زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ

zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).

Теләкле нәмәгә мөхәббәт ирҙәр алдында матурлана: ҡатын-ҡыҙҙар, балалар, алтын-көмөш өйөмдәре, һайланма аттар, мал-тыуар, эшкәртелгән баҫыуҙар. Донъя тормошонан ләззәт табыу ҙа шул, ҡайтыу өсөн яҡшы урын Аллаһ хозурында.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يُّقْبَلَ مِنْ اَحَدِهِمْ مِّلْءُ الْاَرْضِ ذَهَبًا وَّلَوِ افْتَدٰى بِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ وَّمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ ࣖ ۔

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun falay yuqbala min aḥadihim mil'ul-arḍi żahabaw wa lawiftadā bih(ī), ulā'ika lahum ‘ażābun alīmuw wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Ысынлап та, кафыр булып, кафыр булып үлгәндәр, әгәр ҙә ул үҙен алтын менән йолоп алырға теләһә, уларҙан берәүһенән дә (фидиә) бөтә ер йөҙөндә алтын алмаясаҡ. Бына ошолар – ғазаплы ғазап кисергән һәм ярҙамсыһы булмаған кешеләр.

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

Ә Муса халҡы, (Муса Синай тауына киткәндән һуң) улар тәнле быҙау һынын эшләгән һәм (алтын) биҙәүестәрҙән ҡысҡыра (тауыш) алған. Быҙауҙың улар менән һөйләшә алмауын, уларға юл күрһәтә алмауын белмәйҙәрме? Улар уны (ҡорбан итеп) эшләгәндәр. Улар ғәҙелһеҙ кешеләр.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Ысынлап та, тәҡүә кешеләрҙең һәм уларҙың монахтарының күбеһе ысынында кешеләрҙең малын ялған юл менән ҡуллана һәм (улар) кешеләрҙе Аллаһ юлынан ҡамасаулай. Алтын һәм көмөш йыйып, уны Аллаһ юлында сарыф итмәгәндәр, уларға хәйерле яза бирерҙәр, тип хәбәр итегеҙ.

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

Аллаһ Тәғәлә күктән һыу (ямғыр) төшөргән, шуға күрә ул (һыу) үҙәндә ҙурлығына ҡарап аға, артабан ағым йөҙөп йөрөгән күбек йөрөтә. Ә нимәнән (металдан) утҡа иретеп, биҙәүестәр йәки эш ҡоралдары эшләйҙәр, унда (шулай уҡ) шундай күбек (ағымдағы күбек) бар. Шулай итеп, Аллаһ дөрөҫ һәм ялған тураһында ҡисса килтерә. Ә көбәккә килгәндә, ул юҡ булып юҡҡа сығасаҡ; әммә кешеләргә файҙалы нәмә ерҙә ҡаласаҡ. Шулай итеп Аллаһ Тәғәлә ҡисса килтерә.

وَهُوَ الَّذِيْ سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوْا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَاۚ وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa huwal-lażī sakhkharal-baḥra lita'kulū minhu laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijū minhu ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka mawākhira fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

Һеҙ диңгеҙҙе (һеҙгә) буйһондорҙо, һеҙ унан яңы ит (балыҡ) ашайһығыҙ һәм унан кейергә биҙәүестәр сығараһығыҙ. Һеҙ (шулай уҡ) уның аша йөҙгән кәмәләрҙе күрәһегеҙ, Уның йомартлығын эҙләйһегеҙ һәм шөкөр итәһегеҙ.

۞ قُلْ كُوْنُوْا حِجَارَةً اَوْ حَدِيْدًاۙ

qul kūnū ḥijāratan au ḥadīdā(n).

Әйт (Мөхәммәткә): «Һин таш йәки тимер бул,

اٰتُوْنِيْ زُبَرَ الْحَدِيْدِۗ حَتّٰىٓ اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوْا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَعَلَهٗ نَارًاۙ قَالَ اٰتُوْنِيْٓ اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ۗ

Ātūnī zubaral-ḥadīd(i), ḥattā iżā sāwā bainaṣ-ṣadafaini qālanfukhū, ḥattā iżā ja‘alahū nārā(n), qāla ātūnī ufrig ‘alaihi qiṭrā(n).

Тимер киҫәктәре бирегеҙ!” Тимер киҫәге тау башына тигеҙ итеп беркетелгәнсе, ул (Зөлҡәрнәй): «Утты өрҙөгөҙ!»

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

Һәм, ысынлап та, Беҙ Дауытҡа үҙебеҙҙән бүләк бирҙек. (Беҙ): «Эй, тауҙар һәм ҡоштар! Дауыт менән ҡат-ҡат юғары күтәрегеҙ», — тинек һәм Беҙ уның өсөн тимерҙе йомшарттыҡ.

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ

wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).

Һәм Беҙ Сөләймән өсөн елде (буйһондорҙоҡ), уның иртәнге юлы бер айлыҡ юлға, төштән һуң юлы бер айлыҡ юлға тиң булған һәм уның өсөн шыйыҡ баҡыр ағып ебәрҙек. Ә ҡайһы бер ендәр бар, улар Раббыһының рөхсәте менән уның алдында (уның ҡулы аҫтында) эшләй. Улар араһынан кем дә кем Беҙҙең әмерҙән тайпылһа, Беҙ уға янып торған йәһәннәм уты ғазабына дусар итербеҙ.

وَمَا يَسْتَوِى الْبَحْرٰنِۖ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَاۤىِٕغٌ شَرَابُهٗ وَهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۗ وَمِنْ كُلٍّ تَأْكُلُوْنَ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْنَ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَا ۚوَتَرَى الْفُلْكَ فِيْهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa mā yastawil-baḥrān(i), hāżā ‘ażbun furātun sā'igun syarābuhū wa hāżā milḥun ujāj(un), wa min kullin ta'kulūna laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijūna ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka fīhi mawākhira litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

Ике диңгеҙ араһында бер үк түгел; был йәмһеҙ, яңы, эсергә тәмле, икенсеһе тоҙло һәм әсе. Ә (һәр диңгеҙҙән) һеҙ яңы ит ашарға мөмкин һәм һеҙ кейгән биҙәүестәр сығарырға мөмкин, һәм унда һеҙ диңгеҙ аша йөҙгән караптарҙы күрәһегеҙ, һеҙ Уның йомартлығын эҙләй алаһығыҙ һәм һеҙ шөкөр итә алаһығыҙ.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّلُؤْلُؤًا ۚوَلِبَاسُهُمْ فِيْهَا حَرِيْرٌ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa lu'lu'ā(n), wa libāsuhum fīhā ḥarīr(un).

(Улар) Ғәдн ожмахына инә, улар унда алтын һәм мәрйен беләҙектәр менән биҙәләсәк, кейемдәре ебәк буласаҡ.

وَلَوْلَآ اَنْ يَّكُوْنَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً لَّجَعَلْنَا لِمَنْ يَّكْفُرُ بِالرَّحْمٰنِ لِبُيُوْتِهِمْ سُقُفًا مِّنْ فِضَّةٍ وَّمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُوْنَۙ

wa lau lā ay yakūnan-nāsu ummataw wāḥidatal laja‘alnā limay yakfuru bir-raḥmāni libuyūtihim suqufam min fiḍḍatiw wa ma‘ārija ‘alaihā yaẓharūn(a).

Әгәр ҙә кешеләрҙең бер ҡәүем булып китеүенә юл ҡуймаһаҡ, Беҙ Мәрхәмәтлегә (Аллаһҡа) иман килтермәгәндәргә өйҙәренең түбәләрен көмөштән яһар инек, шулай уҡ улар менгән баҫҡыстарҙы ла көмөштән яһар инек.

فَلَوْلَآ اُلْقِيَ عَلَيْهِ اَسْوِرَةٌ مِّنْ ذَهَبٍ اَوْ جَاۤءَ مَعَهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ مُقْتَرِنِيْنَ

falau lā ulqiya ‘alaihi aswiratum min żahabin au jā'a ma‘ahul-malā'ikatu muqtarinīn(a).

Тимәк, ни өсөн ул (Муса) алтын беләҙектәр кеймәгән йәки үҙе менән бергә фәрештә килтермәгән?»

يَخْرُجُ مِنْهُمَا اللُّؤْلُؤُ وَالْمَرْجَانُۚ

yakhruju minhumal-lu'lu'u wal-marjān(u).

Кем өйрәткән Ҡөрьәнде.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنٰتِ وَاَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتٰبَ وَالْمِيْزَانَ لِيَقُوْمَ النَّاسُ بِالْقِسْطِۚ وَاَنْزَلْنَا الْحَدِيْدَ فِيْهِ بَأْسٌ شَدِيْدٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗ وَرُسُلَهٗ بِالْغَيْبِۗ اِنَّ اللّٰهَ قَوِيٌّ عَزِيْزٌ ࣖ

laqad arsalnā rusulanā bil-bayyināti wa anzalnā ma‘ahumul-kitāba wal-mīzāna liyaqūman-nāsu bil-qisṭ(i), wa anzalnal-ḥadīda fīhi ba'sun syadīduw wa manāfi‘u lin-nāsi wa liya‘lamallāhu may yanṣuruhū wa rusulahū bil-gaib(i), innallāha qawiyyun ‘azīz(un).

Ысынлап та, Беҙ рәсүлдәребеҙҙе асыҡ дәлилдәр менән ебәрҙек һәм улар менән бергә китапты һәм (ғәҙеллектең мизаны) иңдерҙек, кешеләр ғәҙеллек ҡылыр өсөн. Беҙ тимерҙе яралттыҡ, ул көскә, бөйөклөккә һәм кешеләр өсөн күп файҙаға эйә, һәм Аллаһ күрмәһә лә, кемдең Үҙенә (диненә) һәм Үҙенең пәйғәмбәрҙәренә ярҙам итеүен белһен өсөн. Ысынлап та, Аллаһ ҡөҙрәтле, ҡөҙрәтле.

۞ وَيَطُوْفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُوْنَۚ اِذَا رَاَيْتَهُمْ حَسِبْتَهُمْ لُؤْلُؤًا مَّنْثُوْرًا

wa yaṭūfu ‘alaihim wildānum mukhalladūn(a), iżā ra'aitahum ḥasibtahum lu'lu'am manṡūrā(n).

Ә уларҙы әле йәштәр уратып алған. Уларҙы күрһәң, һибелгән мәрйендәр тип уйларһың .

عٰلِيَهُمْ ثِيَابُ سُنْدُسٍ خُضْرٌ وَّاِسْتَبْرَقٌۖ وَّحُلُّوْٓا اَسَاوِرَ مِنْ فِضَّةٍۚ وَسَقٰىهُمْ رَبُّهُمْ شَرَابًا طَهُوْرًا

‘Āliyahum ṡiyābu sundusin khuḍruw wa istabraq(un), wa ḥullū asāwira min fiḍḍah(tin), wa saqāhum rabbuhum syarāban ṭahūrā(n).

Улар нәфис йәшел ебәк һәм ҡуйы ебәк кейгән һәм көмөштән эшләнгән беләҙектәр таҡҡан, һәм Хоҙай уларға таҙа (һәм изге) эсемлек биргән.