī ḥurrima ‘alaikum wa ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
Mpi bonso muntu yina ke ndimisaka Torah yina kwisaka na ntwala na mono, mpi sambu mono pesa nswa sambu na beno ndambu ya mambu yina bo buyisaka beno. Mpi mono ke kwisa na beno na kunata kidimbu (kimangu) ya me katuka na Mfumu na beno. Yo yina, beno wa Allah boma mpi beno lemfukila mono.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ حَقَّ تُقٰىتِهٖ وَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha ḥaqqa tuqātihī wa lā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Tina Allah boma ya kieleka mpi ya kieleka boma ya Yandi mpi kufwa ve katula kaka kana nge kele Muzuluma.
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ بِبَدْرٍ وَّاَنْتُمْ اَذِلَّةٌ ۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa laqad naṣarakumullāhu bibadriw wa antum ażillah(tun), fattaqullāha la‘allakum tasykurūn(a).
Mpi ya kieleka, Allah sadisaka beno na mvita ya Badr, ata beno vandaka ya kulemba. Yo yina, beno wa Allah boma, sambu beno pesa yandi matondo.
بَلٰٓى ۙاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا وَيَأْتُوْكُمْ مِّنْ فَوْرِهِمْ هٰذَا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ اٰلَافٍ مِّنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ مُسَوِّمِيْنَ
balā, in taṣbirū wa tattaqū wa ya'tūkum min faurihim hāżā yumdidkum rabbukum bikhamsati ālāfim minal-malā'ikati musawwimīn(a).
“Ee” (yo me fwana). Kana nge vanda ntima-nda mpi luzitu ntangu bo ke nwanisa nge na kintulumukina, Allah ta sadisa nge kibeni ti bawanzio mafunda tanu ya me lwata bidimbu.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوا الرِّبٰوٓا اَضْعَافًا مُّضٰعَفَةً ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَۚ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulur-ribā aḍ‘āfam muḍā‘afah(tan), wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Kudia ve ntalu ya mbongo mbala zole mpi kuwa Allah boma sambu nge nunga.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اصْبِرُوْا وَصَابِرُوْا وَرَابِطُوْاۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanuṣbirū wa ṣābirū wa rabiṭū, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Beno kanga ntima mpi beno kumisa kukanga ntima na beno ngolo mpi beno vanda ya kuyilama (na bandilu ya insi na beno) mpi beno wa Allah boma sambu beno vanda ti chance.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيْرًا وَّنِسَاۤءً ۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْ تَسَاۤءَلُوْنَ بِهٖ وَالْاَرْحَامَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيْبًا
yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakumul-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw wa khalaqa minhā zaujahā wa baṡṡa minhumā rijālan kaṡīraw wa nisā'ā(n), wattaqullāhal-lażī tasā'alūna bihī wal-arḥām(a), innallāha kāna ‘alaikum raqībā(n).
O bantu! Boma Mfumu na nge yina gangaka nge na muntu mosi (Adamu), ye (Allah) gangaka nduku na yandi (Eva) na (yandi mosi); mpi na kati na bo zole Allah basisaka babakala ti bankento mingi. Beno wa Allah boma na zina na yandi ya beno ke yulaka beno na beno, mpi (beno tanina) bangwisana ya dibuta. Ya kieleka, Allah ke kebaka mpi ke kebaka beno ntangu yonso.
وَلْيَخْشَ الَّذِيْنَ لَوْ تَرَكُوْا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰفًا خَافُوْا عَلَيْهِمْۖ فَلْيَتَّقُوا اللّٰهَ وَلْيَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًا
walyakhsyal-lażīna lau tarakū min khalfihim żurriyyatan ḍi‘āfan khāfū ‘alaihim, falyattaqullāha walyaqūlū qaulan sadīdā(n).
Mpi beno wa (Allah) boma ya bantu yina fwete bika bana ya kulemba na nima na bo yina bo ke wa (mambote) na bo boma. Na yina, bika bo wa Allah boma, ye bika bo tuba na bangogo ya mbote.
وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Mpi kana nkento ke kudiyangisa nde bakala na yandi ta vanda muntu ya nku to ya kukonda dikebi, pana bo zole lenda sala ngemba ya kieleka, mpi ngemba yina kele mbote (sambu na bo) ata bakala yina kele nku na kimuntu. Mpi kana nge tomisa (kinduku na nge ti nkento na nge) mpi kuditanina (na nusyuz mpi kukonda kudibanza), pana ya kieleka, Allah ke kebaka mambu ya nge ke salaka.
وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا
wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).
Mpi nge ta kuka ve kusala lunungu na kati ya bankento na nge, ata nge kele ti nzala ya ngolo ya kusala yo, yo yina kuvanda ve ti kikalulu ya kuluta ndilu (na muntu yina nge ke zolaka), na mpila nde nge bika muntu ya nkaka ya kukangama. Mpi kana beno yidika mambu mpi beno kuditanina (na mambu ya mbi), pana kieleka, Allah kele Muntu ya ke lolulaka mingi, ya ke wilaka bantu mawa mingi.
وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَاِيَّاكُمْ اَنِ اتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَنِيًّا حَمِيْدًا
wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa laqad waṣṣainal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa iyyākum anittaqullāh(a), wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu ganiyyan ḥamīdā(n).
Mpi ya Allah kele ya konso kima yina kele na zulu ti konso kima yina kele na ntoto, ye ya kieleka, beto me songa bantu yina bo pesaka mukanda ya santu na ntwala na beno ti (mpi) beno na kutina Allah boma. Kansi kana beno buya, ebuna (zaba), yonso ya kele na zulu ti ya ntoto kele ya Allah, ye Allah kele Mvwama ya kuluta, ya kuluta lukumu.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Kufwa ve minsiku ya santu ya Allah, mpi kubebisa ve (kufwa lukumu ya) bangonda ya haram, kubebisa ve hadyu (bibulu ya kimenga) ti qala’id (bibulu ya kimenga ya bo me tula kidimbu), mpi kubebisa ve (mpi) bantu yina ke kwendaka kutala Baitulharam; bo ke sosaka lutondo ti kiese ya Mfumu na bo. Kansi kana nge me manisa ihram, pana nge lenda zomba. Kubika ve nde kimbeni (na nge) sambu na bantu mosi sambu bo ke kanga nge nzila ya kubasika na Mosquée Sacrée, kusyamisa nge na kuluta bandilu na nge (na ndambu na bo). Mpi kusadisa nge na (kusala) lunungu ti kukangama na Nzambi, mpi kusadisa nge ve na kusala masumu ti kimbeni. Beno wa Allah boma, ya kieleka, Allah kele ngolo mingi na ndola.
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ
yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).
Bo ke yula nge (Muhammad) : « Inki kele nsiku sambu na bo ? Tuba nde: "Yina kele nswa sambu na beno (kele) madya ya mbote mpi (nsaka ya bo me kanga) na kuzomba bambisi yina beno me longa na kuzomba, yina beno me longa na kulanda mambu yina Allah me longa beno. Yo yina, beno dia mambu yina yo ke kanga sambu na beno, mpi beno tanga zina ya Allah (ntangu beno ke basisa yo).
وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ
ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).
Mpi yibuka nlemvo ya Allah na nge ti kuwakana na yandi yina salaka nde nge kangama, ntangu nge tubaka nde: “Beto waka mpi beto lemfukaka.” Beno wa Allah boma, ya kieleka, Allah me zaba mambu yonso ya kele na ntima na beno.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Beno vanda bantu ya ke zitisa lunungu sambu na Allah, (ntangu) kuvanda bambangi na lunungu. Mpi kubika ve nde kimbeni na nge sambu na bantu mosi kupusa nge na kusala mambu ya kukonda lunungu. Vanda lunungu. Sambu (kaka) kele pene-pene ya lusambu. Beno tina Allah boma, ya kieleka, Allah ke keba na mambu ya beno ke sala.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Beno yibuka nlemvo ya Allah (yina yandi pesaka) na beno, ntangu bantu mosi vandaka na lukanu ya kunwanisa beno na maboko na bo, ebuna Allah kangaka maboko na beno na beno. Mpi beno wa Allah boma, mpi kaka na Allah bantu ya ke kwikilaka fwete tula ntima na bo.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Tina Allah boma mpi sosa wasilah (nzila) sambu na kukwenda pene-pene na yandi, mpi sala ngolo (nwana) na nzila na yandi, sambu nge nunga.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Beno kumisa ve bamfumu na beno bantu ya ke kumisaka dibundu na beno kima ya kuseka ti ya bansaka, (disongidila) na kati ya bantu yina bo pesaka mukanda na ntwala na beno ti bantu ya ke kwikilaka ve (ba-polytheiste). Mpi beno wa Allah boma kana beno kele bakwikidi.
وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ
wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).
Beno dia bima yina Allah me pesa beno bonso madia ya me fwana mpi ya mbote, beno wa Allah boma na kati na yandi.
لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Disumu kele ve sambu na bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka bisalu ya mbote na yina me tala mambu ya bo ke diaka (na ntangu ya ntama), kana bo kele bantu ya lusambu mpi ke kwikilaka, mpi ke salaka bisalu ya mbote, pana bo ke landaka kuvanda bantu ya lusambu mpi ke kwikilaka, pana bo (kaka) kele ti luzitu mpi ke salaka bisalu ya mbote. Mpi Allah ke zolaka bantu yina ke salaka bisalu ya mbote.
اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).
Yau kele nswa na nge na kuzomba bibulu ya nzadi-mungwa mpe madia (yina me katuka) na nzadi-mungwa mutindu madia ya kitoko samu na nge, mpe samu na bayina ke sala nzietolo; mpi yo me buyisama sambu na beno (kukanga) bambisi ya ntoto, kana beno kele na ihram. Mpi beno wa boma ya Allah yina beno ta vukana (diaka).
قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ
qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).
Tuba (Muhammad) : « Mambu ya mbi kele ve mutindu mosi ti mambu ya mbote, ata mambu mingi ya mbi ke benda ntima na beno, yo yina beno wa Allah boma, beno bantu ya mayele, sambu beno nunga ».
ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ
Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).
Na mutindu yayi, yau kele mbote samu na bau kupesa kimbangi na bau na kulandaka kieleka, mpe bau ke na boma nde ndefi na bau ta vutuka (na mvingidi ya bima) na nima ya kuzenga yau. Beno wa Allah boma mpi beno widikila (bansiku na yandi). Mpi Allah ke twadisaka ve bantu ya mbi.
اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
(Yibuka), ntangu balongoki ya kwikama ya Yezu tubaka nde: "O Yezu, mwana ya Maria! Keti Mfumu na nge ke zola kutindila beto madia katuka na zulu?" Yezu vutulaka nde: “Beno wa Allah boma kana beno kele bantu ya ke kwikilaka.”
وَاَنْذِرْ بِهِ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْ يُّحْشَرُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa anżir bihil-lażīna yakhāfūna ay yuḥsyarū ilā rabbihim laisa lahum min dūnihī waliyyuw wa lā syafī‘ul la‘allahum yattaqūn(a).
Beno kebisa ti yo (Quran) bantu yina ke wa boma ya kuvukana na ntwala ya Mfumu na bo (na kilumbu ya lufutumuku), nde muntu ya ke taninaka to ya ke sadisaka (lusadisu) kele ve sambu na bo katula kaka Allah, sambu bo kuma na luzitu.
وَمَا عَلَى الَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّلٰكِنْ ذِكْرٰى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa mā ‘alal-lażīna yattaqūna min ḥisābihim min syai'iw wa lākin żikrā la‘allahum yattaqūn(a).
Bantu yina kele bantu ya lusambu ke nataka ve ata mukumba mosi ya fioti sambu na (masumu) na bo; kansi (mukumba ya) kuyibusa bo na (mpi) kuvanda bantu ya lusambu.
وَاَنْ اَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّقُوْهُۗ وَهُوَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ
wa aqīmuṣ-ṣalāta wattaqūh(u), wa huwal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).
mpi kusala bisambu mpi kuwa Yandi boma." Ye Yandi kele Mfumu yina beno yonso ta vukana na yandi.
وَاَنَّ هٰذَا صِرَاطِيْ مُسْتَقِيْمًا فَاتَّبِعُوْهُ ۚوَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ
wa anna hāżā ṣirāṭī mustaqīman fattabi‘ūh(u), wa lā tattabi‘us-subula fa tafarraqa bikum ‘an sabīlih(ī), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tattaqūn(a).
Mpi ya kieleka, yai kele nzila na Mono ya kusungama. Na nima landa! Kulanda ve banzila (yankaka) yina ta panza nge na nzila na Yandi. Mpila yina Yandi pesaka beno ntuma nde beno vanda bantu ya ke kudipesaka na Nzambi.
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).
Mpi yai kele Mukanda (Al-Qur’an) ya Beto me kulumusa ya kufuluka ti balusakumunu. Beno landa yo, mpi beno vanda bantu ya Nzambi sambu beno wila beno mawa, .
قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ
qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).
Musa tubaka na bantu na yandi nde: "Beno lomba lusadisu na Allah mpi beno kanga ntima. Ya kieleka (ntoto yai) kele ya Allah; Yandi ta baka yo na konso muntu ya yandi me zola na kati ya bansadi na yandi. Mpi nsuka (ya mbote) kele sambu na bantu yina ke zitisaka Nzambi."
فَكُلُوْا مِمَّاغَنِمْتُمْ حَلٰلًا طَيِّبًاۖ وَّاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
fa kulū mimmā ganimtum ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Yo yina, beno dia ndambu ya bima ya beno me botula na bitumba, bonso madia ya nsiku mpi ya mbote, mpi beno wa Allah boma. Ya kieleka, Allah kele Muntu ya ke lolulaka, ya ke wilaka bantu mawa mingi.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).
O beno bantu ya ke kwikilaka! Beno wa Allah boma, beno vanda ti bantu ya lunungu.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمْۚ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakum, inna zalzalatas-sā‘ati syai'un ‘aẓīm(un).
O bantu! Beno wa Nzambi na beno boma; Ya kieleka, nsoni (kilumbu) ya Apokalipsi kele (mambu) ya nene kibeni.
۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ
munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).
Mpi bima yonso ya kele na zulu ti na ntoto kele ya Yandi. Bima yonso kele na nsi ya kiyeka na yandi mpamba.
لَا جُنَاحَ عَلَيْهِنَّ فِيْٓ اٰبَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اَخَوٰتِهِنَّ وَلَا نِسَاۤىِٕهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّۚ وَاتَّقِيْنَ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا
lā junāḥa ‘alaihinna fī ābā'ihinna wa lā abnā'ihinna wa lā ikhwānihinna wa lā abnā'i ikhwānihinna wa lā abnā'i akhawātihinna wa lā nisā'ihinna wa lā mā malakat aimānuhunn(a), wattaqīnallāh(a), innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).
O Profete! Ya kieleka, Beto me pesa nswa sambu na nge bankento na nge yina nge me pesa mbongo ya makwela ti bansadi yina nge kele na yo, ti yina nge bakaka na mvita yina Allah pesaka nge, mpi (mutindu mosi) bana ya bankento ya bampangi ya tata na nge, bana ya bankento ya bampangi ya tata na nge ya bankento, bana ya bankento ya bampangi ya bankento ya mama na nge mpi bana na nge ya bankento yina kwendaka kuzinga na bansi ya nzenza ti bana na nge ya bakala yina kwendaka kuzinga na bansi ya nzenza ti bana na nge ya bakala, bankento ya lukwikilu yina kudipesaka na Profete kana Profete zola kukwela yandi, bonso kima ya sipesiali sambu na beno, ve sambu na bakwikidi yonso. Beto me zaba dezia mambu ya beto me lomba bo na yina me tala bankento na bo ti bansadi ya bo kele na yo sambu yo vanda ve mpasi sambu na beno. Mpi Allah kele Muntu ya ke lolulaka, ya ke wilaka bantu mawa mingi.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًاۙ
yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa qūlū qaulan sadīdā(n).
bo ta zinga kuna kimakulu; bo ta vanda ve ti muntu ya ke tanina bo to muntu ya ke sadisa bo.