Q.S Ан-Ниса (اَلنِّسَاء) - 176 Стих ахсаана

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيْرًا وَّنِسَاۤءً ۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْ تَسَاۤءَلُوْنَ بِهٖ وَالْاَرْحَامَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيْبًا

yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakumul-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw wa khalaqa minhā zaujahā wa baṡṡa minhumā rijālan kaṡīraw wa nisā'ā(n), wattaqullāhal-lażī tasā'alūna bihī wal-arḥām(a), innallāha kāna ‘alaikum raqībā(n).

Дьоннор! Эйигин биир киһиттэн (Адамтан) айбыт, уонна (Аллах) бэйэтин аргыһын (Еваны) (бэйэтиттэн) айбыт Айыы Тойоҥҥуттан куттан; уонна иккиэннэриттэн Аллах элбэх эр дьону уонна дьахталлары төрөппүтэ. Бэйэ-бэйэҕиттэн ким аатынан көрдөһөргө Аллахтан куттаныҥ, уонна дьиэ кэргэн сыһыанын тутуһуҥ. Дьиҥэр, Аллах эһигини өрүү харыстыыр ​​уонна көрөр.

وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا

wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).

Уонна тулаайах оҕолорго (улахан дьоҥҥо) баайдарын-дуолларын биэр, үчүгэйи куһаҕаҥҥа атастаһымаҥ, кинилэр баайдарын бэйэҕит баайгытын кытта тэҥҥэ сиэмэҥ. Дьиҥэр, (атастаһыы уонна сиэһин быһыыта) улахан аньыы.

وَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تُقْسِطُوْا فِى الْيَتٰمٰى فَانْكِحُوْا مَا طَابَ لَكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبٰعَ ۚ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تَعْدِلُوْا فَوَاحِدَةً اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَلَّا تَعُوْلُوْاۗ

wa in khiftum allā tuqsiṭū fil-yatāmā fankiḥū mā ṭāba lakum minan-nisā'i maṡnā wa ṡulāṡa wa rubā‘(a), fa in khiftum allā ta‘dilū fa wāḥidatan au mā malakat aimānukum, żālika adnā allā ta‘ūlū.

Онтон тулаайах хаалбыт дьахталларга (кинилэри кэргэн ылар буоллаххына) сөптөөхтүк дьаһаныам суоҕа диэн долгуйар буоллаххына, оччоҕо сөбүлүүр (атын) дьахталларгын кэргэн ыл: икки, үс эбэтэр түөрт. Оттон эн кырдьыгы оҥорор кыаҕым суох буолуо диэн долгуйар буоллаххына, оччоҕо (кэргэн) биир эрэ киһиэхэ, эбэтэр баар дьахтар кулуткар. Ол чугас, дьиҥэ суох быһыыны оҥорбот туһугар.

وَاٰتُوا النِّسَاۤءَ صَدُقٰتِهِنَّ نِحْلَةً ۗ فَاِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَكُلُوْهُ هَنِيْۤـًٔا مَّرِيْۤـًٔا

wa ātun-nisā'a ṣaduqātihinna niḥlah(tan), fa in ṭibna lakum ‘an syai'im minhu nafsan fa kulūhu hanī'am marī'ā(n).

Уонна дьахтарга (кэргэн ыларгар) баҕалаах бэлэх быһыытынан приданое (приданое) биэр. Онтон, эйиэхэ сорҕотун (приданое) үөрэ-көтө биэрдэхтэринэ, ону ылын уонна бэлэхтэн үөрэ-көтө астын.

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاۤءَ اَمْوَالَكُمُ الَّتِيْ جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰمًا وَّارْزُقُوْهُمْ فِيْهَا وَاكْسُوْهُمْ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa lā tu'tus-sufahā'a amwālakumul-latī ja‘alallāhu lakum qiyāmaw warzuqūhum fīhā waksūhum wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

Уонна Аллах олох төрдө оҥорбут баайгын (былаастаах дьоҥҥо) өйдөрө-санаалара ситэ илик дьоҥҥо туттарыма. Кинилэргэ атыы-эргиэн, таҥас-сап (баайтан киирбит харчыттан) биэр уонна кинилэргэ үтүө тыллары эт.

وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).

Уонна тулаайах оҕолору ыал буолар саастарыгар диэри бэрэбиэркэлээ. Оччо5о эн санаа5ар ейдеех буоллахтарына (баайы-дуолу корор учугэй), оччо5о баайдарын-дуолларын кинилэргэ туттар. Уонна (тулаайах оҕолор иэстэрин) сөптөөх кээмэйтэн аһара сиэмэҥ уонна улаатыахтарын иннинэ ыксаамаҥ (биэримэҥ). Ким (опекуннартан) кыахтаах, оччоҕо ол туттун (тулаайах оҕо баайын-дуолун сиэһинтэн) уонна ким дьадаҥы, оччоҕо ол баайы-дуолу сөптөөх ньыманан сиэн кэбиһиэн сөп. Онтон кинилэргэ баайы-дуолу туттардаххына, туоһулары көрдөрүөхтээххин. Уонна Аллах дьаһайааччы быһыытынан ситэри.

لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ اَوْ كَثُرَ ۗ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًا

lir-rijāli naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wa lin-nisā'i naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūna mimmā qalla minhu au kaṡur(a), naṣībam mafrūḍā(n).

Эр дьон төрөппүттэриттэн уонна аймахтарыттан нэһилиэстибэ ылбыт баайдарыттан үллэстэр бырааптаахтар, оттон дьахталлар төрөппүттэриттэн уонна аймахтарыттан нэһилиэстибэ ылбыт баайдарыттан үллэстэр бырааптаахтар, быһаарыллыбыт чааһыгар сөп түбэһиннэрэн аҕыйах да, элбэх да буоллун.

وَاِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ اُولُوا الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنُ فَارْزُقُوْهُمْ مِّنْهُ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa iżā ḥaḍaral-qismata ulul-qurbā wal-yatāmā wal-masākīnu farzuqūhum minhu wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

Онтон тарҕатыы кэмигэр ханнык эрэ аймахтар, тулаайах оҕолор уонна дьадаҥы дьон баар буоллахтарына, кинилэргэ (кыратык эрэ) баайы-дуолу биэр уонна кинилэргэ үтүө тыллары эт.

وَلْيَخْشَ الَّذِيْنَ لَوْ تَرَكُوْا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰفًا خَافُوْا عَلَيْهِمْۖ فَلْيَتَّقُوا اللّٰهَ وَلْيَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًا

walyakhsyal-lażīna lau tarakū min khalfihim żurriyyatan ḍi‘āfan khāfū ‘alaihim, falyattaqullāha walyaqūlū qaulan sadīdā(n).

Уонна кинилэр кэннилэриттэн куттанар мөлтөх оҕолору хаалларыахтаах дьонтон (Аллахтан) куттаныҥ. Онон Аллахтан куттанныннар, сөптөөх тылынан саҥардыннар.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ الْيَتٰمٰى ظُلْمًا اِنَّمَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ نَارًا ۗ وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيْرًا ࣖ

innal-lażīna ya'kulūna amwālal-yatāmā ẓulman innamā ya'kulūna fī buṭūnihim nārā(n), wa sayaṣlauna sa‘īrā(n).

Дьиҥэр, тулаайах оҕолор баайдарын-дуолларын сөбө суохтук сиир дьон, дьиҥэр, иһигэр уоту ылан, умайар уокка (адка) киирэллэр.

يُوْصِيْكُمُ اللّٰهُ فِيْٓ اَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِ ۚ فَاِنْ كُنَّ نِسَاۤءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ ۚ وَاِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ ۗ وَلِاَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ اِنْ كَانَ لَهٗ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلَدٌ وَّوَرِثَهٗٓ اَبَوٰهُ فَلِاُمِّهِ الثُّلُثُ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهٗٓ اِخْوَةٌ فَلِاُمِّهِ السُّدُسُ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْۚ لَا تَدْرُوْنَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا ۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yūṣīkumullāhu fī aulādikum liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), fa in kunna nisā'an fauqaṡnataini fa lahunna ṡuluṡā mā tarak(a), wa in kānat wāḥidatan fa lahan-niṣf(u), wa li abawaihi likulli wāḥidim minhumas-sudusu mimmā taraka in kāna lahū walad(un), fa illam yakul lahū waladuw wa wariṡahū abawāhu fa li'ummihiṡ-ṡuluṡ(u), fa in kāna lahū ikhwatun fa li'ummihis-sudusu mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣī bihā au dain(in), ābā'ukum wa abnā'ukum, lā tadrūna ayyuhum aqrabu lakum naf‘ā(n), farīḍatam minallāh(i), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

Аллах эһиэхэ оҕолоргут нэһилиэстибэтин туһунан ыйбыта: уол оҕо өлүүтэ икки кыыс өлүүтүгэр тэҥ. Бары кыыс буоллахтарына, иккиттэн элбэх буоллахтарына, кинилэр өлүүскэлэрэ иэс үс гыммыт иккитэ буолар. Биир эрэ кыыс баар буолла5ына, оччо5о половина ылар. Онтон төрөппүттэргэ, оҕолоох буоллаҕына, хас биирдиилэрэ баайын-дуолун алта гыммыт биирин ылар. Оҕото суох уонна төрөппүттэрэ эрэ нэһилиэстибэ ылар буоллахтарына, ийэтэ үс гыммыт биирин ылар. Бииргэ төрөөбүттэрдээх буоллаҕына, ийэтэ биир алтыс ылар. (Бу араарыылар) кини баҕа санаатын (толоруу) эбэтэр иэһин (уонна төлөөһүнүн) кэнниттэн буолаллар. Төрөппүттэриҥ уонна оҕолоруҥ туһунан эттэххэ, кинилэртэн хайалара эйиэхэ ордук туһалааҕын билбэккин. Бу Аллах дьаһала. Дьиҥэр, Аллах Барытын Билэр, Барытын Муударай.

۞ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ اَزْوَاجُكُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوْصُوْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَاِنْ كَانَ رَجُلٌ يُّوْرَثُ كَلٰلَةً اَوِ امْرَاَةٌ وَّلَهٗٓ اَخٌ اَوْ اُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُۚ فَاِنْ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَاۤءُ فِى الثُّلُثِ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصٰى بِهَآ اَوْ دَيْنٍۙ غَيْرَ مُضَاۤرٍّ ۚ وَصِيَّةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَلِيْمٌۗ

wa lakum niṣfu mā taraka azwājukum illam yakul lahunna walad(un), fa in kāna lahunna waladun fa lakumur-rubu‘u mimmā tarakna mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣīna bihā au dain(in), wa lahunnar-rubu‘u mimmā taraktum illam yakul lakum walad(un), fa in kāna lakum waladun fa lahunnaṡ-ṡumunu mimmā taraktum mim ba‘di waṣiyyatiy tūṣūna bihā au dain(in), wa in kāna rajuluy yūraṡu kalālatan awimra'atuw wa lahū akhun au ukhtun fa likulli wāḥidatim minhumas-sudus(u), fa in kānū akṡara min żālika fa hum syurakā'u fiṡ-ṡuluṡi mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣā bihā au dain(in), gaira muḍārr(in), waṣiyyatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥalīm(un).

Онтон эһиги доляҕыт (кэргэттэргит) ойохторгут хаалларбыт иэстэрин аҥара буолар, оҕото суох буоллахтарына. Кинилэр (кэргэттэргит) оҕолоох буоллахтарына, оччоҕо кинилэр оҥорбут завещаниеларын (толорбутун) эбэтэр (итиэннэ иэстэрин төлөөбүттэрин кэннэ) хаалларбыт баайдарын-дуолларын түөрт гыммыт биирин ылаҕыт. Оҕоломмот буоллаххытына хаалларбыт иэскыт чиэппэрин ойохтор ылаллар. Оҕолоох буоллаххына, кэргэттэргин эн хаалларбыт баайгын ахсыс гыммыт биирин ылаллар (эн оҥорбут завещаниеҕын толорбутун кэннэ) эбэтэр (уонна иэһиҥ төлөммүтүн кэннэ). Эр киһи буоллун, дьахтар буоллун, аҕатын уонна оҕото суох хаалбатах, бырааттаах (сейбу) эбэтэр эдьиийдээх (сейбу) киһи өллөҕүнэ, икки көрүҥ бииргэ төрөөбүттэртэн хас биирдиилэригэр баайын алтыс гыммыт биирэ. Оттон бииртэн элбэх бииргэ төрөөбүт быраат баар буоллаҕына, үһүс өлүүскэни бииргэ үллэстэллэр, кини оҥорбут (завещаниетын толорон) эбэтэр (итиэннэ төлөөбүтүн кэннэ) иэһи туох да мэһэйэ суох (наследниктарга). Таҥара хааччыйыылара оннуктар. Аллах барытын билэр, бырастыы гынар.

تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ ۗ وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ يُدْخِلْهُ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗ وَذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

tilka ḥudūdullāh(i), wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū yudkhilhu jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Бу Аллах кыраныыссалара (сокуоннара). Ким Аллахка уонна Кини илдьитигэр бас бэринэр, Кини кинилэри өрүстэр сүүрэр саадтарыгар киллэриэҕэ, кинилэр онно үйэлэр тухары олоруохтара. Уонна ол улахан кыайыы.

وَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَتَعَدَّ حُدُوْدَهٗ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيْهَاۖ وَلَهٗ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ

wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū wa yata‘adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā, wa lahū ‘ażābum muhīn(un).

Ким Аллахы уонна Кини илдьитин истибэккэ, Кини сокуонун кээмэйин кэһэр буоллаҕына, Аллах кинини дьаабы уотка уган кэбиһиэҕэ, онно үйэлэр тухары хаалыаҕа уонна намтатар накаастабылы ылыаҕа.

وَالّٰتِيْ يَأْتِيْنَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ فَاسْتَشْهِدُوْا عَلَيْهِنَّ اَرْبَعَةً مِّنْكُمْ ۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَاَمْسِكُوْهُنَّ فِى الْبُيُوْتِ حَتّٰى يَتَوَفّٰىهُنَّ الْمَوْتُ اَوْ يَجْعَلَ اللّٰهُ لَهُنَّ سَبِيْلًا

wal-lātī ya'tīnal-fāḥisyata min nisā'ikum fastasyhidū ‘alaihinna arba‘atam minkum, fa in syahidū fa amsikūhunna fil-buyūti ḥattā yatawaffāhunnal-mautu au yaj‘alallāhu lahunna sabīlā(n).

Эһиги дьахталларгыт ортолоругар куһаҕан быһыылары оҥорор дьахталлар ортоҕутугар түөрт туоһулаах буоллуннар. Туоһу биэрбит буоллахтарына, кинилэри (дьахталлары) өлүөхтэригэр диэри, эбэтэр Аллах кинилэргэ (атын) суолу оҥоруор диэри дьиэҕэ хаайан кэбиһиҥ.

وَالَّذٰنِ يَأْتِيٰنِهَا مِنْكُمْ فَاٰذُوْهُمَا ۚ فَاِنْ تَابَا وَاَصْلَحَا فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wal-lażāni ya'tiyānihā minkum fa āżūhumā, fa in tābā wa aṣlaḥā fa a‘riḍū ‘anhumā, innallāha kāna tawwābar raḥīmā(n).

Эһиги ортоҕутугар дьаабы быһыыны оҥорбут икки киһиэхэ иккиэннэрин накаастааҥ. Иккиэн кэмсиммиттэр уонна бэйэлэрин тупсарар буоллахтарына, оччоҕо буоллуннар. Дьиҥэр, Аллах кэмсиниини ылынар, амарах.

اِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّٰهِ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السُّوْۤءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوْبُوْنَ مِنْ قَرِيْبٍ فَاُولٰۤىِٕكَ يَتُوْبُ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

innamat-taubatu ‘alallāhi lil-lażīna ya‘malūnas-sū'a bijahālatin ṡumma yatūbūna min qarībin fa ulā'ika yatūbullāhu ‘alaihim, wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Дьиҥэр, Аллахка кэмсинии өйдөөбөт буолан буруйу оҥорор дьоҥҥо эрэ (сөптөөх), онтон сразу кэмсинэллэр. Кинилэр кэмсиниилэрин Аллах ылынар. Аллах Барытын Билэр, Барытын Муударай.

وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۚ حَتّٰىٓ اِذَا حَضَرَ اَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ اِنِّيْ تُبْتُ الْـٰٔنَ وَلَا الَّذِيْنَ يَمُوْتُوْنَ وَهُمْ كُفَّارٌ ۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa laisatit-taubatu lil-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āt(i), ḥattā iżā ḥaḍara aḥadahumul-mautu qāla innī tubtul-āna wa lal-lażīna yamūtūna wa hum kuffār(un), ulā'ika a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

Буруйу оҥорбут дьонтон кэмсинии (Аллах ылыммат), кинилэртэн ким эрэ өлүү кэлиэр диэри, (оччоҕо) кини: "Мин билигин дьиҥнээхтик аньыыбын" диир. Итэҕэйэ суох сылдьан өлбүт дьонтон кэмсинии ылыллыбат. Ол дьоҥҥо эрэйдээх накаастабылы бэлэмнээтибит.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَرِثُوا النِّسَاۤءَ كَرْهًا ۗ وَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ لِتَذْهَبُوْا بِبَعْضِ مَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيْنَ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ ۚ وَعَاشِرُوْهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ ۚ فَاِنْ كَرِهْتُمُوْهُنَّ فَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّيَجْعَلَ اللّٰهُ فِيْهِ خَيْرًا كَثِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaḥillu lakum an tariṡun-nisā'a karhā(n), wa lā ta‘ḍulūhunna litażhabū biba‘ḍi mā ātaitumūhunna illā ay ya'tīna bifāḥisyatim mubayyinah(tin), wa ‘āsyirūhunna bil-ma‘rūf(i), fa in karihtumūhunna fa ‘asā an takrahū syai'aw wa yaj‘alallāhu fīhi khairan kaṡīrā(n).

Итэҕэйээччилэр! Дьахталлары күүстэринэн нэһилиэстибэлиир уонна эн биэрбит харчыҥ сорҕотун төттөрү ылыахтарын баҕаралларын иһин кинилэргэ кыһалҕаны үөскэппэт буолууҥ сокуоннайа суох, кинилэр дьиҥнээхтик дьаабы быһыыны оҥорботохторуна. Уонна кинилэри кытта сөптөөх ньыманан алтыс. Кинилэри сөбүлээбэт буоллаххына, (оччоҕо тулуурдаах буол) тоҕо диэтэххэ, эн тугу эрэ сөбүлээбэккин буолуон сөп, Аллах ону элбэх үчүгэйи оҥорбутун да иһин.

وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا

wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

Өскөтүн ойохторгуттан биирдэрин атынынан солбуйуоххутун баҕарар буоллаххытына, кинилэртэн биирдэстэригэр элбэх баайы-дуолу биэрбит буоллаххытына, тугу да төттөрү ылымаҥ. Сымыйа буруйдааһынынан уонна (көстөр аньыыны) төттөрү ылыаҥ этэ дуо?

وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

Уонна хайдах төттөрү ылыаххыный, бэйэ-бэйэҕитин кытта сылдьыбыт буоллаххытына (кэргэн-ойох быһыытынан). Уонна кинилэр (кэргэттэргит) эһигиттэн күүстээх дуогабары (дьиэ кэргэн) ылбыттар.

وَلَا تَنْكِحُوْا مَا نَكَحَ اٰبَاۤؤُكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً وَّمَقْتًاۗ وَسَاۤءَ سَبِيْلًا ࣖ

wa lā tankiḥū mā nakaḥa ābā'ukum minan-nisā'i illā mā qad salaf(a), innahū kāna fāḥisyataw wa maqtā(n), wa sā'a sabīlā(n).

Уонна аҕаларгыт ылбыт дьахталларын ойох ылымаҥ, (урукку кэмҥэ буолбут түгэнтэн ураты). Дьиҥэр, бу дьаабы быһыы уонна абааһы көрөр (Аллах) уонна куһаҕан суол (батыһыахтаах).

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ اُمَّهٰتُكُمْ وَبَنٰتُكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ وَعَمّٰتُكُمْ وَخٰلٰتُكُمْ وَبَنٰتُ الْاَخِ وَبَنٰتُ الْاُخْتِ وَاُمَّهٰتُكُمُ الّٰتِيْٓ اَرْضَعْنَكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَاُمَّهٰتُ نِسَاۤىِٕكُمْ وَرَبَاۤىِٕبُكُمُ الّٰتِيْ فِيْ حُجُوْرِكُمْ مِّنْ نِّسَاۤىِٕكُمُ الّٰتِيْ دَخَلْتُمْ بِهِنَّۖ فَاِنْ لَّمْ تَكُوْنُوْا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ ۖ وَحَلَاۤىِٕلُ اَبْنَاۤىِٕكُمُ الَّذِيْنَ مِنْ اَصْلَابِكُمْۙ وَاَنْ تَجْمَعُوْا بَيْنَ الْاُخْتَيْنِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ۔

Ḥurrimat ‘alaikum ummahātukum wa banātukum wa akhawātukum wa ‘ammātukum wa khālātukum wa banātul-akhi wa banātul-ukhti wa ummahātukumul-lātī arḍa‘nakum wa akhawātukum minar-raḍā‘ati wa ummahātu nisā'ikum wa rabā'ibukumul-lātī fī ḥujūrikum min nisā'ikumul-lātī dakhaltum bihinn(a), fa illam takūnū dakhaltum bihinna falā junāḥa ‘alaikum, wa ḥalā'ilu abnā'ikumul-lażīna min aṣlābikum, wa an tajma‘ū bainal-ukhtaini illā mā qad salaf(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

Эһиэхэ (ыал буолуу) ийэлэргит, кыргыттаргыт, эдьиийдэргит, аҕаҕыт эдьиийдэрэ, ийэҕит эдьиийдэрэ, эдьиийдэргит кыргыттара, эдьиийдэргит кыргыттара, эйигин эмиийдээбит ийэлэргит, эдьиийдэргит эмиийдээһининэн, ойохторгут ийэлэрэ (кэргэттэргит), кэргэттэргит оҕолоро (кэргэттэргит) бобуллар кими кытта сөбүлэспиккин, ол гынан баран кинилэри кытта сөбүлэспэтэх буоллаххына (онтон арахсыбыт буоллаххына), оччоҕо эйиэхэ аньыы суох (кинилэри кэргэн ылар), (итиэннэ эйиэхэ бобуулаах) бэйэҥ уолаттаргын (балтыларгын) кэргэттэрэ, уонна (бобуллар) икки эдьиийи (кэргэҥҥэ) холбооһун, урукку өттүгэр буолбуттан ураты. Дьиҥэр, Аллах үгүстүк бырастыы гынар, амарах

۞ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۚ كِتٰبَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَاُحِلَّ لَكُمْ مَّا وَرَاۤءَ ذٰلِكُمْ اَنْ تَبْتَغُوْا بِاَمْوَالِكُمْ مُّحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ ۗ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهٖ مِنْهُنَّ فَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ فَرِيْضَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهٖ مِنْۢ بَعْدِ الْفَرِيْضَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wal-muḥṣanātu minan-nisā'i illā mā malakat aimānukum, kitāballāhi ‘alaikum, wa uḥilla lakum mā warā'a żālikum an tabtagū bi'amwālikum muḥṣinīna gaira musāfiḥīn(a), famastamta‘tum bihī minhunna fa ātūhunna ujūrahunna farīḍah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā tarāḍaitum bihī mim ba‘dil-farīḍah(ti), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

Уонна (эһиэхэ бобуллубут) кэргэннээх дьахталлар бааллар, эһиэхэ Аллах ыйааҕынан баар дьахтар кулуттартан (сэрии билиэннэриттэн) ураты. Өскөтүн баайгытынан ойох ылыаххытын, ойох ылбакка эрэ, атын дьахталлары ылыаххытын көҥүллэнэр. Онон, кинилэртэн ылбыт үөрүүҥ иһин, кинилэргэ эбэһээтэлистибэ быһыытынан биэр. Ол гынан баран, быһаарыллыбытын кэннэ, кинилэр ортолоругар көҥүл буоллаххытына, туох да куһаҕана суох. Дьиҥэр, Аллах Барытын Билэр, Барытын Муударай.

وَمَنْ لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا اَنْ يَّنْكِحَ الْمُحْصَنٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ فَمِنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ فَتَيٰتِكُمُ الْمُؤْمِنٰتِۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِكُمْ ۗ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۚ فَانْكِحُوْهُنَّ بِاِذْنِ اَهْلِهِنَّ وَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ مُحْصَنٰتٍ غَيْرَ مُسٰفِحٰتٍ وَّلَا مُتَّخِذٰتِ اَخْدَانٍ ۚ فَاِذَآ اُحْصِنَّ فَاِنْ اَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنٰتِ مِنَ الْعَذَابِۗ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۗ وَاَنْ تَصْبِرُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa mal lam yastaṭi‘ minkum ṭaulan ay yankiḥal-muḥṣanātil-mu'mināti fa mim mā malakat aimānukum min fatayātikumul-mu'mināt(i), wallāhu a‘lamu bi'īmānikum, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fankiḥūhunna bi'iżni ahlihinna wa ātūhunna ujūrahunna bil-ma‘rūfi muḥṣanātin gaira musāfiḥātiw wa lā muttakhiżāti akhdān(in), fa iżā uḥṣinna fa in ataina bifāḥisyatin fa ‘alaihinna niṣfu mā ‘alal-muḥṣanāti minal-‘ażāb(i), żālika limay khasyial-‘anata minkum, wa an taṣbirū khairul lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Эһигиттэн ким итэҕэллээх көҥүл дьахтары ойох ылар кыаҕа суох буоллаҕына, кулуттаргытыттан итэҕэллээх дьахтары ойох ылыан сөп. Аллах эн итэҕэлгин билэр. Сорохтор бэйэ-бэйэҕититтэн сылдьаҕыт (Адам уонна Ева удьуордара), онон кинилэри тойотторун көҥүлүнэн ойох ылыҥ уонна сөптөөх бэлэх биэриҥ, тоҕо диэтэххэ кинилэр бэйэлэрин харыстанар дьахталлар, ойох ылааччылар буолбатахтар, атын эр дьону дьиэ кыылын курдук ылынар дьахталлар буолбатахтар. Өскөтүн кинилэр ыал буолан баран, дьаабы быһыыны (зина) оҥордохторуна, оччоҕо кинилэргэ (накаастабыл) көҥүл дьахталларга (ыал буолбатах) накаастабылтан аҥара буолар. (Кулууту ойох ылар кыах) бэйэни харыстанар ыарахаттарыттан куттанар дьоҥҥо (ойох ылыыттан). Оттон тулуурдаах буоллаххына, бэйэҕэр ордук. Аллах бырастыы гынар, амарах.

يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yurīdullāhu liyubayyina lakum wa yahdiyakum sunanal-lażīna min qablikum wa yatūba ‘alaikum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Аллах эйиэхэ (Бэйэтин Сокуонун) быһаарыан баҕарар, уонна эйиэхэ иннигэр олорбут дьон (пророктар уонна таҥаралаах дьон) суолларын (олохторун) көрдөрүөн баҕарар, уонна Кини эн кэмсиниигин ылынар. Аллах Барытын Билэр, Барытын Муударай.

وَاللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَيُرِيْدُ الَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الشَّهَوٰتِ اَنْ تَمِيْلُوْا مَيْلًا عَظِيْمًا

wallāhu yurīdu ay yatūba ‘alaikum, wa yurīdul-lażīna yattabi‘ūnasy-syahawāti an tamīlū mailan ‘aẓīmā(n).

Уонна Аллах эн кэмсиниигин ылыныаҕа, оттон кинилэр баҕа санааларын тутуһар дьон эн төһө кыалларынан (кырдьыктан) тэйиэххин баҕараллар.

يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْاِنْسَانُ ضَعِيْفًا

yurīdullāhu ay yukhaffifa ‘ankum, wa khuliqal-insānu ḍa‘īfā(n).

Аллах эйиэхэ чэпчэтиини биэриэн баҕарар, тоҕо диэтэххэ киһи айыллыбыт (айылҕа) мөлтөх.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).

Итэҕэйээччилэр! Бэйэ-бэйэҕит баайгытын-дуолгутун сымыйанан туһанымаҥ, эһиги икки ардыгытыгар сөбүлэһиигэ олоҕурбут атыы-эргиэнтэн ураты. Уонна бэйэҕин өлөрүмэ. Дьиҥэр, Аллах эһиэхэ Аһара амарах.

وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

Онтон ким итини сокуону кэһиигэ уонна дьиҥэ суох быһыыга-майгыга оҥорор, Кинини дьаабыга укпут. Ол Аллахка чэпчэки

اِنْ تَجْتَنِبُوْا كَبَاۤىِٕرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُّدْخَلًا كَرِيْمًا

in tajtanibū kabā'ira mā tunhauna ‘anhu nukaffir ‘ankum sayyi'ātikum wa nudkhilkum mudkhalan karīmā(n).

Оҥорорго бобуллар аньыылартан улахан аньыылары оҥорбот буоллаххына, сыыһаларгын сотторуохпут уонна эйигин албан ааттаах сиргэ (халлааҥҥа) киллэриэхпит.

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ ۗ لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوْا ۗ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ ۗوَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا

wa lā tatamannau mā faḍḍalallāhu bihī ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍ(in), lir-rijāli naṣībum mimmaktasabū, wa lin-nisā'i naṣībum mimmaktasabn(a), was'alullāha min faḍlih(ī), innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Уонна сорохторго Аллах биэрбит бэлэхтэригэр ымсыырымаҥ. (Тоҕо диэтэххэ) эр дьоҥҥо хамнастарын чааһа баар, дьахталларга (эмиэ) хамнастарын чааһа баар. Аллахтан Кини үтүөтүн көрдөө. Дьиҥэр, Аллах барытын билэр.

وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ ۗ وَالَّذِيْنَ عَقَدَتْ اَيْمَانُكُمْ فَاٰتُوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا ࣖ

wa likullin ja‘alnā mawāliya mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wal-lażīna ‘aqadat aimānukum fa ātūhum naṣībahum, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).

Онтон хас биирдиилэригэр (эр киһиэхэ уонна дьахтарга) Төрөппүттэрэ, чугас аймахтара хаалларбыттарынан наследниктары анаатыбыт. Бэриниилээх буоларга андаҕайбыт дьоҥҥор өлүүскэлэрин биэр. Дьиҥэр, Аллах барытын туоһулуур

اَلرِّجَالُ قَوَّامُوْنَ عَلَى النِّسَاۤءِ بِمَا فَضَّلَ اللّٰهُ بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍ وَّبِمَآ اَنْفَقُوْا مِنْ اَمْوَالِهِمْ ۗ فَالصّٰلِحٰتُ قٰنِتٰتٌ حٰفِظٰتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللّٰهُ ۗوَالّٰتِيْ تَخَافُوْنَ نُشُوْزَهُنَّ فَعِظُوْهُنَّ وَاهْجُرُوْهُنَّ فِى الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوْهُنَّ ۚ فَاِنْ اَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوْا عَلَيْهِنَّ سَبِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيْرًا

ar-rijālu qawwāmūna ‘alan-nisā'i bimā faḍḍalallāhu ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍiw wa bimā anfaqū min amwālihim, faṣ-ṣāliḥātu qānitātun ḥāfiẓātul lil-gaibi bimā ḥafiẓallāh(u), wal-lātī takhāfūna nusyūzahunna fa ‘iẓūhunna wahjurūhunna fil-maḍāji‘i waḍribūhunn(a), fa in aṭa‘nakum falā tabgū ‘alaihinna sabīlā(n), innallāha kāna ‘aliyyan kabīrā(n).

Эр дьон (эр дьон) дьахталлары (ойохтору) көмүскээччилэр, тоҕо диэтэххэ Аллах сорохторун (эр дьону) атыттартан (дьахталлартан) ордорбут, уонна кинилэр (эр дьон) баайдарыттан өйөбүлү биэрбиттэр. Онон таҥараһыт дьахталлар диэн (Аллахка) бас бэринэр уонна (кэргэттэрэ) суох буоллахтарына бэйэлэрин көрүнэр дьон буолаллар, тоҕо диэтэххэ, Аллах (кинилэри) көрбүт. Нусюз диэн долгуйар дьахталларга сүбэ-ама биэрэн, ороҥҥо (туспа ороннорго) быраҕан, (наада буоллаҕына) кырбаан кэбиһиэххин наада. Оттон кинилэр эйигин истэр буоллахтарына, кинилэри мэһэйдиир төрүөт көрдөөбөт буол. Дьиҥэр, Аллах Үрдүкү, Улуу.

وَاِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوْا حَكَمًا مِّنْ اَهْلِهٖ وَحَكَمًا مِّنْ اَهْلِهَا ۚ اِنْ يُّرِيْدَآ اِصْلَاحًا يُّوَفِّقِ اللّٰهُ بَيْنَهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا خَبِيْرًا

wa in khiftum syiqāqa bainihimā fab‘aṡū ḥakamam min ahlihī wa ḥakamam min ahlihā, iy yurīdā iṣlāḥay yuwaffiqillāhu bainahumā, innallāha kāna ‘alīman khabīrā(n).

Уонна икки ардыгар мөккүөр тахсыа диэн куттанар буоллаххына, эр киһи дьонуттан эйэлээх киһини, дьахтар дьонуттан эйэлээх киһини ыыт. Иккиэн (миротворецтар) тупсарыы оҥорор санаалаах буоллахтарына, Аллах эр киһиэхэ тауфик биэриэҕэ. Дьиҥэр, Аллах барытын билэр, барытын билэр.

۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ

wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).

Уонна Аллахка сүгүрүйүҥ уонна Кинини кытта тугу да ситимнээмэҥ. Уонна төрөппүттэргэ, чугас аймахтарга, тулаайах оҕолорго, дьадаҥыларга, чугас уонна ыраах соседтарга, бииргэ үлэлиир дьоҥҥор, Ибн Сабилга уонна ханнык баҕарар кулуттаргар үтүө санаалаах буол. Дьиҥэр, Аллах киэн туттар уонна киэн туттар дьону сөбүлээбэт,

ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُوْنَ مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًاۚ

al-lażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhli wa yaktumūna mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

(аата) дьаабы киһи, уонна атыттары дьаабы буоларга дьаһайар, уонна Аллах биэрбит бэлэҕин кистиир. Биһиги итэҕэйбэт дьоҥҥо намтатар накаастабылы бэлэмнээтибит.

وَالَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ وَمَنْ يَّكُنِ الشَّيْطٰنُ لَهٗ قَرِيْنًا فَسَاۤءَ قَرِيْنًا

wal-lażīna yunfiqūna amwālahum ri'ā'an-nasi wa lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil ākhir(i), wa may yakunisy-syaiṭānu lahū qarīnan fasā'a qarīnā(n).

Уонна (өссө) баайдарын-дуолларын үөрүү-көтүүгэ уонна атын дьоҥҥо ороскуоттуур дьон (көрүллүөхтэрин уонна хайҕалланыахтарын баҕараллар), уонна Аллахха уонна Кэнники Күнү итэҕэйбэт дьон. Ким абааһыны доҕор оҥостор, оччоҕо (билиҥ) кини (абааһы) олус абааһы доҕор буолар.

وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِهِمْ عَلِيْمًا

wa māżā ‘alaihim lau āmanū billāhi wal-yaumil-ākhiri wa anfaqū mimmā razaqahumullāh(u), wa kānallāhu bihim ‘alīmā(n).

Аллахха уонна Кэнники Күнү итэҕэйэн, Аллах биэрбит аһылыгын сорҕотун ороскуоттаатахтарына туох (утарсыы) ылыахтара этэй? Уонна Аллах кинилэр балаһыанньаларын барытын билэр.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ۚوَاِنْ تَكُ حَسَنَةً يُّضٰعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَّدُنْهُ اَجْرًا عَظِيْمًا

innallāha lā yaẓlimu miṡqāla żarrah(tin), wa in taku ḥasanatay yuḍā‘ifhā wa yu'ti mil ladunhu ajran ‘aẓīmā(n).

Дьиҥэр, Аллах дзарра курдук улахан киһиэхэ да куһаҕаны оҥоруо суоҕа, уонна үтүө майгы баар буоллаҕына (дзарра курдук кыра), дьиҥэр, Аллах ону элбэтиэҕэ уонна Бэйэтин өттүттэн улахан наҕарааданы биэриэҕэ.

فَكَيْفَ اِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ اُمَّةٍۢ بِشَهِيْدٍ وَّجِئْنَا بِكَ عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ شَهِيْدًاۗ

fa kaifa iżā ji'nā min kulli ummatim bisyahīdiw wa ji'nā bika ‘alā hā'ulā'i syahīdā(n).

Хас биирдии омуктан туоһу (Расул) аҕалан, эйигин (Мухаммеды) кинилэр үрдүлэринэн туоһу оҥордохпутуна, (кафирдар туруктара хайдах буолуой)?

يَوْمَىِٕذٍ يَّوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَعَصَوُا الرَّسُوْلَ لَوْ تُسَوّٰى بِهِمُ الْاَرْضُۗ وَلَا يَكْتُمُوْنَ اللّٰهَ حَدِيْثًا ࣖ

yauma'iżiy yawaddul-lażīna kafarū wa ‘aṣawur-rasūla lau tusawwā bihimul-arḍ(u), wa lā yaktumūnallāha ḥadīṡā(n).

Ол күн, итэҕэйбэт дьон уонна илдьит (Мухаммед) истибэт дьон, ханнык да түбэлтэни Аллахтан кистиир кыахтара суох эрээри, сиргэ түһэриэхтэрэ диэн эрэнэллэр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْرَبُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْتُمْ سُكٰرٰى حَتّٰى تَعْلَمُوْا مَا تَقُوْلُوْنَ وَلَا جُنُبًا اِلَّا عَابِرِيْ سَبِيْلٍ حَتّٰى تَغْتَسِلُوْا ۗوَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُوْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqrabuṣ-ṣalāta wa antum sukārā ḥattā ta‘lamū mā taqūlūna wa lā junuban illā ‘ābirī sabīlin ḥattā tagtasilū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum, innnallāha kāna ‘afuwwan gafūrā(n).

Итэҕэйээччилэр! Арыгылыы сылдьан, тугу этэргин билбэккэ эрэ, алгыска чугаһыма, уонна суол устун ааһан иһэн эрэ, суунан баран (ванна джунуб) эрэ дьулаан турукка сылдьыма. Оттон ыалдьар буоллаххына, айаҥҥа сылдьар буоллаххына, эбэтэр ииктээн баран, эбэтэр дьахтары таарыйбыт буоллаххына, уонна ууҥ суох буоллаҕына, үчүгэй (ыраас) быылынан тайаммум оҥор; онон сирэйгин уонна илиигин сот (пыль). Дьиҥэр, Аллах Саамай бырастыы гынар, Саамай бырастыы гынар.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يَشْتَرُوْنَ الضَّلٰلَةَ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ تَضِلُّوا السَّبِيْلَۗ

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yasytarūnaḍ-ḍalālata wa yurīdūna an taḍillus-sabīl(a).

Кинигэ (Тора) чааһа бэриллибит дьоҥҥо болҕомтоҕун уурбаккын дуо? Кинилэр сыыһаны атыыласпыттара уонна эйигин (сөптөөх) суолтан тэйиэххин баҕараллар.

وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا

wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).

Уонна өстөөхтөрүҥ туһунан Аллах ордук билэр. Аллах көмүскээччи буоларыгар сөп, уонна Аллах көмөлөһөөччү буоларыгар сөп (эһиэхэ).

مِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَّرَاعِنَا لَيًّاۢ بِاَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى الدِّيْنِۗ وَلَوْ اَنَّهُمْ قَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَقْوَمَۙ وَلٰكِنْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا

minal-lażīna hādū yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ihī wa yaqūlūna sami‘nā wa ‘aṣainā wasma‘ gaira musmi‘iw wa rā‘inā layyam bi'alsinatihim wa ṭa‘nan fid-dīn(i), wa lau annahum qālū sami‘nā wa aṭa‘nā wasma‘ wanẓurnā lakāna khairal lahum wa aqwam(a), wa lākil la‘anahumullāhu bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

(Ол аата) тыллары миэстэтиттэн уларытар еврейдэр ортолоругар. Кинилэр: «Истибиппит да, истиэхпит суоҕа», – диэбиттэрэ. Уонна (кинилэр эмиэ эппиттэрэ), "Истиҥ", оттон (эн Мухаммед дьиҥэр) тугу да истибэтэххин. Уонна (дииллэр), “Рааьына” тылын эргийэн итэ5эли кириитикэлиир. Кинилэр "Биһиги истэбит уонна истэрбит, уонна истэбит уонна биһиэхэ болҕомтобутун уурарбыт" диэбиттэрэ буоллар, ол кинилэргэ ордук уонна сөптөөх буолуо этэ, ол гынан баран Аллах кинилэри үөхпүтэ, итэҕэйбэттэрин иһин. Аҕыйах киһиттэн ураты итэҕэйбэттэр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اٰمِنُوْا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ نَّطْمِسَ وُجُوْهًا فَنَرُدَّهَا عَلٰٓى اَدْبَارِهَآ اَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ اَصْحٰبَ السَّبْتِ ۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا

yā ayyuhal-lażīna ūtul-kitāba āminū bimā nazzalnā muṣaddiqal limā ma‘akum min qabli an naṭmisa wujūhan fa naruddahā ‘alā adbārihā au nal‘anahum kamā la‘annā aṣḥābas-sabt(i), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).

Оо, Кинигэ бэриллибит дьон! Эһигини кытта баар Кинигэни бигэргэтэр Биһиги ыыппыппытыгар (Коранҥа) итэҕэйиҥ, сирэйгитин уларытыахпыт иннинэ, онтон кинилэри төттөрү эргитиэхпит эбэтэр субуотаҕа (суббота) дьону (сиэрдээх быһыыны оҥорооччулары) үөҕэрбит курдук үөхпүппүт. Уонна Таҥара ыйааҕа хайаан да дьайар.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدِ افْتَرٰٓى اِثْمًا عَظِيْمًا

innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi fa qadiftarā iṡman ‘aẓīmā(n).

Дьиҥэр, Аллах Кинини кытта (ширк) холбоһор иһин (аньыыны) бырастыы гыныа суоҕа, уонна Кини кими баҕарар (ширк) атынын (аньыыны) бырастыы гынар. Ким Аллахы кытта бииргэ үлэлиир, ол улахан аньыыны оҥорбут.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُزَكُّوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ بَلِ اللّٰهُ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna yuzakkūna anfusahum, balillāhu yuzakkī may yasyā'u wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

Бэйэлэрин ырааспыт диир дьону (еврейдэри уонна христианнары) санаабаккын дуо? Дьиҥэр, Аллах кими баҕарар ыраастыыр, кинилэргэ кыра да буруйу оҥорботтор.

اُنْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَكَفٰى بِهٖٓ اِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

unẓur kaifa yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa kafā bihī iṡmam mubīnā(n).

Көр эрэ, хайдах курдук Аллахы утары сымыйаны толкуйдууллар! Уонна ол (кинилэргэ) дьэҥкэ аньыы буолар.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُؤْمِنُوْنَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوْتِ وَيَقُوْلُوْنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا هٰٓؤُلَاۤءِ اَهْدٰى مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا سَبِيْلًا

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yu'minūna bil-jibti waṭ-ṭāgūti wa yaqūlūna lil-lażīna kafarū hā'ulā'i ahdā minal-lażīna āmanū sabīlā(n).

Кинигэ (Тора) сорҕотун бэриллибит дьону өйдөөбөтөххүт дуо? Кинилэр Джибты уонна Тагхуту итэҕэйэллэр, уонна итэҕэйбэтэхтэргэ (Мекка мушриктарыгар) итэҕэйээччилэрдээҕэр бэйэбит суолбутугар ордук сөпкө сылдьабыт дииллэр.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يَّلْعَنِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ نَصِيْرًا

ulā'ikal-lażīna la‘anahumullāh(u), wa may yal‘anillāhu falan tajida lahū naṣīrā(n).

Бу дьону Аллах үөхсэр. Уонна кими Аллах үөхтэҕинэ, эн киниэхэ көмөлөһөөччүнү булуоҥ суоҕа.

اَمْ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّنَ الْمُلْكِ فَاِذًا لَّا يُؤْتُوْنَ النَّاسَ نَقِيْرًاۙ

am lahum naṣībum minal-mulki fa iżal lā yu'tūnan-nāsa naqīrā(n).

Эбэтэр кинилэр киһи аймахха тугу да (үчүгэйи) биэрбэттэрин үрдүнэн, Саарыстыба үллэстиилээхтэр дуо?

اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا

am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).

эбэтэр киһи аймахха (Мухаммедка) Аллах биэрбитин иһин ымсыыраллар дуу? Дьиҥэр, Авраам дьиэ кэргэнигэр Кинигэни уонна Өйү-санааны биэрбиппит, кинилэргэ улуу саарыстыбаны (күүһү) биэрбиппит.

فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ صَدَّ عَنْهُ ۗ وَكَفٰى بِجَهَنَّمَ سَعِيْرًا

fa minhum man āmana bihī wa minhum man ṣadda ‘anh(u), wa kafā bijahannama sa‘īrā(n).

Онон ол дьон ортотугар (ким ымсыырар), киниэхэ итэҕэйээччилэр бааллар уонна (дьону киниэхэ итэҕэйбэттэрин) мэһэйдиир дьон эмиэ бааллар. Кинилэргэ уоттара умайар Адыаччы ситэри.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا سَوْفَ نُصْلِيْهِمْ نَارًاۗ كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُوْدُهُمْ بَدَّلْنٰهُمْ جُلُوْدًا غَيْرَهَا لِيَذُوْقُوا الْعَذَابَۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

innal-lażīna kafarū bi'āyātinā sanuṣlīhim nārā(n), kullamā naḍijat julūduhum baddalnāhum julūdan gairahā liyażūqul-‘ażāb(a), innallāha kāna ‘azīzan ḥakīmā(n).

Дьиҥэр, Ким биһиги хоһооннорбутун итэҕэйбэтэхтэри, Адахха уган биэриэхпит. Тириилэрэ умайдаҕын аайы Атын тириитинэн солбуйабыт, накаастабылы амсайалларыгар. Дьиҥэр, Аллах барыны барытын кыайар, барыны барытын муударай.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ لَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ ۙ وَّنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيْلًا

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), lahum fīhā azwājum muṭahharah(tun), wa nudkhiluhum ẓillan ẓalīlā(n).

Оттон итэҕэйэр уонна үтүө дьыаланы оҥорор дьону өрүстэр анныларыгар сүүрэр саадтарга киллэриэхпит, онно кинилэр үйэлэр тухары олоруохтара. Онно кинилэргэ ыраас партнердар бааллара, уонна Биһиги кинилэри күлүктээх уонна табыгастаах сиргэ туруорбуппут.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تُؤَدُّوا الْاَمٰنٰتِ اِلٰٓى اَهْلِهَاۙ وَاِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ اَنْ تَحْكُمُوْا بِالْعَدْلِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا

innallāha ya'murukum an tu'addul-amānāti ilā ahlihā, wa iżā ḥakamtum bainan-nāsi an taḥkumū bil-‘adl(i), innallāha ni‘immā ya‘iẓukum bih(ī), innallāha kāna samī‘am baṣīrā(n).

Дьиҥэр, Аллах эйиэхэ ыҥырыыны ылар бырааптаах дьоҥҥо тиэрдэргэ дьаһайар, уонна дьон икки ардыгар сокуону олохтуур буоллаххына, ону сөптөөхтүк олохтуохтааххын. Дьиҥэр, эһигини үөрэтэр бастыҥ Аллах. Дьиҥэр, Аллах барытын истэр, барытын көрөр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْۚ فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فِيْ شَيْءٍ فَرُدُّوْهُ اِلَى اللّٰهِ وَالرَّسُوْلِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla wa ulil-amri minkum, fa in tanāza‘tum fī syai'in fa rudd­hu ilallāhi war-rasūli in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

Итэҕэйээччилэр! Аллахка уонна илдьиткэ (Мухаммедка), уонна эһиги ортоҕутугар баар Улил Амрига (былааска) бас бэриниҥ. Онтон, туох эрэ туһунан санааҕыт атын буоллаҕына, ону Аллахка (Коранҥа) уонна Илдьиткэ (Кини Суннатыгар) төннөрүҥ, эһиги Аллахка уонна Түмүк Күнү итэҕэйэр буоллаххытына. Ол ордук суолталаах (эйиэхэ) уонна содуллара ордук.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يَزْعُمُوْنَ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَحَاكَمُوْٓا اِلَى الطَّاغُوْتِ وَقَدْ اُمِرُوْٓا اَنْ يَّكْفُرُوْا بِهٖ ۗوَيُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّضِلَّهُمْ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

alam tara ilal-lażīna yaz‘umūna annahum āmanū bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika yurīdūna ay yataḥākamū ilaṭ-ṭāgūti wa qad umirū ay yakfurū bih(ī), wa yurīdusy-syaiṭānu ay yuḍillahum ḍalālam ba‘īdā(n).

Эн (Мухаммед) эйиэхэ уонна эн иннигэр арыллыбытыгар итэҕэйэбит диир дьоҥҥо болҕомтоҕун уурбатыҥ дуо? Ол эрээри, кинилэргэ тагхуттан аккаастанарга дьаһал ылыллыбытын да иһин, тагхут туһунан сокуоннай ирдэбиллэри баҕараллар. Сатана кинилэри төһө кыалларынан муннарар санаалаах.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ رَاَيْتَ الْمُنٰفِقِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْكَ صُدُوْدًاۚ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli ra'aital-munāfiqīna yaṣuddūna ‘anka ṣudūdā(n).

Кинилэргэ "Кэлин (истин) Аллах арыйбытын уонна (истин) илдьит" диэбиттэригэр, (саарбахтаммат) эн (Мухаммед) эйигин кытаанахтык хааччахтыыр икки сирэйдэрин көрүөҥ.

فَكَيْفَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ثُمَّ جَاۤءُوْكَ يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ ۖاِنْ اَرَدْنَآ اِلَّآ اِحْسَانًا وَّتَوْفِيْقًا

fa kaifa iżā aṣābathum muṣībatum bimā qaddamat aidīhim ṡumma jā'ūka yaḥlifūna billāh(i), in aradnā illā iḥsānaw wa taufīqā(n).

Онон туох буолуой, өскөтүн (инникитин) кинилэргэ (сымыйа дьоҥҥо) бэйэлэрин илиилэрин дьайыытыттан алдьархай түбэстэҕинэ, оччоҕо кинилэр эйиэхэ (Мухаммедка) кэлэллэр уонна андаҕайаллар: "Аллахынан, биһиги үтүөнү уонна эйэни эрэ баҕарбаппыт."

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَعْلَمُ اللّٰهُ مَا فِيْ قُلُوْبِهِمْ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَّهُمْ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَوْلًا ۢ بَلِيْغًا

ulā'ikal-lażīna ya‘lamullāhu mā fī qulūbihim fa a‘riḍ ‘anhum wa ‘iẓhum wa qul lahum fī anfusihim qaulam balīgā(n).

Кинилэр (дьиҥэр) Аллах сүрэхтэригэр туох баарын билэр дьон. Онон кинилэртэн тэйэн, сүбэ-ама биэр, дууһаларын сөхтөрөр тыллары эт.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا لِيُطَاعَ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ اِذْ ظَّلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ جَاۤءُوْكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُوْلُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wa mā arsalnā mir rasūlin illā liyuṭā‘a bi'iżnillāh(i), wa lau annahum iẓ ẓalamū anfusahum jā'ūka fastagfarullāha wastagfara lahumur-rasūlu lawajadullāha tawwābar raḥīmā(n).

Уонна биһиги Аллах көҥүлүнэн бас бэринэртэн ураты илдьит ыыппатахпыт. Дьиҥэр, кинилэр бэйэлэрин куһаҕаннык оҥорон баран, эйиэхэ (Мухаммедка) кэлэн, Аллахтан бырастыы гыннарбыт буоллахтарына, уонна илдьит эмиэ кинилэр тустарыгар бырастыы гыннарар буоллаҕына, кинилэр Аллахы кэмсиниини ылынар, аһыныгас санаалаах булуохтара.

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ حَتّٰى يُحَكِّمُوْكَ فِيْمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا

falā wa rabbika lā yu'minūna ḥattā yuḥakkimūka fīmā syajara bainahum ṡumma lā yajidū fī anfusihim ḥarajam mimmā qaḍaita wa yusallimū taslīmā(n).

Онон, Айыы Тойоҥҥунан аатынан, кинилэр эйигин (Мухаммеды) мөккүһэр дьыалаларыгар судьуйа оҥоруохтарыгар диэри итэҕэйиэхтэрэ суоҕа, (онон) оччоҕо эн биэрэр быһаарыыгар сүрэхтэригэр утарсыы суох буолуоҕа, уонна ону толору ылыныахтара.

وَلَوْ اَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ اَنِ اقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ اَوِ اخْرُجُوْا مِنْ دِيَارِكُمْ مَّا فَعَلُوْهُ اِلَّا قَلِيْلٌ مِّنْهُمْ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ فَعَلُوْا مَا يُوْعَظُوْنَ بِهٖ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَشَدَّ تَثْبِيْتًاۙ

wa lau annā katabnā ‘alaihim aniqtulū anfusakum awikhrujū min diyārikum mā fa‘alūhu illā qalīlum minhum, wa lau annahum fa‘alū mā yū‘aẓūna bihī lakāna khairal lahum wa asyadda taṡbītā(n).

Биһиги кинилэргэ "Бэйэҕитин өлөрүҥ эбэтэр дьиэлэргиттэн тахсыҥ" диэн дьаһайбыппыт да иһин, аҕыйах ахсааннаах киһиттэн ураты оннук гыныа суох этилэр. Уонна чахчы бэриллибит сакааһы толорбуттара буоллар, кинилэргэ ордук буолуо этэ уонна (итэҕэллэрин) бөҕөргөтүө этэ,

وَّاِذًا لَّاٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ لَّدُنَّآ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ

wa iżal la'ātaināhum mil ladunnā ajran ‘aẓīmā(n).

онон, биһиги кинилэргэ Бэйэбититтэн улахан наҕарааданы биэриэхпит,

وَّلَهَدَيْنٰهُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًا

wa lahadaināhum ṣirāṭam mustaqīmā(n).

уонна Биһиги кинилэргэ көнө суолу көрдөрүөхпүт.

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ وَالصِّدِّيْقِيْنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَالصّٰلِحِيْنَ ۚ وَحَسُنَ اُولٰۤىِٕكَ رَفِيْقًا

wa may yuṭi‘illāha war-rasūla fa ulā'ika ma‘al-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna waṣ-ṣiddīqīna wasy-syuhadā'i waṣ-ṣāliḥīn(a), wa ḥasuna ulā'ika rafīqā(n).

Ким Аллахка уонна илдьиткэ (Мухаммедка) бас бэринэр, кинилэр Аллах үтүөтүн биэрбит дьонун кытта буолуохтара: пророктары, кырдьыгы таптааччылары, мучениктары уонна көнө дьону кытта. Туох үчүгэй доҕоттор буолалларый.

ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ عَلِيْمًا ࣖ

Żālikal-faḍlu minallāh(i), wa kafā billāhi ‘alīmā(n).

Бу Аллах үтүөтэ, уонна Аллах билиигэ тиийэр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا خُذُوْا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوْا ثُبَاتٍ اَوِ انْفِرُوْا جَمِيْعًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū khużū ḥiżrakum fanfirū ṡubātin awinfirū jamī‘ā(n).

Итэҕэйээччилэр! Сэрэхтээх буолуу миэрэтин ылын уонна бөлөхтөрүнэн (сэрии хонуутугар) иннин диэки бар, эбэтэр бары бииргэ иннин диэки бар.

وَاِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَّيُبَطِّئَنَّۚ فَاِنْ اَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةٌ قَالَ قَدْ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيَّ اِذْ لَمْ اَكُنْ مَّعَهُمْ شَهِيْدًا

wa inna minkum lamal layubaṭṭi'ann(a), fa in aṣābatkum muṣībatun qāla qad an‘amallāhu ‘alayya iż lam akum ma‘ahum syahīdā(n).

Уонна эһиги ортоҕутугар (сэрии хонуутугар барартан) олус аккаастанар киһи баара буолуо. Онтон эйиэхэ алдьархай түстэҕинэ, кини этэр: "Дьиҥэр, Аллах миэхэ үтүөнү оҥордо, тоҕо диэтэххэ мин кинилэри кытта сэриилэспэтэҕим".

وَلَىِٕنْ اَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِّنَ اللّٰهِ لَيَقُوْلَنَّ كَاَنْ لَّمْ تَكُنْۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهٗ مَوَدَّةٌ يّٰلَيْتَنِيْ كُنْتُ مَعَهُمْ فَاَفُوْزَ فَوْزًا عَظِيْمًا

wa la'in aṣābakum faḍlum minallāhi layaqūlanna ka'allam takum bainakum wa bainahū mawaddattuy yā laitanī kuntu ma‘ahum fa afūza fauzan ‘aẓīmā(n).

Дьиҥэр, эйиэхэ Аллахтан үтүө санаа (кыайыы) тиийдэҕинэ, кини, эн уонна кини икки ардыгытыгар таптал хаһан да суох курдук: "Оо, мин кинилэри кытта сылдьыбытым буоллар, улахан кыайыыны ситиһиэм этэ" диэҕэ.

۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

Онон анараа дойдуга аан дойду олохторун атыылыыр дьон Аллах суолугар охсустуннар. Ким Аллах суолугар сэриилэһэр, уонна түспүт эбэтэр кыайар, Киниэхэ улахан наҕарааданы биэриэхпит.

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا مِنْ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ اَهْلُهَاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ نَصِيْرًا

wa mā lakum lā tuqātilūna fī sabīlillāhi wal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildānil-lażīna yaqūlūna rabbanā akhrijnā min hāżihil-qaryatiẓ-ẓālimi ahluhā, waj‘al lanā mil ladunka waliyyā(n), waj‘al lanā mil ladunka naṣīrā(n).

Уонна тоҕо эн Аллах суолугар сэриилэһиэххин уонна мөлтөхтөрү, эр дьону, дьахталлары, оҕолор буоллуннар, "Айыы Тойоммут, олохтоохторо дьиҥэ суох сиртэн (Мекка) биһигини таһаар. Бэйэҥ өттүгүттэн биһиэхэ көмүскээччини биэр, уонна Бэйэҥ өттүгүттэн көмөлөһөөччүнү биэр" диэн үҥэр мөлтөхтөрү (көмүскээһиэххин) баҕарбаккын.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ الطَّاغُوْتِ فَقَاتِلُوْٓا اَوْلِيَاۤءَ الشَّيْطٰنِ ۚ اِنَّ كَيْدَ الشَّيْطٰنِ كَانَ ضَعِيْفًا ۚ ࣖ

al-lażīna āmanū yuqātilūna fī sabīlillāh(i), wal-lażīna kafarū yuqātilūna fī sabīliṭ-ṭāgūti fa qātilū auliyā'asy-syaiṭān(i), inna kaidasy-syaiṭāni kāna ḍa‘īfā(n).

Итэҕэйэр дьон Аллах суолунан сэриилэһэллэр, оттон итэҕэйбэт дьон тагхут суолунан сэриилэһэллэр, онон абааһы доҕотторун кытта сэриилэһиҥ, (тоҕо диэтэххэ) абааһы албыннара мөлтөхтөр.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).

Илиигитин (охсуһууттан) туттуҥ), алгыс оҥоруҥ уонна закат төлөөҥ! диэн эппит дьоҥҥо болҕомтоҕутун уурбаккыт дуо? Сэриилэһэргэ эбээһинэстээх буоллахтарына, эмискэ сорохтор (лицемердар) киһиттэн (өстөөхтөртөн) куттаналлара, кинилэр Аллахтан куттаналларын курдук, өссө ордук куттаналлара (онтон). Кинилэр эппиттэрэ: "Айыы Тойон, тоҕо Эн биһигини сэриилэһэргэ эбэһээтэлистибэлээбиккиний? Тоҕо Эн биһигини (сэриилэһэр эбэһээтэлистибэни) хас эмэ кэмҥэ көһөрбөтүҥ?" Этиҥ: "Бу дойдуга үөрүү аҕыйах уонна дьиҥнээх дьоҥҥо анараа дойду ордук (охсуһуу иһин наҕараада ылар) уонна эйиэхэ кыратык да буруйу оҥоруоҥ суоҕа."

اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يُدْرِكْكُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِيْ بُرُوْجٍ مُّشَيَّدَةٍ ۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۚ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِكَ ۗ قُلْ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ فَمَالِ هٰٓؤُلَاۤءِ الْقَوْمِ لَا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ حَدِيْثًا

aina mā takūnū yudrikkumul-mautu wa lau kuntum fī burūjim musyayyadah(tin), wa in tuṣibhum ḥasanatuy yaqūlū hāżihī min ‘indillāh(i), wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaqūlū hāżihī min ‘indik(a), qul kullum min ‘indillāh(i), famā lihā'ulā'il-qaumi lā yakādūna yafqahūna ḥadīṡā(n).

Ханна да сырыттаргын, үрдүк күүстээх кириэппэскэ сырыттаххына даҕаны, өлүү эйигин батыаҕа. Үтүөнү ыллахтарына, "Бу Аллахтан" дииллэр, уонна кинилэргэ туох эрэ куһаҕан буоллаҕына, "Бу эйигиттэн (Мухаммад)" дииллэр. "Барыта Аллахтан кэлэр" диэ. Онон тоҕо ол дьон (сымыйа дьон) кэпсэтиини (кыра да буоллар) өйдөөбөттөрүй?”

مَآ اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ۖ وَمَآ اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَّفْسِكَ ۗ وَاَرْسَلْنٰكَ لِلنَّاسِ رَسُوْلًا ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًا

mā aṣābaka min ḥasanatin fa minallāh(i), wa mā aṣābaka min sayyi'atin fa min nafsik(a), wa arsalnāka lin-nāsi rasūlā(n), wa kafā billāhi syahīdā(n).

Туох үчүгэйи ылаҕын, ол Аллахтан, уонна туох куһаҕан эйиэхэ түбэстэҕинэ, ол бэйэҥ буруйгуттан. Биһиги эйигин (Мухаммеды) (бары) киһи аймахха илдьит быһыытынан ыыппытпыт. Уонна Аллах туоһу быһыытынан ситэри.

مَنْ يُّطِعِ الرَّسُوْلَ فَقَدْ اَطَاعَ اللّٰهَ ۚ وَمَنْ تَوَلّٰى فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗ

may yuṭi‘ir-rasūla faqad aṭā‘allāh(a), wa man tawallā famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n).

Ким илдьит (Мухаммед) бас бэринэр, ол кырдьык Аллахка бас бэринэр. Уонна ким (ол бас бэриниитэн) тэйэр, оччоҕо (билиҥ) Биһиги эйигин (Мухаммеды) кинилэр харабыллара буоларга ыыппатахпыт

وَيَقُوْلُوْنَ طَاعَةٌ ۖ فَاِذَا بَرَزُوْا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ غَيْرَ الَّذِيْ تَقُوْلُ ۗ وَاللّٰهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُوْنَ ۚ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa yaqūlūna ṭā‘ah(tun), fa iżā barazū min ‘indika bayyata ṭā'ifatum minhum gairal-lażī taqūl(u), wallāhu yaktubu mā yubayyitūn(a), fa a‘riḍ ‘anhum wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Уонна кинилэр (лицемердар) "(Биһиги эбээһинэспит) толоруу эрэ" дииллэр. Ол гынан баран, эн өттүгүттэн (Мухаммед) барбыттарыгар, сорохтор эрдэ эппиттэриттэн атын стратегиялары түүн былааннаабыттара (быһаарыылары ылыммыттара). Аллах ол түүн оҥорбут стратегияларын суруйар, онон кинилэртэн тэйэн, Аллахка эрэн. Аллах көмүскээччи быһыытынан ситэри.

اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ ۗ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوْا فِيْهِ اخْتِلَافًا كَثِيْرًا

afalā yatadabbarūnal-qur'ān(a), wa lau kāna min ‘indi gairillāhi lawajadū fīhikhtilāfan kaṡīrā(n).

Онон кинилэр Кораны сыаналаабаттар (үөрэппэттэр) дуо? (Коран) Аллахтан тахсыбатаҕа буоллар, онно элбэх утарыта турар түгэннэри булуохтара этэ.

وَاِذَا جَاۤءَهُمْ اَمْرٌ مِّنَ الْاَمْنِ اَوِ الْخَوْفِ اَذَاعُوْا بِهٖ ۗ وَلَوْ رَدُّوْهُ اِلَى الرَّسُوْلِ وَاِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِيْنَ يَسْتَنْۢبِطُوْنَهٗ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطٰنَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa iżā jā'ahum amrum minal-amni awil-khaufi ażā‘ū bih(ī), wa lau ruddūhu ilar-rasūli wa ilā ulil-amri minhum la‘alimahul-lażīna yastambiṭūnahū minhum, wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lattaba‘tumusy-syaiṭāna illā qalīlā(n).

Уонна кинилэргэ куттал суох буолуутун эбэтэр куттал туһунан сонун тиийдэҕинэ, ону (сразу) биэрэллэр. (Дьиҥэр) кинилэр ортолоругар баар Расулга уонна Улил Амрига туттарбыт буоллахтарына, кырдьыгы билиэн баҕалаах дьон кинилэртэн (Расул уонна Улил Амри) (официальнайдык) билэллэрэ чуолкай. Аллах эһиэхэ үтүө санаата уонна аһыныгас санаата суоҕа буоллар, эһиги сатананы батыһыа этигит, аҕыйах киһиттэн ураты (эһигиттэн).

فَقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ لَا تُكَلَّفُ اِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّكُفَّ بَأْسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗوَاللّٰهُ اَشَدُّ بَأْسًا وَّاَشَدُّ تَنْكِيْلًا

faqātil fī sabīlillāh(i), lā tukallafu illā nafsaka wa ḥarriḍil-mu'minīn(a), ‘asallāhu ay yakuffa ba'sal lażīna kafarū, wallāhu asyaddu ba'saw wa asyaddu tankīlā(n).

Онон эйигин (Мухаммады) Аллах суолугар сэриилэһиҥ, эн бэйэҕэр эрэ ыарахан буолбатаххын. Итэҕэйээччилэри (охсуһуу) уоттаан кэбис. Аллах итэҕэйбэт дьон атаакаларын ылыммат буолуо диэн эрэнэбит. Аллах (Кини) күүһэ олус улахан уонна (Кини) накаастабыла олус кытаанах.

مَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَّكُنْ لَّهٗ نَصِيْبٌ مِّنْهَا ۚ وَمَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَّكُنْ لَّهٗ كِفْلٌ مِّنْهَا ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقِيْتًا

may yasyfa‘ syafā‘atan ḥasanatay yakul lahū naṣībum minhā, wa may yasyfa‘ syafā‘atan sayyi'atay yakul lahū kiflum minhā, wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqītā(n).

Ким үчүгэй көмөнү оҥорор, ол киһи онтон өлүүскэни ылара саарбаҕа суох. Ким куһаҕан көмөнү оҥорор, ол бэйэтин өлүүтүн (аньыытын) уйунуоҕа. Аллах барытын үрдүнэн Күүстээх.

وَاِذَا حُيِّيْتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوْا بِاَحْسَنَ مِنْهَآ اَوْ رُدُّوْهَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيْبًا

wa iżā ḥuyyītum bitaḥiyyatin fa ḥayyū bi'aḥsana minhā au ruddūhā, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in ḥasībā(n).

Онтон эйигин (эҕэрдэ) убаастабылынан ытыктаатаххына, оччоҕо убаастабылгын ордук убаастабылынан төнүннэриҥ, эбэтэр (убаастабылы, сөп түбэһэр) ону кытта төнүннэр. Дьиҥэр, Аллах барытын учуоттуур.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَيَجْمَعَنَّكُمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗ وَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ حَدِيْثًا ࣖ

allāhu lā ilāha illā huw(a), layajma‘annakum ilā yaumil-qiyāmati lā raiba fīh(i), wa man aṣdaqu minallāhi ḥadīṡā(n).

Аллах, Киниттэн атын таҥара суох. Кини эһигини Дьүүл күнүгэр хомуйуоҕа, онно саарбахтааһын суох. Аллахтан ордук ким тылыгар кырдьыктаах буолуой?

۞ فَمَا لَكُمْ فِى الْمُنٰفِقِيْنَ فِئَتَيْنِ وَاللّٰهُ اَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوْا ۗ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَهْدُوْا مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا

famā lakum fil-munāfiqīna fi'ataini wallāhu arkasahum bimā kasabū, aturīdūna an tahdū man aḍallallāh(u), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).

Онон тоҕо эһиги икки бөлөххө арахсыбыккытый, Аллах кинилэри (кафрияҕа) төннөрбүтүн да иһин, кинилэр бэйэлэрин дьайыыларынан? Аллах көҥүллээбит дьоҥҥо сүбэ-ама биэрэр санаалааххын дуо? Аллах кими эрэ муннарарын көҥүллээтэҕинэ, эн кинини салайар суолу булуоҥ суоҕа.

وَدُّوْا لَوْ تَكْفُرُوْنَ كَمَا كَفَرُوْا فَتَكُوْنُوْنَ سَوَاۤءً فَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ حَتّٰى يُهَاجِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًاۙ

waddū lau takfurūna kamā kafarū fa takūnūna sawā'an falā tattakhiżū minhum auliyā'a ḥattā yuhājirū fī sabīlillāh(i), fa in tawallau fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu wajattumūhum, wa lā tattakhiżū minhum waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

Кинилэр итэҕэйбэт буолбуттарын курдук итэҕэйбэт буолуоххун баҕараллар, онон эн эмиэ оннук буолуоххун сөп (кинилэри кытта). Аллах суолугар эргийиэхтэригэр диэри, кинилэртэн кими да доҕор оҥостума. Кинилэр тэйэн хааллахтарына, кинилэри билиэн ылан, ханна булбуккутуттан өлөртөөҥ, кинилэртэн кими да бэриниилээх доҕор, көмөлөһөөччү оҥостума;

اِلَّا الَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ اِلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ اَوْ جَاۤءُوْكُمْ حَصِرَتْ صُدُوْرُهُمْ اَنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ اَوْ يُقَاتِلُوْا قَوْمَهُمْ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوْكُمْ ۚ فَاِنِ اعْتَزَلُوْكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ وَاَلْقَوْا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ ۙ فَمَا جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيْلًا

illal lażīna yaṣilūna ilā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun au jā'ūkum ḥaṣirat ṣudūruhum ay yuqātilūkum au yuqātilū qaumahum, wa lau syā'allāhu lasallaṭahum ‘alaikum fa laqātalūkum, fa ini‘tazalūkum falam yuqātilūkum wa alqau ilaikumus-salam(a), famā ja‘alallāhu lakum ‘alaihim sabīlā(n).

эн уонна ол дьон икки ардыгар сөбүлэһии (эйэ) эбэтэр эйиэхэ кэлэн сүрэхтэрэ эйигин кытта сэриилэһэртэн эбэтэр дьонун кытта сэриилэһэртэн аккаастанар дьонтон ураты. Аллах баҕарбыта буоллар, кинилэргэ эйигин кытта көрсөр кыаҕы биэриэ этэ, онон эйигин кытта сэриилэһиэ этилэр. Оттон кинилэр эйигин соҕотох хаалларан баран, сэриилэспэтэхтэринэ уонна эйэни (бэриниини) туруорсубатахтарына, оччоҕо Аллах эйиэхэ (тутан өлөрөргө) суолу арыйбатах.

سَتَجِدُوْنَ اٰخَرِيْنَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّأْمَنُوْكُمْ وَيَأْمَنُوْا قَوْمَهُمْ ۗ كُلَّ مَا رُدُّوْٓا اِلَى الْفِتْنَةِ اُرْكِسُوْا فِيْهَا ۚ فَاِنْ لَّمْ يَعْتَزِلُوْكُمْ وَيُلْقُوْٓا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ ۗ وَاُولٰۤىِٕكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا ࣖ

satajidūna akharīna yurīdūna ay ya'manūkum wa ya'manū qaumahum, kullamā ruddū ilal-fitnati urkisū fīhā, fa illam ya‘tazilūkum wa yulqū ilaikumus-salama wa yakuffū aidiyahum fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum, wa ulā'ikum ja‘alnā lakum ‘alaihim sulṭānam mubīnā(n).

Инникитин атын (бөлөхтөр) булуоҥ, кинилэр эйигин кытта уонна дьонун кытта (эмиэ) куттала суох олороллорун баҕараллар. Хас сырыы аайы үөҕүүгэ (ширк) төннөргө ыҥырыллыбыттарын аайы, кинилэр онно умса түһэллэр. Онон, кинилэр эйигин аһымматахтарына уонна эйиэхэ эйэни биэриэхтэрин баҕарбат буоллахтарына, уонна илиилэрин (эйигин кытта сэриилэһэртэн) туттубат буоллахтарына, кинилэри билиэн ылан ханна буллаххына өлөртөөн кэбиһиҥ, уонна кинилэргэ Биһиги эһиэхэ чуолкай төрүөт биэрбиппит (сэриилэһэргэ, тутарга уонна өлөрөргө).

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ اَنْ يَّقْتُلَ مُؤْمِنًا اِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَّدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّصَّدَّقُوْا ۗ فَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۗوَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖ وَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِۖ تَوْبَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa mā kāna limu'minin ay yaqtula mu'minan illā khaṭa'ā(n), wa man qatala mu'minan khaṭa'an fa taḥrīru raqabatim mu'minatiw wa diyatum musallamatun ilā ahlihī illā ay yaṣṣaddaqū, fa in kāna min qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun fa diyatum musallamatun ilā ahlihī wa taḥrīru raqabatim mu'minah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu syahraini mutatābi‘aini taubatam minallāh(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Уонна итэҕэйээччи итэҕэйээччини (атын киһини) өлөрө сөбө суох, кини буруйдаах (случайно) диэнтэн ураты. Ким итэҕэйээччини буруйдаах диэн өлөрбүт, итэҕэйээччи кулутун босхолоон баран, кини (өлөрүллүбүт киһи) дьиэ кэргэнигэр бэриллибит төлөбүрү (төлүүр), кинилэр (өлөрүллүбүт киһи дьоно) төлөбүрүттэн аккаастамматахтарына. Кини (өлөрүллүбүт киһи) итэҕэйээччи да буоллар эйиэхэ өстөөх омуктан буоллаҕына, (өлөрүөхсүт) итэҕэйэр кулуттарын босхолоо. Өскөтүн кини (өлөрүллүбүт киһи) кинилэр уонна эһиги икки ардыгытыгар дуогабардаах (эйэ) норуоттан (кафирдартан) буоллаҕына, оччоҕо (өлөрүөхсүт) бэйэтин (өлөрүллүбүт) дьиэ кэргэнигэр туттарыллыбыт төлөбүрү төлөөн, итэҕэйэр кулуттарын босхолоотун. Ким (кулутун) булбатах, ол (өлөрүөхсүт) икки ый утуу-субуу пост тутун, Аллахка кэмсинии быһыытынан. Уонна Аллах Барытын Билэр, Барытын Муударай

وَمَنْ يَّقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاۤؤُهٗ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيْهَا وَغَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهٗ وَاَعَدَّ لَهٗ عَذَابًا عَظِيْمًا

wa may yaqtul mu'minam muta‘ammidan fa jazā'uhū jahannamu khālidan fīhā wa gaḍiballāhu ‘alaihi wa la‘anahū wa a‘adda lahū ‘ażāban ‘aẓīmā(n).

Ким итэҕэйээччини соруйан өлөрбүт, наҕараадата Адыаччы буолуоҕа, онно кини үйэлэргэ хаалыаҕа. Аллах киниэхэ кыыһыран, кинини үөхпүтэ уонна улахан накаастабылы бэлэмнээбитэ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Итэҕэйээччилэр! Аллах суолунан бардаххына, оччоҕо сэрэхтээх буол (информацияны көрдөө) уонна эйиэхэ "привет" диэбит киһиэхэ "Эн итэҕэллээх буолбатаххын" диэмэ (онтон кинини өлөрөҕүн), аан дойду олоҕун баайын көрдүүр санаалаах, Аллахка элбэх баай баарын да иһин. Урут маннык этиҥ, онтон Аллах эйиэхэ алгыһын биэрбитэ, онон сэрэхтээх буол. Дьиҥэр, Аллах эн тугу гынаргар олус сэрэхтээх.

لَا يَسْتَوِى الْقٰعِدُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ غَيْرُ اُولِى الضَّرَرِ وَالْمُجٰهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ فَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ دَرَجَةً ۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَفَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ

lā yastawil-qā‘idūna minal-mu'minīna gairu uliḍ-ḍarari wal-mujāhidūna fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, faḍḍalallāhul-mujāhidīna bi amwālihim wa anfusihim ‘alal-qā‘idīna darajah(tan), wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wa faḍḍalallāhul-mujāhidīna ‘alal-qā‘idīna ajran ‘aẓīmā(n).

Туох да сылтах (мэһэй) суох олорор (охсуһууга кыттыбат) итэҕэйээччи уонна баайынан-дуолунан, олоҕунан Аллах суолугар джихадка дьулуһар киһи икки ардыларыгар биир буолбатах. Аллах баайдарын-дуолларын уонна дууһаларын туһанан джихадка дьулуһар дьону олорор дьонтон (мэһэйэ суох сэриилэһиигэ кыттыбат) статуһун үрдэттэ. Хас биирдии киһиэхэ Аллах үчүгэйи (наҕараада) (рай) эрэннэрэр уонна Аллах джихадка дьулуһар дьону улахан наҕараадалаах олорор дьонтон ордук көрөр,

دَرَجٰتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَّرَحْمَةً ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

darajātim minhu wa magfirataw wa raḥmah(tan), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

(ол аата) Киниттэн хас да кыраадыс үрдүк, ону тэҥэ бырастыы гыныы уонна амарах санаа. Аллах бырастыы гынар, амарах.

اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ظَالِمِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَالُوْا فِيْمَ كُنْتُمْ ۗ قَالُوْا كُنَّا مُسْتَضْعَفِيْنَ فِى الْاَرْضِۗ قَالُوْٓا اَلَمْ تَكُنْ اَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوْا فِيْهَا ۗ فَاُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًاۙ

innal-lażīna tawaffāhumul-malā'ikatu ẓālimī anfusihim qālū fīma kuntum, qālū kunnā mustaḍ‘afīna fil-arḍ(i), qālū alam takun arḍullāhi wāsi‘atan fa tuhājirū fīhā, fa ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa sā'at maṣīrā(n).

Дьиҥэр, бэйэлэрин утары дьаһайар турукка ангеллар олохторун былдьаабыт дьон, кинилэр (ангеллар) "хайдах сылдьаҕыт?" Кинилэр: «Биһиги сиргэ (Меккаҕа) баттаммыт дьон буолабыт», — диэн хоруйдаабыттар. Кинилэр (Аанньаллар) ыйыппыттара: "Аллах сирэ киэҥ буолбатах дуо, онон эн онно көһүөххүн сөп буолбатах дуо?" Онон ол дьон Адыаччыга бааллар, уонна ол (Джаханам) төннөр саамай куһаҕан сир,

اِلَّا الْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ حِيْلَةً وَّلَا يَهْتَدُوْنَ سَبِيْلًاۙ

illal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildāni lā yastaṭī‘ūna ḥīlataw wa lā yahtadūna sabīlā(n).

баттаммыттартан ураты, эр дьон дуу, дьахталлар дуу, оҕолор дуу, көмө суох, суолу билбэттэр (эмиграциялыырга),

فَاُولٰۤىِٕكَ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّعْفُوَ عَنْهُمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَفُوًّا غَفُوْرًا

fa ulā'ika ‘asallāhu ay ya‘fuwa ‘anhum, wa kānallāhu ‘afuwwan gafūrā(n).

онтон кинилэр, Аллах кинилэри бырастыы гыныа диэн эрэнэбин. Аллах бырастыы гыннарар, саамай бырастыы гыннарар.

۞ وَمَنْ يُّهَاجِرْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِى الْاَرْضِ مُرٰغَمًا كَثِيْرًا وَّسَعَةً ۗوَمَنْ يَّخْرُجْ مِنْۢ بَيْتِهٖ مُهَاجِرًا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wa may yuhājir fī sabīlillāhi yajid fil-arḍi murāgaman kaṡīraw wa sa‘ah(tan), wa may yakhruj mim baitihī muhājiran ilallāhi wa rasūlihī ṡumma yudrik-hul-mautu faqad waqa‘a ajruhū ‘alallāh(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Ким даҕаны Аллах суолунан көһөр, кинилэр бу сиргэ көһөр киэҥ сири уонна элбэх (аһылык) булуохтара. Ким Аллах уонна Кини илдьитин туһугар көһөр санаалаах дьиэтиттэн тахсар, оччоҕо киниэхэ өлүү түбэһэр (кини тиийэр сиригэр тиийиэн иннинэ), оччоҕо кырдьык, кини наҕараадата Аллахка олохтоммут. Уонна Аллах бырастыы гынар, амарах.

وَاِذَا ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَقْصُرُوْا مِنَ الصَّلٰوةِ ۖ اِنْ خِفْتُمْ اَنْ يَّفْتِنَكُمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اِنَّ الْكٰفِرِيْنَ كَانُوْا لَكُمْ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa iżā ḍarabtum fil-arḍi fa laisa ‘alaikum junāḥun an taqṣurū minaṣ-ṣalāh(ti), in khiftum ay yaftinakumul-lażīna kafarū, innal-kāfirīna kānū lakum ‘aduwwam mubīnā(n).

Уонна сиргэ айанныыргар, кафирдартан саба түһүөхтэрэ диэн куттанар буоллаххына, кассар алгыстарын толорор эйиэхэ аньыы буолбатах. Дьиҥэр, итэҕэйбэттэр дьиҥнээх өстөөхтөрүҥ буолаллар.

وَاِذَا كُنْتَ فِيْهِمْ فَاَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلٰوةَ فَلْتَقُمْ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوْٓا اَسْلِحَتَهُمْ ۗ فَاِذَا سَجَدُوْا فَلْيَكُوْنُوْا مِنْ وَّرَاۤىِٕكُمْۖ وَلْتَأْتِ طَاۤىِٕفَةٌ اُخْرٰى لَمْ يُصَلُّوْا فَلْيُصَلُّوْا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوْا حِذْرَهُمْ وَاَسْلِحَتَهُمْ ۚ وَدَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ تَغْفُلُوْنَ عَنْ اَسْلِحَتِكُمْ وَاَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيْلُوْنَ عَلَيْكُمْ مَّيْلَةً وَّاحِدَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ كَانَ بِكُمْ اَذًى مِّنْ مَّطَرٍ اَوْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَنْ تَضَعُوْٓا اَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوْا حِذْرَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ اَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا

wa iżā kunta fīhim fa aqamta lahumuṣ-ṣalāta faltaqum ṭā'ifatum minhum ma‘aka walya'khużū asliḥatahum, fa iżā sajadū falyakūnū miw warā'ikum, walta'ti ṭā'ifatun ukhrā lam yuṣallū falyuṣallū ma‘aka walya'khużū ḥiżrahum wa asliḥatahum, waddal-lażīna kafarū lau tagfulūna ‘an asliḥatakum wa amti‘atikum, fa yamīlūna ‘alaikum mailataw wāḥidah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum in kāna bikum ażam mim maṭarin au kuntum marḍā an taḍa‘ū asliḥatakum wa khużū ḥiżrakum, innallāha a‘adda lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

Онтон эн (Мухаммед) кинилэр (доҕотторуҥ) ортолоругар баар буоллаххына уонна кинилэри кытта үҥүөххүн баҕарар буоллаххына, кинилэр бөлөхтөрө эйигин кытта туран, сэбин-сэбиргэлин илдьэ сылдьыахтааххын, онтон кинилэр (эйигин кытта үҥээччилэр) сүгүрүйдэхтэринэ (өстөөҕү утары көрсөн) кэннигиттэн хамсаннахтарына (өстөөҕү көрсөн) атын бөлөх кэллиннэр, кинилэр эйигин кытта үҥүөхтэрэ уонна үҥүөхтэрэ бэлэмнээ. сэрэхтээх буолан, сэбин-сэбиргэлин кобураҕа укпуттара. Кафирдар эһигини сэбилэниилээх күүскүтүгэр уонна баайгытыгар сэрэхтээх буолуҥ диэн баҕарбыттара, онон эһиэхэ биирдэ саба түспүттэрэ. Уонна ардахтан эбэтэр ыалдьан эрэйгэ түбэстэххинэ, сэбин-сэбиргэлин уураргын сөп, уонна бэлэм буол. Дьиҥэр, Аллах итэҕэйбэт дьоҥҥо намтатар накаастабылы бэлэмнээбит.

فَاِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلٰوةَ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ قِيَامًا وَّقُعُوْدًا وَّعَلٰى جُنُوْبِكُمْ ۚ فَاِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ ۚ اِنَّ الصَّلٰوةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ كِتٰبًا مَّوْقُوْتًا

fa iżā qaḍaitumuṣ-ṣalāta fażkurullāha qiyāmaw wa qu‘ūdaw wa ‘alā junūbikum, fa iżaṭma'nantum fa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta kānat ‘alal-mu'minīna kitābam mauqūtā(n).

Онтон, алгыскын бүтэрэн баран, тураргар, олороргор уонна сытаргар Аллахы өйдөө. Онтон, куттала суох курдук сананар буоллаххына, алгыһы толор (үгэс курдук). Дьиҥэр, алгыс итэҕэйээччилэргэ бириэмэтинэн быһаарыллыбыт эбэһээтэлистибэ буолар.

وَلَا تَهِنُوْا فِى ابْتِغَاۤءِ الْقَوْمِ ۗ اِنْ تَكُوْنُوْا تَأْلَمُوْنَ فَاِنَّهُمْ يَأْلَمُوْنَ كَمَا تَأْلَمُوْنَ ۚوَتَرْجُوْنَ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا يَرْجُوْنَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا ࣖ

wa lā tahinū fibtigā'il-qaum(i), in takūnū ta'lamūna fa innahum ya'lamūna kamā ta'lamūn(a), wa tarjūna minallāhi mā lā yarjūn(a), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Уонна кинилэри (өстөөхтөргүтүн) батыһаргытыгар мөлтөөбөт буолуҥ. Эн эрэйдэнэр буоллаххына, кинилэр эмиэ эн курдук эрэйдэнэллэрин бил, оттон эн Аллахтан кинилэр күүппэтэхтэрин күүтүөххүн сөп. Аллах Барытын Билэр, Барытын Муударай.

اِنَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَآ اَرٰىكَ اللّٰهُ ۗوَلَا تَكُنْ لِّلْخَاۤىِٕنِيْنَ خَصِيْمًا ۙ

innā anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi litaḥkuma bainan-nāsi bimā arākallāh(u), wa lā takun lil-khā'inīna khaṣīmā(n).

Дьиҥэр, Биһиги эйиэхэ (Мухаммедка) кырдьыгы аҕалар Кинигэни (Кораны) түһэрдибит, онон эн дьон икки ардыгар Аллах үөрэппитинэн дьүүллүөҥ, уонна (буруйа суох киһини) утарсааччы буолума, тоҕо диэтэххэ, атыыланар киһини (көмүскээһиҥҥэ),

وَّاسْتَغْفِرِ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ

wastagfirillāh(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

уонна Аллахтан бырастыы гын. Дьиҥэр, Аллах бырастыы гынар, амарах.

وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِيْنَ يَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا اَثِيْمًاۙ

wa lā tujādil ‘anil-lażīna yakhtānūna anfusahum, innallāha lā yuḥibbu man kāna khawwānan aṡīmā(n).

Бэйэлэрин таҥнарааччылары көмүскүүргэ мөккүһүмэҥ. Дьиҥэр, Аллах өрүү атыыланар уонна аньыыга умса түһэр дьону сөбүлээбэт,

يَّسْتَخْفُوْنَ مِنَ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُوْنَ مِنَ اللّٰهِ وَهُوَ مَعَهُمْ اِذْ يُبَيِّتُوْنَ مَا لَا يَرْضٰى مِنَ الْقَوْلِ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطًا

yastakhfūna minan-nāsi wa lā yastakhfūna minallāhi wa huwa ma‘ahum iż yubayyitūna mā lā yarḍā minal-qaul(i), wa kānallāhu bimā ya‘malūna muḥīṭā(n).

дьонтон кистиэххэ сөп, ол гынан баран Аллахтан кистиир кыахтара суох, тоҕо диэтэххэ Аллах кинилэри кытта баара, биир түүн кинилэр Кини сөбүлээбэт кистэлэҥ быһаарыытын ылыммыттара. Уонна Аллах кинилэр тугу гыналларын сабар.

هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ فَمَنْ يُّجَادِلُ اللّٰهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَمْ مَّنْ يَّكُوْنُ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

hā'antum hā'ulā'i jādaltum ‘anhum fil-ḥayātid-dun-yā, famay yujādilullāha ‘anhum yaumal-qiyāmati am may yakūnu ‘alaihim wakīlā(n).

Ол эн эбиккин! Эн бу аан дойду олоҕор кинилэри (көмүскүүргэ) мөккүһэҕин, оттон Ким Аллахка кинилэри (көмүскүүргэ) Тиллии күнүгэр утарсыаҕай? Эбэтэр ким кинилэри көмүскээччи буолуой (Аллах накаастабылын утары)?

وَمَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا اَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهٗ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللّٰهَ يَجِدِ اللّٰهَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa may ya‘mal sū'an au yaẓlim nafsahū ṡumma yastagfirillāha yajidillāha gafūrar raḥīmā(n).

Ким буруйу оҥорон бэйэтин атаҕастаан баран, Аллахтан бырастыы гыннарар, ол Аллахтан бырастыы гыннарар, амарах буолар.

وَمَنْ يَّكْسِبْ اِثْمًا فَاِنَّمَا يَكْسِبُهٗ عَلٰى نَفْسِهٖ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa may yaksib iṡman fa innamā yaksibuhū ‘alā nafsih(ī),wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Ким аньыыны оҥорор, ол бэйэтин (ыараханын) туһугар оҥорор. Уонна Аллах Барытын Билэр, Барытын Муударай

وَمَنْ يَّكْسِبْ خَطِيْۤـَٔةً اَوْ اِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهٖ بَرِيْۤـًٔا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

wa may yaksib khaṭī'atan au iṡman ṡumma yarmi bihī barī'an fa qadiḥtamala buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

Онтон ким сыыһаны эбэтэр аньыыны оҥорон баран, ону буруйа суох киһиэхэ буруйдуур, ол аата кырдьык, кини сымыйаны уонна дьиҥнээх аньыыны илдьэ сылдьар.

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهٗ لَهَمَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ اَنْ يُّضِلُّوْكَۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّوْنَكَ مِنْ شَيْءٍ ۗ وَاَنْزَلَ اللّٰهُ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُۗ وَكَانَ فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ عَظِيْمًا

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaika wa raḥmatuhū lahammaṭ-ṭā'ifatum minhum ay yuḍillūk(a), wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yaḍurrūnaka min syai'(in), wa anzalallāhu ‘alaikal-kitāba wal-ḥikmata wa ‘allamaka mā lam takun ta‘lam(u), wa kāna faḍlullāhi ‘alaika ‘aẓīmā(n).

Онтон эйиэхэ (Мухаммед) Аллах үтүөтэ уонна аһыныгас санаата суоҕа буоллар, кинилэртэн биир бөлөх эйигин муннарар санаалаах буолуо этэ. Ол эрээри бэйэлэрин эрэ албынныыллар, эйиэхэ кыра да куһаҕаны оҥорботтор. Уонна (өссө тоҕо диэтэххэ) Аллах эһиэхэ Кинигэни (Аль-Коран) уонна Мудрость (Суннаны) ыыппыта, уонна эһигини билбэтэххитин үөрэппитэ. Таҥара эйиэхэ биэрбит үтүөтэ олус улахан.

۞ لَا خَيْرَ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنْ نَّجْوٰىهُمْ اِلَّا مَنْ اَمَرَ بِصَدَقَةٍ اَوْ مَعْرُوْفٍ اَوْ اِصْلَاحٍۢ بَيْنَ النَّاسِۗ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

lā khaira fī kaṡīrim min najwāhum illā man amara biṣadaqatin au ma‘rūfin au iṣlāḥim bainan-nās(i), wa may yaf‘al żālikabtigā'a marḍātillāhi fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

Кинилэр элбэх кистэлэҥ кэпсэтиилэриттэн туох да үчүгэй суох, (дьону) үтүөнү оҥоруҥ, эбэтэр үтүөнү оҥоруҥ, эбэтэр дьон икки ардыгар эйэлэһиҥ диэн этэр дьон кистэлэҥ кэпсэтиилэриттэн ураты. Ким Аллах сөбүлэҥин көрдөөн итинник гыннаҕына, Киниэхэ улахан наҕарааданы биэриэхпит.

وَمَنْ يُّشَاقِقِ الرَّسُوْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدٰى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيْلِ الْمُؤْمِنِيْنَ نُوَلِّهٖ مَا تَوَلّٰى وَنُصْلِهٖ جَهَنَّمَۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًا ࣖ

wa may yusyāqiqir-rasūla mim ba‘di mā tabayyana lahul-hudā wa yattabi‘ gaira sabīlil-mu'minīna nuwallihī mā tawallā wa nuṣlihī jahannam(a), wa sā'at maṣīrā(n).

Кырдьык чуолкайдаммытын кэннэ, ким Илдьиткэ (Мухаммедка) утарсар, уонна итэҕэйээччилэр суоллара буолбатах суолунан барар, биһиги кинини оҥорбут алҕаһыгар быраҕабыт уонна адаҕыйыыга ыытыахпыт, уонна ол төннөр саамай куһаҕан сир.

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).

Аллах ширк аньыыны бырастыы гыныа суоҕа (Аллахы кытта туохха эмэ партнердары холбооһун), уонна Кини ким баҕарар аньыытыттан атын аньыыны бырастыы гынар. Ким эмэ (тугу эрэ) Аллахы кытта ситимниир, ол кырдьык, олус ыраах муннукка барбыт.

اِنْ يَّدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اِنٰثًاۚ وَاِنْ يَّدْعُوْنَ اِلَّا شَيْطٰنًا مَّرِيْدًاۙ

iy yad‘ūna min dūnihī illā ināṡā(n), wa iy yad‘ūna illā syaiṭānam marīdā(n).

Кинилэр Аллахтан ураты туохха да сүгүрүйэллэрэ (эмэгэттэр), уонна кинилэр истибэккэ сатаантан ураты туохха да сүгүрүйбэттэр

لَّعَنَهُ اللّٰهُ ۘ وَقَالَ لَاَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًاۙ

la‘anahullāh(u), wa qāla la'attakhiżanna min ‘ibādika naṣībam mafrūḍā(n).

ону Аллах үөхпүтэ, уонна (абааһы) эппитэ: "Мин Эн кулуттаргыттан сорох өлүүскэни ылыам,

وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا

wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).

уонна мин кинилэри сыыһа суолга киллэриэм, уонна кинилэргэ кураанах түүллэри уһугуннарыам уонна сүөһү кулгаахтарын быһа сатыам, (онтон кинилэр дьиҥнээхтик быһан кэбиһиэхтэрэ), уонна мин кинилэргэ Аллах айбытын уларыталларыгар дьаһайан биэриэм, (оччоҕо кинилэр ону дьиҥнээхтик уларыталлара).” Ким Сатананы Аллахтан ураты көмүскээччи быһыытынан ылынар, ол дьиҥнээх хоромньуну көрсөр.

يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيْهِمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

ya‘iduhum wa yumannīhim, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

(Абааһы) кинилэргэ тыл биэрбитэ уонна абааһы кинилэргэ сымыйаны эрэ эрэннэрбитин үрдүнэн, кинилэргэ кураанах түүллэри үөскэтэр этэ.

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۖ وَلَا يَجِدُوْنَ عَنْهَا مَحِيْصًا

ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa lā yajidūna ‘anhā maḥīṣā(n).

Ол (албыннаммыттар) адаҕыйыыга киирэллэр уонна онтон куотар сирдэрэ (атын) суох буолуоҕа.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّا ۗوَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ قِيْلًا

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), wa man aṣdaqu minallāhi qīlā(n).

Оттон итэҕэйэр уонна үтүөнү оҥорор дьон, өрүстэр анныларынан сүүрэр ырайга киириэхпит, онно үйэлэр тухары олоруохтара. Уонна Таҥара эрэннэриитэ кырдьык. Аллахтан ордук ким тылыгар кырдьыктаах буолуой?

لَيْسَ بِاَمَانِيِّكُمْ وَلَآ اَمَانِيِّ اَهْلِ الْكِتٰبِ ۗ مَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا يُّجْزَ بِهٖۙ وَلَا يَجِدْ لَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

laisa bi'amāniyyikum wa lā amāniyyi ahlil-kitāb(i), may ya‘mal sū'ay yujza bih(ī), wa lā yajid lahū min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

(Аллахтан наҕараада) диэн эн баҕа санааҥ буолбатах уонна Кинигэ дьонун баҕа санаата буолбатах. Ким куһаҕаны оҥорбут, ол куһаҕанын сөпкө төлөнүөҕэ, уонна киниэхэ Аллахтан ураты көмүскээччитэ уонна көмөлөһөөччүтэ суох буолуоҕа.

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُوْنَ نَقِيْرًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa ulā'ika yadkhulūnal-jannata wa lā yuẓlamūna naqīrā(n).

Онтон ким үтүө дьыаланы оҥорор, эр киһи буоллун, дьахтар буоллун, итэҕэйэр кэмигэр кинилэр Ырайга киирэллэр уонна кинилэргэ кыра да буруйу оҥоруохтара суоҕа.

وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا

wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).

Үтүө дьыаланы оҥоро сылдьан, ис сүрэҕиттэн Аллахка бас бэринэр, Авраам көнө итэҕэлин тутуһар киһиттэн ордук итэҕэллээх ким баарый? Уонна Аллах Авраамы (Бэйэтин) тапталлаах киһитин быһыытынан талбыта.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطًا ࣖ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu bikulli syai'im muḥīṭā(n).

Халлааҥҥа баар барыта уонна сиргэ баар барыта Аллах киэнэ, уонна Аллах (билиитэ) барытын хабар.

وَيَسْتَفْتُوْنَكَ فِى النِّسَاۤءِۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِيْهِنَّ ۙوَمَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ فِيْ يَتٰمَى النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا تُؤْتُوْنَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُوْنَ اَنْ تَنْكِحُوْهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الْوِلْدَانِۙ وَاَنْ تَقُوْمُوْا لِلْيَتٰمٰى بِالْقِسْطِ ۗوَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِهٖ عَلِيْمًا

wa yastaftūnaka fin-nisā'(i), qulillāhu yuftīkum fīhinn(a), wa mā yutlā ‘alaikum fil-kitābi fī yatāman-nisā'il-lātī lā tu'tūnahunna mā kutiba lahunna wa targabūna an tankiḥūhunna wal-mustaḍ‘afīna minal-wildān(i), wa an taqūmū lil-yatāmā bil-qisṭ(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha kāna bihī ‘alīmā(n).

Уонна дьахталларга сыһыаннаах фетваны ыйыталлар. Этиҥ: "Аллах эйиэхэ кинилэр тустарынан фетваны биэрбитэ, уонна Кораҥҥа (эмиэ фетваны) тулаайах дьахталлар тустарынан ааҕыллыбытын (эмиэ фетваны) эн кинилэргэ анаммыт (приданое) биэрбэккин, оттон эн кинилэри уонна мөлтөх дии саныыр оҕолору ойох ылыаххын баҕарбыккын. Уонна (Аллах эйиэхэ дьаһайбыта) тулаайахтары көрөргө-истэргэ, Аллах туох баар үтүөнү оҥор. Барытын билэр."

وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Онтон дьахтар эрин дьаабы эбэтэр равнодушнай буолуо диэн долгуйар буоллаҕына, иккиэн дьиҥнээх эйэлэһиини оҥоруохтарын сөп, уонна ол эйэлэһии ордук (кинилэргэ) эр киһи айылҕатынан сымнаҕас да буоллар. Онтон эн (кэргэҥҥин кытта сыһыаҥҥын) тупсарар буоллаххына уонна бэйэҕин харыстыыр ​​буоллаххына (нусюзтан уонна равнодушиеттан), кырдьык, Аллах эн тугу гынаргар сэрэхтээх.

وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

Уонна ойохторгут икки ардыларыгар сөптөөхтүк сыһыаннаһар кыаххыт суох буолуоҕа, дьиҥнээхтик оннук гыныаххытын баҕарар да буоллаххытына, онон (таптыыр дьоҥҥутугар) атыттары тэҥнэһиигэ илдьэ хаалларыаххытын сөп. Онтон эн тупсарыылары киллэрдэххинэ уонна бэйэҕин (албыннааһынтан) харыстыыр ​​буоллаххына, кырдьык, Аллах бырастыы гыннарар, аһыныгас.

وَاِنْ يَّتَفَرَّقَا يُغْنِ اللّٰهُ كُلًّا مِّنْ سَعَتِهٖۗ وَكَانَ اللّٰهُ وَاسِعًا حَكِيْمًا

wa iy yatafarraqā yugnillāhu kullam min sa‘atih(ī), wa kānallāhu wāsi‘an ḥakīmā(n).

Иккиэн арахсыбыт буоллахтарына, Аллах кинилэргэ хас биирдиилэригэр Бэйэтин үтүөтүттэн ситэри биэриэҕэ. Уонна Аллах Барыны барытын ылар (Кини үтүөтэ), Үрдүк Муударай.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَاِيَّاكُمْ اَنِ اتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَنِيًّا حَمِيْدًا

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa laqad waṣṣainal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa iyyākum anittaqullāh(a), wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu ganiyyan ḥamīdā(n).

Халлааҥҥа баар барыта уонна сиргэ баар барыта Аллах киэнэ, уонна кырдьык, эһиги уонна эһиги иннигитигэр сибэтиэй кинигэни ылбыт дьоҥҥо Аллахтан куттаналларыгар дьаһайбыппыт. Оттон итэҕэйбэт буоллаххына, бил, халлааҥҥа уонна сиргэ баар барыта Аллах киэнэ, уонна Аллах Саамай Баай, Саамай Айхаллаах.

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Халлааҥҥа уонна сиргэ баар барыта Аллах киэнэ. Аллах кини харабылынан ситэри.

اِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ اَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِاٰخَرِيْنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى ذٰلِكَ قَدِيْرًا

iy yasya' yużhibkum ayyuhan-nāsu wa ya'ti bi'ākharīn(a), wa kānallāhu ‘alā żālika qadīrā(n).

Аллах баҕарбыта буоллар, эһигини барыгытын суох оҥоруо этэ, киһи аймах! Онтон Кини атын (дьону) аҕалбыта (эн оннугар). Уонна Аллах оннук оҥорбута.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللّٰهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

man kāna yurīdu ṡawābad-dun-yā fa ‘indallāhi ṡawābud-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa kānallāhu samī‘am baṣīrā(n).

Ким бу дойдуга наҕарааданы баҕарар, ол Аллахка бу дойдуга уонна анараа дойдуга наҕараада баарын бил. Уонна Аллах барытын истэр, барытын көрөр.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاۤءَ لِلّٰهِ وَلَوْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ ۚ اِنْ يَّكُنْ غَنِيًّا اَوْ فَقِيْرًا فَاللّٰهُ اَوْلٰى بِهِمَاۗ فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوٰٓى اَنْ تَعْدِلُوْا ۚ وَاِنْ تَلْوٗٓا اَوْ تُعْرِضُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna bil-qisṭi syuhadā'a lillāhi wa lau ‘alā anfusikum awil-wālidaini wal-aqrabīn(a), iy yakun ganiyyan au faqīran fallāhu aulā bihimā, falā tattabi‘ul-hawā an ta‘dilū, wa in talwū au tu‘riḍū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Итэҕэйээччилэр! Бэйэҕитин да, төрөппүттэргитин уонна аймахтаргытын да утары, кырдьыгы өйөөччүлэр, Аллах туоһулара буолуҥ. Кини (сууттанааччы) баай дуу, дьадаҥы дуу буоллаҕына, Аллах кини туһатын (үтүөтүн) ордук билэр. Онон кырдьыктан тэйиэхпин ба5арабын диэн ба5а санаа5ын батыьыма. Онтон эһиги (тыллары) сымыйалыыр буоллаххытына эбэтэр туоһу буолартан туттунар буоллаххытына, оччоҕо эһиги оҥорор бары дьыалаҕытыгар Аллах Саамай Сөптөөх буоларын билиҥ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْ نَزَّلَ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū āminū billāhi wa rasūlihī wal-kitābil-lażī nazzala ‘alā rasūlihī wal-kitābil-lażī anzala min qabl(u), wa may yakfur billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulihī wal-yaumil-ākhiri faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).

Итэҕэйээччилэр! Аллахка уонна Кини илдьитигэр (Мухаммедка) уонна Кини илдьитигэр түспүт Кинигэҕэ (Аль-Кораҥҥа), ону тэҥэ урут түспүт кинигэлэргэ итэҕэйэр буолуҥ. Ким Аллахка, Кини ангелларыгар, Кини кинигэлэригэр, Кини илдьиттэригэр уонна Кэнники Күнү итэҕэйбэт, ол киһи олус ыраах муннукка барбыт.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ ازْدَادُوْا كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيْلًاۗ

innal-lażīna āmanū ṡumma kafarū ṡumma āmanū ṡumma kafarū ṡummazdādū kufral lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum sabīlā(n).

Дьиҥэр, ким итэҕэйэн баран итэҕэйбэт, онтон итэҕэйэр (эмиэ), онтон эмиэ итэҕэйбэт, онтон итэҕэйбэт буолуутун элбэтэр, оччоҕо Аллах кинилэри бырастыы гыныа суоҕа, уонна (итиэннэ) кинилэргэ (өссө) көнө суолу көрдөрбөт.

بَشِّرِ الْمُنٰفِقِيْنَ بِاَنَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ

basysyiril-munāfiqīna bi'anna lahum ‘ażāban alīmā(n).

Икки сирэйдээхтэргэ эрэйдээх эрэйи көрүөхтэрэ диэн эт

ۨالَّذِيْنَ يَتَّخِذُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ اَيَبْتَغُوْنَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَاِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ

al-lażīna yattakhiżūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), ayabtagūna ‘indahumul-‘izzata fa innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n).

(ол аата) итэҕэйээччилэри хаалларан, итэҕэйбэт дьону салайааччы оҥорор дьон. Ол кафирдар өттүлэриттэн былааһы көрдүүллэр дуо? Былаас барыта Аллахка баарын бил.

وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ اَنْ اِذَا سَمِعْتُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَاُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوْا مَعَهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖٓ ۖ اِنَّكُمْ اِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ جَامِعُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْكٰفِرِيْنَ فِيْ جَهَنَّمَ جَمِيْعًاۙ

wa qad nazzala ‘alaikum fil-kitābi an iżā sami‘tum āyātillāhi yukfaru bihā wa yustahza'u bihā falā taq‘udū ma‘ahum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), innakum iżam miṡlahum, innallāha jāmi‘ul-munāfiqīna wal-kāfirīna fī jahannama jamī‘ā(n).

Дьиҥэр, Аллах эһиэхэ Кинигэҕэ (Аль-Коран) (быраабылалары) ыыппыта, эһиги Аллах аяттарын (кафирдар) мэлдьэһэллэрин уонна күлүү гыналларын истэр буоллаххытына, кинилэр атын кэпсэтиигэ киириэхтэрин иннинэ кинилэри кытта олорума. Тоҕо диэтэххэ (кинилэри кытта салгыы олордоххуна), биллэн турар, эн кинилэргэ майгынныаҥ. Дьиҥэр, Аллах бары албыннары уонна итэҕэйбэттэри Аадаҕа түмүөҕэ.

ۨالَّذِيْنَ يَتَرَبَّصُوْنَ بِكُمْۗ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِّنَ اللّٰهِ قَالُوْٓا اَلَمْ نَكُنْ مَّعَكُمْ ۖ وَاِنْ كَانَ لِلْكٰفِرِيْنَ نَصِيْبٌ قَالُوْٓا اَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُمْ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلَنْ يَّجْعَلَ اللّٰهُ لِلْكٰفِرِيْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ سَبِيْلًا ࣖ

al-lażīna yatarabbaṣūna bikum, fa in kāna lakum fatḥum minallāhi qālū alam nakum ma‘akum, wa in kāna lil-kāfirīna naṣībun qālū alam nastaḥwiż ‘alaikum wa namna‘kum minal-mu'minīn(a), fallāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmah(ti), wa lay yaj‘alallāhu lil-kāfirīna ‘alal-mu'minīna sabīlā(n).

(ол аата) эйиэхэ буолуохтаах (түгэннэри) кэтэһэр дьон. Аллахтан кыайыыны ситистэххинэ, кинилэр этэллэр: "Биһиги эйигин кытта (охсуһууга) суох этибит дуо?" Онтон итэҕэйбэттэр үллэстиилээх буоллахтарына: "Кыайыыга биһиги эйигин кытта сылдьыбаппыт дуо, итэҕэйээччилэртэн эйигин көмүскээбэтэхпит дуо?" Онтон Аллах эһиги икки ардыгытыгар Тиллии күнүгэр дьүүллүөҕэ. Аллах итэҕэйбэтэхтэргэ итэҕэйээччилэри кыайар суолу биэриэ суоҕа.

اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْۚ وَاِذَا قَامُوْٓا اِلَى الصَّلٰوةِ قَامُوْا كُسَالٰىۙ يُرَاۤءُوْنَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُوْنَ اللّٰهَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

innal-munāfiqīna yukhādi‘ūnallāha wa huwa khādi‘uhum, wa iżā qāmū ilaṣ-ṣalāti qāmū kusālā, yurā'ūnan-nāsa wa lā yażkurūnallāha illā qalīlā(n).

Дьиҥэр, икки сирэйдэр Аллахы албынныахтарын баҕараллар, ол гынан баран Аллах кинилэри албынныыр. Алгыы турдахтарына, дьадаҥытык оҥороллор. Дьон иннигэр үөрүөххүн (хайхаллыан баҕарар) диэн суолталаахтар. Уонна кинилэр Аллахы кыратык эрэ ахтыбаттар

مُّذَبْذَبِيْنَ بَيْنَ ذٰلِكَۖ لَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ وَلَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ ۗ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا

mużabżabīna baina żālik(a), lā ilā ha'ulā'i wa lā ilā ha'ulā'(i), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).

Кинилэр бу бөлөххө (итэҕэйээччилэргэ) киирбэт уонна ол бөлөххө (итэҕэйбэттэр) киирбэттэр (итэҕэллээхтэр эбэтэр итэҕэйбэттэр) икки ардыларыгар саарбахтааһын туруктаахтар. Аллах кими эрэ муннарарын көҥүллээтэҕинэ, эн кинини салайар суолу булуоҥ суоҕа.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), aturīdūna an taj‘alū lillāhi ‘alaikum sulṭānam mubīnā(n).

Итэҕэйээччилэр! Итэҕэллээхтэртэн атын дьону салайааччы оҥорумаҥ. Аллахка (эйигин накаастыырга) чуолкай төрүөтү биэриэххин баҕараҕын дуо?

اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ فِى الدَّرْكِ الْاَسْفَلِ مِنَ النَّارِۚ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيْرًاۙ

innal-munāfiqīna fid-darkil-asfali minan-nār(i), wa lan tajida lahum naṣīrā(n).

Дьиҥэр, икки сирэйдэр дьаабы саамай аллараа таһымҥа тураллар. Уонна кинилэргэ көмөлөһөөччүнү булуоҥ суоҕа.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَاعْتَصَمُوْا بِاللّٰهِ وَاَخْلَصُوْا دِيْنَهُمْ لِلّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الْمُؤْمِنِيْنَۗ وَسَوْفَ يُؤْتِ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًا

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa‘taṣamū billāhi wa akhlaṣū dīnahum lillāhi fa ulā'ika ma‘al-mu'minīn(a), wa saufa yu'tillāhul mu'minīna ajran ‘aẓīmā(n).

Кэмсинэр уонна бэйэлэрин тупсарар, Аллах итэҕэлин тутуһар уонна Аллах туһугар итэҕэллэрин ис сүрэхтэриттэн тутуһар дьонтон ураты. Онон кинилэр итэҕэйээччилэри кытта буолуохтара уонна инникитин Аллах итэҕэйээччилэргэ улахан наҕарааданы биэриэҕэ.

مَا يَفْعَلُ اللّٰهُ بِعَذَابِكُمْ اِنْ شَكَرْتُمْ وَاٰمَنْتُمْۗ وَكَانَ اللّٰهُ شَاكِرًا عَلِيْمًا ۔

mā yaf‘alullāhu bi‘ażābikum in syakartum wa āmantum, wa kānallāhu syākiran ‘alīmā(n).

Махтанар уонна итэҕэллээх буоллаххына, Аллах эйигин эрэйдиэ суоҕа. Уонна Аллах Барытын Махтанар, Барытын Билэр.

۞ لَا يُحِبُّ اللّٰهُ الْجَهْرَ بِالسُّوْۤءِ مِنَ الْقَوْلِ اِلَّا مَنْ ظُلِمَ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًا عَلِيْمًا

lā yuḥibbullāhul-jahra bis-sū'i minal-qauli illā man ẓulim(a), wa kānallāhu samī‘an ‘alīmā(n).

Аллах куһаҕан тыллары сөбүлээбэт, (ол тыллары) атаҕастаммыт дьонтон ураты аһаҕастык этэллэр. Уонна Аллах барытын истэр, барытын билэр.

اِنْ تُبْدُوْا خَيْرًا اَوْ تُخْفُوْهُ اَوْ تَعْفُوْا عَنْ سُوْۤءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيْرًا

in tubdū khairan au tukhfūhu au ta‘fū ‘an sū'in fa innallāha kāna ‘afuwwan qadīrā(n).

Үтүө быһыыны биллэрдэххинэ, кистиир буоллаххына эбэтэр (атын киһи) сыыһатын бырастыы гыннаххына, кырдьык, Аллах бырастыы гынар, барыны барытын кыайар.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّفَرِّقُوْا بَيْنَ اللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَّنَكْفُرُ بِبَعْضٍۙ وَّيُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَّخِذُوْا بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًاۙ

innal-lażīna yakfurūna billāhi wa rusulihī wa yurīdūna ay yufarriqū bainallāhi wa rusulihī wa yaqūlūna nu'minu biba‘ḍin wa nakfuru biba‘ḍ(in), wa yurīdūna ay yattakhiżū baina żālika sabīlā(n).

Дьиҥэр, ким Аллахка уонна Кини илдьиттэригэр итэҕэйбэт, уонна Аллахка уонна Кини илдьиттэрин араарар санаалаах, "Биһиги сорохторго итэҕэйэбит, сорохторго (атыттарга) итэҕэйбэппит" диэн, уонна орто суолу тутуһар санаалаах (итэҕэл эбэтэр итэҕэйбэт буолуу),

اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ حَقًّا ۚوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا

ulā'ika humul-kāfirūna ḥaqqā(n), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

кинилэр дьиҥнээх итэҕэйбэттэр. Итэҕэйбэтэхтэргэ намтатар накаастабылы бэлэмнээтибит.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَلَمْ يُفَرِّقُوْا بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْ اُولٰۤىِٕكَ سَوْفَ يُؤْتِيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wal-lażīna āmanū billāhi wa rusulihī wa lam yufarriqū baina aḥadim minhum ulā'ika saufa nu'tīhim ujūrahum, wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Оттон Аллахка уонна Кини илдьиттэригэр итэҕэйэр уонна кинилэри (илдьиттэри) араарбат дьон туһунан эттэххэ, инникитин Аллах кинилэри наҕараадалыаҕа. Аллах бырастыы гынар, амарах.

يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).

(Кинигэ дьоно) эйигиттэн (Мухаммедтан) кинилэргэ халлаантан кинигэ түһэр диэн көрдөһөллөр. Дьиҥэр, кинилэр Моисейтан өссө улаханы көрдөспүттэрэ. Кинилэр: “Биһиэхэ дьиҥнээх Аллахы көрдөр” диэбиттэрэ. Онон кинилэргэ тиранияларыттан сылтаан чаҕылҕан охсубута. Онтон кинилэр чуолкай дакаастабыллары көрөн баран, ньирэйгэ сүгүрүйбиттэрэ, ол да буоллар Биһиги кинилэри бырастыы гыммыттара, уонна Моисейга дьиҥнээх былааһы биэрбиппит.

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّوْرَ بِمِيْثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوْا فِى السَّبْتِ وَاَخَذْنَا مِنْهُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa rafa‘nā fauqahumuṭ ṭūra bimīṡāqihim wa qulnā lahumudkhulul-bāba sujjadaw wa qulnā lahum lā ta‘dū fis-sabti wa akhażnā minhum mīṡāqan galīẓā(n).

Кинилэр кэс тылларын бөҕөргөтөргө, кинилэр үрдүлэринэн Синай хайаны көтөхпүппүт. Уонна кинилэргэ дьаһайбыппыт: «Сүгүрүйэ сылдьан аанынан (Байтулмакдис) киириҥ», уонна «Субботаҕа сыһыаннаах быраабыланы кэһимэҥ» диэн дьаһайбыппыт. Кинилэртэн бигэ дуогабары ылбыппыт.

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَقَتْلِهِمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَّقَوْلِهِمْ قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum wa kufrihim bi'āyātillāhi wa qatlihimul-ambiyā'a bigairi ḥaqqiw wa qaulihim qulūbunā gulf(un), bal ṭaba‘allāhu ‘alaihā bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

Онон (Биһиги кинилэри накаастаабыппыт), тоҕо диэтэххэ кинилэр сөбүлэһиини кэһиилэрэ, тоҕо диэтэххэ кинилэр Аллах арыйыыларыгар итэҕэйбэтэхтэрэ, уонна кинилэр пророктары сөбө суох (сөптөөх биричиинэтэ) өлөрбүттэрэ уонна кинилэр "Биһиги сүрэхпит сабыллыбыт" диэбиттэрэ. Дьиҥэр, Аллах кинилэр сүрэхтэрин итэҕэйбэттэриттэн сабан кэбиспит, онон кинилэртэн аҕыйах эрэ чааһа итэҕэйэр,

وَّبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلٰى مَرْيَمَ بُهْتَانًا عَظِيْمًاۙ

wa bikufrihim wa qaulihim ‘alā maryama buhtānan ‘aẓīmā(n).

уонна (Биһиги эмиэ накаастаабыппыт) кинилэр (Иисус утары) итэҕэйбэттэрин иһин, уонна Марьямҥа олус дьиикэй буруйдааһыннарын иһин,

وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ

wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).

уонна (Биһиги эмиэ накаастаабыппыт) тоҕо диэтэххэ, кинилэр эппиттэрэ: "Дьиҥэр, биһиги Мессияны, Иисусу, Мария уолун, Аллах Апостолун өлөрдүбүт", кинини өлөрбөтөхтөрө эбэтэр (эбэтэр) кириэскэ тиирбэтэхтэрэ даҕаны, ол оннугар (кинилэр өлөрбүттэрэ) Иисуска холоотоххо киһи этэ. Дьиҥэр, Иисусу өлөрүү туһунан сөбүлэспэт дьон ким өлөрүллүбүтүн туһунан өрүү саарбахтыыллар. Кинилэр дьиҥинэн билбэт этилэр (ким өлөрүллүбүтүн), ол гынан баран, таайыыга олоҕурбуттара, онон кинини өлөрбүттэригэр эрэллээх буолбатахтара.

بَلْ رَّفَعَهُ اللّٰهُ اِلَيْهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

bar rafa‘ahullāhu ilaih(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

Ол гынан баран, Аллах Иисусу Бэйэтин иннигэр туруорбута. Аллах барыны барытын кыайар, барыны барытын муударай.

وَاِنْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهٖ قَبْلَ مَوْتِهٖ ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكُوْنُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًاۚ

wa im min ahlil-kitābi illā layu'minanna bihī qabla mautih(ī), wa yaumal-qiyāmati yakūnu ‘alaihim syahīdā(n).

Кинигэ (Иса) өлүөн иннинэ киниэхэ (Иса) итэҕэйбэт киһи Кинигэ дьонугар суох этэ. Уонна Тиллии күнүгэр кини (Иса) кинилэргэ туоһу буолуоҕа.

فَبِظُلْمٍ مِّنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبٰتٍ اُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَثِيْرًاۙ

fa biẓulmim minal-lażīna hādū ḥarramnā ‘alaihim ṭayyibātin uḥillat lahum wa biṣaddihim ‘an sabīlillāhi kaṡīrā(n).

Еврейдэр дьиҥэ суох быһыыларын иһин, кинилэргэ (урут) халал аһылыгы сокуоннайа суох оҥорбуппут; уонна кинилэр элбэхтэ (атын дьону) Аллах суолуттан мэһэйдииллэрин иһин,

وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).

уонна ростовщичествоны тутуһалларын иһин, чахчы даҕаны кинилэртэн бобуллубутун да иһин, уонна дьон баайын-дуолун сокуоннайа суох ньыманан туһаналларын иһин (батил). Уонна кинилэр ортолоругар итэҕэйбэтэхтэргэ ыар накаастабылы бэлэмнээтибит.

لٰكِنِ الرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُوْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيْمِيْنَ الصَّلٰوةَ وَالْمُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ اُولٰۤىِٕكَ سَنُؤْتِيْهِمْ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ

lākinir-rāsikhūna fil-‘ilmi minhum wal-mu'minūna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika wal-muqīmīnaṣ-ṣalāta wal-mu'tūnaz-zakāta wal-mu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), ulā'ika sanu'tīhim ajran ‘aẓīmā(n).

Оттон кинилэр ортолоругар дириҥ билиилээхтэр, итэҕэйээччилэр эйиэхэ (Мухаммедка) түспүт (Кораҥҥа), уонна эн иннигэр түспүт (кинигэлэргэ) итэҕэйэллэр, ону тэҥэ алгыс оҥорор, закат төлүүр уонна Аллахка уонна Түмүк Күнү итэҕэйэр дьон. Кинилэргэ улахан бириэмийэни биэриэхпит.

۞ اِنَّآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ كَمَآ اَوْحَيْنَآ اِلٰى نُوْحٍ وَّالنَّبِيّٖنَ مِنْۢ بَعْدِهٖۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَعِيْسٰى وَاَيُّوْبَ وَيُوْنُسَ وَهٰرُوْنَ وَسُلَيْمٰنَ ۚوَاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًاۚ

innā auḥainā ilaika kamā auḥainā ilā nūḥiw wan-nabiyyīna mim ba‘dih(ī), wa auḥainā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa ‘īsā wa ayyūba wa yūnusa wa hārūna wa sulaimān(a), wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

Дьиҥэр, эйиэхэ (Мухаммедка) Нойга уонна кини кэнниттэн пророктарга арыйбыппыт курдук, уонна Авраамҥа, Исмаилга, Исаакка, Иаковка уонна кинилэр удьуордарыгар эмиэ арыйбыппыт; Иисус, Аюб, Иона, Харун уонна Соломон. Уонна Давудка Псалтырь кинигэтин биэрбиппит.

وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ

wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).

Уонна сорох илдьиттэрбит бааллар, кинилэр тустарынан Биһиги эһиэхэ урут эппитпит уонна сорох илдьиттэрбит (атын) бааллар, кинилэр тустарынан Биһиги эһиэхэ эппэтэхпит. Оттон Моисейга Таҥара быһаччы эппитэ.

رُسُلًا مُّبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ ۢ بَعْدَ الرُّسُلِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

rusulam mubasysyirīna wa munżirīna li'allā yakūna lin-nāsi ‘alallāhi ḥujjatum ba‘dar-rusul(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

Апостоллар үтүө сонуну илдьэ сылдьааччылар уонна сэрэтии биэрээччилэр этилэр, онон апостоллар ыытыллыбыттарын кэннэ дьон Аллахы кытта мөккүһэр төрүөттэрэ суох буолуо этэ. Аллах барыны барытын кыайар, барыны барытын муударай.

لٰكِنِ اللّٰهُ يَشْهَدُ بِمَآ اَنْزَلَ اِلَيْكَ اَنْزَلَهٗ بِعِلْمِهٖ ۚوَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَشْهَدُوْنَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۗ

lākinillāhu yasyhadu bimā anzala ilaika anzalahū bi‘ilmih(ī), wal-malā'ikatu yasyhadūn(a), wa kafā billāhi syahīdā(n).

Оттон Аллах эйиэхэ (Мухаммедка) арыйбыт (Коранын) туоһута. Кини ону Бэйэтин билиитинэн түһэрбитэ, уонна Аанньаллар ону туоһулаабыттара. Уонна Аллах туоһу быһыытынан ситэри.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ قَدْ ضَلُّوْا ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

innal-lażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi qad ḍallū ḍalālam ba‘īdā(n).

Дьиҥэр, итэҕэйбэт уонна (атын дьону) Аллах суолуттан мэһэйдиир дьон, чахчы даҕаны, ыраах муннукка барбыттар.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَظَلَمُوْا لَمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيْقًاۙ

innal-lażīna kafarū wa ẓalamū lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum ṭarīqā(n).

Дьиҥэр, итэҕэйбэт уонна дьиҥэ суох быһыыны оҥорор дьону Аллах бырастыы гыныа суоҕа, кинилэргэ көнө суолу көрдөрбөт.

اِلَّا طَرِيْقَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

illā ṭarīqa jahannama khālidīna fīhā abadā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

адка барар суолтан ураты; кинилэр онно үйэлэр тухары олоруохтара. Уонна Аллахка (олус) чэпчэки.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الرَّسُوْلُ بِالْحَقِّ مِنْ رَّبِّكُمْ فَاٰمِنُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumur-rasūlu bil-ḥaqqi mir rabbikum fa āminū khairal lakum, wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

Дьоннор! Дьиҥэр, Илдьит (Мухаммед) эйиэхэ Айыы Тойоҥҥуттан кырдьыгы аҕалан кэлбит, онон итэҕэй (киниэхэ), эйиэхэ ордук. Итэҕэйбэт буоллаххына, (бу Аллахка кыратык да куһаҕаны аҕалыа суоҕа), тоҕо диэтэххэ, халлааҥҥа уонна сиргэ баар барыта Аллахка баар. Аллах Барытын Билэр, Барытын Муударай.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ وَلَا تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ اِنَّمَا الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُوْلُ اللّٰهِ وَكَلِمَتُهٗ ۚ اَلْقٰىهَآ اِلٰى مَرْيَمَ وَرُوْحٌ مِّنْهُ ۖفَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖۗ وَلَا تَقُوْلُوْا ثَلٰثَةٌ ۗاِنْتَهُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗ اِنَّمَا اللّٰهُ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗ سُبْحٰنَهٗٓ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗ وَلَدٌ ۘ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا ࣖ

yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum wa lā taqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), innamal-masīḥu ‘īsabnu maryama rasūlullāhi wa kalimatuh(ū), alqāhā ilā maryama wa rūḥum minh(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa lā taqūlū ṡalāṡah(tun), inntahū khairal lakum innamallāhu ilāhuw wāḥid(un), subḥānahū ay yakūna lahū walad(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Оо, Кинигэ дьоно! Итэҕэлгитигэр баар кээмэйтэн тахсымаҥ, уонна Аллах туһунан кырдьыктан ураты тугу да этимэҥ. Дьиҥэр, Мессия Иисус, Марьям уола, Аллах илдьитэ этэ уонна (Кини Мариямҥа тиэрдибит тылларынан айыллыбыта), уонна Киниттэн тыын (тыынынан) этэ. Онон Аллахка уонна Кини илдьиттэригэр итэҕэй уонна "(Таҥара) үс" диэмэ (итини этэртэн). (Ол) эйиэхэ ордук. Дьиҥэр, Аллах диэн Барытын Күүстээх Таҥара, Кини оҕолонортон алгыстаах. Халлааҥҥа баар барыта, сиргэ баар барыта Кини киэнэ. Уонна Аллах көмүскээччи быһыытынан ситэри.

لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا

lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).

Мессия Аллах кулут буолартан олох да аккаастамматаҕа, уонна (Аллахка) саамай чугас аанньаллар эмиэ. Ким Киниэхэ сүгүрүйэртэн туттунар уонна киэн туттар, Аллах кинилэри барыларын Киниэхэ түмүөҕэ.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

Оттон итэҕэйэр уонна үтүө дьыаланы оҥорор дьон Аллах кинилэр наҕараадаларын толоруоҕа уонна Кини үтүөтүн сорҕотун улаатыннарыаҕа. Ол тухары, ким сөбүлээбэт (Аллахка сүгүрүйэр) уонна киэн туттар, Аллах кинилэри ыарахан накаастабылынан накаастатыаҕа. Уонна кинилэргэ Аллахтан ураты көмүскээччи, көмөлөһөөччү суох буолуоҕа.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمْ بُرْهَانٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ نُوْرًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akum burhānum mir rabbikum wa anzalnā ilaikum nūram mubīnā(n).

Дьоннор! Дьиҥэр, эһиэхэ Айыы Тойоҥҥутуттан (Мухаммед дьиктилэринэн) кырдьык туһунан дакаастабыл кэллэ, уонна Биһиги эһиэхэ сырдык сырдыгы (Кораны) түһэрдибит.

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَاعْتَصَمُوْا بِهٖ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِيْ رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍۙ وَّيَهْدِيْهِمْ اِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًاۗ

fa ammal-lażīna āmanū billāhi wa‘taṣamū bihī fa sayudkhiluhum fī raḥmatim minhu wa faḍl(in), wa yahdīhim ilaihi ṣirāṭam mustaqīmā(n).

Оттон Аллахка итэҕэйэр уонна Кини (итэҕэлин) тутуһар дьон туһунан эттэххэ, Аллах кинилэри Киниттэн (халлаантан) амарах санааҕа уонна үтүө санааҕа киллэриэҕэ, уонна Киниэхэ көнө суолу көрдөрүөҕэ.

يَسْتَفْتُوْنَكَۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِى الْكَلٰلَةِ ۗاِنِ امْرُؤٌا هَلَكَ لَيْسَ لَهٗ وَلَدٌ وَّلَهٗٓ اُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَۚ وَهُوَ يَرِثُهَآ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهَا وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثٰنِ مِمَّا تَرَكَ ۗوَاِنْ كَانُوْٓا اِخْوَةً رِّجَالًا وَّنِسَاۤءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِۗ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اَنْ تَضِلُّوْا ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

yastaftūnak(a), qulillāhu yuftīkum fil-kalālah(ti), inimru'un halaka laisa lahū waladuw wa lahū ukhtun fa lahā niṣfu mā tarak(a), wa huwa yariṡuhā illam yakul lahā walad(un), fa in kānataṡnataini fa lahumaṡ-ṡuluṡāni mimmā tarak(a), wa in kānū ikhwatar rijālaw wa nisā'an fa liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), yubayyinullāhu lakum an taḍillū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

Эйигиттэн фетва (калала туһунан) көрдүүллэр. Этиҥ: "Аллах эһиэхэ калалах туһунан фетва биэрэр (ол аата), киһи өллөҕүнэ уонна оҕото суох эрээри эдьиийдээх буоллаҕына, кини (эдьиийин) өлүүтэ кини хаалларбыт баайын аҥара буолар, оттон быраата (эдьиийин баайын барытын) нэһилиэстибэ ылар, оҕото суох буоллаҕына. Оттон икки эдьиийдээх буоллахтарына, иккиэннэриттэн үһүс аҥара хаалбыт баайа-дуола. өскөтүн кинилэр (наследниктар) бырааттартан уонна эдьиийдэртэн турар буоллахтарына, оччоҕо быраат өлүүтэ икки эдьиий өлүүтүн кытта биир буолар, Аллах эйиэхэ (бу сокуону) быһаарар, онон эн сыыһа суолтан хаалбаккын.