وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
Ut chepleetiq sa’ xb’ehil li Allah rik’ineb’ li neke’pleetik eerik’in, a’b’an meeq’ax ru li nub’aal. Relik chi yaal, li Allah ink’a’ nawulak chiruheb’ li ani neke’xq’et li nub’aal.
فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ
falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).
Jo’kan naq naq laj Talut kixk’am chaq lix teep aj pleet, kixye, “Li Allah tixyal eeq’e rik’in jun li nima’. Jo’kan naq ani taa’uk’aq (lix ha’), moko a’an ta aj taaqenel we. Ut ani ink’a’ naruk’, toja’ naq a’an aj taaqenel we wi ink’a’ naxxok b’ayaq rik’in li ruq’.” A’b’an ke’ruk’ ka’ajwi’ wiib’ oxib’ reheb’. Naq a’an (laj Talut) ut eb’ li ke’paab’an rochb’een ke’xq’ax ru li nima’, ke’xye, “Ink’a’ chik kaw qametz’ew sa’ li kutan a’in chiru laj Jalut ut lix teep aj pleet”. Li ani neke’paab’an naq te’xk’ul rib’ rik’in li Allah neke’xye, “Jarub’eb’ li kok’ ch’uut ke’xq’ax ruheb’ li ninqi ch’uut rik’in lix kanab’ankil li Allah.” Ut li Allah wan rik’ineb’ li neke’kuyuk.
وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ
wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).
Ut naq ke’xik chi ub’ej chiru laj Jalut ut lix teep aj pleet, ke’tijok, “Qaawa’, k’e qakuyum, kawob’resi li qab’e ut chootenq’a chixnumsinkileb’ li ink’a’ neke’paab’an”.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْۚ فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فِيْ شَيْءٍ فَرُدُّوْهُ اِلَى اللّٰهِ وَالرَّسُوْلِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla wa ulil-amri minkum, fa in tanāza‘tum fī syai'in fa ruddhu ilallāhi war-rasūli in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).
Ex aj paab’anel! Chepaab’ li Allah ut chepaab’ li taqlanb’il aj k’amol esil (Muhammad), ut laj Ulil Amri (li wankilal) sa’ eeyanq. Chirix a’an, wi jalan jalanq lee k’a’uxl chirix k’a’ruhaq, toja’ naq teesutq’isi rik’in li Allah (li Alcorán) ut li taqlanb’il aj k’amol esil (lix Sunnah), wi nekepaab’ li Allah ut li Roso’jik Kutan. A’an jwal aajel ru (choq’ aawe) ut jwal chaab’il wi’chik li rahilal naxk’am chaq.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا
alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).
Ma nekek’e eech’ool chirixeb’ li kristiaan li neke’yehe’ reheb’, “Cheram lee ruq’ (chiru li yalok), cheb’aanu li tijok ut chetoj li zakat!” Naq teneb’anb’ileb’ chi pleetik, sa’ junpaat wankeb’ reheb’ (eb’ laj ka’pak’al-u) ke’xuwak chiruheb’ li winq (eb’ li xik’ neke’ilok reheb’), jo’ chanru naq ke’xuwak chiru li Allah, q’axal wi’chik ke’xuwak (chiru a’an). Ke'xye: "At Qaawa', k'a'ut naq xoohe'xmin ru chi yalok? K'a'ut naq ink'a' xe'xk'e chi q'axonk (li teneb'ank re yalok) chiru jarub'aq hoonal?" Ye, “Moko k’iheb’ ta li sahil ch’oolejil sa’ li ruchich’och’ a’in ut li yu’am chirix li kamk jwal chaab’il wi’chik choq’ reheb’ li neke’paab’an (xk’ulb’al xtojb’aleb’ rix li yalok) ut ink’a’ taa’uxq li maa’usilal chawu chi ka’ch’in”.
وَلَا تَهِنُوْا فِى ابْتِغَاۤءِ الْقَوْمِ ۗ اِنْ تَكُوْنُوْا تَأْلَمُوْنَ فَاِنَّهُمْ يَأْلَمُوْنَ كَمَا تَأْلَمُوْنَ ۚوَتَرْجُوْنَ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا يَرْجُوْنَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا ࣖ
wa lā tahinū fibtigā'il-qaum(i), in takūnū ta'lamūna fa innahum ya'lamūna kamā ta'lamūn(a), wa tarjūna minallāhi mā lā yarjūn(a), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).
Ut meeq’unb’esi eech’ool chixtaaqenkileb’ (eb’ li xik’ neke’ilok eere). Wi nekek’ul li rahilal, toja’ naq teenaw naq eb’ a’an neke’xk’ul ajwi’ li rahilal (jo’kan ajwi’), jo’ nekek’ul laa’ex, naq toj naru nekeroyb’eni rik’in li Allah li k’a’ru ink’a’ neke’ru chiroyb’eninkil. Li Allah a’an li naxnaw chixjunil, li wan xna’leb’.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا لَقِيْتُمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا زَحْفًا فَلَا تُوَلُّوْهُمُ الْاَدْبَارَۚ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā laqītumul-lażīna kafarū zaḥfan falā tuwallūhumul-adbār(a).
Ex aj pa̱banel! Wi nakak’ul li ink’a’ neke’paab’an li neke’raj aasak’b’al, toja’ naq maak’e laa b’e chiruheb’ (xsutq’isinkil aawib’).
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا لَقِيْتُمْ فِئَةً فَاثْبُتُوْا وَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَثِيْرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَۚ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā laqītum fi'atan faṡbutū ważkurullāha kaṡīral la‘allakum tufliḥūn(a).
Ex aj paab’anel! Wi nekek’ul li teep aj pleet (eb’ li xik’ neke’ilok eere), toja’ naq kawaq eech’ool ut teeye (k’ab’a’ej) Allah naab’al (dhikr ut tijok) re naq taawanq eesuerte.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).
Ex aj paab’anel! K’a’ut naq naq nayeeman aawe, “Ayu (chi pleetik) sa’ xb’ehil li Allah,” ma aal nakaweek’a ut taawaj kanaak b’ar wi’ wankat? Ma q’axal nawulak chawu li yu’am sa’ li ruchich’och’ a’in chiru li yu’am sa’ li yu’am chirix li kamk? Us ta li sahil ch’oolejil re li yu’am sa’ li ruchich’och’ a’in (xjuntaq’eetankil rik’in li yu’am) sa’ li yu’am chirix li kamk yal ka’ch’in.
وَاِذَا دُعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ مُّعْرِضُوْنَ
wa iżā du‘ū ilallāhi wa rasūlihī liyaḥkuma bainahum iżā farīqum minhum mu‘riḍūn(a).
Ut naq neke’b’oqe’ rik’in li Allah ut lix taql, re raqok aatin sa’ xyanqeb’, jun ch’uut reheb’ ink’a’ neke’raj.
وَلَمَّا رَاَ الْمُؤْمِنُوْنَ الْاَحْزَابَۙ قَالُوْا هٰذَا مَا وَعَدَنَا اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَصَدَقَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ ۖوَمَا زَادَهُمْ اِلَّآ اِيْمَانًا وَّتَسْلِيْمًاۗ
wa lammā ra'al-mu'minūnal-aḥzāb(a), qālū hāżā mā wa‘adanallāhu wa rasūluhū wa ṣadaqallāhu wa rasūluh(ū), wa mā zādahum illā īmānaw wa taslīmā(n).
Ut naq eb’ laj paab’anel ke’ril li ch’uut a’in (li neke’xk’am rib’), ke’xye: “A’in li yeechi’inb’il qe xb’aan li Allah ut lix taql.” Ut li Allah ut lix taql yaaleb’. Ut a’in naxnimob’resi lix paab’aaleb’ ut lix Islam.
فَاِذَا لَقِيْتُمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَضَرْبَ الرِّقَابِۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَثْخَنْتُمُوْهُمْ فَشُدُّوا الْوَثَاقَۖ فَاِمَّا مَنًّاۢ بَعْدُ وَاِمَّا فِدَاۤءً حَتّٰى تَضَعَ الْحَرْبُ اَوْزَارَهَا ەۛ ذٰلِكَ ۛ وَلَوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَلٰكِنْ لِّيَبْلُوَا۟ بَعْضَكُمْ بِبَعْضٍۗ وَالَّذِيْنَ قُتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَلَنْ يُّضِلَّ اَعْمَالَهُمْ
fa iżā laqītumul-lażīna kafarū faḍarbar-riqāb(i), ḥattā iżā aṡkhantumūhum fa syuddul-waṡāq(a), fa'immā mannam ba‘du wa immā fidā'an ḥattā taḍa‘al-ḥarbu auzārahā - żālika - wa lau yasyā'ullāhu lantaṣara minhum wa lākil liyabluwa ba‘ḍakum biba‘ḍ(in), wal-lażīna qutilū fī sabīlillāhi falay yuḍilla a‘mālahum.
Jo’kan naq wi nakak’ul li ani ink’a’ neke’paab’an (sa’ li na’ajej re pleetik), toja’ naq taasak’ lix tel. Jo'kan ajwi', naq ak xeq'ax ruheb', teek'ameb' chi preexil ut chirix chik a'an naru teech'ab'eb' malaj teek'ulub'a li tojleb' toj reetal naq traqe'q li yalok. Jo’kan ajwi’, ut wi ta kiraj li Allah, kixsach raj ruheb’, a’b’an tixyal eeq’e chirib’il eerib’. Ut eb’ li neke’kam sa’ xb’ehil li Allah, li Allah ink’a’ naxsach lix b’aanuhomeb’.