وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ
wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Yɛ amun fa (amun aɲanbeun ninnge mun) be di junman Allah i atin’n su, nán amun fa amun bɔbɔ amun sa be gua sacilɛ’n nun, yɛ amun yo like kpa. Nanwlɛ, be nga be yo sa kpa’n, be klo be.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Amun fa aliɛ nga E mannin amun’n i nun wie mun gua nun ka naan cɛn nga be su toman ninnge’m be atɛ kun’n, mɔ be su yoman janvuɛ kun’n, mɔ be su srɛman Ɲanmiɛn kun’n, w’a ju. Be nga be lafiman su’n, be yɛ be yo sa tɛ’n niɔn.
مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Sran ng’ɔ fa i aɲanbeun ninnge’m be di junman Allah i atin’n su’n, i ɲanndra’n ti kɛ nɲa kun m’ɔ ɲin nɲa nso’n sa, nɲa kunngunngun’n su’n, nɲa ya kun o lɛ. Allah yo maan sran ng’ɔ klo’n, ɔ sɔn, yɛ Allah ti like kwlaa, ɔ si like kwlaa.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Ninnge kpa nga amun ɲannin be’n, ɔ nin ninnge nga e yili be asiɛ’n su wa’n, amun fa be nun wie mun. Nán amun fa like tɛ’n i falɛ’n, sanngɛ amun su faman saan kɛ amun klo i’n. Yɛ amun si kɛ Allah ti Aɲanbeunfuɛ, ɔ nin manmanlɛ fata.
وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِهِمْ عَلِيْمًا
wa māżā ‘alaihim lau āmanū billāhi wal-yaumil-ākhiri wa anfaqū mimmā razaqahumullāh(u), wa kānallāhu bihim ‘alīmā(n).
?Yɛ sɛ be lafi Allah nin cɛn kasiɛn’n be su naan be di aliɛ nga Allah mannin be’n i nun wie’n, ngue yɛ bé ɲán i ɔ? Yɛ Allah si be sa’n kwlaa.
الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَۗ
al-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).
(I sɔ’n yɛle kɛ) be nga be srɛ Ɲanmiɛn’n, mɔ be fa aliɛ nga e man be’n i bue’n .
اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).
?Be siman kɛ Allah kplin i sufuɛ’m be kacilɛ’n su, ɔ kplin be zakat’n su, naan Allah kplin kacilɛ’n su kpa, ɔ si aunnvuɛ kpa?
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ
falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).
Ɔ maan kɛ be wluli (Yusufu i lika’n nun’n), be seli kɛ: "O Al-Aziz! Sa kekle’m be tɔli e nin e awlobofuɛ’m be su yɛ e fali ninnge nga be leman bo’n e bali, ɔ maan fa (awie) aliɛ’n yi e, yɛ man e aklunye like. Nanwlɛ, be nga be man aklunye’n, Allah tua be kalɛ.”
وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ
wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).
Yɛ be nga be tra be awlɛn afin be lafi su kɛ be Min’n i klun jɔ be wun’n, mɔ be srɛ Ɲanmiɛn’n, mɔ be fa aliɛ nga e mannin be’n i bue’n, nvialiɛ nun annzɛ nzra nun’n, mɔ be fa like tɛ’n be fa yo like kpa’n, sran sɔ’n yɛ ɔ ɲan i awieliɛ (kpa’n niɔn).
۞ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًاۗ هَلْ يَسْتَوٗنَ ۚ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
Ḍaraballāhu maṡalan ‘abdam mamlūkal lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa mar razaqnāhu minnā rizqan ḥasanan fa huwa yunfiqu minhu sirraw wa jahrā(n), hal yastawūn(a), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Allah fali junman difuɛ kun m’ɔ o sran uflɛ i sa nun’n, m’ɔ leman wunmiɛn naan w’a yo like fi’n, ɔ nin sran nga E mɛnnin i aliɛ kpa’n, i sin’n, ɔ fali aliɛ sɔ’n i nun wie fialiɛ nun, ɔ yoli i nzra nun. ?Be ti kun? Manmanlɛ kwlaa fin Allah, sanngɛ be nun sunman be siman.
۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).
Nanwlɛ, Allah se (amun) kɛ amun yo sa kpa naan amun yo sa kpa mun, amun uka amun osufuɛ mun, yɛ ɔ tannin (sa tɛ yolɛ’n), nin sa tɛ yolɛ’n, ɔ nin kpɔlɛ’n. Ɔ kle amun like naan amun a kwla suan like.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ كِتٰبَ اللّٰهِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً يَّرْجُوْنَ تِجَارَةً لَّنْ تَبُوْرَۙ
innal-lażīna yatlūna kitāballāhi wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyatay yarjūna tijāratal lan tabūr(a).
Nanwlɛ, be nga be kanngan Allah i fluwa’n (Al-Qur’an) nun titi’n, mɔ be srɛ Ɲanmiɛn’n, mɔ be fa aliɛ nga e fa mannin be’n i bue fiawa nun’n, be lafi su kɛ bé ɲán aata kun m’ɔ su yoman be like fi’n.
اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاَنْفِقُوْا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُّسْتَخْلَفِيْنَ فِيْهِۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَاَنْفَقُوْا لَهُمْ اَجْرٌ كَبِيْرٌۚ
Āminū billāhi wa rasūlihī wa anfiqū mimmā ja‘alakum mustakhlafīna fīh(i), fal-lażīna āmanū minkum wa anfaqū lahum ajrun kabīr(un).
Lafi Allah nin i sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n be su, fa (Allah i atin’n su) aɲanbeun ninnge ng’ɔ fali wɔ sieli i su’n, be nun wie mun (lafi ɔ su). Ɔ maan amun nun be nga be lafi su mɔ be fa (be aɲanbeun ninnge’m be gua Ɲanmiɛn atin’n su’n), bé ɲán akatua dan kpa.
وَمَا لَكُمْ اَلَّا تُنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا يَسْتَوِيْ مِنْكُمْ مَّنْ اَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِيْنَ اَنْفَقُوْا مِنْۢ بَعْدُ وَقَاتَلُوْاۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ
wa mā lakum allā tunfiqū fī sabīlillāhi wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), lā yastawī minkum man anfaqa min qablil-fatḥi wa qātal(a), ulā'ika a‘ẓamu darajatam minal-lażīna anfaqū mim ba‘du wa qātalū, wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
?Yɛ ngue ti yɛ amun faman amun aɲanbeun ninnge mun be kɔman Allah i atin’n su ɔ, mɔ ɲanmiɛn su lɔ nin asiɛ’n be aja’n kwlaa ti Allah liɛ’n niɔn? Ɔ nin be nga be fa (be aɲanbeun ninnge’m be gua Allah i atin’n su’n) amun afiɛn’n, mɔ be kun alɛ ka naan b’a fa (Mɛki)’n, be timan kun. Be le ɲrun tra be nga be fa (be aɲanbeun ninnge’m be di junman’n) mɔ be kun alɛ i sin’n. Yɛ Allah tali be tinuntinun be nda kɛ ɔ́ fá (akatua) mán be kpa tra laa’n. Yɛ Allah si like nga amun yo’n.
وَاَنْفِقُوْا مِنْ مَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُوْلَ رَبِّ لَوْلَآ اَخَّرْتَنِيْٓ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۚ فَاَصَّدَّقَ وَاَكُنْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ
wa anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya aḥadakumul-mautu fa yaqūla rabbi lau lā akhkhartanī ilā ajalin qarīb(in), fa aṣṣaddaqa wa akum minaṣ-ṣāliḥīn(a).
Yɛ amun fa like nga E mannin amun’n i nun wie ka naan wie’n w’a tɔ amun nun kun su; i sin'n, ɔ seli kɛ (ɔ yoli i nvɛɛ), "Min Min, sɛ ɔ ti kɛ a klo kɛ á fá min (wulɛ'n) kɔ́ i ɲrun kan'n, nn n kwla man sran'm be like naan n tran Ɲanmiɛn sufuɛ'm be nun."
وَاَمَّا السَّاۤىِٕلَ فَلَا تَنْهَرْ
wa ammas-sā'ila falā tanhar.
Yɛ sran ng’ɔ srɛ like’n, nán amun tu i fɔ.