۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ
innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).
ХӀакъикъаталдаги Сафаги Марваги ккола Аллагьасул сияралъул (диналъул) бутӀалъун. Гьединлъидал Аллагьасул рукъалде хӀеж гьабурав яги гӀумра гьабурав чиясда мунагь букӀунаро кӀияздаго гьоркьоб СагӀи гьабиялда. Щив чи вугониги бокьун лъикӀал гӀамалал гьаруни, Аллагь вуго щукру гьабулев, кинабго лъалев.
۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).
Гьез дуда (МухӀамадида) цӀехола бащдаб моцӀалъул хӀакъалъулъ. Абе: «Гьеб ккола гӀадамазе заманалъул ва хӀежалъул (хӀежалъул) заманалъул бихьизаби». Ва лъикӀлъи гуро рокъобе гьелдаса тӀадехун лъугьине, амма лъикӀлъи (лъикӀлъи) ккола диниял чагӀазул. Рукъзабахъе нуцӀбуздасан жанире лъугьа, Аллагьасдаса хӀинкъа, нужее битӀккезе.
وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ
wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Ва тӀубазабе хӀежги гӀумраги Аллагьасе гӀоло. Амма нуж сверун ккун ругони (тушбабаз), цинги (хъве) бигьаго щвараб хадю, бетӀерги хъахӀ гьабуге, хадю хъвезе бакӀалде щвелалде. Нужер цонигияв унтун вугони, яги ботӀролъ къварилъи ккани (ва гьес хъирщулеб батани), гьесда тӀадаб буго фидия гьабизе, ай кӀал кквезе, садакъа кьезе яги къурбан хъвезе. Нуж сах-саламат ругони, хӀежалде инегӀан гӀумра гьабурав чияс (хъвезе ккола) бигьаго щолеб хӀадю. Амма гьесухъе гьеб щвечӀони, гьес хӀежалде унеб мехалъ лъабго къоялъ ва нуж тӀадруссун хадуб анкьго къоялъ кӀал кквезе ккола. Гьеб ккола гӀаммаб къагӀидаялъ анцӀго (къо). Гьединго КӀудияб мажгиталда аскӀор хъизанал гьечӀел гӀадамазеги. Нуж Аллагьасукьа хӀинкъа ва лъай Аллагьасул тамихӀ цӀакъ кьварараб букӀин.
وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ
wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Ва тӀубазабе хӀежги гӀумраги Аллагьасе гӀоло. Амма нуж сверун ккун ругони (тушбабаз), цинги (хъве) бигьаго щвараб хадю, бетӀерги хъахӀ гьабуге, хадю хъвезе бакӀалде щвелалде. Нужер цонигияв унтун вугони, яги ботӀролъ къварилъи ккани (ва гьес хъирщулеб батани), гьесда тӀадаб буго фидия гьабизе, ай кӀал кквезе, садакъа кьезе яги къурбан хъвезе. Нуж сах-саламат ругони, хӀежалде инегӀан гӀумра гьабурав чияс (хъвезе ккола) бигьаго щолеб хӀадю. Амма гьесухъе гьеб щвечӀони, гьес хӀежалде унеб мехалъ лъабго къоялъ ва нуж тӀадруссун хадуб анкьго къоялъ кӀал кквезе ккола. Гьеб ккола гӀаммаб къагӀидаялъ анцӀго (къо). Гьединго КӀудияб мажгиталда аскӀор хъизанал гьечӀел гӀадамазеги. Нуж Аллагьасукьа хӀинкъа ва лъай Аллагьасул тамихӀ цӀакъ кьварараб букӀин.
اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ
al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).
ХӀеж (сезон) ккола тасдикъ гьарурал моцӀазда. Гьел (моцӀазда) хӀеж борхарав чияс хӀеж борхулаго чорокал рагӀаби (рафатал) рицунге, хъахӀбалъи гьабуге, дагӀба-рагӀи гьабуге. Нужеца щиб лъикӀлъи гьабуниги, Аллагьасда лъала. Ризкъиги босун вачӀа, хӀакъикъаталда бищунго лъикӀаб ризкъи ккола такъва. Ва Дидаса хӀинкъа, я гӀакълуялъул гӀадамал!
فِيْهِ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ مَّقَامُ اِبْرٰهِيْمَ ەۚ وَمَنْ دَخَلَهٗ كَانَ اٰمِنًا ۗ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَبِيْلًا ۗ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ
fīhi āyātum bayyinātum maqāmu ibrāhīm(a), wa man dakhalahū kāna āminā(n), wa lillāhi ‘alan-nāsi ḥijjul-baiti manistaṭā‘a ilaihi sabīlā(n), wa man kafara fa innallāha ganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).
Гьенир руго якъинал гӀаламатал, (гьезда гьоркьоб) Ибрагьимил станция. Гьениве лъугьарав чи (Байтуллагь) сахго вукӀина. Аллагьасда цебе инсанасул тӀадаблъиялда гьоркьобги ккола Байтуллагьалде зиярат гьаби, ай гьенире сапар бухьине рес бугезе. ХӀежалде инкар гьабурав чиясда лъай Аллагь киналго гӀаламаздаса бищунго бечедав (щибго жоялъе хӀажат гьечӀев) вукӀин.
فِيْهِ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ مَّقَامُ اِبْرٰهِيْمَ ەۚ وَمَنْ دَخَلَهٗ كَانَ اٰمِنًا ۗ وَلِلّٰهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَيْهِ سَبِيْلًا ۗ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ
fīhi āyātum bayyinātum maqāmu ibrāhīm(a), wa man dakhalahū kāna āminā(n), wa lillāhi ‘alan-nāsi ḥijjul-baiti manistaṭā‘a ilaihi sabīlā(n), wa man kafara fa innallāha ganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).
Гьенир руго якъинал гӀаламатал, (гьезда гьоркьоб) Ибрагьимил станция. Гьениве лъугьарав чи (Байтуллагь) сахго вукӀина. Аллагьасда цебе инсанасул тӀадаблъиялда гьоркьобги ккола Байтуллагьалде зиярат гьаби, ай гьенире сапар бухьине рес бугезе. ХӀежалде инкар гьабурав чиясда лъай Аллагь киналго гӀаламаздаса бищунго бечедав (щибго жоялъе хӀажат гьечӀев) вукӀин.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Я, иман лъурал гӀадамал! Аллагьасул хирияб къагӀида хвезабуге, ва хӀарам моцӀазул (хӀурмат хвезабуге), хаду (къурбаналъул хӀайванал) ва къалаид (къваригӀел лъурал къурбаналъул хӀайванал) (хӀалуцинабуге), ва (гьединго) БайтулхӀарамалде зиярат гьабулел гӀадамазул рахӀат хвезабуге; гьез тӀалаб гьабула жидерго БетӀергьанасул баркат ва разилъи. Амма ихӀрам лъугӀун батани, цинги чанахъанлъи гьабизе бегьула. Цо халкъалдехун бугеб (дур) рокьукълъиялъ, гьез мун ХӀарамалъул мажгиталдаса къватӀиве вахъине квал-квал гьабулеб букӀиналъ, мун дурго гӀорхъодаса къватӀивехун (гьездехун) ине ахӀизе биччаге. Ва дуе кумек гьабе ритӀухълъиялъулъги такъваялъулъги, мунагьал гьариялъулъги тушманлъиялъулъги дуе кумек гьабуге. Аллагьасдаса хӀинкъа, хӀакълъунго, Аллагьасул тамихӀ цӀакъ кьварараб буго.
۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).
Аллагьас КагӀба хирияб рукълъун гьабун буго гӀадамал данделъулеб. Гьединго хӀарам моцӀалги, хадюги къалаидги. Гьеб буго нужеда лъазелъун, зобалаздаги ракьалдаги бугеб Аллагьасда лъалеблъи ва кинабго жо лъалев Аллагь вукӀин.
وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ
wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).
КӀудияб хӀежалъул къоялъ Аллагьасул ва гьесул аварагасул амру (лъазаби) инсанияталде, хӀакълъунго Аллагьги гьесул аварагги мушриказдаса эркенал ругин абун. Цинги нуж (мушрикал) тавбу гьабуни, гьеб мехалъ нужее лъикӀаб буго, нуж нахъе руссани, нужеда лъай Аллагь загӀип гьавизе нужеда кӀолареблъи. Дуца хабарги бице капурзабазе (гьезие щвезе бугилан) унтараб гӀазаб!
وَاَذِّنْ فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوْكَ رِجَالًا وَّعَلٰى كُلِّ ضَامِرٍ يَّأْتِيْنَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيْقٍ ۙ
wa ażżin fin-nāsi bil-ḥajji ya'tūka rijālaw wa ‘alā kulli ḍāmiriy ya'tīna min kulli fajjin ‘amīq(in).
Ва ахӀе гӀадамал хӀеж борхизе, гьел рачӀина духъе лъелго, яги щибаб хӀалакъаб хӀамида рекӀун, гьел рачӀина киналго рикӀкӀадал рахъаздаса.
وَاَذِّنْ فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوْكَ رِجَالًا وَّعَلٰى كُلِّ ضَامِرٍ يَّأْتِيْنَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيْقٍ ۙ
wa ażżin fin-nāsi bil-ḥajji ya'tūka rijālaw wa ‘alā kulli ḍāmiriy ya'tīna min kulli fajjin ‘amīq(in).
Ва ахӀе гӀадамал хӀеж борхизе, гьел рачӀина духъе лъелго, яги щибаб хӀалакъаб хӀамида рекӀун, гьел рачӀина киналго рикӀкӀадал рахъаздаса.