الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).
(Ezali Ye) Oyo akomisaki mabele esika ya bopemi mpo na bino mpe lola esika ya kopema, mpe ezali Ye oyo akitisaka mai (mbula) uta na lola, mpe na yango abimisi mbuma lokola bilei mpo na bino. Yango wana botia ba rivalités na Allah te tango boyebi.
هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).
Ezali Ye (Allah) oyo akela nionso na mabele pona bino, sima akendaki na lola, sima a perfectionner yango na lola sambo. Mpe Ye ayebi nionso.
فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
Na nsima, Satana abimisaki bango mibale na Paladiso, mpe babenganaki bango na Paladiso wana ntango bazalaki wana. Mpe Tolobaki: “Bókita! Basusu kati na bino bazali banguna moko na mosusu. Mpe na mabele bokozala na esika ya kofanda mpe bosepeli mpo na mwa ntango.”
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Mpe ezali Ye oyo atindaka mai uta na lola, nde Tosalaka ete milona ya ndenge na ndenge ekola elongo na yango, boye Tobimisi na milona wana milona ya vert, Tobimisi na milona wana ya vert mbuma mingi; mpe na nzete ya mbila, tokataki bitape oyo ekangamaki, mpe bilanga ya vinyo, mpe (Tobimisaki mpe) olive mpe grenade oyo ekokani mpe ekokani te. Tyá likebi na mbuma yango ntango eboti mbuma mpe eteli. Ya solo, na ndenge ezali na bilembo (ya nguya ya Allah) mpo na baye bandimi.
وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ
wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).
Mpe ya solo, Totie bino na mabele mpe kuna Topesi (liziba ya) bomoi mpo na bino. (Kasi) ozali na botɔndi moke mpenza.
قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
(Allah) alobaki: "Bókita! Bokozala na bonguna moko na mosusu. Mabele ezali esika ya kofanda pe bisengo na bino tii tango oyo etiamaki."
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Mpe bomikundola tango asala bino ba caliphes sima ya bato ya ‘Ad pe atiaki bino na mabele. Na bisika ya patatalu ozali kotonga bandako minene mpe na bangomba mike oyemi yango na bandako. Yango wana bokanisa mapamboli ya Allah pe bosala mabe na mabele te.
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Ezali Ye oyo azali kongɛngisa moi mpe sanza kongenga, mpe ezali Ye nde azali kokata bisika na ba orbites na yango, mpo ete boyeba motango ya bambula mpe botangi (ntango). Allah akelaki ndenge wana te kasi na ndenge ya malamu. Alimboli bilembo (ya bonene na Ye) epai ya baye bayebi.
وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).
Mpe apanzani mabele mpe asalaki bangomba mpe bibale likolo na yango. Mpe kati na ye Asalaki mbuma nyonso mibale mibale; Abongoli butu moi. Ya solo, na ndenge ezali na bilembo (ya bonene ya Allah) mpo na baye bakanisaka.
وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Mpe na mabele ezali na biteni oyo ezali pembenipembeni, bilanga ya vinyo, mpe bilanga, mpe banzete ya dati, ezala bitape mpe bitape te, esopami mai na mai moko, kasi Tolingi moko na mosusu na elengi na yango. Ya solo, na likambo oyo ezali na bilembo mpo na bato oyo basosoli.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
Ezali Allah nde akela lola pe mabele pe atindaki mayi (mbula) uta na lola, sima na (mai ya mbula) wana abimisi mbuma ndenge na ndenge lokola bilei pona bino; mpe Akitisi masuwa mpo na bino mpo na kotambola na mbu engebene na bolingi na Ye, mpe Akitisaki bibale mpo na bino.
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).
Mpe Topanzani mabele pe tolonaki likolo na yango bangomba pe Tokoli kuna nionso engebene na bonene na yango.
وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ
wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).
Mpe Tosali kati na bango maziba ya bomoi mpo na bamposa na bino, mpe (Tokeli mpe) bikelamu oyo bozali bilei na bango te.
وَاَرْسَلْنَا الرِّيٰحَ لَوَاقِحَ فَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَسْقَيْنٰكُمُوْهُۚ وَمَآ اَنْتُمْ لَهٗ بِخٰزِنِيْنَ
wa arsalnar-riyāḥa lawāqiha fa anzalnā minas-samā'i mā'an fa asqainākumūh(u), wa mā antum lahū bikhāzinīn(a).
Mpe Totindi mipepe mpo ebota mpe Tokitisaka mbula uta na lola, sima Topesi bino mayi elongo na yango, pe bino bozali te bobombi yango.
وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ
wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).
mpe (Azali mpe kotambwisa) maye akelaki mpo na bino na mabele oyo na lolenge mpe balangi ndenge na ndenge. Ya solo, na likambo oyo ezali mpenza na elembo (ya bonene ya Allah) mpo na bato oyo bazwaka mateya.
وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ
wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Mpe Atie makasi na mabele bangomba noki eningana elongo na bino, (mpe asali) bibale mpe banzela ete bokambama, .
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ
wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).
Mpe Allah asali ebombamelo mpo na bino na maye akeli, asali mpo na bino bisika ya kofanda na bangomba, mpe asali mpo na bino bilamba oyo ebatelaka bino na molunge mpe bilamba (bibundeli) oyo ebatelaka bino na bitumba. Na boye Allah a perfectionner faveur na ye likolo na bino po bo soumission (na Ye).
وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا
wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).
Mpe tosalaki butu mpe moi bilembo mibale (ya bonene na Biso), nde tolongolaki elembo ya butu mpe tosalaki elembo ya moi kongenga, mpo ete (okoka) koluka ngolu epai ya Nkolo na yo, mpe mpo ete oyeba motango ya mibu mpe botangi (ya ntango). Mpe Tosili kolimbola makambo nyonso polele.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى
al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.
(Nzambe) Oyo akómisi mabele esika ya kopema mpo na bino, mpe asali banzela kati na yango mpo na bino, mpe akitisaka mai (mbula) uta na likoló.” Na sima Tosalaka ete ekola na yango (mai ya mbula) banzete ya ndenge na ndenge.
كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ
kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.
Lia mpe koleisa banyama na yo. Ya solo, na yango, ezali na bilembo (ya bonene ya Allah) mpo na bato oyo basosoli.
لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ
lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa innallāha lahuwal-ganiyyul-ḥamīd(u).
Oyo nionso ezali na lola pe nionso oyo ezali na mabele ezali ya Ye. Mpe Allah azali solo Mozwi mingi, oyo aleki kokumisama.
وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍ فَاَسْكَنّٰهُ فِى الْاَرْضِۖ وَاِنَّا عَلٰى ذَهَابٍۢ بِهٖ لَقٰدِرُوْنَ ۚ
wa anzalnā minas-samā'i mā'am biqadarin fa askannāhu fil-arḍ(i), wa innā ‘alā żahābim bihī laqādirūn(a).
Mpe Tokitisaka mai uta na lola na ndenge esengeli, mpe Totindika yango na mabele, mpe tozali na makoki ya kolongola yango.
فَاَنْشَأْنَا لَكُمْ بِهٖ جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍۘ لَكُمْ فِيْهَا فَوَاكِهُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ
fa ansya'nā lakum bihī jannātim min nakhīliw wa a‘nāb(in), lakum fīhā fawākihu kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).
Bongo na yango Tozali kosala ete kolona mpo na bino bilanga ya mbila ya date mpe ya vinyo; kati na yango ozali na mbuma ebele, mpe ozali kolya yango.
وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُوْرِ سَيْنَاۤءَ تَنْۢبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِّلْاٰكِلِيْنَ
wa syajaratan takhruju min ṭūri sainā'a tambutu bid-duhni wa ṣibgil lil-ākilīn(a).
Mpe (Tosalaka ete ekola) nzete ya olive oyo ekolaka uta na Ngomba Sinai, oyo ebimisaka mafuta mpe ezali esengo mpo na balei.
اَوَلَمْ يَرَوْا اِلَى الْاَرْضِ كَمْ اَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
awalam yarau ilal-arḍi kam ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Mpe batalaka mabele te, babalani boni ya malamu Tosalaka ete ekola na kati na yango?
اَمَّنْ جَعَلَ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّجَعَلَ خِلٰلَهَآ اَنْهٰرًا وَّجَعَلَ لَهَا رَوَاسِيَ وَجَعَلَ بَيْنَ الْبَحْرَيْنِ حَاجِزًاۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ
am man ja‘alal-arḍa qarāraw wa ja‘ala khilālahā anhāraw wa ja‘ala lahā rawāsiya wa ja‘ala bainal-baḥraini ḥājizā(n), a'ilāhum ma‘allāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Ezali Ye (Allah) te oyo akomisaki mabele esika ya kofanda, oyo atyaki bibale na kati na yango, oyo atyaki bangomba mpo na kolendisa yango, mpe oyo asalaki bokabwani kati na mbu mibale? Ezali na nzambe mosusu longola se Allah? Mingi kati na bango bayebi te.
اَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا الَّيْلَ لِيَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
alam yarau annā ja‘alnal-laila liyaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Bamoni te ete tosali butu mpo na bango kopema, mpe moi mwinda? Ya solo, na kati na yango ezali na bilembo mpo na bato oyo bandimi.
وَمِنْ رَّحْمَتِهٖ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa mir raḥmatihī ja‘ala lakumul-laila wan-nahāra litaskunū fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Mpe ezali na ngolu na Ye nde asali mpo na bino butu mpe moi, ete bopema kati na yango mpe boluka boboto na Ye (na moi) mpe ete bopesa matondi epai na Ye.
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Akela lola ezanga makonzí ndenge ozali komona yango, pe atiaki bangomba (na likolo) ya mabele po yango (mabele) eningisa yo te; mpe kobota bikelamu ya ndenge nyonso oyo etambolaka oyo efandaka awa na mabele. Mpe Tokitisaki mayi ya mbula uta na lola, sima Tosalaki ete milona ya malamu ndenge na ndenge ekola na kati na yango.
وَاٰيَةٌ لَّهُمُ الْاَرْضُ الْمَيْتَةُ ۖاَحْيَيْنٰهَا وَاَخْرَجْنَا مِنْهَا حَبًّا فَمِنْهُ يَأْكُلُوْنَ
wa āyatul lahumul-arḍul-maitah(tu), aḥyaināhā wa akhrajnā minhā ḥabban faminhu ya'kulūn(a).
Mpe elembo (ya bonene ya Allah) mpo na bango ezali mabele ekufi (eloko ya kobota te). Topesaki bomoi na mabele mpe tobimisi na yango mbuma, yango wana balyaki na yango.
وَجَعَلْنَا فِيْهَا جَنّٰتٍ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ وَّفَجَّرْنَا فِيْهَا مِنَ الْعُيُوْنِۙ
wa ja‘alnā fīhā jannātim min nakhīliw wa a‘nābiw wa fajjarnā fīhā minal-‘uyūn(i).
Mpe Tosalaki o kati na yango bilanga ya mbila ya date mpe ya vinyo, mpe Tosalaki ete maziba ya mai ebima na kati na yango, .
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).
Ezali Allah nde asali butu pona bino po bopema na kati na yango, pe mokolo ezali mwinda ya kongenga. Ya solo, Allah atondi na boboto mpo na bato, kasi mingi kati na bango bazali na botondi te.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
Ezali Allah nde asala mabele pona bino lokola esika ya kofanda pe lola lokola toit, pe asala bino pe akembisaki bino pe apesaki bino bolamu. Yango nde Allah, Nkolo na yo, Nkembo ezala na Allah, Nkolo ya mokili nionso.
الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّجَعَلَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ ۚ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa ja‘ala lakum fīhā subulal la‘allakum tahtadūn(a).
Oyo asali mabele esika ya kofanda pona bino pe asala banzela na mabele pona bino po bokambama.
وَالَّذِيْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍۚ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ
wal-lażī nazzala minas-samā'i mā'am biqadar(in), fa'ansyarnā bihī baldatam maitā(n), każālika tukhrajūn(a).
Mpe oyo atindaki mai uta na lola engebene na meko (esengami), nde na mai wana Tosekwisaki mabele oyo ekufá (eloko ya kobota te). Yango ndenge bakobimisa yo (na lilita).
وَنَزَّلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً مُّبٰرَكًا فَاَنْۢبَتْنَا بِهٖ جَنّٰتٍ وَّحَبَّ الْحَصِيْدِۙ
wa nazzalnā minas-samā'i mā'am mubārakan fa'ambatnā bihī jannātiw wa ḥabbal-ḥaṣīd(i).
Mpe Tokitisaka uta na lola mai mapambolami, mpe Tozali kosala ete ekola elongo na yango banzete ya vert ya kitoko mpe mbuma mpo na kobuka mbuma.
وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ
wal-arḍa farasynāhā fa ni‘mal-māhidūn(a).
Mpe Topanzi mabele; bongo (Biso) tozali oyo eleki malamu oyo epalangani.
وَالْاَرْضَ وَضَعَهَا لِلْاَنَامِۙ
wal-arḍa waḍa‘ahā lil-anām(i).
Mpe apanzi mabele mpo na bikelamu (ya Ye), .
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ ذَلُوْلًا فَامْشُوْا فِيْ مَنَاكِبِهَا وَكُلُوْا مِنْ رِّزْقِهٖۗ وَاِلَيْهِ النُّشُوْرُ
huwal-lażī ja‘ala lakumul-arḍa żalūlan famsyū fī manākibihā wa kulū mir rizqih(ī), wa ilaihin-nusyūr(u).
Ezali Ye oyo asalaki mabele pete mpo na yo kotala, yango wana tala ba coins na yango nionso mpe lia mwa bilei na Ye. Mpe kaka epai na Ye nde oko (kozonga sima) kosekwa.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ بِسَاطًاۙ
wallāhu ja‘ala lakumul-arḍa bisāṭā(n).
Mpe Nzambe (Allah) asalaki mabele mpo na bino lokola etando, .
لِّتَسْلُكُوْا مِنْهَا سُبُلًا فِجَاجًا ࣖ
litaslukū minhā subulan fijājā(n).
mpo ete okoka kokende awa na kuna na banzela ya minene.
اَلَمْ نَجْعَلِ الْاَرْضَ كِفَاتًاۙ
alam naj‘alil-arḍa kifātā(n).
Tosalaki mabele (esika ya) bokutani te, .
اَحْيَاۤءً وَّاَمْوَاتًاۙ
aḥyā'aw wa amwātā(n).
mpo na bato ya bomoi mpe bakufi?
وَّجَعَلْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ شٰمِخٰتٍ وَّاَسْقَيْنٰكُمْ مَّاۤءً فُرَاتًاۗ
wa ja‘alnā fīhā rawāsiya syāmikhātiw wa asqainākum mā'an furātā(n).
Mpe Tosalaki bango bangomba milai, mpe Topesaki bino mai ya pɛto mpo na komɛla?
اَلَمْ نَجْعَلِ الْاَرْضَ مِهٰدًاۙ
alam naj‘alil-arḍa mihādā(n).
Tokomisi mabele etando te, .
وَّالْجِبَالَ اَوْتَادًاۖ
wal-jibāla autādā(n).
mpe bangomba lokola ba piquets?
اَخْرَجَ مِنْهَا مَاۤءَهَا وَمَرْعٰىهَاۖ
akhraja minhā mā'ahā wa mar‘āhā.
Uta na yango Abimisaka maziba ya mai, mpe (akolisaka) milona na yango.
وَالْجِبَالَ اَرْسٰىهَاۙ
wal-jibāla arsāhā.
Mpe bangomba Atelemisaki makasi.
مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِاَنْعَامِكُمْۗ
matā‘al lakum wa li'an‘āmikum.
(Nyonso wana) ezali mpo na esengo na yo mpe mpo na bibwele na yo.
وَاِلَى الْاَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْۗ
wa ilal-arḍi kaifa suṭiḥat.
Mpe ndenge nini mabele epalangani?