اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ
innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).
Ya kieleka, bantu yina ke kwikilaka ve, yo kele mutindu mosi sambu na bo, ata nge (Muhammad) kebisa nge to nge kebisa bo ve, bo ta kwikila ve.
وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).
Mpi zabisa nsangu ya mbote na bantu yina ke kwikilaka mpi ke salaka bisalu ya mbote, nde sambu na bo (bo me yidikaka) bilanga yina banzadi ke kulumukaka na nsi na yo. Konso ntangu ya bo ke pesaka bo mbuma ya me katuka na Zulu bonso madia, bo ke tubaka nde: “Yai kele yina bo pesaka beto ntete.” Bo me pesaka bo (bambuma) ya mutindu mosi. Mpi kuna bo (ke bakaka) bankwelani ya bunkete. Bo ke bikalaka na kati na yo.
اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ
innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).
Ya kieleka, Beto me tinda nge (Muhammad) ti kieleka, bonso muntu ya ke nataka nsangu ya mbote mpi muntu ya ke kebisaka. Mpi bo ta yula nge ve (kupesa bakonti) sambu na bantu ya bilungi.
كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Bantu vandaka (ntete) bantu mosi. Na nima Allah tindaka baprofete (sambu na) kuzabisa nsangu ya mbote ti balukebisu. Yandi tindaka ti bo Mukanda yina vandaka ti kieleka, sambu na kubaka lukanu na kati ya bantu na yina me tala mambu yina bo vandaka kutula ntembe. Mpi bayina ke swaswana kele kaka bayina me pesama (Mukanda), na nima ya banzikisa ya pwelele me kuma na bo, sambu na kimpala na kati na bo. Yo yina na luzolo na yandi, Allah ke twadisaka bantu yina ke kwikilaka na yina me tala kieleka yina bo ke tula ntembe. Allah ke twadisaka muntu ya yandi me zola na nzila ya kusungama.
وَمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيَّ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَلِاُحِلَّ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ حُرِّمَ عَلَيْكُمْ وَجِئْتُكُمْ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ
wa muṣaddiqal limā baina yadayya minat-taurāti wa li'uḥilla lakum ba‘ḍal-lażī ḥurrima ‘alaikum wa ji'tukum bi'āyatim mir rabbikum, fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
Mpi bonso muntu yina ke ndimisaka Torah yina kwisaka na ntwala na mono, mpi sambu mono pesa nswa sambu na beno ndambu ya mambu yina bo buyisaka beno. Mpi mono ke kwisa na beno na kunata kidimbu (kimangu) ya me katuka na Mfumu na beno. Yo yina, beno wa Allah boma mpi beno lemfukila mono.
لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
Ya kieleka, Allah me pesa nlemvo na bantu ya lukwikilu ntangu (Allah) tindaka Ntumwa (Muhammad) na kati na bau katuka na kati na bau, yina tangaka bau baverse na yandi, sukulaka (mioyo) na bau, ye longaka bau Mukanda (Quran) ti Mayele (Sunnah), ata na ntwala, bau vandaka na kifu ya pwelele.
رَبَّنَا وَاٰتِنَا مَا وَعَدْتَّنَا عَلٰى رُسُلِكَ وَلَا تُخْزِنَا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اِنَّكَ لَا تُخْلِفُ الْمِيْعَادَ
rabbanā wa ātinā mā wa‘attanā ‘alā rusulika wa lā tukhzinā yaumal-qiyāmah(ti), innaka lā tukhliful-mī‘ād(a).
O Mfumu na beto, pesa beto mambu ya nge me sila beto na nzila ya binati-nsangu na nge. Mpi kupesa beto nsoni ve na kilumbu ya lufutumuku. Ya kieleka, Nge ke fwaka ve ata fioti lusilu.”
رُسُلًا مُّبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ ۢ بَعْدَ الرُّسُلِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا
rusulam mubasysyirīna wa munżirīna li'allā yakūna lin-nāsi ‘alallāhi ḥujjatum ba‘dar-rusul(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).
Bantumwa vandaka bantu ya ke nataka nsangu ya mbote mpi ya ke pesaka lukebisu, na mpila nde kikuma kuvanda ve sambu na bantu na kuswana ti Allah na nima ya kutinda bantumwa. Allah kele ngolo yonso, mayele yonso.
يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ
yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
O Bantu ya Mukanda! Ya kieleka, Ntumwa na beto me kwisa na nge, yandi ke tendudila nge (nsiku na beto) ntangu (kutinda) ya binati-nsangu me zengana, na mpila nde nge tuba ve nde: “Muntu mosi ve me kwisa na beto ata muntu ya ke nata nsangu ya mbote to muntu ya ke kebisa beto.” Ya kieleka, muntu mosi ya ke nataka nsangu ya mbote mpi ya ke kebisaka bantu me kwisa na nge. Mpi Allah kele Nkwa-Ngolo Yonso na zulu ya mambu yonso.
۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ
yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).
O Ntumwa! Nata mambu yina Mfumu na nge me zabisa nge. Kana nge sala ve (yina bo pesaka nge ntuma ya kusala) yo ke tendula nde nge ke pesa ve nsangu na Yandi. Mpi Allah ke tanina nge na (mpasi) ya muntu. Ya kieleka, Allah ke twadisaka ve bantu yina ke kwikilaka ve.
قُلْ اَيُّ شَيْءٍ اَكْبَرُ شَهَادَةً ۗ قُلِ اللّٰهُ ۗشَهِيْدٌۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاُوْحِيَ اِلَيَّ هٰذَا الْقُرْاٰنُ لِاُنْذِرَكُمْ بِهٖ وَمَنْۢ بَلَغَ ۗ اَىِٕنَّكُمْ لَتَشْهَدُوْنَ اَنَّ مَعَ اللّٰهِ اٰلِهَةً اُخْرٰىۗ قُلْ لَّآ اَشْهَدُ ۚ قُلْ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّاِنَّنِيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ
qul ayyu syai'in akbaru syahādah(tan), qulillāhu syahīdum bainī wa bainakum, wa ūḥiya ilayya hāżal-qur'ānu li'unżirakum bihī wa man balag(a), a'innakum latasyhadūna anna ma‘allāhi ālihatan ukhrā, qul lā asyhad(u), qul innamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa innanī barī'um mimmā tusyrikūn(a).
Tuba (Muhamed) : « Kimbangi ya nani kele ngolo kuluta ? Tuba nde: "Allah, Yandi kele mbangi kati na mono ti nge. Qur'an yai me zabisama na mono sambu mono pesa lukebisu na nge ti na bantu yina ke kwisa na (Quran na yandi). Keti nge lenda ta kimbangi kibeni nde kele ti banzambi ya nkaka kumosi ti Allah?" Tuba nde, “Mono lenda ta kimbangi ve.” Tuba nde: “Ya kieleka, kaka Yandi kele Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso mpi mono kele na kimpwanza ya konso kima yina beno ke vukisaka (ti Allah).”
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ فَمَنْ اٰمَنَ وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ
wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), faman āmana wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).
Binati-nsangu ya Beto tindaka vandaka sambu na kupesa nsangu ya mbote mpi kupesa balukebisu. Konso muntu yina ke kwikila mpi ke yidika mambu, boma kele ve sambu na bo mpi bo ke waka ve mawa.
وَاَنْذِرْ بِهِ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْ يُّحْشَرُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa anżir bihil-lażīna yakhāfūna ay yuḥsyarū ilā rabbihim laisa lahum min dūnihī waliyyuw wa lā syafī‘ul la‘allahum yattaqūn(a).
Beno kebisa ti yo (Quran) bantu yina ke wa boma ya kuvukana na ntwala ya Mfumu na bo (na kilumbu ya lufutumuku), nde muntu ya ke taninaka to ya ke sadisaka (lusadisu) kele ve sambu na bo katula kaka Allah, sambu bo kuma na luzitu.
اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ
ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).
Yau kele bau (baprofete) ya me twadisama na Allah, yau yina landa lutwadisu na bau. Tuba (Muhamed) : « Mono ke lomba nge kima ve na mvutu ya kupesa (Quran) ». Qur’an kele kima ya nkaka ve kansi lukebisu na (bantu yonso) na inza ya mvimba.
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَهُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ يُحٰفِظُوْنَ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakum muṣaddiqul-lażī baina yadaihi wa litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā, wal-lażīna yu'minūna bil-ākhirati yu'minūna bihī wa hum ‘alā ṣalātihim yuḥāfiẓūn(a).
Mpi mukanda yai (Al-Qur’an), mukanda ya Beto me kulumusa ti balusakumunu ya nene, ke ndimisa mikanda yina vandaka (kuzabisama) na ntwala mpi na mpila nde nge pesa lukebisu na (bantu ya ke zingaka na) Ummul Qura (Mecque) mpi na bantu yina kele na nziunga na yo. Bantu yina kekwikilaka na luzingu ya nima ya lufwa kekwikilaka mpenza na yo (Quran), mpi bo kezitisaka ntangu yonso bisambu na bo.
يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ
yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).
O kimvuka ya ba jinn na bantu! Keti binati-nsangu me kwisa ve na beno katuka na kati na beno, bo me nata baverse na Mono na beno mpi me kebisa beno sambu na lukutakanu ya kilumbu yai? Bo vutulaka nde: "(Ee), beto kele bambangi na beto mosi." Kansi bo kudikusaka na luzingu ya nsi-ntoto yai mpi bo me kumaka bambangi ya bo mosi, nde bo kele bantu ya ke kwikilaka ve.
فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ رَّبُّكُمْ ذُوْ رَحْمَةٍ وَّاسِعَةٍۚ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهٗ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
fa in każżabūka faqur rabbukum żū raḥmatiw wāsi‘ah(tin), wa lā yuraddu ba'suhū ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).
Yo yina kana bo kusa nge, tuba nde: "Mfumu na nge kele na mawa mingi, ye ndola na yandi sambu na bansumuki kele ya kubuya ve."
كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ
kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).
(Yai kele) Mukanda yina bo songaka nge (Muhammad); Yo yina beno kangama ve sambu na yo, na mpila nde beno pesa lukebisu ti (Mukanda) yai mpi yo kuma dilongi sambu na bantu yina ke kwikilaka.
اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Mono ke pesa beno nsangu ya Mfumu na mono, mono ke pesa beno bandongisila, mpi mono me zaba na Allah mambu ya beno me zaba ve."
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).
Mpi keti beno ke yituka nde lukebisu mosi me katuka na Mfumu na beno na nzila ya muntu mosi na kati na beno, sambu na kukebisa beno mpi sambu beno kuma bantu ya lusambu, sambu beno wila beno mawa?
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).
Mpi keti beno ke yituka mutindu lukebisu mosi me katuka na Mfumu na beno na nzila ya muntu mosi na kati na beno, sambu na kukebisa beno? Beno yibuka ntangu yandi salaka beno ba calife na nima ya bantu ya Noa, ye yandi lutaka beno na ngolo ya nitu ti na nitu. Na yawu, yibuka balusakumunu ya Allah sambu nge vanda na chance. ”
وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
Na bantu ya Samud (Beto tindaka) mpangi na bo Saleh. Yandi tubaka nde: "O bantu na mono! Beno sambila Allah! Nzambi mosi ve (sambila) kele sambu na beno katula kaka Yandi. Ya kieleka, nzikisa ya pwelele me kwisila beno na Mfumu na beno. Shamo yai (a) ya nkento ya me katuka na Allah kele kidimbu sambu na beno. Bika yo kudia na ntoto ya Allah, beno sala yo mbi ve, kana ve sambu na yo beno ta mona mpasi ya ngolo."
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).
Na nima yandi (Saleh) bikaka bo, yandi tubaka nde: "O bantu na mono! Ya kieleka, mono me pesa beno nsangu ya Mfumu na mono mpi mono me longisila beno. Kansi beno ke zolaka ve bantu yina ke pesaka bandongisila."
وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ
wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).
Mpi beno vanda ve na konso nzila na kupesaka boma mpi na kukangaka bantu ya lukwikilu nzila ya Allah mpi na kuzolaka kukatula yo. Beno yibuka ntangu beno vandaka fioti, na nima Allah kumisaka ntalu na beno mingi. Mpi tula dikebi na mambu yina ke kuminaka bantu yina ke bebisaka bima.
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).
Yo yina Shuaib bikaka bo na kutubaka nde: "O bantu na mono! Ya kieleka, mono me pesa beno nsangu ya Mfumu na mono mpi mono me longisila beno. Ebuna nki mutindu mono ta wa mawa sambu na bantu ya ke kwikilaka ve?"
اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ
awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).
Mpi keti bo ke tadilaka ve nde nduku na bo (Muhamed) kele kilawu ve. Yandi (Muhammad) kele kaka lukebisu ya pwelele.
قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).
Tuba (Muhammad), "Mono kele na ngolo ve ya kunata mambote to kubuya mpasi na mono mosi katula kaka yina Allah ke zola. Kana mono zabaka mambu ya ke monanaka ve, mono zolaka kusala mambu ya mbote mingi mpi ata mbi mosi ve zolaka kukumina mono. Mono kele kaka muntu ya ke kebisaka, mpi muntu ya ke nataka nsangu ya mbote sambu na bantu yina ke kwikilaka."
اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ
akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).
Mfunu ya kuyituka kele ve nde bantu fwete yituka sambu Beto pesaka nsangu na muntu mosi na kati na bo, "Pesa lukebisu na bantu mpi pesa bantu ya lukwikilu kiese sambu bo kele na kisika ya zulu na ntwala ya Nzambi." Bantu ya ke kwikilaka ve tubaka nde: “Muntu yai (Muhammad) kele kibeni nganga-nkisi.”
وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ
wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).
Mpi beto songaka Moize ti mpangi na yandi nde: “Beno baka banzo mingi na Ezipte sambu na (kisika ya kuzinga) sambu na bantu na beno mpi beno sala banzo na beno bisika ya lusambu mpi beno sala bisambu mpi beno pesa bantu ya lukwikilu kiese.”
اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنَّنِيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌۙ
allā ta‘budū illallāh(a), innanī lakum minhu nażīruw wa basyīr(un).
na mpila nde beno sambila ve muntu ya nkaka katula kaka Allah. Ya kieleka, mono (Muhammad) kele muntu ya ke kebisaka mpi ya ke nataka nsangu ya mbote ya me katuka na Yandi sambu na beno.
فَلَعَلَّكَ تَارِكٌۢ بَعْضَ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَضَاۤىِٕقٌۢ بِهٖ صَدْرُكَ اَنْ يَّقُوْلُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ اَوْ جَاۤءَ مَعَهٗ مَلَكٌ ۗ اِنَّمَآ اَنْتَ نَذِيْرٌ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ ۗ
fa la‘allaka tārikum ba‘ḍa mā yūḥā ilaika wa ḍā'ikum bihī ṣadruka ay yaqūlū lau lā unzila ‘alaihi kanzun au jā'a ma‘ahū malak(un), innamā anta nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in wakīl(un).
Yo yina yo lenda vanda nde nge (Muhammad) zola kuyambula ndambu ya mambu yina bo songaka nge mpi divumu na nge me kangama sambu na yo, sambu bo ta tuba nde: «Sambu na nki bo tindaka ve kimvwama (kimvwama) na yandi to wanzio kwisaka ve ti yandi?» Ya kieleka, nge kele kaka muntu ya ke kebisaka mpi Allah kele muntu ya ke taninaka bima yonso.
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖٓ اِنِّيْ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۙ
wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī innī lakum nażīrum mubīn(un).
Mpi ya kieleka, Beto tindaka Noa na bantu na yandi, (yandi tubaka nde) “Ya kieleka, mono kele lukebisu ya pwelele sambu na beno, .
اَنْ لَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ اَلِيْمٍ
allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin alīm(in).
na mpila nde beno sambila ve muntu ya nkaka katula kaka Allah. Mono ke kudiyangisa kibeni nde bo ta pesa beno ndola (na) kilumbu mosi ya mpasi mingi.”
حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ
Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).
Yo yina ntangu bantumwa ta vanda diaka ve ti kivuvu (na yina me tala lukwikilu ya bantu na bo) mpi bo ta kwikila nde bo me kusa bo, pana bo (bantumwa) ta kwisa na lusadisu na Beto, pana bo ta guluka na muntu yina Beto ke zola. Mpi ndola na Beto lenda kubuyama ve na bansumuki .
وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ
wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).
Mpi bantu yina vandaka kukwikila ve tubaka nde: “Sambu na nki bo tindaka ve kidimbu (kimangu) na yandi (Muhammad) na Mfumu na yandi?” Ya kieleka, nge kele kaka muntu ya ke kebisaka; mpi sambu na konso bantu kele ti muntu yina ke pesaka lutwadisu.
كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ
każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).
Mpila yina, Beto me tinda nge (Muhammad) na bantu yina bantu mingi me luta, sambu nge tanga na bo (Quran) yina beto me songa nge, ata bo ke kwikilaka ve na Nzambi, Muntu ya kuluta mawa. Tuba nde: "Yandi kele Mfumu na mono, nzambi ya nkaka kele ve katula kaka yandi; mono ke tula ntima na yandi mpamba mpi mono ke balula ntima na yandi mpamba."
وَاَنْذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيْهِمُ الْعَذَابُۙ فَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رَبَّنَآ اَخِّرْنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۙ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَۗ اَوَلَمْ تَكُوْنُوْٓا اَقْسَمْتُمْ مِّنْ قَبْلُ مَا لَكُمْ مِّنْ زَوَالٍۙ
wa anżirin-nāsa yauma ya'tīhimul-‘ażāb(u), fa yaqūlul-lażīna ẓalamū rabbanā akhkhirnā ilā ajalin qarīb(in), nujib da‘wataka wa nattabi‘ir-rusul(a), awalam takūnū aqsamtum min qablu mā lakum min zawāl(in).
Mpi pesa lukebisu (Muhammad) na bantu na kilumbu (ntangu) ndola ta kwisila bo, ebuna bantu ya mbi ta tuba nde: «Mfumu na beto, pesa beto dibaku (ya kuvutuka na inza) ata sambu na mwa ntangu fioti, beto ta lemfuka na binga na nge mpi beto ta landa bantumwa». (Na bo bo tubaka nde) « Keti beno zengaka ve kieleka na ntwala (na ntoto) nde beno ta fwa ve ata fioti ?
هٰذَا بَلٰغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوْا بِهٖ وَلِيَعْلَمُوْٓا اَنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّلِيَذَّكَّرَ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ
hāżā balāgul lin-nāsi wa liyunżarū bihī wa liya‘lamū annamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa liyażżakkara ulul-albāb(i).
Mpi yai (Al-Qur’an) kele ntendula (ya kukuka) sambu na bantu, sambu bo kebisama na yo, sambu bo zaba nde yandi kele Nzambi Nkwa-Ngolo Yonso mpi sambu bantu ya mayele kubaka dilongi.
۞ نَبِّئْ عِبَادِيْٓ اَنِّيْٓ اَنَا الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُۙ
nabbi' ‘ibādī annī anal-gafūrur-raḥīm(u).
Tubila bansadi na mono nde mono kele muntu ya ke lolulaka mingi, ya ke wilaka bantu mawa mingi, .
وَاَنَّ عَذَابِيْ هُوَ الْعَذَابُ الْاَلِيْمُ
wa anna ‘ażābī huwal-‘ażābul-alīm(u).
mpi ya kieleka ndola na Mono kele ndola ya mpasi mingi.
وَقُلْ اِنِّيْٓ اَنَا النَّذِيْرُ الْمُبِيْنُۚ
wa qul innī anan-nażīrul-mubīn(u).
Mpi tuba nde (Muhamed) : « Ya kieleka mono kele lukebisu ya pwelele ».
يُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ بِالرُّوْحِ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اَنْ اَنْذِرُوْٓا اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاتَّقُوْنِ
yunazzilul-malā'ikata bir-rūḥi min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī an anżirū annahū lā ilāha illā ana fattaqūn(i).
Yandi ke tinda bawanzio ti kuzabisa na ntuma na yandi na konso muntu ya yandi me zola na kati ya bansadi na yandi, (na kutubaka nde), "Beno kebisa (bansadi na mono) nde nzambi ya nkaka kele ve katula kaka mono, yo yina beno yibuka mono."
تَاللّٰهِ لَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
tallāhi laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa huwa waliyyuhumul-yauma wa lahum ‘ażābun alīm(un).
Na zina ya Allah, kieleka Beto me tinda (bantumwa) na bantu yina vandaka na ntwala na nge (Muhammad), kansi Satana salaka nde bisalu na bo (ya mbi) kumonana kitoko na meso na bo, na mpila nde yandi (Satana) kumaka mfumu na bo bubu yai mpi bo ta baka ndola ya mpasi mingi.
وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا عَلَيْهِمْ مِّنْ اَنْفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيْدًا عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِۗ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ ࣖ
wa yauma nab‘aṡu fī kulli ummatin syahīdan ‘alaihim min anfusihim wa ji'nā bika syahīdan ‘alā hā'ulā'(i), wa nazzalnā ‘alaikal-kitāba tibyānal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmataw wa busyrā lil-muslimīn(a).
Mpi (yibuka) kilumbu (ntangu) beto tedimisaka na kati ya bantu yonso mbangi na zulu na bo na kati na bo mosi, mpi beto nataka nge (Muhammad) sambu na kuvanda mbangi na zulu na bo. Mpi Beto me tinda Mukanda (Al-Qur’an) na beno sambu na kutendula mambu yonso, bonso lutwadisu, mpi mawa ti nsangu ya mbote sambu na bantu yina ke lemfuka (Bamizilma).
مَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَاۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِيْنَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُوْلًا
manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa mā kunnā mu‘ażżibīna ḥattā nab‘aṡa rasūlā(n).
Konso muntu yina ke sala mambu na kulanda lutwadisu ya (Allah), yo kele sambu na mambote na yandi mosi; Konso muntu yina ke vila nzila, yo kele sambu na mambote na yandi mosi. Mpi muntu mosi ve ya ke nata kizitu ya muntu ya nkaka lenda nata kizitu ya muntu ya nkaka, kansi Beto ke pesa ve ndola tii kuna beto ta tinda kinati-nsangu.
وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ
wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).
Mpi Beto tindaka (Qur’an) na kieleka mpi (Qur’an) yo kulumukaka ti (kunata) kieleka. Mpi Beto tindaka nge (Muhammad), kaka bonso muntu ya ke nataka nsangu ya mbote mpi muntu ya ke kebisaka.
قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ
qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).
bonso lutwadisu ya kusungama, sambu na kukebisa ndola ya mpasi ya me katuka na Yandi, mpi sambu na kupesa nsangu ya mbote na bantu ya lukwikilu yina ke salaka bisalu ya mbote nde bo ta baka lufutu ya mbote, .
وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ
wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).
Mpi sambu na kukebisa bantu yina ke tubaka nde: “Allah me baka mwana ya bakala.”
وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا
wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).
Beto tindaka ve binati-nsangu kansi bonso bantu yina ke nataka nsangu ya mbote mpi ke kebisaka bantu; kansi bayina ke kwikilaka ve ke tula ntembe na (nzila) ya luvunu sambu bo lenda fwa kieleka (kyeleka), ye bo ke sala kuseka baverse na Mono ti mambu ya bo ke kebisaka bo.
فَاِنَّمَا يَسَّرْنٰهُ بِلِسَانِكَ لِتُبَشِّرَ بِهِ الْمُتَّقِيْنَ وَتُنْذِرَ بِهٖ قَوْمًا لُّدًّا
fa innamā yassarnāhu bilisānika litubasysyira bihil-muttaqīna wa tunżira bihī qaumal luddā(n).
Yo yina kieleka, Beto me kumisa yo (Quran) pete na ndinga na nge (Muhammad), sambu na yo nge lenda pesa nsangu ya mbote na bantu ya ke zitisaka Nzambi, mpi sambu nge lenda pesa lukebisu na bantu ya kukonda bulemfu.