هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).
O l’é Lê (Allah) ch’o l’à creou tutto quello ch’o l’é in sciâ tæra pe ti, dapeu o l’é anæto inti çê, dapeu o î à perfeçionæ inte sette çê. E O l’é Onnisciente de tutto.
وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ وَّكَانَ عَرْشُهٗ عَلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَىِٕنْ قُلْتَ اِنَّكُمْ مَّبْعُوْثُوْنَ مِنْۢ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmiw wa kāna ‘arsyuhū ‘alal-mā'i liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa la'in qulta innakum mab‘ūṡūna mim ba‘dil-mauti layaqūlannal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
E o l’é quello ch’o l’à creou o çê e a tæra inte sëi etæ, e o seu Tröno in çimma à l’ægua, pe poei provâ chi de voscià o l’à de açioin megio. Se ti dixe (a-o pòpolo da Mecca), «de fæto ti saiæ resuscitou dòppo a mòrte», de seguo i increduli dixan: «Questa a l’é solo che unna magia vea».
اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ
allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).
Allah o l’à levou o çê sensa pilastri (comme) vedde, dapeu o s’é misso in sciô Tröno. O l'à sottomisso o sô e a luña; ciaschedun o çircola segondo un tempo predeterminou. O l’organizza i affari de (seu creatue), e o spiega i segni (da seu grandessa), coscì che ti pòsse ëse seguo d’incontrâ o teu Segnô.
وَلَوْ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَابًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَظَلُّوْا فِيْهِ يَعْرُجُوْنَۙ
wa lau fataḥnā ‘alaihim bābam minas-samā'i fa ẓallū fīhi ya‘rujūn(a).
E se ghe arvemmo uña de pòrte do çê, aloa continuan à montâghe,
وَحَفِظْنٰهَا مِنْ كُلِّ شَيْطٰنٍ رَّجِيْمٍۙ
wa ḥafiẓnāhā min kulli syaiṭānir rajīm(in).
e Noi ô guardemmo da tutti i diao malediti (problemi),
تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهِنَّۗ وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ وَلٰكِنْ لَّا تَفْقَهُوْنَ تَسْبِيْحَهُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا
tusabbiḥu lahus-samāwātus-sab‘u wal-arḍu wa man fīhinn(a), wa im min syai'in illā yusabbiḥu biḥamdihī wa lākil lā tafqahūna tasbīḥahum, innahū kāna ḥalīman gafūrā(n).
I sette çê, a tæra e tutto quello ch’o l’à drento lodan Allah. E no gh’é ninte d’atro che glorificaçion co-o lodâlo, ma no capisci o seu tasbih. De fæto, O l’é o ciù gentile, o ciù perdonante.
اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ
awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).
E no san i increduli che o çê e a tæra ean unna vòtta unii, dapeu î emmo separæ; e Noi l’emmo fæto vegnî da l’ægua tutto o vivente; alloa perché no creddan?
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۗ وَيُمْسِكُ السَّمَاۤءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
alam tara annallāha sakhkhara lakum mā fil-arḍi wal-fulka tajrī fil-baḥri bi'amrih(ī), wa yumsikus-samā'a an taqa‘a ‘alal-arḍi illā bi'iżnih(ī), innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).
No l’é stæto nottou che Allah o l’à sottomisso à ti (òmmi) quello ch’o l’é in sciâ tæra e e nave che navegan in sciô mâ pe-o seu comando. E O trattegne (i oggetti de) çê da cazze in sciâ tæra, feua che co-o seu permisso? De fæto, Allah o l’é o ciù graçioso, o ciù misericordioso pe-i òmmi.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَاۤىِٕقَۖ وَمَا كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غٰفِلِيْنَ
wa laqad khalaqnā fauqakum sab‘a ṭarā'iq(a), wa mā kunnā ‘anil-khalqi gāfilīn(a).
E de fæto, emmo creou sette çê in çimma à ti, e no semmo desconosciui de (Nòstra creaçion).
قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ
qul mar rabbus-samāwātis-sab‘i wa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).
Dighe: «Chi l’é o Segnô ch’o l’à i sette çê e ch’o l’à o gran Tröno?»
اَلَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۚ اَلرَّحْمٰنُ فَسْـَٔلْ بِهٖ خَبِيْرًا
allażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ar-raḥmānu fas'al bihī khabīrā(n).
ch’o l’à creou o çê e a tæra e quello ch’o l’é tra de loiatri inte sëi etæ, dapeu o s’é misso in sciô Tröno, (O l’é) o Ciù Misericordioso, donca domandâ (in sce Allah) quello ch’o conosce megio (Muhammad).
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
O l’à creou o çê sensa pilastri comme ti î vedde, e o l’à misso e montagne (in sciâ superfiçie) da tæra de mòddo che lê (a tæra) a no ve sciortisse; e allevâ tutte e meñe de creatue mòbile che vivan in sciâ tæra. E Noi gh’emmo mandou l’ægua ciuvaña da-o çê, dapeu gh’emmo fæto cresce tutte e meñe de boñe ciante.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ مَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا شَفِيْعٍۗ اَفَلَا تَتَذَكَّرُوْنَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), mā lakum min dūnihī miw waliyyiw wa lā syafī‘(in), afalā tatażakkarūn(a).
Allah o l’à creou o çê e a tæra e quello ch’o l’é tra de loiatri inte sëi etæ, dapeu o l’à resciduo in sce l’Arsh. Pe ti no gh’é nisciun ch’o segge un aggiuttante ò un interçessô che Lê. Allora no ti fai attençion?
اِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِزِيْنَةِ ِۨالْكَوَاكِبِۙ
innā zayyannas-samā'ad-dun-yā bizīnatinil-kawākib(i).
De fæto, Emmo aggibbou o çê (ciù vexin) do mondo con unn’aggibbo de stelle.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
O l’é Allah ch’o l’à fæto a tæra pe ti comme un pòsto pe vive e o çê comme un teito, e o t’à formou e o l’à abbellio o teu aspetto e o t’à dæto a boña fortuña. Tale o l’é Allah, o seu Segnô, Gloia a-o Allah, Segnô de tutti i mondi.
ثُمَّ اسْتَوٰىٓ اِلَى السَّمَاۤءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْاَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا اَوْ كَرْهًاۗ قَالَتَآ اَتَيْنَا طَاۤىِٕعِيْنَ
Ṡummastawā ilas-samā'i wa hiya dukhānun faqāla lahā wa lil-arḍi'tiyā ṭau‘an au karhā(n), qālatā atainā ṭā'i‘īn(a).
Dapeu o l’é anæto into çê e (o çê) o l’ea ancon de feugo, dapeu o l’à dito à lê e a-a tæra: «Vegnî tutti doî segondo o mæ comando, con obbediensa ò sotta coæ». Tutti doî an respòsto: «Semmo vegnui con obbediensa».
فَقَضٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ فِيْ يَوْمَيْنِ وَاَوْحٰى فِيْ كُلِّ سَمَاۤءٍ اَمْرَهَا ۗوَزَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَۖ وَحِفْظًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ
fa qaḍāhunna sab‘a samāwātin fī yaumaini wa auḥā fī kulli samā'in amrahā, wa zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ḥifẓā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).
Dapeu o l’à creou sette çê inte doî periodi e inte ògni çê o l’à revelou i seu respettivi affari. Allora o çê ch'o l'ea vexin (a-a tæra), l'emmo aggibbou co-e stelle, e (l'emmo creou) pe mantegnîlo. Tale o l’é o decretto de (Allah) l’Onnipotente, o Onnisciente.
اَفَلَمْ يَنْظُرُوْٓا اِلَى السَّمَاۤءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْنٰهَا وَزَيَّنّٰهَا وَمَا لَهَا مِنْ فُرُوْجٍ
afalam yanẓurū ilas-samā'i fauqahum kaifa banaināhā wa zayyanāhā wa mā lahā min furūj(in).
Coscì no guardan o çê de d’ato, comme l’emmo tiou sciù e aggibbou e o no l’à a picciña crepa?
وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍۖ وَّمَا مَسَّنَا مِنْ لُّغُوْبٍ
wa laqad khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyām(in), wa mā massanā mil lugūb(in).
E de fæto, emmo creou o çê e a tæra e quello ch’o l’é tra de loiatri inte sëi etæ, e no emmo sentio o manco sciätou.
وَالسَّمَاۤءِ ذَاتِ الْحُبُكِۙ
was-samā'i żātil-ḥubuk(i).
Pe-o çê ch'o l'à di percorsci,
وَالسَّمَاۤءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيْزَانَۙ
was-samā'a rafa‘ahā wa waḍa‘al-mīzān(a).
E O l’à levou o çê e o l’à creou l’equilibrio,
هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاۤءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَاۗ وَهُوَ مَعَكُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌۗ
huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ya‘lamu mā yaliju fil-arḍi wa mā yakhruju minhā wa mā yanzilu minas-samā'i wa mā ya‘ruju fīhā, wa huwa ma‘akum aina mā kuntum, wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).
O l’é Lê ch’o l’à creou o çê e a tæra inte sëi etæ; alloa O s’é appoggiou in sciô ‘Tröno. O sa cöse intrâ inta tæra e cöse ne vëgne feua, cöse ne vëgne zu da-o çê e cöse va lì in çimma. E O l’é con ti donde ti l’é. E Allah o l’é Onnividente de quello che fâ.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ وَّمِنَ الْاَرْضِ مِثْلَهُنَّۗ يَتَنَزَّلُ الْاَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ەۙ وَّاَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْمًا ࣖ
allāhul-lażī khalaqa sab‘a samāwātiw wa minal-arḍi miṡlahunn(a), yatanazzalul-amru bainahunna lita‘lamū annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un), wa annallāha qad aḥāṭa bikulli syai'in ‘ilmā(n).
Allah ch’o l’à creou i sette çê e da (a creaçion de) a tæra o s’assumeggia ascì. O comando de Allah o s’applica à lê, coscì che ti pòsse savei che Allah o l’é Onnipotente in sce tutte e cöse, e a conoscensa de Allah a creuve pe in davei tutto.
الَّذِيْ خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ طِبَاقًاۗ مَا تَرٰى فِيْ خَلْقِ الرَّحْمٰنِ مِنْ تَفٰوُتٍۗ فَارْجِعِ الْبَصَرَۙ هَلْ تَرٰى مِنْ فُطُوْرٍ
allażī khalaqa sab‘a samāwātin ṭibāqā(n), mā tarā fī khalqir-raḥmāni min tafāwut(in), farji‘il-baṣara hal tarā min fuṭūr(in).
Ch’o l’à creou sette çê in strati. No veddiæ ninte de desequilibrou inta creaçion do Segnô Ciù Misericordioso. Alò guarda torna, ti veddi quarcösa de mâ?
اَلَمْ تَرَوْا كَيْفَ خَلَقَ اللّٰهُ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ طِبَاقًاۙ
alam tara kaifa khalaqallāhu sab‘a samāwātin ṭibāqā(n).
No vedde comme Allah o l’à creou sette çê à strati?
وَبَنَيْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعًا شِدَادًاۙ
wa banainā fauqakum sab‘an syidādā(n).
e Noi gh’emmo tiou sciù de d’ato sette sòlidi (çê),
رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوّٰىهَاۙ
rafa‘a samkahā fa sawwāhā.
O l'à tiou sciù o seu edifiçio e o l'à perfeçionou,
وَالسَّمَاۤءِ ذَاتِ الْبُرُوْجِۙ
was-samā'i żātil-burūj(i).
Pe-o çê ch'o l'à di ammasci de stelle,
وَالسَّمَاۤءِ وَمَا بَنٰىهَاۖ
was-samā'i wa mā banāhā.
da-i çê e da seu (meravigliosa) formaçion,