قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ
qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).
بگو: «ما به خدا ایمان داریم و به آنچه که بر ما نازل شده و به آنچه که بر ابراهیم و اسماعیل و اسحاق و یعقوب و اولادشان نازل شد و به آنچه که به موسی و عیسی داده شد و به آنچه که از طرف پروردگارشان به پیامبران داده شد، ما بین هیچ یک از آنها تفاوت قایل نیستیم و به او تسلیم می‌شویم».
وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ
wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).
و بعضی رسولانی هستند که قبلاً درباره ایشان به شما گفته ایم و رسولانی (دیگران) هستند که ما درباره ایشان به شما نگفته ایم. و با موسی، خدا مستقیماً صحبت کرد.
وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ
wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
و ما به او اسحاق و یعقوب دادیم. ما به هر یک از آنها هدایت داده ایم؛ و قبل از آن ما به نوح و بعضی از اولاد او (ابراهیم) یعنی داود، سلیمان، ایوب، یوسف، موسی، و هارون هدایت دادیم. و بدین گونه پاداش می دهیم کسانی را که نیکی می کنند،
ثُمَّ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ تَمَامًا عَلَى الَّذِيْٓ اَحْسَنَ وَتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لَّعَلَّهُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُوْنَ ࣖ
Ṡumma ātainā mūsal-kitāba tamāman ‘alal-lażī aḥsana wa tafṣīlal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal la‘allahum biliqā'i rabbihim yu'minūn(a).
سپس کتاب (تورات) را به موسی دادیم تا (نعمت‌های ما) را بر کسانی که نیکوکاران انجام می‌دهند تکمیل کند، تا همه چیز را توضیح دهد و به عنوان هدایت و رحمت، تا به ملاقات پروردگارشان ایمان بیاورند.
وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ
wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).
و هنگامی که به عذاب (که توضیح داده شده است) ضربه خوردند گفتند: ای موسی! ما را از پروردگارت مطابق به وعده ای که به تو داده است بخواه، اگر بتوانی این عذاب را از ما دور کنی، یقیناً به تو ایمان خواهیم آورد و قطعاً به بنی اسرائیل اجازه می دهیم که با تو بروند.
۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ
wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).
و ما به موسی (به دادن تورات) سی شب وعده دادیم، و تعداد شب ها را با ده (شب بیشتر) تکمیل کردیم، پس زمانی که خدا چهل شب را تعیین کرده بود، کامل بود. و موسی به برادرش (یعنی) هارون گفت: مرا در (رهبری) مردمم جایگزین کن، و (خود و قومت) را بهبود بخش، و راه کسانی را که ضرر می کنند، نرو.
وَاذْكُرْ فِى الْكِتٰبِ مُوْسٰٓىۖ اِنَّهٗ كَانَ مُخْلَصًا وَّكَانَ رَسُوْلًا نَّبِيًّا
ważkur fil-kitābi mūsā, innahū kāna mukhlaṣaw wa kāna rasūlan nabiyyā(n).
او (جبریل) گفت: «پس چنین است». پروردگارت فرمود: «این کار برای من آسان است و آن را نشانه (عظمت الله) برای بشریت و رحمت از سوی خود بسازیم؛ و این موضوعی است که (از قبل) فیصله شده است».
وَنَادَيْنٰهُ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ الْاَيْمَنِ وَقَرَّبْنٰهُ نَجِيًّا
wa nādaināhu min jānibiṭ-ṭūril-aimani wa qarrabnāhu najiyyā(n).
پس او (مریم) حامله شد، بعد خود را با رحم خود به جای دور تبعید کرد.
وَهَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ مُوْسٰى ۘ
wa hal atāka ḥadīṡu mūsā.
و آیا داستان موسی به شما رسیده است؟
وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى
wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.
و من شما را انتخاب کردم، پس به آنچه که (برای شما) نازل خواهد شد، گوش دهید.
قَالَ قَدْ اُوْتِيْتَ سُؤْلَكَ يٰمُوْسٰى
qāla qad ūtīta su'laka yā mūsā.
او (الله) فرمود: «به راستی که خواهش تو برآورده شد ای موسی!
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً اُخْرٰىٓ ۙ
wa laqad manannā ‘alaika marratan ukhrā.
و به راستی که ما به شما در مناسبت های دیگر (قبل از این) احسان کردیم،
وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِيْۚ
wasṭana‘tuka linafsī.
و من شما را (تا یک رسول باشید) برای خودم انتخاب کرده ام.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنَا مَعَهٗٓ اَخَاهُ هٰرُوْنَ وَزِيْرًا ۚ
wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnā ma‘ahū akhāhu hārūna wazīrā(n).
و به راستی که ما کتاب (تورات) را به موسی داده ایم و هارون را برادر او قرار داده ایم، او را به عنوان وزیر (یاور) همراهی می کنیم.
وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ
wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
و (به یاد داشته باشید) هنگامی که پروردگارت موسی را (با کلام خود) صدا زد: «بیا نزد قوم ظالم،
فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِيْ رَبِّيْ حُكْمًا وَّجَعَلَنِيْ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa farartu minkum lammā khiftukum fa wahaba lī rabbī ḥukmaw wa ja‘alanī minal-mursalīn(a).
سپس من از تو فرار کردم چون از تو می ترسیدم، سپس پروردگارم به من علم نصیب کرد و مرا از رسولان قرار داد.
فَلَمَّا جَاۤءَهَا نُوْدِيَ اَنْۢ بُوْرِكَ مَنْ فِى النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ
falammā jā'ahā nūdiya am būrika man fin-nāri wa man ḥaulahā, wa subḥānallāhi rabbil-‘ālamīn(a).
پس وقتی به آنجا (محل آتش) رسید، او را صدا زدند: «خوشا به حال کسانی که نزدیک آتش هستند، و کسانی که در اطراف آن هستند، جلال الهی پروردگار همه جهانیان».
يٰمُوْسٰٓى اِنَّهٗٓ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ۙ
yā mūsā innahū anallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).
(خداوند فرمود) یا موسی، به راستی که من الله متعال و دانا هستم.
وَاَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اُمِّ مُوْسٰٓى اَنْ اَرْضِعِيْهِۚ فَاِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَاَلْقِيْهِ فِى الْيَمِّ وَلَا تَخَافِيْ وَلَا تَحْزَنِيْ ۚاِنَّا رَاۤدُّوْهُ اِلَيْكِ وَجَاعِلُوْهُ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
wa auḥainā ilā mūsā an arḍi‘īh(i), fa'iżā khifti ‘alaihi fa'alqīhi fil yammi wa lā takhāfī wa lā taḥzanī, innā rāddūhu ilaiki wa jā‘ilūhu minal-mursalīn(a).
و ما مادر موسی را الهام کردیم، "او را (موسی) بمک، و اگر شما در مورد او نگران هستید پس او را به رودخانه (نیل) بیندازید. و نترسید و نه (نه) غمگین شوید، یقیناً ما او را به شما برمیگردانیم، و او را از رسولان خواهیم ساخت. "
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
و بعد از اینکه او (موسی) عقل خود را بالغ و کامل کرد، ما به او حکمت (نبوت) و دانش اعطا کردیم. و بدین گونه ما کسانی را که نیکی می کنند، پاداش می دهیم.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ اٰذَوْا مُوْسٰى فَبَرَّاَهُ اللّٰهُ مِمَّا قَالُوْا ۗوَكَانَ عِنْدَ اللّٰهِ وَجِيْهًا ۗ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā takūnū kal-lażīna āżau mūsā fa barra'ahullāhu mimmā qālū, wa kāna ‘indallāhi wajīhā(n).
ای کسانی که ایمان دارید! مانند کسانی نباشید که موسی را اذیت کردند، پس الله متعال او را از اتهامات که آنها مطرح کردند، پاک کرد. و شخصی است که در نزد الله متعال از جایگاه افتخاری برخوردار است.
وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلٰى مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۚ
wa laqad manannā ‘alā mūsā wa hārūn(a).
و به راستی که ما به موسی و هارون احسان کردیم.
وَهَدَيْنٰهُمَا الصِّرَاطَ الْمُسْتَقِيْمَۚ
wa hadaināhumaṣ-ṣirāṭal-mustaqīm(a).
و ما به هر دوی آنها راه مستقیم را نشان دادیم.
وَتَرَكْنَا عَلَيْهِمَا فِى الْاٰخِرِيْنَ ۖ
wa taraknā ‘alaihimā fil-ākhirīn(a).
و برای هر دو (ستایش) در میان کسانی که پس از آن آمدند، جاودانه کردیم،
سَلٰمٌ عَلٰى مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ
salāmun ‘alā mūsā wa hārūn(a).
موسی و هارون موفق باشید.
اِنَّهُمَا مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِيْنَ
innahumā min ‘ibādinal-mu'minīn(a).
به راستی که هر دو از بندگان مؤمن ما هستند.
۞ وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ وَجَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ كَرِيْمٌۙ
wa laqad fatannā qablahum qauma fir‘auna wa jā'ahum rasūlun karīm(un).
و به راستی که قبل از آنها ما واقعاً قوم فرعون را آزمایش کردیم و رسول بزرگواری نزد آنها آمد،