۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
Ị hụbeghị ndị hapụrụ ụlọ ha n'ọtụtụ puku, na-atụ egwu ọnwụ? Mgbe ahụ, Allah gwara ha, sị, "Nwụọnụ!" Mgbe ahụ, O mere ka ha dị ndụ. N'ezie, Chineke na-enye ụmụ mmadụ amara, mana ọtụtụ n'ime ha enweghị ekele.
ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ عَلِيْمًا ࣖ
Żālikal-faḍlu minallāh(i), wa kafā billāhi ‘alīmā(n).
Nke a bụ onyinye sitere n'aka Allah, Chineke Onye Maara Ihe Nile zukwara ezu.
وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهٗ لَهَمَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ اَنْ يُّضِلُّوْكَۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّوْنَكَ مِنْ شَيْءٍ ۗ وَاَنْزَلَ اللّٰهُ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُۗ وَكَانَ فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ عَظِيْمًا
wa lau lā faḍlullāhi ‘alaika wa raḥmatuhū lahammaṭ-ṭā'ifatum minhum ay yuḍillūk(a), wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yaḍurrūnaka min syai'(in), wa anzalallāhu ‘alaikal-kitāba wal-ḥikmata wa ‘allamaka mā lam takun ta‘lam(u), wa kāna faḍlullāhi ‘alaika ‘aẓīmā(n).
Ma ọ bụrụ na ọ bụghị amara Chineke na ebere Ya n'ebe ị nọ (Muhammad), otu ìgwè n'ime ha ga-ekpebisi ike iduhie gị. Ma ha na-eduhie onwe ha naanị, ha anaghịkwa emerụ gị ahụ ma ọlị. Ọzọkwa, (n'ihi na) Allah ezigawo gị Akwụkwọ (Al-Qur'an) na Amamihe (Sunnah), ma kụziere gị ihe ị na-amaghị. Amara Chineke nyere gị dị ukwuu nke ukwuu.
فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَاعْتَصَمُوْا بِهٖ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِيْ رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍۙ وَّيَهْدِيْهِمْ اِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًاۗ
fa ammal-lażīna āmanū billāhi wa‘taṣamū bihī fa sayudkhiluhum fī raḥmatim minhu wa faḍl(in), wa yahdīhim ilaihi ṣirāṭam mustaqīmā(n).
Maka ndị kwere na Allah ma rapara n'okpukpe Ya, Allah ga-etinye ha n'ime ebere na amara sitere n'aka Ya (eluigwe), ma gosi ha ụzọ ziri ezi maka Ya.
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).
Ma (cheta) mgbe Mozis gwara ndị ya, "Unu ndị m! Cheta amara Chineke nyere unu mgbe O họpụtara ndị amụma n'etiti unu, meekwa ka unu bụrụ ndị nwere onwe unu, ma nye unu ihe a na-enyebeghị onye ọ bụla n'etiti ndị ọzọ."
قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ
qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).
Sị (Muhammad), "Kọwaa m ma ọ bụrụ na Allah ewepụ ntị gị na anya gị ma mechie obi gị, ònye bụ chi ọzọ ma e wezụga Allah nke nwere ike iweghachi ha nye gị?" Lee ka anyị si kọwaara ha ihe ịrịba ama nke ike (Anyị) ugboro ugboro, mana ha nọgidere na-atụgharị.
قَدْ جَاۤءَكُمْ بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْۚ فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَاۗ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ
qad jā'akum baṣā'iru mir rabbikum, faman abṣara fa linafsih(ī), wa man ‘amiya fa ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).
N'ezie, ihe akaebe doro anya sitere n'aka Onyenwe gị. Onye ọ bụla hụrụ (eziokwu), uru ahụ ga-adịrị onwe ya; onye ọ bụla kpuru ìsì (anaghị ahụ eziokwu), onye ahụ ga-efunahụ. Mụ onwe m (Muhammad) abụghịkwa onye nche.
۞ وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ جَنّٰتٍ مَّعْرُوْشٰتٍ وَّغَيْرَ مَعْرُوْشٰتٍ وَّالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا اُكُلُهٗ وَالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ كُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖٓ اِذَآ اَثْمَرَ وَاٰتُوْا حَقَّهٗ يَوْمَ حَصَادِهٖۖ وَلَا تُسْرِفُوْا ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَۙ
wa huwal-lażī ansya'a jannātim ma‘rūsyātiw wa gaira ma‘rūsyātiw wan-nakhla waz-zar‘a mukhtalifan ukuluhū waz-zaitūna war-rummāna mutasyābihaw wa gaira mutasyābih(in), kulū min ṡamarihī iżā aṡmara wa ātū ḥaqqahū yauma ḥaṣādih(ī), wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).
Ọ bụkwa Ya mere osisi ndị ahụ ji vine na ndị na-anaghị vine, osisi date, osisi ndị nwere ụtọ dị iche iche, oliv na pomegranate ndị yiri onwe ha (n'ụdị na agba) na ndị na-adịghị yiri onwe ha (n'ụtọ). Rie mkpụrụ osisi ahụ mgbe ọ na-amị mkpụrụ, nyekwa ihe kwesịrị gị (zakat) mgbe ị na-aghọrọ mkpụrụ, mana emela ya gabiga ókè. N'ezie, Chineke anaghị amasị ndị mmadụ gabiga ókè.
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
N'ime anụ ụlọ, e nwere ụfọdụ maka ibu ibu, ụfọdụ maka igbu anụ. Rienụ ihe oriri nke Allah nyere unu, unu esokwala nzọụkwụ Setan. N'ezie, Setan bụ onye iro doro anya nye unu.
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
E nwere anụmanụ ugbo asatọ n'ime abụọ (abụọ abụọ); atụrụ abụọ na ewu abụọ. Sị, "Gịnị ka Allah machibidoro n'etiti nwoke abụọ ma ọ bụ nwanyị abụọ ma ọ bụ ihe dị n'afọ ụmụ nwanyị abụọ ahụ? Kọwaa m dabere na ihe ọmụma ma ọ bụrụ na ị bụ onye eziokwu."
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
Site na kamel, otu abụọ na site na ehi. Sịnụ, "Gịnị ka a machibidoro iwu n'etiti ụmụ nwoke abụọ ma ọ bụ ụmụ nwanyị abụọ, ma ọ bụ ihe dị n'ime afọ ụmụ nwanyị abụọ? Ùnu bụ ndị akaebe mgbe Allah nyere unu iwu a? Ònye ka ọ bụ onye na-eme ihe ọjọọ karịa ndị na-echepụta ụgha megide Allah iji duhie ndị mmadụ n'amaghị ihe?" N'ezie, Allah agaghị eduzi ndị na-eme ihe ọjọọ.
وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ
wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).
N'ezie, anyị etinyela unu n'ụwa, anyị enyekwara unu ebe ahụ ihe oriri. (Mana) unu enweghị ekele zuru oke.
يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ
yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).
Ụmụ Adam! N'ezie, anyị enyela unu uwe iji kpuchie ọtọ unu na ihe ịchọ mma. Mana uwe nsọpụrụ Chineke, nke ahụ ka mma. Ndị a bụ ụfọdụ ihe ịrịba ama nke ike Allah, enwere m olileanya na ha ga-echeta.
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Kwuo (Muhammad), "Ònye machibidoro ihe ịchọ mma nke Allah nyere ndị ohu Ya na ihe oriri dị mma? Kwuo, "Ihe a niile bụ maka ndị kwere na ndụ nke ụwa a, kpọmkwem (maka ha naanị) n'ụbọchị mbilite n'ọnwụ." Otu a ka anyị si akọwa amaokwu ndị ahụ maka ndị maara ihe.
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).
Ma ọ̀ na-eju unu anya na ihe ncheta sitere n'aka Onyenwe unu sitere n'aka otu nwoke n'etiti unu, iji dọọ unu aka ná ntị ma mee ka unu bụrụ ndị na-efe Chineke, ka e wee meere unu ebere?
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).
Ma ọ̀ dị unu n'anya na ncheta sitere n'aka Onyenwe unu abịakwute unu site n'aka otu nwoke n'etiti unu, iji dọọ unu aka ná ntị? Cheta mgbe O mere unu ndị ga-anọchi anya ndị Noa mgbe ndị mmadụ gasịrị, O wee họpụta unu n'ike na ịdị elu. Ya mere, cheta amara Chineke ka unu wee nwee ihe ịga nke ọma.
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Chetakwa mgbe O mere unu ndị caliph mgbe ndị 'Ad gasịrị wee tinye unu n'ụwa. N'ebe dị larịị ka unu na-ewu ụlọ elu, n'elu ugwu ka unu na-akpụ ha ka ha bụrụ ụlọ. Ya mere, cheta ngọzi Chineke, unu emebikwala ụwa.
وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).
Mgbe Mozis bịarutere (munajat) n'oge anyị kara aka, Chineke agwakwara ya okwu ozugbo, (Moses) sịrị, "Onyenwe m, gosi m onwe gị ka m wee hụ Gị." (Allah) kwuru, "Ị gaghị ahụ M, mana lee ugwu ahụ anya, ọ bụrụ na ọ nọ n'ọnọdụ ya (dịka ọ dị na mbụ), ị ga-ahụ M n'ezie." Ya mere, mgbe Onyenwe ya kpughere ugwu ahụ (ịdị ebube Ya), ugwu ahụ bibiri, Mozis wee daa n'amaghị ama. Mgbe Mozis mataghachiri onwe ya, ọ sịrị, "Ekele dịrị Gị, echegharịrị m Gị, Abụ m onye mbụ kwere."
وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ
wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).
Anyị dekwara ihe niile nye Mozis n'ime mbadamba nkume (Torah) ka ọ bụrụ ihe mmụta na nkọwa maka ihe niile; ya mere (Anyị kwuru), "Jidesie ya ike ma gwa ndị gị ka ha jidesie ya ike dịka ha nwere ike, m ga-egosi gị ala ndị ajọ omume."
وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ
wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).
Chetakwa mgbe Onyenwe gị si n'osisi Adam wepụta ụmụ ha, Chineke wee gbaa akaebe megide mmụọ ha (na-asị, "Ọ bụghị m bụ Onyenwe unu?" Ha zara, "Ee (Ị bụ Onyenwe anyị), anyị na-agba akaebe." (Anyị mere nke ahụ) ka unu ghara ịsị, "N'ezie, n'oge ahụ anyị eleghara nke a anya."
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ اَنْتُمْ قَلِيْلٌ مُّسْتَضْعَفُوْنَ فِى الْاَرْضِ تَخَافُوْنَ اَنْ يَّتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَاٰوٰىكُمْ وَاَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهٖ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
ważkurū iż antum qalīlum mustaḍ‘afūna fil-arḍi takhāfūna ay yatakhaṭṭafakumun-nāsu fa āwākum wa ayyadakum binaṣrihī wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāti la‘allakum tasykurūn(a).
Chetakwa, mgbe unu (ndị Muhajiri) ka dị obere, a na-emegbu unu n'ụwa (Mecca), unu na-atụkwa egwu na ndị Mecca ga-atọrọ unu, O nyere unu ebe obibi (Medina) O wee mee ka unu sie ike site n'enyemaka Ya, O wee nye unu ihe oriri dị mma ka unu wee nwee ekele.
قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ
qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).
Sị (Muhammad), "Ònye na-enye unu ihe oriri site n'eluigwe na ụwa, ma ọ bụ ònye nwere ike (ike) ịnụ ihe na ịhụ ihe, ònye na-akpọpụta ndị dị ndụ site n'ọnwụ na ndị nwụrụ anwụ site na ndị dị ndụ, ònye na-achịkwa ihe niile?" Ya mere, ha ga-aza, "Allah." Ya mere, sị, "Gịnị mere unu anaghị atụ egwu (Ya)?"
وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ
wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).
Gịnịkwa bụ ebubo ndị na-agha ụgha megide Allah n'ụbọchị mbilite n'ọnwụ? N'ezie, Chineke nwere onyinye (nyere) ụmụ mmadụ n'ezie, mana ọtụtụ n'ime ha enweghị ekele.
وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
O wee gbasaa ụwa ma mee ugwu na osimiri n'elu ya. O mekwara mkpụrụ osisi niile ụzọ abụọ; Ọ na-eme ka abalị ghọọ ehihie. N'ezie, n'ime nke ahụ enwere ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Chineke) maka ndị na-eche echiche.
وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
N'elu ụwa, e nwere akụkụ ubi vaịn na ubi, na osisi nkwụ, ma alaka na alaka, a na-agba ha mmiri n'otu mmiri ahụ, mana anyị na-ahọrọ ibe anyị karịa ibe anyị n'ọdịnala ya. N'ezie, n'ime nke a ka e nwere ihe ịrịba ama maka ndị nwere nghọta.
لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ
lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).
Maka ya (mmadụ), e nwere ndị mmụọ ozi na-eche ya nche mgbe niile, site n'ihu na n'azụ ya. Ha na-eche ya nche site n'iwu Allah. N'ezie, Allah agaghị agbanwe ọnọdụ nke ndị mmadụ ruo mgbe ha gbanwere ọnọdụ nke onwe ha. Ọ bụrụ na Allah chọrọ ihe ọjọọ maka ndị mmadụ, mgbe ahụ ọ dịghị onye nwere ike iguzogide ya, ọ dịghịkwa onye nchebe maka ha ma e wezụga Ya.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
Ọ bụ Allah kere eluigwe na ụwa ma zipụ mmiri (mmiri ozuzo) site n'eluigwe, wee jiri mmiri ozuzo ahụ wepụta mkpụrụ osisi dị iche iche dị ka ihe oriri maka unu; O mekwara ka ụgbọ mmiri kwọọ unu n'oké osimiri dịka uche Ya si dị, O mekwara ka osimiri dịrị unu n'okpuru unu.
وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَاۤىِٕبَيْنِۚ وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ
wa sakhkhara lakumusy-syamsa wal-qamara dā'ibaīn(i), wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a).
O dokwara anyanwụ na ọnwa n'okpuru unu, na-agbagharị mgbe niile (n'ime gburugburu ha); ma nye unu abalị na ụbọchị.
وَاٰتٰىكُمْ مِّنْ كُلِّ مَا سَاَلْتُمُوْهُۗ وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَاۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَظَلُوْمٌ كَفَّارٌ ࣖ
wa ātākum min kulli mā sa'altumūh(u), wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innal-insāna laẓalūmun kaffār(un).
O nyewokwa gị ihe niile ị rịọrọ Ya. Ọ bụrụkwa na ị gụọ ngọzi Chineke, ị gaghị agụta ha. N'ezie, ụmụ mmadụ na-eme ihe ọjọọ ma na-agọnarị ha nke ukwuu (ngọzi Chineke).
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).
Anyị gbasaa ụwa ma kụọ ugwu n'elu ya, anyị kụrụkwa ihe niile n'ebe ahụ dịka nha ya si dị.
وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ
wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).
Anyị mekwara n'ime ha isi iyi ndụ maka mkpa unu, nakwa (anyị kpụkwara) ihe e kere eke nke unu na-anaghị eri ihe oriri.
وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ
wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).
Anyị na-ezigakwa ifufe ka ha mee ka mmiri zoo, anyị na-ezigakwa mmiri ozuzo site n'eluigwe, anyị na-enyekwa unu mmiri, unu abụghịkwa ndị na-echekwa ya.
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
O mekwara anụmanụ; n'ime ha ka unu nwere anụ ụlọ na-ekpo ọkụ na ọtụtụ uru, unu na-erikwa ha.
وَلَكُمْ فِيْهَا جَمَالٌ حِيْنَ تُرِيْحُوْنَ وَحِيْنَ تَسْرَحُوْنَۖ
wa lakum fīhā jamālun ḥīna turīḥūna wa ḥīna tasraḥūn(a).
Ị ga-ahụkwa ịma mma n'ime ya, mgbe ị weghachitere ya n'ogige atụrụ na mgbe ị tọhapụsịrị ya (n'ebe ịta nri).
وَتَحْمِلُ اَثْقَالَكُمْ اِلٰى بَلَدٍ لَّمْ تَكُوْنُوْا بٰلِغِيْهِ اِلَّا بِشِقِّ الْاَنْفُسِۗ اِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌۙ
wa taḥmilu aṡqālakum ilā baladil lam takūnū bāligīhi illā bisyiqqil-anfus(i), inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).
O buru ibu arọ unu gaa n'ala nke unu na-agaghị eru, ma e wezụga na nnukwu ihe isi ike. N'ezie, Onyenwe unu bụ Onye nwere obiọma, Onye na-eme ebere.
وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).
Na (O kere) ịnyịnya, ịnyịnya ibu, na ịnyịnya ibu, ka unu wee na-agba ịnyịnya ma bụrụ ihe ịchọ mma. Allah na-eke ihe unu na-amaghị.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً لَّكُمْ مِّنْهُ شَرَابٌ وَّمِنْهُ شَجَرٌ فِيْهِ تُسِيْمُوْنَ
huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'al lakum minhu syarābuw wa minhu syajarun fīhi tusīmūn(a).
Ọ bụ Ya na-ezipụ mmiri ozuzo site n'eluigwe maka unu, ụfọdụ n'ime ya bụ ihe ọṅụṅụ, ụfọdụ n'ime ya na-emekwa ka osisi dị ndụ, ebe unu na-azụ anụ ụlọ unu.
يُنْۢبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
yumbitu lakum bihiz-zar‘a waz-zaitūna wan-nakhīla wal-a‘nāba wa min kulliṡ-ṡamarāt(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).
O ji ya mee ka ihe ubi na mkpụrụ oliv na osisi date na mkpụrụ vaịn na ụdị mkpụrụ osisi niile too unu. N'ezie, n'ime nke a ka ihe ịrịba ama dịịrị ndị na-echebara echiche.
وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ
wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).
na (Ọ na-achịkwa) ihe O kere maka gị n'ụwa a n'ụdị na agba dị iche iche. N'ezie, n'ime nke a, e nwere ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Allah) maka ndị na-amụta ihe.
وَهُوَ الَّذِيْ سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوْا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَاۚ وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa huwal-lażī sakhkharal-baḥra lita'kulū minhu laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijū minhu ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka mawākhira fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Ọ bụkwa Ya mere ka oké osimiri (n'okpuru unu) dịrị unu, ka unu wee rie anụ ọhụrụ (azụ) sitere na ya, ka unu wee wepụtakwa ihe ịchọ mma unu na-eyi. Ị na-ahụkwa ụgbọ mmiri ka ha na-efegharị n'ime ya, ka unu wee chọọ amara Ya, ka unu wee nwee ekele.
وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ
wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).
O tinyewo ugwu siri ike n'ụwa ka ọ ghara ịma jijiji na gị, (o mekwara) osimiri na ụzọ ka unu wee duzie.
وَعَلٰمٰتٍۗ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُوْنَ
wa ‘alāmāt(in), wa bin-najmi hum yahtadūn(a).
na (O kere) ihe ịrịba ama (nduzi). Ha jikwa kpakpando nweta nduzi.
وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innallāha lagafūrur raḥīm(un).
Ọ bụrụkwa na unu agụọ ngọzi Chineke, unu agaghị agụta ha. N'ezie, Chineke bụ onye na-agbaghara mmehie, onye na-eme ebere.
وَمَا بِكُمْ مِّنْ نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ثُمَّ اِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَاِلَيْهِ تَجْـَٔرُوْنَۚ
wa mā bikum min ni‘matin fa minallāhi ṡumma iżā massakumuḍ-ḍurru fa ilaihi taj'arūn(a).
Ngọzi niile ị nwere (sitere n'aka Allah), mgbe nsogbu bịaara gị, ọ bụ Ya ka ị na-arịọ maka enyemaka.
وَاللّٰهُ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ ࣖ
wallāhu anzala minas-samā'i mā'an fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yasma‘ūn(a).
Allah zipụrụ mmiri (mmiri ozuzo) site n'eluigwe, o jikwa mmiri ahụ mee ka ụwa nke nwụrụ anwụ dịrị ndụ. N'ezie, n'ime nke ahụ, e nwere ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Chineke) maka ndị na-ege ntị (ihe mmụta).
وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ
wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).
N'ezie, e nwere ihe mmụta n'ime ehi. Anyị na-enye gị mmiri site n'ihe dị n'afọ ha, mmiri ara ehi dị ọcha sitere n'etiti nsị na ọbara, nke dị mfe ilo maka onye na-aṅụ.
وَمِنْ ثَمَرٰتِ النَّخِيْلِ وَالْاَعْنَابِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْهُ سَكَرًا وَّرِزْقًا حَسَنًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa min ṡamarātin nakhīli wal-a‘nābi tattakhiżūna minhu sakaraw wa rizqan ḥasanā(n), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘qilūn(a).
Site na mkpụrụ osisi date na mkpụrụ vaịn, unu na-aṅụ ihe ọṅụṅụ na-aba n'anya na ihu ọma. N'ezie, n'ime nke ahụ, e nwere ihe ịrịba ama (nke ịdị ukwuu nke Chineke) maka ndị nwere nghọta.
وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ
wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).
Onyenwe gị wee kpalie aṅụ, sị, "Mee akwụ n'ugwu, n'osisi, na n'ebe ụmụ mmadụ mere."
ثُمَّ كُلِيْ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ فَاسْلُكِيْ سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًاۗ يَخْرُجُ مِنْۢ بُطُوْنِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ ۖفِيْهِ شِفَاۤءٌ لِّلنَّاسِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
Ṡumma kulī min kulliṡ-ṡamarāti faslukī subula rabbiki żululā(n), yakhruju mim buṭūnihā syarābum mukhtalifun alwānuhū fīhi syifā'ul lin-nās(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).
Rie ụdị mkpụrụ osisi niile ma soro ụzọ Onyenwe gị nke e mere ka ọ dịrị gị mfe. Ihe ọṅụṅụ na-esi n'afọ ha apụta, nke nwere ọgwụgwọ maka ụmụ mmadụ. N'ezie, n'ime nke a, e nwere ihe ịrịba ama maka ndị na-echebara echiche.
وَاللّٰهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ فِى الرِّزْقِۚ فَمَا الَّذِيْنَ فُضِّلُوْا بِرَاۤدِّيْ رِزْقِهِمْ عَلٰى مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌۗ اَفَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ
wallāhu faḍḍala ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍin fir-rizq(i), famal-lażīna fuḍḍilū birāddī rizqihim ‘alā mā malakat aimānuhum fahum fīhi sawā'un afa bini‘matillāhi yajḥadūn(a).
Allah enyela ụfọdụ n'ime unu amara karịa ndị ọzọ n'inye ihe, mana ndị enyere amara anaghị enye ndị ohu ha ihe ha ga-eri, ka ha wee kesaa ya n'otu aka ahụ. Gịnị mere ha ji agọnarị amara nke Allah?