وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ
wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).
Вә Сөләйманга көчле җилне буйсындырдык, ул җил аның әмере белән Без аңа бәрәкәтле иткән җиргә исте. Без һәрнәрсәне белүчебез.
وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ
wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).
Вә Сөләйманга шайтаннарның бер төркемен (безгә буйсындырдык), алар диңгезгә чумып чумдылар һәм башка эшләрне дә башкардылар, һәм Без аларны саклаучы.
وَوَرِثَ سُلَيْمٰنُ دَاوٗدَ وَقَالَ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ عُلِّمْنَا مَنْطِقَ الطَّيْرِ وَاُوْتِيْنَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍۗ اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْفَضْلُ الْمُبِيْنُ
wa wariṡa sulaimānu dāwūda wa qāla yā ayyuhan-nāsu ‘ullimnā manṭiqaṭ-ṭairi wa ūtīnā min kulli syai'(in), inna hāżā lahuwal-faḍlul-mubīn(u).
Сөләйман Дауд патшалыгына варис булды һәм (Сөләйман) әйтте: "Ий кешеләр! Безгә кошлар теле өйрәтелде һәм безгә һәрнәрсә бирелде. Чыннан да, бу (барысы да) чыннан да зур бүләк".
وَحُشِرَ لِسُلَيْمٰنَ جُنُوْدُهٗ مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ وَالطَّيْرِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ
wa ḥusyira lisulaimāna junūduhū minal-jinni wal-insi waṭ-ṭairi fahum yūza‘ūn(a).
Сөләйман үзенең җеннәрдән, кешеләрдән һәм кошлардан гаскәрен җыйды, һәм алар тезелеп тордылар.
حَتّٰىٓ اِذَآ اَتَوْا عَلٰى وَادِ النَّمْلِۙ قَالَتْ نَمْلَةٌ يّٰٓاَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوْا مَسٰكِنَكُمْۚ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمٰنُ وَجُنُوْدُهٗۙ وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
Ḥattā iżā atau ‘alā wādin-naml(i), qālat namlatuy yā ayyuhan-namludkhulū masākinakum, lā yaḥṭimannakum sulaimānu wa junūduhū wa hum lā yasy‘urūn(a).
Хәтта алар кырмыскалар үзәненә барып җиткәч, бер кырмыска әйтте: "Ий кырмыскалар! Ояларыгызга керегез, Сөләйман һәм аның гаскәре сезне сизмәстән таптамасын".
وَتَفَقَّدَ الطَّيْرَ فَقَالَ مَا لِيَ لَآ اَرَى الْهُدْهُدَۖ اَمْ كَانَ مِنَ الْغَاۤىِٕبِيْنَ
wa tafaqqadaṭ-ṭaira fa qāla mā liya lā aral-hudhud(a), am kāna minal-gā'ibīn(a).
Һәм ул кошларны тикшерде һәм әйтте: "Ни өчен мин һүд-һүдне күрмим? Ул югалган кешеләр арасындамы?"
لَاُعَذِّبَنَّهٗ عَذَابًا شَدِيْدًا اَوْ لَاَا۟ذْبَحَنَّهٗٓ اَوْ لَيَأْتِيَنِّيْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
la'u‘ażżibannahū ‘ażāban syadīdan au la'ażbaḥannahū au laya'tiyannī bisulṭānim mubīn(in).
Мин аны, әлбәттә, каты җәза белән җәзалармын яки бугазлармын, әгәр ул миңа ачык сәбәп белән килсә".
فَمَكَثَ غَيْرَ بَعِيْدٍ فَقَالَ اَحَطْتُّ بِمَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ وَجِئْتُكَ مِنْ سَبَاٍ ۢبِنَبَاٍ يَّقِيْنٍ
famakaṡa gaira ba‘īdin faqāla aḥaṭtu bimā lam tuḥiṭ bihī wa ji'tuka min saba'im binaba'iy yaqīn(in).
Күп тә үтмәде (Һуд Худ килде), аннары ул әйтте: "Мин син әле белмәгән бер нәрсәне белдем. Мин сиңа Саба җиреннән ышандырырлык хәбәрләр белән килдем."
اِنِّيْ وَجَدْتُّ امْرَاَةً تَمْلِكُهُمْ وَاُوْتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَّلَهَا عَرْشٌ عَظِيْمٌ
innī wajattumra'atan tamlikuhum wa ūtiyat min kulli syai'iw wa lahā ‘arsyun ‘aẓīm(un).
Мин аларга патшалык итүче бер хатынны таптым, вә аңа һәрнәрсә бирелгән иде, һәм ул зур тәхеткә ия иде.
فَلَمَّا جَاۤءَ سُلَيْمٰنَ قَالَ اَتُمِدُّوْنَنِ بِمَالٍ فَمَآ اٰتٰىنِ َۧ اللّٰهُ خَيْرٌ مِّمَّآ اٰتٰىكُمْۚ بَلْ اَنْتُمْ بِهَدِيَّتِكُمْ تَفْرَحُوْنَ
falammā jā'a sulaimāna qāla atumiddūnani bimālin famā ātāniyallāhu khairum mimmā ātākum, bal antum bihadiyyatikum tafraḥūn(a).
(Илчеләр) Сөләйманга барып җиткәч, Сөләйман әйтте: "Миңа мал бирәсезме? Аллаһ миңа биргән нәрсә Аллаһ сезгә биргәннән яхшырак, ләкин сез үзегезнең бүләкләрегез белән горурланасыз."
اِرْجِعْ اِلَيْهِمْ فَلَنَأْتِيَنَّهُمْ بِجُنُوْدٍ لَّا قِبَلَ لَهُمْ بِهَا وَلَنُخْرِجَنَّهُمْ مِّنْهَآ اَذِلَّةً وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ
irji‘ ilaihim falana'tiyannahum bijunūdil lā qibala lahum bihā wa lanukhrijannahum minhā ażillataw wa hum ṣāgirūn(a).
Аларга кире кайтыгыз! Әлбәттә, Без аларга каршы тора алмаслык гаскәр белән барабыз, һәм аларны ул җирдән хур итеп (Сәба') куып чыгарырбыз, һәм алар хур булып (әсирлеккә алынырлар).
قَالَ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَؤُا اَيُّكُمْ يَأْتِيْنِيْ بِعَرْشِهَا قَبْلَ اَنْ يَّأْتُوْنِيْ مُسْلِمِيْنَ
qāla yā ayyuhal-mala'u ayyukum ya'tīnī bi‘arsyihā qabla ay ya'tūnī muslimīn(a).
Ул (Сөләйман) әйтте: "Әй, түрәләр! Алар миңа килеп, бирешмичә, арагыздан кем үзенең тәхетен миңа китерә ала?"
قَالَ عِفْرِيْتٌ مِّنَ الْجِنِّ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ تَقُوْمَ مِنْ مَّقَامِكَۚ وَاِنِّيْ عَلَيْهِ لَقَوِيٌّ اَمِيْنٌ
qāla ‘ifrītum minal-jinni ana atīka bihī qabla an taqūma mim maqāmik(a), wa innī ‘alaihi laqawiyyun amīn(un).
Җеннәрдән Ифрит әйтте: "Син урыныңнан торганчы мин аны сиңа алып килермен, һәм мин моны эшләргә җитәрлек көчкә иямен һәм миңа ышанычлы кеше".
قِيْلَ لَهَا ادْخُلِى الصَّرْحَۚ فَلَمَّا رَاَتْهُ حَسِبَتْهُ لُجَّةً وَّكَشَفَتْ عَنْ سَاقَيْهَاۗ قَالَ اِنَّهٗ صَرْحٌ مُّمَرَّدٌ مِّنْ قَوَارِيْرَ ەۗ قَالَتْ رَبِّ اِنِّيْ ظَلَمْتُ نَفْسِيْ وَاَسْلَمْتُ مَعَ سُلَيْمٰنَ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ
qīla lahadkhuliṣ-ṣarḥ(a), falammā ra'athu ḥasibathu lujjataw wa kasyafat ‘an sāqaihā, qāla innahū ṣarḥum mumarradum min qawārīr(a), qālat rabbi innī ẓalamtu nafsī wa aslamtu ma‘a sulaimāna lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).
Аңа (Бәлкыйска): "Сарайга кер", – диделәр. (Бәлкыйс) (сарайның идәнен) күргәч, аны зур су күле дип уйлады һәм ике ботагын ачты. (Сөләйман): "Бу сарайның идәне пыяла белән капланган гына", – диде. (Бәлкыйс): "Ий Раббым, мин үземә золым иттем. Мин Сөләйман белән бергә галәмнәрнең Раббысы Аллаһка буйсындым", – диде.
وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ
wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).
Без җилне Сөләйманга буйсындырдык, аның иртәнге юлы бер айлык юл кебек иде, кичке юлы бер айлык юл кебек иде, һәм без аңа эрегән бакырны агыздык. Җеннәрнең кайберләре Раббыларының рөхсәте белән аның алдында эшлиләр иде. Алардан берәү Безнең әмеребездән баш тартса, Без аңа ялкынлы ут газабын татытырбыз.
يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ
ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).
Алар (җеннәр) Сөләйман өчен ул теләгәнчә эшләделәр, шул исәптән биек биналар, һәйкәлләр, (көлләр кебек) зурлыктагы тәлинкәләр һәм (мичтә) калган чүлмәкләр (ясалар). Ий Дауд гаиләсе, Аллаһка шөкер итү өчен эшләгез! Минем колларым арасында бик азлары шөкер итүчеләр.
اِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصّٰفِنٰتُ الْجِيَادُۙ
iż ‘uriḍa ‘alaihi bil-‘asyiyyiṣ-ṣāfinātul-jiyād(u).
(Исегездәме) бер көнне төштән соң аңа тыйнак, (ләкин) бик тиз йөгерә торган (атлар) күрсәтелгәндә,
قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَهَبْ لِيْ مُلْكًا لَّا يَنْۢبَغِيْ لِاَحَدٍ مِّنْۢ بَعْدِيْۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ
qāla rabbigfir lī wa hab lī mulkal lā yambagī li'aḥadim mim ba‘dī, innaka antal-wahhāb(u).
Ул әйтте: "Ий Раббым, мине гафу ит һәм миңа миннән соң беркемдә дә булмаячак патшалык бир. Чыннан да, Син Бирүчесең".
فَسَخَّرْنَا لَهُ الرِّيْحَ تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖ رُخَاۤءً حَيْثُ اَصَابَۙ
fasakhkharnā lahur-rīḥa tajrī bi'amrihī rukhā'an ḥaiṡu aṣāb(a).
Соңра аңа җилне буйсындырдык, ул җил аның әмере белән теләгән җиргә яхшы исерде.
وَالشَّيٰطِيْنَ كُلَّ بَنَّاۤءٍ وَّغَوَّاصٍۙ
wasy-syayāṭīna kulla bannā'iw wa gawwāṣ(in).
һәм (Без аңа буйсындык) шайтаннар, барысы да төзүчеләр һәм суга чумучылар,
وَّاٰخَرِيْنَ مُقَرَّنِيْنَ فِى الْاَصْفَادِ
wa ākharīna muqarranīna fil-aṣfād(i).
һәм чылбырлар белән бәйләнгән башка (җеннәр).