لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ
lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).
(Мый ті мынтанныд) гӧль йӧзлы, кодъяслы торкӧны (джихад помысь зільӧмъясын) Аллах туй вылын, медым найӧ эз вермыны зільны му вылын; (мукӧд йӧз) кодъяс оз тӧдны, чайтӧны, мый найӧ озыр йӧз сыысь, мый найӧ видзӧны асьнысӧ (нищебродысь). Тэ (Мухаммад) тӧдан найӧс аслыспӧлӧслун серти, найӧ оз корны мукӧдлысь вынӧн. Кутшӧм бур озырлун тэ он пукты, збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдысь.
وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا
wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).
И видлыны сиротаясӧс, кытчӧдз найӧ оз тырмыны гӧтрасьны. Сэсся, тіян думысь кӧ найӧ вежӧраӧсь (бура видзӧдӧны озырлун бӧрся), сэки сетӧй налы ассьыныд озырлуннытӧ. И эн сёй (сиротаяслысь эмбурсӧ) лӧсялана лимитысь ылӧджык да (эн) тэрмась (сет сійӧс) быдмӧм бӧрын. Коді (опекунъяс пӧвстын) вермас, сэки мед сійӧ кутчысяс (сироталысь озырлунсӧ сёйӧмысь) да коді гӧль, сэки вермас сёйны эмбурсӧ лӧсялана ногӧн. Сэсся, кор тэ сетан налы эмбур, колӧ вайӧдны свидетельясӧс. А Аллах тырмымӧн кыдзи надзиратель.
وَمَنْ لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا اَنْ يَّنْكِحَ الْمُحْصَنٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ فَمِنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ فَتَيٰتِكُمُ الْمُؤْمِنٰتِۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِكُمْ ۗ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۚ فَانْكِحُوْهُنَّ بِاِذْنِ اَهْلِهِنَّ وَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ مُحْصَنٰتٍ غَيْرَ مُسٰفِحٰتٍ وَّلَا مُتَّخِذٰتِ اَخْدَانٍ ۚ فَاِذَآ اُحْصِنَّ فَاِنْ اَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنٰتِ مِنَ الْعَذَابِۗ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۗ وَاَنْ تَصْبِرُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
wa mal lam yastaṭi‘ minkum ṭaulan ay yankiḥal-muḥṣanātil-mu'mināti fa mim mā malakat aimānukum min fatayātikumul-mu'mināt(i), wallāhu a‘lamu bi'īmānikum, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fankiḥūhunna bi'iżni ahlihinna wa ātūhunna ujūrahunna bil-ma‘rūfi muḥṣanātin gaira musāfiḥātiw wa lā muttakhiżāti akhdān(in), fa iżā uḥṣinna fa in ataina bifāḥisyatin fa ‘alaihinna niṣfu mā ‘alal-muḥṣanāti minal-‘ażāb(i), żālika limay khasyial-‘anata minkum, wa an taṣbirū khairul lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Кодi тiян пиысь оз вермы гöтрасьны эскысь мездысь ныв вылö, гöтрасьны эскысь ныв вылö тiян рабъяс пиысь. Аллах тӧдӧ тіянлысь эскӧмнытӧ. Тіян пиысь кодсюрӧ ӧта-мӧдсьыныс (Адам да Евалӧн ӧткодь потомокъяс), сідзкӧ, гӧтрасьӧй на вылӧ господаяслӧн лэдзӧмӧн да сетӧй налы лӧсялана приданое, ӧд найӧ асьнысӧ видзысь нывбабаяс, а абу гӧтрасьысьяс, ни (сідзжӧ) нывбабаяс, кодъяс босьтӧны асланыс гортса пемӧсъясӧн мукӧд мужичӧйясӧс. Найӧ кӧ гӧтрасьӧмаӧсь нин (гӧтрасьӧмаӧсь), но нуӧдӧны омӧль удж (зина), сэки (наказаниеыс) налы джынйыс сыысь, мый (наказаниеыс) лоӧ вольнӧй нывбабаяслы (кодъяс абу гӧтрасьӧмаӧсь). (Служанка вылӧ гӧтрасьны позянлун) йӧзлы, кодъяс повзьӧны сьӧкыдлунъясысь асьнысӧ дорйӧмысь (гӧтрасьӧмысь). Но терпитанныд кö, тiянлы бурджык. Аллах прӧститысь, медся бур сьӧлӧма.
اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ
al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).
Тайӧ лунӧ тэныд позяс став бурсӧ. Небӧг йӧзлӧн сёяныс (жертваыс) тэныд халяль, а тэнад сёяныд налы халяль. И (тіянлы позьӧ гӧтрасьны) нывбабаясӧс, кодъяс видзӧны честь эскысь нывбабаяс пӧвстын да нывбабаясӧс, кодъяс видзӧны честь на пӧвстын, кодъяслы тіян водзын сетісны Небӧг, ті кӧ мынтанныд налысь приданоесӧ, медым гӧтрасьны на вылӧ, абу гӧтрасьӧм кӧсйӧмӧн да нывбабаӧс гортса пемӧсӧн лоӧмӧн. Коді эскӧм бӧрын эновтас, сідзкӧ, збыльысь, налӧн уджъясыс лоины весьшӧрӧ, а мӧд олӧмын сійӧ лоас омӧльяс лыдын.
وَالَّذِيْنَ هُمْ لِفُرُوْجِهِمْ حٰفِظُوْنَ ۙ
wal-lażīna hum lifurūjihim ḥāfiẓūn(a).
да найӧс, кодъяс видзӧны ассьыныс сӧстӧмлунсӧ, .
قُلْ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ يَغُضُّوْا مِنْ اَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوْا فُرُوْجَهُمْۗ ذٰلِكَ اَزْكٰى لَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا يَصْنَعُوْنَ
qul lil-mu'minīna yaguḍḍū min abṡārihim wa yaḥfaẓū furūjahum, żālika azkā lahum, innallāha khabīrum bimā yaṣna‘ūn(a).
Шу эскысь мужичöйяслы, медым найö видзöны синъяснысö, видзöны ассьыныс кынöм юкöнсö; сідзкӧ, налы сійӧ сӧстӧмджык. Збыльысь, Аллах ставсӧ тӧдӧ, мый найӧ керӧны.
وَقُلْ لِّلْمُؤْمِنٰتِ يَغْضُضْنَ مِنْ اَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوْجَهُنَّ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلٰى جُيُوْبِهِنَّۖ وَلَا يُبْدِيْنَ زِيْنَتَهُنَّ اِلَّا لِبُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اٰبَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اٰبَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ اَوْ اَبْنَاۤءِ بُعُوْلَتِهِنَّ اَوْ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اِخْوَانِهِنَّ اَوْ بَنِيْٓ اَخَوٰتِهِنَّ اَوْ نِسَاۤىِٕهِنَّ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّ اَوِ التّٰبِعِيْنَ غَيْرِ اُولِى الْاِرْبَةِ مِنَ الرِّجَالِ اَوِ الطِّفْلِ الَّذِيْنَ لَمْ يَظْهَرُوْا عَلٰى عَوْرٰتِ النِّسَاۤءِ ۖوَلَا يَضْرِبْنَ بِاَرْجُلِهِنَّ لِيُعْلَمَ مَا يُخْفِيْنَ مِنْ زِيْنَتِهِنَّۗ وَتُوْبُوْٓا اِلَى اللّٰهِ جَمِيْعًا اَيُّهَ الْمُؤْمِنُوْنَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
wa qul lil-mu'mināti yagḍuḍna min abṡārihinna wa yaḥfaẓna furūjahunna wa lā yubdīna zīnatahunna illā mā ẓahara minhā walyaḍribna bikhumurihinna ‘alā juyūbihinn(a), wa lā yubdīna zīnatahunna illā libu‘ūlatihinna au ābā'ihinna au abnā'ihinna au abnā'i bu‘ūlatihinna au ikhwānihinna au banī ikhwānihinna au nisā'ihinna au mā malakat aimānuhunna awit-tābi‘īna gairi ulil-irbati minar-rijāli awiṭ-ṭiflil-lażīna lam yaẓharū ‘alā ‘aurātin-nisā'(i), wa lā yaḍribna bi'arjulihinna liyu‘lama mā yukhfīna min zīnatihinn(a), wa tūbū ilallāhi jamī‘an ayyuhal-mu'minūna la‘allakum tufliḥūn(a).
И шу эскысь нывбабаяслы, медым лэдзисны видзӧдласнысӧ да видзисны ассьыныс скромностьсӧ да эз петкӧдлыны ассьыныс мичлунсӧ тыдаланаысь кындзи. И мед найö кыскасны ассьыныс вуальяссö морöс вылас да оз петкöдлыны ассьыныс мичлунсö, сöмын верöсъяслы, батьяслы, пиянлы, верöсъяслöн пиянлы, вокъяслы, вокъяслöн пиянлы, чойяслöн пиянлы, нывбабаяслы, служитысьяслы, служитысьяслы. нывбабаяс), либö челядь, кодъяс оз гöгöрвоны нывбаба гениталияс. И мед оз тапкыны кокъяссӧ, медым тӧдмавны, мый дзебӧны. И каитчӧй Аллах дорӧ, эскысьяс, медым тіянлы лоис бур.
وَلْيَسْتَعْفِفِ الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ نِكَاحًا حَتّٰى يُغْنِيَهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ ۗوَالَّذِيْنَ يَبْتَغُوْنَ الْكِتٰبَ مِمَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ فَكَاتِبُوْهُمْ اِنْ عَلِمْتُمْ فِيْهِمْ خَيْرًا وَّاٰتُوْهُمْ مِّنْ مَّالِ اللّٰهِ الَّذِيْٓ اٰتٰىكُمْ ۗوَلَا تُكْرِهُوْا فَتَيٰتِكُمْ عَلَى الْبِغَاۤءِ اِنْ اَرَدْنَ تَحَصُّنًا لِّتَبْتَغُوْا عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَمَنْ يُّكْرِهْهُّنَّ فَاِنَّ اللّٰهَ مِنْۢ بَعْدِ اِكْرَاهِهِنَّ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
walyasta‘fifil-lażīna lā yajidūna nikāḥan ḥattā yugniyahumullāhu min faḍlih(ī), wal-lażīna yabtagūnal-kitāba mimmā malakat aimānukum fa kātibūhum in ‘alimtum fīhim khairaw wa ātūhum mim mālillāhil-lażī ātākum, wa lā tukrihū fatayātikum ‘alal-bigā'i in aradna taḥaṣṣunal litabtagū ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, wa may yukrihhunna fa innallāha mim ba‘di ikrāhihinna gafūrur raḥīm(un).
А кодъяс оз вермыны гӧтрасьны, колӧ видзны ассьыныс (ас) целомудриесӧ, кытчӧдз Аллах оз сет налы позянлунсӧ Аслас буралӧмӧн. А тіян служанкаяс кӧ кӧсйӧны сёрнитчӧм (мездлун), тіянлы колӧ сёрнитчыны накӧд, ті кӧ тӧданныд, мый наын эм бур, да сетны налы кутшӧмкӧ Аллахлӧн озырлунъясысь, кодъясӧс Сійӧ сетӧма тіянлы. Эн тшöкты аслад нывбаба служанкаяслы овны гöтрасьöмöн, а найö асьныс кöсйöны сöстöмлун, öд тэ кöсъян корсьны мирскöй прибыль. Коді тшӧктас найӧс, сідзкӧ, збыльысь, Аллах прӧститысь, медся бур (налы) тшӧктӧмыс бӧрын.
وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا يَرْجُوْنَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ اَنْ يَّضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجٰتٍۢ بِزِيْنَةٍۗ وَاَنْ يَّسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
wal-qawā‘idu minan-nisā'il-lātī lā yarjūna nikāḥan fa laisa ‘alaihinna junāḥun ay yaḍa‘na ṡiyābahunna gaira mutabarrijātim bizīnah(tin), wa ay yasta‘fifna khairul lahunn(a), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).
А мый лоӧ пӧрысь нывбабаяс йылысь, кодъяс дугдісны (менструация да гӧтыртӧм) да оз кӧсйыны гӧтрасьны, налӧн абу мыж, лэдзӧны кӧ юр паськӧмсӧ (кӧсйӧмтӧг) ассьыныс мичлунсӧ петкӧдлыны. но честь видзӧм налы бурджыка. Аллах ставсӧ кывӧ, ставсӧ тӧдӧ.
اِنَّ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمٰتِ وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ وَالْقٰنِتِيْنَ وَالْقٰنِتٰتِ وَالصّٰدِقِيْنَ وَالصّٰدِقٰتِ وَالصّٰبِرِيْنَ وَالصّٰبِرٰتِ وَالْخٰشِعِيْنَ وَالْخٰشِعٰتِ وَالْمُتَصَدِّقِيْنَ وَالْمُتَصَدِّقٰتِ وَالصَّاۤىِٕمِيْنَ وَالصّٰۤىِٕمٰتِ وَالْحٰفِظِيْنَ فُرُوْجَهُمْ وَالْحٰفِظٰتِ وَالذّٰكِرِيْنَ اللّٰهَ كَثِيْرًا وَّالذّٰكِرٰتِ اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ مَّغْفِرَةً وَّاَجْرًا عَظِيْمًا
innal-muslimīna wal-muslimāti wal-mu'minīna wal-mu'mināti wal-qānitīna wal-qānitāti waṣ-ṣādiqīna waṣ-ṣādiqāti waṣ-ṣābirīna waṣ-ṣābirāti wal-khāsyi‘īna wal-khāsyi‘āti wal-mutaṣaddiqīna wal-mutaṣaddiqāti waṣ-ṣā'imīna waṣ-ṣā'imāti wal-ḥāfiẓīna furūjahum wal-ḥāfiẓāti waż-żākirīnallāha kaṡīraw waż-żākirāti a‘addallāhu lahum magfirataw wa ajran ‘aẓīmā(n).
Збыльысь, мусульманскӧй мужичӧйяс да нывбабаяс, эскысь мужичӧйяс да нывбабаяс, мужичӧйяс да нывбабаяс, кодъяс настойчивайтӧны ассьыныс кывзысьӧмсӧ, мужичӧйяс да нывбабаяс, кодъяс терпеливӧйӧсь, мужичӧйяс да нывбабаяс, кодъяс скромнӧйӧсь, мужичӧйяс да нывбабаяс, кодъяс сетӧны милостыня, мужичӧйяс да нывбабаяс, кодъяс пост кутӧны, мужичӧйяс да нывбабаяс, кодъяс видзӧны ассьыныс честьсӧ, мужичӧйяс да нывбабаяс, кодъяс навеги за Аллах обеспечивают нам) да ыджыд награда.
وَمَرْيَمَ ابْنَتَ عِمْرٰنَ الَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهِ مِنْ رُّوْحِنَا وَصَدَّقَتْ بِكَلِمٰتِ رَبِّهَا وَكُتُبِهٖ وَكَانَتْ مِنَ الْقٰنِتِيْنَ ࣖ ۔
wa maryamabnata ‘imrānal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhi mir rūḥinā wa ṣaddaqat bikalimāti rabbihā wa kutubihī wa kānat minal-qānitīn(a).
да Марьям, Имран ныв, коді видзис ассьыс честьсӧ, сэсся Ми ловзьӧдім сылы кынӧмӧ кутшӧмкӧ Миян (лӧсьӧдӧм) лов; и сійӧ ёна ёнмӧдіс ассьыс Господьлысь кывъяссӧ да Сылысь небӧгъяссӧ; да сiйö вöлi кывзысьысь йöз пиысь öтиöн.
وَّالَّذِيْنَ هُمْ لِفُرُوْجِهِمْ حٰفِظُوْنَۙ
wal-lażīna hum lifurūjihim ḥāfiẓūn(a).
да найö, кодъяс видзöны ассьыныс лöсьыд юкöнъяссö, .
اِلَّا عَلٰٓى اَزْوَاجِهِمْ اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَاِنَّهُمْ غَيْرُ مَلُوْمِيْنَۚ
illā ‘alā azwājihim au mā malakat aimānuhum fa innahum gairu malūmīn(a).
гӧтыръясысь либӧ служанкаясысь кындзи, найӧ збыльысь мыжаӧсь.