وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Yɛ be nuan ijɔfuɛ’n seli be kɛ: “Nanwlɛ, Allah sieli Talut kɛ ɔ yo amun famiɛn.” Be tɛli i su kɛ: “?Wafa sɛ yɛ Talut ɲannin famiɛn diwlɛ’n e su ɔ, mɔ e le famiɛn diwlɛ’n i atin tra i’n, mɔ b’a mɛnmɛn i aɲanbeun ninnge kpanngban’n niɔn?” (Ɲanmiɛn nuan ijɔfuɛ’n) tɛli i su kɛ: “Allah fali i (kɛ ɔ yo famiɛn) mannin wɔ, kpɛkun ɔ mannin wɔ like silɛ nin wunnɛn kplolɛ wafa ng’ɔ ti kpa’n.” Allah fɛ i famiɛn diwlɛ’n man sran ng’ɔ klo’n, yɛ Allah ti like kwlaa, ɔ si like kwlaa.
يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).
Sran ng’ɔ klo’n, ɔ mɛn i ngwlɛlɛ. Sran kwlaa nga be mɛnnin i ngwlɛlɛ’n, nanwlɛ, be mɛnnin i like kpa kpanngban. Yɛ sran fi kwlá suanman like sɔ’n i su like saan sran nga be si ngwlɛlɛ’n.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Ɔ ti sran ng’ɔ sunmannin fluwa (Al-Qur’an) ɔ (Muhammad) ɔ. Be nun wie’m be o lɛ mɔ be ti absolue, mɔ be ti Fluwa’n (Al-Qur’an) i nun ndɛ cinnjin mun’n, ɔ nin wie mɔ be ti mutasyabihat’n. Be nga be awlɛn’n nun’n, be klo kɛ bé kɔ́ lika tɛ’n, be su mutashabihat su be kunndɛ sran’m be suɛn tɛ, yɛ be kunndɛ be tawil’n, kannzɛ bɔbɔ sran fi siman be tawil’n saan Allah. Yɛ be nga be si like kpa’n be se kɛ: “E lafi su (Coran), like kwlaa fin e Min’n.” Sran fi kwlá suanman like saan sran nga be wun sa wlɛ’n.
لٰكِنِ الرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُوْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيْمِيْنَ الصَّلٰوةَ وَالْمُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ اُولٰۤىِٕكَ سَنُؤْتِيْهِمْ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ
lākinir-rāsikhūna fil-‘ilmi minhum wal-mu'minūna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika wal-muqīmīnaṣ-ṣalāta wal-mu'tūnaz-zakāta wal-mu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), ulā'ika sanu'tīhim ajran ‘aẓīmā(n).
Sanngɛ be nga be o nun mɔ be si like kpa’n, ɔ nin be nga be lafi su’n, be lafi (Coran) nga be yili i nglo kleli wɔ (Muhammad), ɔ nin (fluwa) nga be yili be nglo ɔ ɲrun’n, ɔ nin be nga be srɛ Ɲanmiɛn’n, mɔ be tua zakat’n, mɔ be lafi Allah nin cɛn kasiɛn’n be su’n. É fá akatua dan kpa mán be.
وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Kɛ be wluli lɔ kɛ nga be si’n fa seli’n sa’n, (be wlulɛ’n) w’a kwlá kplinman ajalɛ nga Allah fali’n su kan, (sanngɛ ɔ ti) Zakɔbu i klun sa kunngba cɛ m’ɔ sieli i nzɔliɛ’n niɔn. Yɛ nanwlɛ, ɔ si like, afin e kleli i like. Sanngɛ sran sunman be siman sɔ.
قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ
qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).
Se (Muhammad), "Lafi su (Cor'an) annzɛ ɔ fataman kɛ a lafi su (ɔ ti sɔ wie Allah liɛ'n). Nanwlɛ, be nga be dun mmua mannin be like silɛ'n, kɛ be kanngan (Cor'an) be nun'n, be jran be ɲrun ase, be koto,"
وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
yɛ kɛ ɔ ko yo naan be nga be mannin be silɛ’n, b’a lafi su kɛ (Coran) ti nanwlɛ m’ɔ fin amun Min’n, i sin’n, be lafi su yɛ be awlɛn’n jran su. Yɛ nanwlɛ, be nga be lafi atin trele’n su’n, Allah yɛ ɔ kle be atin ɔn.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ عِلْمًاۗ وَقَالَا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ فَضَّلَنَا عَلٰى كَثِيْرٍ مِّنْ عِبَادِهِ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa laqad ātainā dāwūda wa sulaimāna ‘ilmā(n), wa qālal-ḥamdu lillāhil-lażī faḍḍalanā ‘alā kaṡīrim min ‘ibādihil-mu'minīn(a).
Nanwlɛ, e mannin Daudi nin Salomɔn be like silɛ; be nɲɔn'n be seli kɛ: "Maan e manman Allah m'ɔ yoli ye ye trali i sufuɛ kpanngban mɔ be lafi i su'n."
قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ
qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).
Sran kun m'ɔ si like Fluwa'n nun'n, ɔ seli kɛ: "Nán famiɛn bia'n ń mán wɔ ka naan ɔ ɲinma'n w'a jran." Ɔ maan kɛ ɔ (Sulaiman) wunnin famiɛn bia’n i ɲrun lɛ’n, ɔ seli kɛ: "I sɔ’n o min Min’n i aklunye’m be nun naan ɔ́ sá min nian, sɛ n si i ye annzɛ n kplinman (I suyralɛ’m be su).
فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).
Ɔ maan be sa tɛ mɔ be yoli’n ti’n, be sua mun yɛ be bubuli ɔ. Nanwlɛ, i sɔ’n nun’n, ɔ ti nzɔliɛ like man sran nga be si like’n.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Yɛ kɛ ɔ (Moizi) yoli kpɛnngbɛn mɔ i ngwlɛlɛ’n yoli kpa’n, e mɛnnin i ngwlɛlɛ (ndɛ nga be kan’n) nin like silɛ. Yɛ i sɔ yɛ e tua be nga be yo sa kpa’n be kalɛ ɔ.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّمَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ۚوَلَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الصّٰبِرُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wailakum ṡawābullāhi khairul liman āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), wa lā yulaqqāhā illaṣ-ṣābirūn(a).
Sanngɛ be nga be le like silɛ’n be se kɛ: "Amun liɛ’n, amun si kɛ Allah i akatua’n ti kpa tra be nga be lafi su mɔ be yo sa kpa’n, yɛ (akatua dan sɔ’n) be nga be tra be awlɛn’n, be ngunmin yɛ be ɲɛn i ɔ."
مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).
Be nga be fa sran uflɛ mɔ be sasa be’n, mɔ be timan Allah’n, be ɲanndra’n ti kɛ nnɛn kpanngɔ m’ɔ yo sua’n sa. Yɛ nanwlɛ, sua ng’ɔ leman wunmiɛn kpa’n yɛle nnɛn kpanngɔ’m be sua’n, sɛ ɔ ti kɛ be si’n.
وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ
wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).
Yɛ ɲanndra sɔ mun yɛ E kannin be mannin klɔ sran mun ɔn; Yɛ sran fi su wunmɛn i wlɛ, saan be nga be si i’n.
بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ
bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).
I kpa bɔbɔ’n, (Coran) ti ndɛ mma nga be ti weiin be nga be si like’n be klun lɔ’n. Sa tɛ yofuɛ’m be ngunmin cɛ yɛ be kpɛ E ndɛ mma’m be ba ɔ.
وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
Yɛ mɛn nga nun tranlɛ’n ti able silɛ nin ngowa kanlɛ ngbɛn. Yɛ nanwlɛ, sɛ ɔ ti kɛ be si’n, asiɛ nga be flɛ i kɛ nguan’n i sin lɔ’n, yɛ ɔ ti nguan kpafuɛ’n niɔn.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-baṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).
Yɛ be nga be mannin be silɛ nin Ɲanmiɛn sulafilɛ’n be seli (be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n be kɛ: "Nanwlɛ, amun kali (asieliɛ’n nun) kɛ nga Allah fa kannin’n sa, lele fa juli sran cɛnlɛ cɛn’n su. Ɔ maan sran cɛnlɛ cɛn’n yɛ ɔ o lɛ ɔ, sanngɛ (ka naan) amun lafiman (i su)."
وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ
wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).
Yɛ be nga be mannin be silɛ’n (Fluwa’n i nunfuɛ mun) be bu i kɛ (sa nga be yili be nglo’n) mɔ amun Min’n fali be mannin amun (Muhammad)’n, be ti nanwlɛ, yɛ be kle (klɔ sran’m be atin) (Allah) m’ɔ le kwlalɛ kpa’n, m’ɔ le manmanlɛ kpa’n i atin’n su.
اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ
amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).
(?Amun ti Ɲanmiɛn sulɛ wafa kpanngban mɔ amun liɛ w’a yo ye kpa’n) annzɛ sran ng’ɔ su Ɲanmiɛn kɔnguɛ’n, m’ɔ koto, m’ɔ jran’n, afin srɛ kun i (fɔ tulɛ’n) i sin lɔ’n, kpɛkun ɔ lafi su kɛ i Min’n sí i aunnvuɛ? ?Be nga be si like’n, ɔ nin be nga be siman like’n, be ti kun?” I kpa bɔbɔ’n, sran nga be si ngwlɛlɛ’n, be ngunmin cɛ yɛ be kwla kplin like suanlɛ’n su ɔ.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوْا فِى الْمَجٰلِسِ فَافْسَحُوْا يَفْسَحِ اللّٰهُ لَكُمْۚ وَاِذَا قِيْلَ انْشُزُوْا فَانْشُزُوْا يَرْفَعِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۙ وَالَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ دَرَجٰتٍۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qīla lakum tafassaḥū fil-majālisi fafsaḥū yafsaḥillāhu lakum, wa iżā qīlansyuzū fansyuzū yarfa‘illāhul-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna ūtul-‘ilma darajāt(in), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Sɛ be se amun kɛ: “An man lika aɲia’m be nun,” nn amun man lika, nanwlɛ, Allah wá fá lika mán amun. Yɛ kɛ be se kɛ: “An jaso,” nn amun jaso, nanwlɛ, Ɲanmiɛn wá mánmán be nga be lafi amun su’n, ɔ nin be nga be mannin be silɛ’n be su degree kan. Yɛ Allah si like nga amun yo’n.
الَّذِيْ عَلَّمَ بِالْقَلَمِۙ
allażī ‘allama bil-qalam(i).
Ɔ fa plɛti kle (klɔ sran’m be like).