وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ اَنْ اِذَا سَمِعْتُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَاُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوْا مَعَهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖٓ ۖ اِنَّكُمْ اِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ جَامِعُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْكٰفِرِيْنَ فِيْ جَهَنَّمَ جَمِيْعًاۙ
wa qad nazzala ‘alaikum fil-kitābi an iżā sami‘tum āyātillāhi yukfaru bihā wa yustahza'u bihā falā taq‘udū ma‘ahum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), innakum iżam miṡlahum, innallāha jāmi‘ul-munāfiqīna wal-kāfirīna fī jahannama jamī‘ā(n).
Kandi vy’ukuri, Allah yarabarungikiye (amategeko) mu gitabu (Al Qur’an) ngo nimwaba mwumvise imirongo ya Allah ihakanwa kandi igatwengwa (n’abahakanyi), rero ntimwicarane na bo, imbere y’uko binjira mu kindi kiganiro. Kuko (niwabandanya kwicarana na bo), birashoboka ko uzoba usa na bo. Nkako, Allah azokoraniriza indyarya zose n’abahakanyi bose mu muriro udahera,
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
Kandi muri bo harimwo abumviriza igisomwa cawe (Muhammad), maze imitima yabo tuyipfutse (kugira ngo ntibayitegereze), amatwi yabo akazibira. Kandi naho bobona ibimenyetso vyose (vy’ukuri), ntibazovyemera. Ku buryo iyo baje kuri wewe ngo baguhakane, abahakanyi bavuge bati: «Iyi (Korowani) nta kindi ariko ni inkuru y’imigani y’abantu ba kera.»
وَاِذَا رَاَيْتَ الَّذِيْنَ يَخُوْضُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖۗ وَاِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرٰى مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
wa iżā ra'aital-lażīna yakhūḍūna fī āyātinā fa a‘riḍ ‘anhum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), wa immā yunsiyannakasy-syaiṭānu falā taq‘ud ba‘daż-żikrā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
Niwabona (Muhammad) abantu batwengera mw’ijigo imirongo yacu, rero ubareke gushika baciye mu kindi kiganiro. Kandi Shetani nimba vy’ukuri akugize ikibazo (iki kibujijwe), umaze kwongera kwibuka, ntukicarane n’abantu batagira ubutungane.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا قَالُوْا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاۤءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هٰذَآ ۙاِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā qālū qad sami‘nā lau nasyā'u laqulnā miṡla hāżā, in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
Kandi igihe imirongo yacu yabasomwa, baravuga bati: "Nta gukeka, twarumvise (imirongo nk'iyi), iyo tubishaka twoshobora gusoma ikintu nk'iki. Iyi (Al-Qur'an) nta kindi ariko ni inkuru y'aba kera."
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
Kandi imirongo yacu iyo babasomereye neza, abatari biteze ko tuzohura natwe baravuga bati: «Nimuzane ikindi gitabu kitari iki Koran canke mugisubirize.» Vuga (Muhammad) ati: "Ntibibereye ko ndabihindura ku bushake bwanje. Nkurikiza gusa ivyo nahishuriwe. Ndatinya vy'ukuri igihano c'umusi ukomeye (Umusi w'Iherezo) iyo ntagamburukiye Umukama wanje."
وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ
wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).
Kandi ntibishoboka ko iyi Korowani igizwe n’uwundi atari Allah; ariko (Korowani) yemeza (ibitabo) vya kera kandi isigura amategeko yashizeho, nta nkeka iri muri yo, (yahishuriwe) ivuye ku Mukama w’isi zose .
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).
Mbega birabereye ko bavuga ko ari we (Muhamadi) yabihinguye? Muvuge muti: «Mukore sura isa n’iya Korowani, kandi mutumire uwo ari we wese muri mwebwe ashobora (kuyikora) atari Allah, nimba muri abantu b’ukuri.»
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗقُلْ فَأْتُوْا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهٖ مُفْتَرَيٰتٍ وَّادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bi‘asyri suwarim miṡlihī muftarayātiw wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).
Baciye mbere bavuga bati: «Ni we (Muhammad) yakoze Koran». Muvuge muti: «(Hanyuma), muzane amasura cumi ameze nka yo (Korowani) akozwe, mutumire uwo ari we wese muri mwebwe ashoboye atari Allah, nimba muri abantu b’ukuri.»
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَعَلَيَّ اِجْرَامِيْ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُجْرِمُوْنَ ࣖ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituhū fa ‘alayya ijrāmī wa ana barī'um mimmā tujrimūn(a).
Na bo nyene (abahakanyi) bati: «Yavyiyumviriye gusa». Vuga (Muhammad) ati: «Nimba ndabikora, nzokwikorera icaha, kandi nzobohorwa ku caha ukora».
الَّذِيْنَ جَعَلُوا الْقُرْاٰنَ عِضِيْنَ
allażīna ja‘alul-qur'āna ‘iḍīn(a).
(ni ukuvuga) abantu bakoze Korowani baracitsemwo ibice.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ مَّاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۙقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa iżā qīla lahum māżā anzala rabbukum, qālū asāṭīrul-awwalīn(a).
Kandi iyo babwiwe bati: «Umukama wanyu yahishuye iki?» Bamwishura bati: «Ni inkuru z’abakurambere.»
بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ
bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).
Baciye mbere bavuga bati: «(Korowani ni ivyamwa vy’) indoto z’akajagari, canke ingaruka y’ubuhinga bwiwe (Muhammad), canke mbere ni umunyamivugo gusa, gerageza kutuzanira ikimenyetso (ikimenyamenya), nk’intumwa zarungitswe imbere.”
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ
wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).
Kandi abahakanyi bati: «Iki (Qur’an) nta kindi ariko ni ikinyoma yahinguye na we (Muhammad), afashijwe n’abandi bantu», Nkako, bakoze akarenganyo n’ikinyoma gikomeye.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ
am yaqūlūnaftarāhu balhuwal-ḥaqqu mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yahtadūn(a).
Ariko ni kuki bo (abatemera) bavuga ngo: «Ni we (Muhamadi) yabihinguye». Oya, Korowani ni ukuri (kwaje) kuva ku Mwami wawe, kugira ngo uburire abantu batigeze bagenderwa n’umwe akuburiye imbere yawe; kugira ngo bashobore kuronka ubuyobozi.
اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ
aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).
Mbega ariko arahingura ibinyoma kuri Allah canke ni umusazi?” (Oya), ariko abatemera ubuzima bwo hanyuma y’urupfu bari mu mibabaro n’amakosa kuruta kure.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Kandi igihe babasomera imirongo yacu igaragara, baravuga bati: «Uyu muntu nta kindi ashaka atari ukubabuza ivyo ba sogokuruza basenga», baravuga bati: «Iki (Korowani) nta kindi ariko ni ikinyoma gikozwe». Kandi abahakanyi bavuga ku kuri igihe ukuri (Korowani) kwabazako bati: «Ivyo nta kindi ariko ni ubupfumu bugaragara.»
وَمَا عَلَّمْنٰهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهٗ ۗاِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ وَّقُرْاٰنٌ مُّبِيْنٌ ۙ
wa mā ‘allamnāhusy-syi‘ra wa mā yambagī lah(ū), in huwa illā żikruw wa qur'ānum mubīn(un).
Kandi ntitwamwigishije (Muhammad) imivugo kandi imivugo ntiyari imubereye. Korowani nta kindi ariko ni icigwa n’igitabu gitomoye,
وَقَالُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ
wa qālū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Baravuga bati: «Ivyo nta kindi ariko ni ubupfumu nyabwo.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۚ فَاِنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ ۗوَيَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ
am yaqūlūnaftarā ‘alallāhi każibā(n), fa'iy yasya'illāhu yakhtim ‘alā qalbik(a), wa yamḥullāhul-bāṭila wa yuḥiqqul-ḥaqqa bikalimātih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).
Canke bavuga bati: «We (Muhammad) yahinguye ibinyoma kuri Allah». Allah niyabishaka azofunga umutima wawe ata kabuza. Kandi Allah akuraho ivy’ikinyoma, agatsindisha ivy’ukuri n’ijambo ryiwe (Qur’an). Nkako, ni Umuzi w’imitima yose.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌۗ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, hāżā siḥrum mubīn(un).
Kandi igihe basoma imirongo yacu igaragara, abahakana baravuga igihe ukuri kwabashikira bati: «Ivyo ni ubupfumu nyakuri».
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَّا سَبَقُوْنَآ اِلَيْهِۗ وَاِذْ لَمْ يَهْتَدُوْا بِهٖ فَسَيَقُوْلُوْنَ هٰذَآ اِفْكٌ قَدِيْمٌ
wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū lau kāna khairam mā sabaqūnā ilaih(i), wa iż lam yahtadū bihī fasayaqūlūna hāżā ifkun qadīm(un).
Kandi abahakana babwira abemera bati: «Iyo Korowani iba ikintu ciza, nta gukeka ko batabaye bakwiriye kudubanziriza (kuyizera)». Ariko kuko batayobowe na yo, bazovuga bati: «Iki ni ikinyoma ca kera».
اَمْ يَقُوْلُوْنَ تَقَوَّلَهٗۚ بَلْ لَّا يُؤْمِنُوْنَۚ
am yaqūlūna taqawwalah(ū), bal lā yu'minūn(a).
Canke bavuga ngo: «Ni we (Muhammad) yabiremye». Oya! Ni bo batizera.
فَذَرْنِيْ وَمَنْ يُّكَذِّبُ بِهٰذَا الْحَدِيْثِۗ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَۙ
fażarnī wa may yukażżibu bihāżal-ḥadīṡi sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).
Rero mubireke Jewe (ivy’ivyo) n’abahakana aya majambo (Korowani). Munyuma tuzobahana buhoro buhoro tuvuye mu nzira batazi,
وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَيْطٰنٍ رَّجِيْمٍۚ
wa mā huwa biqauli syaiṭānir rajīm(in).
Kandi (Korowani) si ijambo rya Shetani yavumwe,
اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا قَالَ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَۗ
iżā tutlā ‘alaihi āyātunā qāla asāṭīrul-awwalīn(a).
kandi imirongo yacu bamusomeye, ati: «Izo ni inkuru z’aba kera.»