الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(йәғни) (килешеү) раҫланғандан һуң Аллаһтың килешеүен боҙғандар, Аллаһтың бәйләргә ҡушҡан нәмәләрен боҙғандар һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ тыуҙырғандар. Улар ҙа еңелә.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَشْتَرُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَاَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيْلًا اُولٰۤىِٕكَ لَا خَلَاقَ لَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ وَلَا يَنْظُرُ اِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yasytarūna bi‘ahdillāhi wa aimānihim ṡamanan qalīlan ulā'ika lā khalāqa lahum fil-ākhirati wa lā yukallimuhumullāhu wa lā yanẓuru ilaihim yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Ысынлап та, Аллаһтың вәғәҙәһен һәм анттарын аҙ хаҡҡа алмаштырыусыларға ахирәттә бер өлөшө лә булмаясаҡ, Аллаһ улар менән һөйләшмәҫ, ҡиәмәт көнөндә уларға ҡарамаҫ, уларҙы сафландырмаҫ. Улар өсөн ғазаплы ғазап бар.

فَمَنْ تَوَلّٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

faman tawallā ba‘da żālika fa ulā'ika humul-fāsiqūn(a).

Шулай булғас, кем был хәлдән һуң йөҙ сөйөрһә, тимәк, улар – яуыздар.

وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

Ә бер-берең менән булғанда (ир менән ҡатын булараҡ) нисек кире алырға мөмкин. Һәм улар (ҡатындарығыҙ) һеҙҙән ныҡлы килешеү алды.

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَقَتْلِهِمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَّقَوْلِهِمْ قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum wa kufrihim bi'āyātillāhi wa qatlihimul-ambiyā'a bigairi ḥaqqiw wa qaulihim qulūbunā gulf(un), bal ṭaba‘allāhu ‘alaihā bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

Шулай итеп, (Беҙ уларҙы яза бирҙек), улар килешеүҙе боҙғандары өсөн, Аллаһтың аяттарына инҡар иткәндәре өсөн, пәйғәмбәрҙәрҙе хаҡһыҙ (ғәҙел сәбәпһеҙ) үлтергәндәре һәм: «Беҙҙең йөрәктәребеҙ ябыҡ», – тигәндәре өсөн. Ысынында, уларҙың кәферҙәре арҡаһында Аллаһ уларҙың күңелдәрен бикләгән, шуға күрә уларҙың аҙ өлөшө генә иман килтергән,

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(Әммә) килешеүен боҙғандары өсөн, Беҙ уларҙы ләғнәтләнек һәм күңелдәрен ҡаты иттек. Улар (Аллаһ) һүҙен урынынан алмаштыра торғайнылар, үҙҙәренә иҫкәртелгән ҡайһы бер хәбәрҙәрҙе (аңлы рәүештә) оноттолар. Һин (йә Мөхәммәт) уларҙан хыянат күрерһең, улар араһынан (хыянат итмәгән) аҙ ғына төркөмдән башҡа, шуға күрә уларҙы ғәфү ит һәм үҙҙәрен ҡалдыр. Ысынлап та, Аллаһ изгелек ҡылғандарҙы ярата.

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

Ә беҙ уларҙың күбеһен үҙ вәғәҙәләрен үтәүен тапмайбыҙ. Киреһенсә, беҙ тапҡан нәмә: уларҙы күбеһе ысын мәғәнәһендә яуыз кешеләр.

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

Әммә Беҙ уларҙан язаны алып ташлағандан һуң, улар үтәргә тейешле ваҡыт сиге асыҡланғансы, улар вәғәҙәләрен боҙған.

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Тимәк, уларҙан һуң Тәүратты мираҫ итеп алған, был түбән донъяның мөлкәтен үҙләштергән (яуыз) быуын килгән. Шунан улар: «Беҙ ярлыҡарбыҙ», — тинеләр. Ә киләсәктә, әгәр ҙә уларға ла шул тиклем донъяуи байлыҡ килһә, улар ҙа уны мотлаҡ аласаҡ. Улар Китапта (Тәүратта) килешеү менән бәйле түгелме, улар унда яҙылғандарҙы өйрәнһәләр ҙә, Аллаһ тураһында дөрөҫлөктән башҡа бер нәмә лә әйтмәйәсәктәр? Тәҡүәлеләр өсөн теге донъя ере хәйерлерәк. Шунан аңламайһыңмы?

الَّذِيْنَ عَاهَدْتَّ مِنْهُمْ ثُمَّ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَهُمْ فِيْ كُلِّ مَرَّةٍ وَّهُمْ لَا يَتَّقُوْنَ

allażīna ‘āhatta minhum ṡumma yanquḍūna ‘ahdahum fī kulli marratiw wa hum lā yattaqūn(a).

(Атап әйткәндә) һеҙҙең менән килешеүгә бәйле булғандар, һуңынан вәғәҙә биргән һайын вәғәҙәһенә хыянат итәләр, шул уҡ ваҡытта улар (Аллаһтан) ҡурҡмай.

وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ

wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).

Әгәр улар килешеүҙән һуң анттарын боҙһалар, динегеҙҙе хурлаһалар, ул кафыр етәкселәр менән һуғышығыҙ. Ысынында улар вәғәҙәһен үтәй алмаған кешеләр, өмөтләнәм, туҡтарҙар.

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

Ниңә һеҙ анттарын (вәғәҙәһен) боҙғандарҙы, рәсүлде ҡыуып сығарырға ниәтләгәндәрҙе һәм һеҙҙең менән тәүҙә һуғышҡандарҙы һуғышмайһығыҙ? Әгәр ҙә һеҙ иманлы булһағыҙ, һеҙ Аллаһтан ҡурҡырға хаҡлыраҡ булғанда, һеҙ уларҙан ҡурҡаһығыҙмы?

فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).

Шуға күрә Аллаһ Тәғәлә уларҙың күңелдәренә рия сәскән, сөнки улар Уға биргән вәғәҙәне боҙғандар һәм ялған һөйләгәндәр өсөн.

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

Аллаһтың килешеүен раҫлағандан һуң боҙғандар, Аллаһтың берләштерергә ҡушҡан нәмәләрен өҙгәндәр һәм Ер йөҙөндә боҙоҡлоҡ таратҡандарға лағнәт һәм яуыз урын (йәһәннәм) тейәсәк.

وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ

wa aufū bi‘ahdillāhi iżā ‘āhattum wa lā tanquḍul-aimāna ba‘da taukīdihā wa qad ja‘altumullāha ‘alaikum kafīlā(n), innallāha ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Аллаһҡа биргән вәғәҙәгеҙҙе үтәгеҙ һәм вәғәҙә биргәндән һуң антты боҙмағыҙ, ә һеҙ Аллаһты үҙегеҙгә шаһит итегеҙ. Ысынлап та, Алла һеҙҙең нимә эшләгәнегеҙҙе белә.

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاۗ تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰى مِنْ اُمَّةٍ ۗاِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖۗ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

wa lā takūnū kal-latī naqaḍat gazlahā mim ba‘di quwwatin ankāṡā(n), tattakhiżūna aimānakum dakhalam bainakum an takūna ummatun hiya arbā min ummah(tin), innamā yablūkumullāhu bih(ī), wa layubayyinanna lakum yaumal-qiyāmati mā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Ә тығыҙ итеп үрелгән ебен сискән ҡатын кеүек булмағыҙ, ул тағы ла таралып китһен өсөн. Антығыҙҙы (килешеүегеҙҙе) үҙ-ара алдашыу ҡоралы итәһегеҙ, сөнки икенсе төркөмдән күберәк һанлы бер төркөм бар. Аллаһ һеҙҙе шуның менән генә һынай, һәм, һис шикһеҙ, Ҡиәмәт көнөндә Ул һеҙгә элек бәхәсләшкән нәмәләрегеҙҙе аңлатыр.

وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌۢ بَعْدَ ثُبُوْتِهَا وَتَذُوْقُوا السُّوْۤءَ بِمَا صَدَدْتُّمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚوَلَكُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lā tattakhiżū aimānakum dakhalam bainakum fa tazilla qadamum ba‘da ṡubūtihā wa tażūqus-sū'a bimā ṣadattum ‘an sabīlillāh(i), wa lakum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Анттарығыҙҙы үҙегеҙҙең арағыҙҙа алдау ҡоралы итмәгеҙ, ул ныҡлы урынлашҡандан һуң аяҡтарығыҙҙы тайып китер, һәм һеҙ (донъяла) Аллаһ юлынан (кешеләрҙе) ҡамасаулағанығыҙ өсөн яуызлыҡ кисерерһегеҙ, һәм һеҙ ҙур ғазап кисерерһегеҙ.

وَلَا تَشْتَرُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًاۗ اِنَّمَا عِنْدَ اللّٰهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā tasytarū bi‘ahdillāhi ṡamanan qalīlā(n), innamā ‘indallāhi huwa khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Аллаһ менән килешеүегеҙҙе осһоҙ хаҡҡа һатмағыҙ, сөнки белһәгеҙ, Аллаһ ҡаршыһында булған нәмә һеҙҙең өсөн яҡшыраҡтыр.

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumul-‘ażāba iżā hum yankuṡūn(a).

Шулай итеп, Беҙ уларҙан ғазапты алып ташлағас, шунда уҡ (шулай уҡ) улар вәғәҙәләрен боҙҙолар.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُبَايِعُوْنَكَ اِنَّمَا يُبَايِعُوْنَ اللّٰهَ ۗيَدُ اللّٰهِ فَوْقَ اَيْدِيْهِمْ ۚ فَمَنْ نَّكَثَ فَاِنَّمَا يَنْكُثُ عَلٰى نَفْسِهٖۚ وَمَنْ اَوْفٰى بِمَا عٰهَدَ عَلَيْهُ اللّٰهَ فَسَيُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ

innal-lażīna yubāyi‘ūnaka innamā yubāyi‘ūnallāh(a), yadullāhi fauqa aidīhim, faman nakaṡa fa'innamā yankuṡu ‘alā nafsih(ī), wa man aufā bimā ‘āhada ‘alaihullāha fa sayu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

Һиңә (Мөхәммәткә) бейғәт иткәндәр, ысынында улар Аллаһҡа ғына бейғәт итә, тип. Аллаһтың ҡулы улар ҡулында, шуға күрә кем вәғәҙәне боҙһа, ул үҙенекен боҙа; Аллаһҡа биргән вәғәҙәһен үтәгән кешегә Аллаһ ҙур сауап бирер.