وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Пророктара кинилэргэ эппит: "Дьиҥэр, Аллах Талуту эһиги ыраахтааҕыгытынан анаабыта." Кинилэр хоруйдаабыттар: «Биһиги кинитээҕэр ордук ыраахтааҕылыыр бырааптаах этибит, киниэхэ элбэх баай-дуол бэриллибэтэх буоллаҕына, Талут биһигини хайдах ыраахтааҕылыыр буолбутай?» (Пророк) хоруйдаабыт: "Аллах кинини (хаан буоларга) эйиэхэ талбыта уонна эйиэхэ үрдүк билиини уонна эт-хаан кыаҕын биэрбитэ." Аллах Бэйэтин саарыстыбатын кимиэхэ баҕарар биэрэр, уонна Аллах Барытын ылар, Барытын билэр.
شَهِدَ اللّٰهُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَاُولُوا الْعِلْمِ قَاۤىِٕمًاۢ بِالْقِسْطِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
syahidallāhu annahū lā ilāha illā huw(a), wal-malā'ikatu wa ulul-‘ilmi qā'imam bil-qisṭ(i), lā ilāha illā huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).
Аллах Киниттэн ураты таҥара суох диэн биллэрэр; (ол курдук) кырдьыгы өйүүр аанньаллар уонна билиилээх дьон, Киниттэн ураты таҥара суох, Барытын Күүстээх, Барытын өйдөөх.
وَاِذَا جَاۤءَهُمْ اَمْرٌ مِّنَ الْاَمْنِ اَوِ الْخَوْفِ اَذَاعُوْا بِهٖ ۗ وَلَوْ رَدُّوْهُ اِلَى الرَّسُوْلِ وَاِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِيْنَ يَسْتَنْۢبِطُوْنَهٗ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطٰنَ اِلَّا قَلِيْلًا
wa iżā jā'ahum amrum minal-amni awil-khaufi ażā‘ū bih(ī), wa lau ruddūhu ilar-rasūli wa ilā ulil-amri minhum la‘alimahul-lażīna yastambiṭūnahū minhum, wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lattaba‘tumusy-syaiṭāna illā qalīlā(n).
Уонна кинилэргэ куттал суох буолуутун эбэтэр куттал туһунан сонун тиийдэҕинэ, ону (сразу) биэрэллэр. (Дьиҥэр) кинилэр ортолоругар баар Расулга уонна Улил Амрига туттарбыт буоллахтарына, кырдьыгы билиэн баҕалаах дьон кинилэртэн (Расул уонна Улил Амри) (официальнайдык) билэллэрэ чуолкай. Аллах эһиэхэ үтүө санаата уонна аһыныгас санаата суоҕа буоллар, эһиги сатананы батыһыа этигит, аҕыйах киһиттэн ураты (эһигиттэн).
لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ
lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).
То5о духовенстволара, аҕабыыттара сымыйа тылы саҥаралларыттан, харам аһы сииллэриттэн бопсубаттарый? Кинилэр оҥорбуттара олох, олох куһаҕан.
وَكَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ وَلِيَقُوْلُوْا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهٗ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
wa każālika nuṣarriful-āyāti wa liyaqūlū darasta wa linubayyinahū liqaumiy ya‘lamūn(a).
Ол курдук, мушриктар "Эһиги бу аяттары (Кинигэ дьонуттан) билбиккит" дииллэрин туһугар, уонна билэр дьоҥҥо Кораны быһаарар туһугар, Аяттарбытын хаста да быһаарбыппыт.
وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ
wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).
Уонна (өйдүүргүт) кинилэр ортолоругар биир норуот: "Тоҕо эһиги Аллахтан алдьаныахтаах эбэтэр накаастанар норуокка олус кытаанах накаастабылынан сүбэлиигит?" Кинилэр хоруйдаатылар: "Эһиги Айыы Тойоҥҥут иннигэр эппиэтинэстэн босхоломмут сылтах баар буоларын туһугар, уонна кинилэр таҥараһыт буолалларын туһугар."
قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ
qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).
(Мухаммед) эт: "Итэҕэй (Коран) эбэтэр итэҕэйиэххин наадата суох (Аллахка эмиэ оннук). Дьиҥэр, урукку билии бэриллибит дьон, (Коран) ааҕыллыбытыгар, сирэйдэрин түһэрэллэр, сүгүрүйэллэр", - диэ.
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).
Эн (Мухаммед) иннигэр (апостоллары) ыыппатахпыт, сорох дьону, кинилэргэ арыйыылары биэрбиппит, онон билбэт буоллаххына, билиилээх киһиттэн ыйыт.
وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
уонна билии бэриллибит дьон (Коран) Айыы Тойоҥҥуттан кырдьыктааҕын итэҕэйэллэригэр, оччоҕо итэҕэйэллэр уонна сүрэхтэрэ онно бас бэринэллэр. Дьиҥэр, көнө суолга итэҕэйээччилэргэ Аллах сирдьит буолар.
قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ
qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).
Кинигэттэн билиилээх киһи: «Эн хараххын умна илигинэ, бүрүстүөлү эйиэхэ аҕалыам», — диэбитэ. Онон кини (Сулайман) иннигэр турар бүрүстүөлү көрөн баран, эппитэ: "Бу миигин бэрэбиэркэлиир Айыы Тойонум үтүөтүн иһигэр баар, мин махтанабын дуу, суох дуу (Кини алгыһын) ылыммакка. Ким махтанар, оччоҕо чахчы бэйэтин (үтүөтүгэр) махтанар, уонна ким итэҕэйбэт, оччоҕо чахчы мин Айыы Тойонум Саамай Баай, Үрдүк Айыы Тойон буолар."
فَتِلْكَ بُيُوْتُهُمْ خَاوِيَةً ۢبِمَا ظَلَمُوْاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fatilka buyūtuhum khāwiyatam bimā ẓalamū, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘lamūn(a).
Онон бу кинилэр куһаҕан быһыыларыттан сууллубут дьиэлэрэ эбит. Дьиҥэр, онно билэр дьоҥҥо бэлиэ баар.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Кини (Моисей) өйүн-санаатын ситэн-хотон, ситэн-хотон кэбиспитин кэннэ, Киниэхэ муударай өйү-санааны (пророчествоны) уонна билиини бэлэхтээтибит. Онон үтүөнү оҥорор дьону наҕараадалыыбыт.
وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّمَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ۚوَلَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الصّٰبِرُوْنَ
wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wailakum ṡawābullāhi khairul liman āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), wa lā yulaqqāhā illaṣ-ṣābirūn(a).
Оттон билии бэлэхтээх дьон этэллэр: "Эһигини эрэй! Билэҕит, итэҕэйээччилэргэ уонна үтүөнү оҥорор дьоҥҥо Аллах наҕараадата ордук, уонна ону (улахан наҕарааданы) тулуурдаах дьон эрэ ылаллар".
مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).
Аллахтан ураты көмүскээччилэри ылар дьон туһунан домох дьиэ оҥорор үөн курдук. Дьиҥэр, саамай мөлтөх дьиэ диэн пауктар дьиэлэрэ, билэллэрэ буоллар.
وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ
wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).
Бу домохтору биһиги киһи аймахха анаан оҥорбуппут; ону билиилээхтэртэн ураты ким да өйдүө суоҕа.
بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ
bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).
Дьиҥэр, (Коран) диэн билиилээх дьон түөһүгэр чуолкайдык көстөр аяттар. Куһаҕан оҥорооччулар эрэ Биһиги хоһооннорбутун мэлдьэһэллэр.
وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ
wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).
Уонна бу дойду оло5о кулуу-оонньуу эрэ. Уонна чахчы анараа дойду дойдута диэн дьиннээх олох, билэллэрэ буоллар.
وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَاۤبِّ وَالْاَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ كَذٰلِكَۗ اِنَّمَا يَخْشَى اللّٰهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمٰۤؤُاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ غَفُوْرٌ
wa minan-nāsi wad-dawābbi wal-an‘āmi mukhtalifun alwānuhū każālik(a), innamā yakhsyallāha min ‘ibādihil-ulamā'(u), innallāha ‘azīzun gafūr(un).
А так (эмиэ) дьон ортотугар, тыыннаах хамсыыр харамайдар уонна сүөһүлэр ортолоругар араас өҥнөр (уонна көрүҥнэрэ) бааллар. Аллахтан куттанар үлэһиттэрин ортолоругар, уламалар эрэ. Дьиҥэр, Аллах күүстээх, бырастыы гыннарар.
اَمَّنْ هُوَ قَانِتٌ اٰنَاۤءَ الَّيْلِ سَاجِدًا وَّقَاۤىِٕمًا يَّحْذَرُ الْاٰخِرَةَ وَيَرْجُوْا رَحْمَةَ رَبِّهٖۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذِيْنَ يَعْلَمُوْنَ وَالَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ ۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ
amman huwa qānitun ānā'al-laili sājidaw wa qā'imay yaḥżarul-ākhirata wa yarjū raḥmata rabbih(ī), qul hal yastawil-lażīna ya‘lamūna wal-lażīna lā ya‘lamūn(a), innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).
(Эн ордук дьоллоох мушриккын дуу) эбэтэр анараа дойдуга (накаастабылтан) куттанан, Айыы Тойонун аһыныгас санаатыгар эрэнэн, түүн сүгүрүйэн, туран сүгүрүйэр киһигин дуу? Этиҥ: "Билэр дьон уонна билбэттэр биирдэр дуо?" Дьиҥинэн, уруогу өйдөөх-санаалаах эрэ дьон ылынар кыахтаахтар.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قِيْلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوْا فِى الْمَجٰلِسِ فَافْسَحُوْا يَفْسَحِ اللّٰهُ لَكُمْۚ وَاِذَا قِيْلَ انْشُزُوْا فَانْشُزُوْا يَرْفَعِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۙ وَالَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ دَرَجٰتٍۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qīla lakum tafassaḥū fil-majālisi fafsaḥū yafsaḥillāhu lakum, wa iżā qīlansyuzū fansyuzū yarfa‘illāhul-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna ūtul-‘ilma darajāt(in), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Итэҕэйээччилэр! Эһиэхэ "Мунньахтарга миэстэ биэриҥ" диэбит буоллахтарына, миэстэ оҥоруҥ, Аллах эһиэхэ миэстэ биэриэҕэ. Онтон "Туруҥ" диэн этиллибитин кэннэ, туруҥ, дьиҥэр, Аллах эһиги ортоҕутугар итэҕэйээччилэри уонна билии бэриллибиттэрин аҕыйах таһымҥа үрдэтиэҕэ. Уонна Аллах эн тугу гынаргын билэр.