ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

Ысынлап та, һеҙ үҙегеҙҙең арағыҙҙа шәмбе көнө боҙоҡлоҡ ҡылған кешеләрҙе белдегеҙ, шуға күрә Беҙ уларға: «Һеҙ ерәнес маймылдар булығыҙ!»

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۗ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

тик бынан һуң тәүбә итеп, төҙәлгәндәрҙән башҡа, ысынлап та, Алла ярлыҡаусы, рәхимле!

اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰنِۙ اِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطٰنُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوْا ۚ وَلَقَدْ عَفَا اللّٰهُ عَنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

innal-lażīna tawallau minkum yaumal-taqal-jam‘ān(i), innamastazallahumusy-syaiṭānu biba‘ḍi mā kasabū, wa laqad ‘afallāhu ‘anhum, innallāha gafūrun ḥalīm(un).

Ысынлап та, һеҙҙең арағыҙҙа ике ғәскәр араһында осрашыу (һуғыш) булғанда йөҙ сөйөргәндәрҙе, ысынында, шайтан тарафынан юлдан яҙҙырылған, сөнки улар (элекке замандарҙа) ҡайһы бер хаталар (гонаһтар) ҡылғандар, әммә Аллаһ уларҙы ысынлап та ғәфү иткән. Ысынлап та, Аллаһ ярлыҡаусы, мәрхәмәтле!

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Бер-берегеҙҙең малын ялған юл менән тотонмағыҙ, тик арағыҙҙағы үҙ-ара ризалыҡҡа нигеҙләнгән сауҙала ғына. Ә үҙеңде үлтермә. Ысынлап та, Аллаһ һеҙгә ҡарата сикһеҙ мәрхәмәтле!

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا لِيُطَاعَ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ اِذْ ظَّلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ جَاۤءُوْكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُوْلُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wa mā arsalnā mir rasūlin illā liyuṭā‘a bi'iżnillāh(i), wa lau annahum iẓ ẓalamū anfusahum jā'ūka fastagfarullāha wastagfara lahumur-rasūlu lawajadullāha tawwābar raḥīmā(n).

Беҙ пәйғәмбәрҙе Аллаһ рөхсәте менән буйһонор өсөн генә ебәрмәнек. Һәм, ысынлап та, әгәр улар, үҙҙәренә золом ҡылғандан һуң, һиңә (Мөхәммәткә) килеп, Аллаһтан ярлыҡау һораһалар, ә Рәсүл дә улар өсөн ярлыҡау һораһа, һис шикһеҙ, улар тәүбәләрҙе ҡабул итеүсе, рәхимле Аллаһты табыр ине.

وَلَوْ اَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ اَنِ اقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ اَوِ اخْرُجُوْا مِنْ دِيَارِكُمْ مَّا فَعَلُوْهُ اِلَّا قَلِيْلٌ مِّنْهُمْ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ فَعَلُوْا مَا يُوْعَظُوْنَ بِهٖ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَشَدَّ تَثْبِيْتًاۙ

wa lau annā katabnā ‘alaihim aniqtulū anfusakum awikhrujū min diyārikum mā fa‘alūhu illā qalīlum minhum, wa lau annahum fa‘alū mā yū‘aẓūna bihī lakāna khairal lahum wa asyadda taṡbītā(n).

Беҙ уларға: «Үҙегеҙҙе үлтерегеҙ йәки өйҙәрегеҙҙән сығып китегеҙ», - тип бойороҡ бирһәк тә, аҙ һанлы кешеләрҙән башҡа быны эшләмәҫтәр ине. Әгәр ҙә улар ысынлап та бирелгән бойороҡтарҙы үтәһәләр, был улар өсөн яҡшыраҡ булыр ине һәм (имандарын) нығытыр ине,

مَا يَفْعَلُ اللّٰهُ بِعَذَابِكُمْ اِنْ شَكَرْتُمْ وَاٰمَنْتُمْۗ وَكَانَ اللّٰهُ شَاكِرًا عَلِيْمًا ۔

mā yaf‘alullāhu bi‘ażābikum in syakartum wa āmantum, wa kānallāhu syākiran ‘alīmā(n).

Аллаһ һеҙҙе ғазапламаҫ, әгәр шөкөр итеп, иманлы булһағыҙ. Аллаһ рәхмәтле, белеүсе!

وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۗاِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنْۢ بَعْدِكُمْ مَّا يَشَاۤءُ كَمَآ اَنْشَاَكُمْ مِّنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ اٰخَرِيْنَ

wa rabbukal-ganiyyu żur-raḥmah(ti), iy yasya' yużhibkum wa yastakhlif mim ba‘dikum mā yasyā'u kamā ansya'akum min żurriyyati qaumin ākharīn(a).

Раббың ҡөҙрәтле, мәрхәмәтле. Теләһә, Ул һеҙҙе һәләк итер һәм һеҙҙән һуң, һеҙҙе икенсе төркөм нәҫеленән яралтҡан кеүек, һеҙҙе теләгәндәр менән алмаштырыр.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

Ер йөҙө яҡшы (яратылғандан) һуң, уға зыян килтермәгеҙ. Pray to Him with fear and hope. Ысынлап та, изгелек ҡылған кешеләргә Аллаһтың рәхмәте бик яҡын.

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

Донъяла ла, әхирәттә лә беҙгә изгелек тәғәйен ит. Ысынлап та, беҙ Һиңә ҡайтабыҙ (тәүбә итәбеҙ). (Аллаһ): «Мин үҙем теләгән кешегә яза бирермен һәм Минең рәхмәтем барыһын да ҡаплай.

۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَدْعُوْكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ قَالُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا ۗ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَصُدُّوْنَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا فَأْتُوْنَا بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

qālat rusuluhum afillāhi syakkun fāṭiris-samāwāti wal-arḍ(i), yad‘ūkum liyagfira lakum min żunūbikum wa yu'akhkhirakum ilā ajalim musammā(n), qālū in antum illā basyarum miṡlunā, turīdūna an taṣuddūnā ‘ammā kāna ya‘budu ābā'unā fa'tūnā bisulṭānim mubīn(in).

Уларҙың пәйғәмбәрҙәре: «Күктәрҙе һәм Ерҙе бар итеүсе Аллаһ тураһында шик бармы? Ул һеҙҙе ҡайһы бер гонаһтарығыҙҙы ярлыҡар һәм (ғазаптарығыҙҙы) билдәләнгән ваҡытҡа тиклем кисектереп торор өсөн һеҙҙе (иман килтерергә) саҡыра?» Улар: «Һеҙ ҙә беҙҙең кеүек үк кеше генә, ата-бабаларыбыҙ табынған нәмәләргә табынырға ҡамасауларға теләйһегеҙ, шуға күрә беҙгә асыҡ дәлилдәр килтерегеҙ», — тинеләр.

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ

wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).

Һәм уларҙың икеһенә ҡарата ла ҙур наҙ менән баҫалҡылан һәм: «Эй, Раббым, икеһен дә бәләкәй саҡта өйрәткәнсә ярат», — тип әйт.

فَمَنِ ابْتَغٰى وَرَاۤءَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْعَادُوْنَ ۚ

famanibtagā warā'a żālika fa ulā'ika humul-‘ādūn(a).

Әммә кем унан тыш (фәхишә һ.б.) эҙләй, тимәк, улар - тәртип боҙоусылар.

وَالَّذِيْنَ هُمْ عَلٰى صَلَوٰتِهِمْ يُحَافِظُوْنَ ۘ

wal-lażīna hum ‘alā ṣalawātihim yuḥāfiẓūn(a).

һәм намаҙҙарын һаҡлаусылар.

۞ وَلَوْ رَحِمْنٰهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِّنْ ضُرٍّ لَّلَجُّوْا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau raḥimnāhum wa kasyafnā mā bihim min ḍurril lalajjū fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Әгәр ҙә Беҙ уларға рәхим итһәк, уларға килгән бәлә-ҡазаны бөтөрһәк, улар, һис шикһеҙ, яңылышлыҡтарында һелкенеүен дауам итерҙәр ине.

اِنَّهٗ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْ عِبَادِيْ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

innahū kāna farīqum min ‘ibādī yaqūlūna rabbanā āmannā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairur-rāḥimīn(a).

Ысынлап та, Минең ҡолдарымдың бер төркөмө бар: «Эй, Раббыбыҙ, беҙ иман килтерҙек, беҙҙе ғәфү ит һәм беҙгә рәхмәт бир, Һин иң яҡшы рәхмәт биреүсеһең», — тип доға ҡыла.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيْ مَآ اَفَضْتُمْ فِيْهِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū fid-dun-yā wal-ākhirati lamassakum fīmā afaḍtum fīhi ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Әгәр Аллаһтың был донъяла һәм әхирәттә һеҙгә ҡарата рәхмәте һәм рәхмәте булмаһа, был турала һөйләүегеҙ арҡаһында, һис шикһеҙ, һеҙгә ҙур ғазап һуғылыр ине (ялған хәбәр).

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha ra'ūfur raḥīm(un).

Әгәр Аллаһтың һеҙгә ҡарата рәхмәте һәм рәхмәте булмаһа (һис шикһеҙ, һеҙгә ҙур ғазап һуғылыр ине). Ысынлап та, Аллаһ бик шәфҡәтле, бик шәфҡәтле!

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ وَمَنْ يَّتَّبِعْ خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ فَاِنَّهٗ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ مَا زَكٰى مِنْكُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَبَدًاۙ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), wa may yattabi‘ khuṭuwātisy-syaiṭāni fa innahū ya'muru bil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū mā zakā minkum min aḥadin abadā(n), wa lākinnallāha yuzakkī may yasyā'(u), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Шайтан эҙенә эйәрмәгеҙ. Кем дә кем шайтан эҙҙәренә эйәрһә, ысынлап та, ул (шайтан) насарлыҡ һәм насар эштәргә бойора. Әгәр ҙә Аллаһ Тәғәләнең һеҙгә ҡарата рәхмәте һәм рәхмәте булмаһа, берегеҙ ҙә (был әшәке һәм насар эштәрҙән) мәңге пакланмаҫ ине, әммә Аллаһ теләгән кешене таҙарта. Аллаһ барыһын да ишетә, белә.

وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Һеҙҙең арала өҫтөнлөктәре һәм мөмкинлектәре булғандар туғандарына, ярлыларға һәм Аллаһ юлында һижрәт иткәндәргә ярҙам итмәйәсәкмен, тип ант итмәһендәр, улар ғәфү итһендәр һәм түҙемле булһындар. Аллаһы Тәғәләнең һине ғәфү итеүе һиңә оҡшамаймы? Аллаһ ярлыҡаусы, мәрхәмәтле.

اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۢ بَعْدَ سُوْۤءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

illā man ẓalama ṡumma baddala ḥusnam ba‘da sū'in fa innī gafūrur raḥīm(un).

ғәҙелһеҙлек ҡылғандарҙан башҡа, улар һуңынан яуызлыҡтан һуң (үҙен) яҡшылыҡҡа үҙгәртә (тәүбә итә); Тимәк, ысынлап та, Мин – Ғәфү итеүсе, Рәхимле.

لِّيَجْزِيَ اللّٰهُ الصّٰدِقِيْنَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنٰفِقِيْنَ اِنْ شَاۤءَ اَوْ يَتُوْبَ عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ

liyajziyallāhuṣ-ṣādiqīna biṣidqihim wa yu‘ażżibal-munāfiqīna in syā'a au yatūba ‘alaihim, innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

шулай итеп, Аллаһ тәҡүә кешеләргә изгелектәре өсөн бүләк бирер, әгәр теләһә, ике йөҙлөләргә яза бирер йәки уларҙың тәүбәләрен ҡабул итһә. Ысынлап та, Алла ярлыҡаусы, мәрхәмәтле!

وَاِنْ نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِيْخَ لَهُمْ وَلَاهُمْ يُنْقَذُوْنَۙ

wa in nasya' nugriqhum falā ṣarīkha lahum wa lā hum yunqażūn(a).

Әгәр теләһәк, Беҙ уларҙы һыуға батырабыҙ. Шулай итеп, улар өсөн ярҙамсы булманы һәм улар ҙа ҡотолманы,

اِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ

illā raḥmatam minnā wa matā‘an ilā ḥīn(in).

әммә (Беҙ уларҙы ҡотҡарҙыҡ) Ҙур рәхмәтебеҙ арҡаһында һәм уларға билдәле бер ваҡытҡа тормоштан ләззәт бирер өсөн.

ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِۗ

Ṡumma kāna minal-lażīna āmanū wa tawāṣau biṣ-ṣabri wa tawāṣau bil-marḥamah(ti).

Шунан һуң ул иман килтереп, бер-береһенә сабырлыҡ һәм шәфҡәтлелек тураһында өгөт-нәсихәт биреүселәрҙән була.