ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ
Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).
Kitaabni kun (Qur’aanni) shakkii hin qabu; warra Waaqayyoon sodaataniif qajeelfama
وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).
Gabricha Keenya (Muhammad)tti buusne (Qur’aana) yoo shakkite immoo, suura akka isaa tolfadhuu Rabbiin alatti gargaartuu kee affeeri, yoo dhugaa dubbatte.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Kitaaba (Al-Qur’aana) siif (Muhammad) kan buuse Isa. Isaan keessaa aayatawwan guutuu ta’an, kanneen qabxiilee ijoo Kitaaba (Al-Qur’aana) ta’anii fi kanneen biroo mutasyabihat ta’an ni jiru. Warra qalbii isaanii keessatti karaa irraa maquuf kan yaalan yoo ta’e, Rabbiin malee namni tawilii isaanii beeku hin jiru ta’us, maqaa balleessii barbaaduu fi tawil isaanii barbaaduuf mutashabihat hordofu. Warri beekumsa gadi fagoo qaban immoo "Nuti itti amanna (Qur'aana), wanti hundi Gooftaa keenya irraati" jedhu. Namoota hubatan malee namni barumsa argachuu hin danda'u.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُدْعَوْنَ اِلٰى كِتٰبِ اللّٰهِ لِيَحْكُمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ يَتَوَلّٰى فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ وَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yud‘auna ilā kitābillāhi liyaḥkuma bainahum ṡumma yatawallā farīqum minhum wa hum mu‘riḍūn(a).
Warra Kitaaba (Toora) irraa qooda kennameef hin ilaalle? Isaan jidduutti murteessuuf gara Kitaaba Rabbiitti waamaman. Ergasii paartiin isaan keessaa tokko (dhugaa) didee garagale.
اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُنْ مِّنَ الْمُمْتَرِيْنَ
al-ḥaqqu mir rabbika falā takum minal-mumtarīn(a).
Dhugaan Gooftaa kee biraa waan ta'eef shakkii keessa hin ta'inaa.
اِنَّ هٰذَا لَهُوَ الْقَصَصُ الْحَقُّ ۚ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّا اللّٰهُ ۗوَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
inna hāżā lahuwal-qaṣaṣul-ḥaqq(u), wa mā min ilāhin illallāh(u), wa innallāha lahuwal-‘azīzul-ḥakīm(u).
Dhuguma, kun seenaa dhugaadha. Rabbiin malee gabbaramaan biraa hin jiru, dhugumatti, Rabbiin hunda danda’aa, beekaadha.
تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعٰلَمِيْنَ
tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ālamīn(a).
Kunneen keeyyata Rabbii sirritti siif dubbifne, Rabbiin addunyaa hunda keessatti (nama kamiinuu) balleessuu hin fedhu.
اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ ۗ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوْا فِيْهِ اخْتِلَافًا كَثِيْرًا
afalā yatadabbarūnal-qur'ān(a), wa lau kāna min ‘indi gairillāhi lawajadū fīhikhtilāfan kaṡīrā(n).
Kanaaf Qur'aana hin dinqisiifatan (hin qo'atan)? Osoo (Qur’aanni) Rabbiin biraa hin ta’in, wanta wal faallessu hedduu keessaa argachuun isaanii hin oolu.
وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ
wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).
Yihudoonnis, “Harki Waaqayyoo hidhamee jira” jedhan. Dhugaa dubbachuuf harki Rabbii lamaan banaa ta’ee osoo jiruu, kan hidhamee harka isaanii waan ta’eef waan dubbataniin kan abaaramu isaanuma; Akka fedhetti rizqii kenna. Akkasumas (Qur’aanni) Gooftaa kee irraa sitti bu’e, irra caalaan isaanii ajajamuu diduu fi kufrii isaanii akka dabalu beekamaadha. Hanga Guyyaa Qiyaamaa jidduu isaaniitti diinummaa fi jibba uumne. Yeroo ibidda waraanaa qabsiisan hunda Rabbiin dhaamsa ture. Dachii irrattis badiisa (fiduuf) yaalu. Rabbiin immoo warra miidhaa hojjatan hin jaalatu.
وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖٓ اِذْ قَالُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى بَشَرٍ مِّنْ شَيْءٍۗ قُلْ مَنْ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ الَّذِيْ جَاۤءَ بِهٖ مُوْسٰى نُوْرًا وَّهُدًى لِّلنَّاسِ تَجْعَلُوْنَهٗ قَرَاطِيْسَ تُبْدُوْنَهَا وَتُخْفُوْنَ كَثِيْرًاۚ وَعُلِّمْتُمْ مَّا لَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنْتُمْ وَلَآ اٰبَاۤؤُكُمْ ۗقُلِ اللّٰهُ ۙثُمَّ ذَرْهُمْ فِيْ خَوْضِهِمْ يَلْعَبُوْنَ
wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrihī iż qālū mā anzalallāhu ‘alā basyarim min syai'(in), qul man anzalal-kitābal-lażī jā'a bihī mūsā nūraw wa hudal lin-nāsi taj‘alūnahū qarāṭīsa tubdūnahā wa tukhfūna kaṡīrā(n), wa ‘ullimtum mā lam ta‘lamū antum wa lā ābā'ukum, qulillāh(u), ṡumma żarhum fī khauḍihim yal‘abūn(a).
"Rabbiin namaaf homaa hin buusne" yeroo jedhan akka ta'uu qabutti Rabbiin ulfina hin godhan. Jedhi (Muhammad), "Kitaaba (Toora) Museen ifaa fi qajeelfama dhala namaatiif fide kan buuse, Kitaabicha waraqaa faffaca'e goote, (kutaalee isaa) agarsiiftee, baay'ee dhoksitee, waan hin beekamne sitti barsiifamees, isinis ta'e abbootii keetiinis ta'e." "Rabbiidha (kan gadi buuse)" jedhi, ergasii (sana booda) dogoggora isaanii keessatti haa taphatan.
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَهُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ يُحٰفِظُوْنَ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakum muṣaddiqul-lażī baina yadaihi wa litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā, wal-lażīna yu'minūna bil-ākhirati yu'minūna bihī wa hum ‘alā ṣalātihim yuḥāfiẓūn(a).
Kitaabni kun (Al-Qur’aan), Kitaabni eebba guddaadhaan buusne, kitaabota kanaan dura (bu’aman) fi akka isin (jiraattota) Ummul Quraa (Makkaa) fi namoota naannoo ishee jiraniif akeekkachiisa kennitan mirkaneessa. Namoonni jireenya boodaatti amanan dhugumatti itti amanu (Qur’aana), yeroo hundumaas salaata isaanii eegu.
اِتَّبِعْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ وَاَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِيْنَ
ittabi‘ mā ūḥiya ilaika mir rabbik(a), lā ilāha illā huw(a), wa a‘riḍ ‘anil-musyrikīn(a).
Waan Rabbiin kee sitti (Muhammad) buuse hordofi; Isa malee waaqni biraa hin jiru; mushrikoota irraas deebi’aa.
اَفَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْتَغِيْ حَكَمًا وَّهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ اِلَيْكُمُ الْكِتٰبَ مُفَصَّلًا ۗوَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْلَمُوْنَ اَنَّهٗ مُنَزَّلٌ مِّنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ
afagairallāhi abtagī ḥakamaw wa huwal-lażī anzala ilaikumul-kitāba mufaṣṣalā(n), wal-lażīna ātaināhumul-kitāba ya‘lamūna annahū munazzalum mir rabbika bil-ḥaqqi falā takunanna minal-mumtarīn(a).
Kitaaba (Qur’aana) bal’inaan siif buuse osoo ta’ee, Rabbiin ala abbaa murtii barbaaduu qabaa? Warri Kitaabni nuti kennineef dhugaadhaan Gooftaa kee irraa bu’uu isaa ni beeku. Kanaaf warra shakkii keessa hin ta'inaa.
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).
Kitaaba (Al-Qur’aana) kan nuti barakaa guutee buusne kana. Isa duukaa bu'aa, araara akka argattanis Waaqayyoon sodadhaa;
اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ
au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).
yookaan immoo "Utuu Kitaabni nuuf bu'e silaa isaan caalaa qajeelfamna turre" jettu (hin) jette. Dhugumatti ibsi ifa ta’e, qajeelfamni fi rahmanni Gooftaa kee biraa sitti dhufeera. Nama keeyyattoota Rabbii ganee irraa garagale caalaa eenyutu jallaa caala? Gara fuulduraattis warra keeyyata Keenya irraa garagalan adabbii cimaadhaan ni badhaasina, sababni isaas yeroo hunda ofirraa deebi’u.
اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ
inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).
Dhugumatti tiksaan kiyya Rabbii Kitaaba (Al-Qur’aana) buusedha. Warra Waaqayyoon sodaatan ni eega
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
Akkasumas keeyyattoonni Keenya ifatti yeroo isaanitti qara'aman, warri Nu qunnamu hin eegne, "Kitaaba Qur'aana kanaan ala ta'e fidaa ykn bakka bu'aa" jedhan. Jedhi (Muhammad), "Fedhii kootiin jijjiiruun naaf hin malu. Ani waan natti bu'e qofa hordofa. Dhugumatti adabbii guyyaa guddaa (Qiyaamaa) yoo Rabbii kiyyaaf ajajamuu dide nan sodaadha."
وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ
wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).
Qur’aanni kun immoo Rabbiin malee kan biraan tolfamuun hin danda’amu; garuu (Qur’aanni) (kitaaboota) duraan mirkaneessee seera inni hundeesse, shakkiin isaan keessa hin jiru, (bu’e) Gooftaa adunyaa hundaa irraa ni ibsa
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ
naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).
Qur'aana kana siif buusuudhaan seenaa hundarra gaarii sitti himne, dhugumatti ati warra hin beekne keessaa tokko sana dura turte.
الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ
alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).
Aliif Lam Mim Ra. Isaan kun keeyyata Kitaaba (Al-Qur'aana) ti. Akkasumas (kitaabni) Rabbii kee irraa gara siif (Muhammad) bu’e dhugaadha; garuu namoonni baay’een (isatti) hin amanan.
اِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
innā naḥnu nazzalnaż-żikra wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).
Dhugumatti Qur’aana kan buuse Nuti, dhugumatti Nuti (akkasumas) tikfna.
قُلْ لَّىِٕنِ اجْتَمَعَتِ الْاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لَا يَأْتُوْنَ بِمِثْلِهٖ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيْرًا
qul la'inijtama‘atil-insu wal-jinnu ‘alā ay ya'tū bimiṡli hāżal-qur'āni lā ya'tūna bimiṡlihī wa lau kāna ba‘ḍuhum liba‘ḍin ẓahīrā(n).
Akkana jedhi, "Dhugumatti, ilmaan namaa fi jinni osoo walitti dhufanii waan Qur'aana kana fakkaatu (kan) tolchanii, osoo wal gargaaranillee waan akkanaa tolchuu hin danda'an turan."
وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ
wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).
Akkasumas (Qur'aana) haqaan buusne (Qur'aanni) immoo haqa waliin (fiduudhaan) bu'e. Akkasumas si (Muhammad) erginee, akka nama oduu gammachiisaa fi akeekkachiisaa qofaatti.
قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ
qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).
Jedhi (Muhammad), "Itti (Qur'aanni) amani ykn amanuun si hin barbaachisu (Rabbiifis kanuma). Dhugumatti warri beekkumsi duraan kennameef, yommuu (Qur'aanni) isaaniif qara'amu, fuula isaanii gadi buusu, sujuuda godhu."
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ
al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).
Galanni Rabbiin Kitaaba (Al-Qur’aana) gabroota Isaatiif buusee hin jal’isne;
تَنْزِيْلًا مِّمَّنْ خَلَقَ الْاَرْضَ وَالسَّمٰوٰتِ الْعُلٰى ۗ
tanzīlam mimman khalaqal-arḍa was-samāwātil-‘ulā.
kan dachii fi samii olka’aa uume (Rabbii) irraa bu’e, .
الَّذِيْنَ هُمْ فِيْ صَلَاتِهِمْ خٰشِعُوْنَ
allażīna hum fī ṣalātihim khāsyi‘ūn(a).
(jechuunis) nama kadhannaa isaa keessatti of kenne, .
قُلْ اَنْزَلَهُ الَّذِيْ يَعْلَمُ السِّرَّ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا
qul anzalahul-lażī ya‘lamus-sirra fis-samāwāti wal-arḍ(i), innahū kāna gafūrar raḥīmā(n).
Jedhi (Muhammad), "(Qur'aanni) kan buuse (Rabbiin) kan iccitii samii fi dachii beekudha. Dhugumatti Inni hundarra araaramaa, rahmata godhaadha."
وَاِنَّهٗ لَتَنْزِيْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
wa innahū latanzīlu rabbil-‘ālamīn(a).
Dhugumatti, kuni (Al-Qur’aanni) dhugumatti Gooftaa adunyaa hundaan buuse, .
نَزَلَ بِهِ الرُّوْحُ الْاَمِيْنُ ۙ
nazala bihir rūḥul-amīn(u).
Kan ar-Ruh al-Amin (Jibril) tiin gadi buuse, .
عَلٰى قَلْبِكَ لِتَكُوْنَ مِنَ الْمُنْذِرِيْنَ ۙ
‘alā qalbika litakūna minal-munżirīn(a).
garaa kee (Muhammad) keessa akka galchitu warra akeekkachiisan keessaa akka taatu, .
وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيٰطِيْنُ
wa mā tanazzalat bihisy-syayāṭīn(u).
Akkasumas (Qur'aanni) sheyxaanni hin buusne.
وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهُمْ وَمَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ۗ
wa mā yambagī lahum wa mā yastaṭī‘ūn(a).
Isaanis (Qur’aana) hin mijatu, isaanis hin danda’an.
وَاِنَّكَ لَتُلَقَّى الْقُرْاٰنَ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ عَلِيْمٍ
wa innaka latulaqqal-qur'āna mil ladun ḥakīmin ‘alīm(in).
Dhugumatti siif (Muhammad) dhuguma Qur’aanni (Rabbiin) Beekaa, Hundumaa Beekaa irraa kennameef.
نَتْلُوْا عَلَيْكَ مِنْ نَّبَاِ مُوْسٰى وَفِرْعَوْنَ بِالْحَقِّ لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
natlū ‘alaika min naba'i mūsā wa fir‘auna bil-ḥaqqi liqaumiy yu'minūn(a).
Ummata amaneef seenaa Musee fi Fara'oon dhugaan muraasni isiniif dubbifna.
وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِيِّ اِذْ قَضَيْنَآ اِلٰى مُوْسَى الْاَمْرَ وَمَا كُنْتَ مِنَ الشّٰهِدِيْنَ ۙ
wa mā kunta bijānibil-garbiyyi iż qaḍainā ilā mūsal-amra wa mā kunta minasy-syāhidīn(a).
Atis (Muhammad) yeroo nuti ajaja Muusaatti dabarsinu dhiha (gammoojjii qulqulluu Tuwaa) keessa hin turre, namoota (akkasumas) namoota ragaa bahan (taatee sana) keessaa hin turre.
وَلٰكِنَّآ اَنْشَأْنَا قُرُوْنًا فَتَطَاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۚ وَمَا كُنْتَ ثَاوِيًا فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ تَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۙ وَلٰكِنَّا كُنَّا مُرْسِلِيْنَ
wa lākinnā ansya'nā qurūnan fataṭāwala ‘alaihimul-‘umur(u), wa mā kunta ṡāwiyan fī ahli madyana tatlū ‘alaihim āyātinā, wa lākinnā kunnā mursilīn(a).
Garuu namoota tokko tokko uumneerra, yeroo dheeraanis isaan irra darbee, ati (Muhammad) namoota madyan waliin aayata Keenya isaaniif qara’aa hin turre, ergamtoota erginee malee.
وَاِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِهٖٓ اِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّنَآ اِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلِهٖ مُسْلِمِيْنَ
wa iżā yutlā ‘alaihim qālū āmannā bihī innahul-ḥaqqu mir rabbinā innā kunnā min qablihī muslimīn(a).
Akkasumas (Qur’aanni) yeroo isaanitti dubbifamu, "Nuti itti amanna, dhugumatti (Qur'aanni) dhugaan Gooftaa keenya irraa dhufedha. Dhugumatti, osoo nuti Muslima hin ta'iin dura" jedhan.
اِنَّ الَّذِيْ فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ لَرَاۤدُّكَ اِلٰى مَعَادٍ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ مَنْ جَاۤءَ بِالْهُدٰى وَمَنْ هُوَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
innal-lażī faraḍa ‘alaikal-qur'āna larādduka ilā ma‘ād(in), qur rabbī a‘lamu man jā'a bil-hudā wa man huwa fī ḍalālim mubīn(in).
Dhugumatti (Rabbiin) kan si (Muhammad) seera Qur’aanaa (hojiirra oolchitu) si gaafatu, dhuguma bakka deebi’uu keetti si deebisa. Jedhi (Muhammad), “Rabbiin kiyya warra qajeelfama fidan fi warra dogoggora ifa ta’e keessa jiran ni beeka.”
وَمَا كُنْتَ تَرْجُوْٓا اَنْ يُّلْقٰٓى اِلَيْكَ الْكِتٰبُ اِلَّا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ ظَهِيْرًا لِّلْكٰفِرِيْنَ ۖ
wa mā kunta tarjū ay yulqā ilaikal-kitābu illā raḥmatam mir rabbika falā takūnanna ẓahīral lil-kāfirīn(a).
Akkasumas ati (Muhammad) kitaabni (Al-Qur’aanni) sitti bu’a jettee abdattee hin beektu, garuu akka rahmata gooftaa kee irraa (bu’e) waan ta’eef, gonkumaa kaafirootaaf gargaartuu ta’uu hin qabdu, .
وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِيَمِيْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ
wa mā kunta tatlū min qablihī min kitābiw wa lā takhuṭṭuhū biyamīnika iżal lartābal-mubṭilūn(a).
Ati (Muhammad) immoo kanaan dura (Qur’aana) kitaaba dubbistee hin beektu, harka mirgaatiin kitaaba hin barreessitu (gonkumaa); Osoo (dubbiftee barreessitee) namoonni ni shakku turan.
اَوَلَمْ يَكْفِهِمْ اَنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ يُتْلٰى عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَّذِكْرٰى لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
awalam yakfihim annā anzalnā ‘alaikal-kitāba yutlā ‘alaihim, inna fī żālika laraḥmataw wa żikrā liqaumiy yu'minūn(a).
Kitaaba (Qur’aana) isaan irratti qara’ame isinitti buusuun keenya isaan gahaa mitii? Dhugumatti (Qur’aana) keessatti warra amananiif eebbaa fi barumsi guddaan ni jira.
تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ
tanzīlul-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).
Qur'aanni, Gooftaa adunyaa irraa bu'uu isaa shakkiin hin jiru.
وَالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِۗ اِنَّ اللّٰهَ بِعِبَادِهٖ لَخَبِيْرٌۢ بَصِيْرٌ
wal-lażī auḥainā ilaika minal-kitābi huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā baina yadaih(i), innallāha bi‘ibādihī lakhabīrum baṣīr(un).
Wanti nuti isinitti (Muhammad) buusne, jechuunis Kitaabni (Al Qur’aana) isa dhugaa ta’ee, kitaabota kanaan duraa kan mirkaneessudha. Dhugumatti, Rabbiin dhugumatti waan hunda beeku, (haala) gabroota Isaa kan argudha.
تَنْزِيْلَ الْعَزِيْزِ الرَّحِيْمِۙ
tanzīlal-‘azīzir-raḥīm(i).
(akka wahhiitti) (Rabbiin) Rabbii olta’aa, rahmata godhaa irraa buuse, .
بَلْ جَاۤءَ بِالْحَقِّ وَصَدَّقَ الْمُرْسَلِيْنَ
bal jā'a bil-ḥaqqi wa ṣaddaqal-mursalīn(a).
Inni (Muhammad) haqa qabatee dhufee ergamoota (duraan) qajeelchees.
اَؤُنْزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ مِنْۢ بَيْنِنَا ۗبَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ ذِكْرِيْۚ بَلْ لَّمَّا يَذُوْقُوْا عَذَابِ ۗ
a'unzila ‘alaihiż-żikru mim baininā, bal hum fī syakkim min żikrī, bal lammā yażūqū ‘ażāb(i).
maaliif Qur’aanni nu keessaa itti bu’e?” Dhugaa dubbachuuf Qur'aana Kiyya ni shakku, garuu adabbiin (Ki) itti hin dhagahamne.
وَلَتَعْلَمُنَّ نَبَاَهٗ بَعْدَ حِيْنٍ ࣖ
wa lata‘lamunna naba'ahū ba‘da ḥīn(in).
Dhugumatti immoo (dhugaa) oduu ishee (Qur’aana) yeroo tokko booda ni beektu.”
تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ
tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-ḥakīm(i).
Kitaabni (Al-Qur’aan) kun kan buuse Rabbiin kabajamaa, ogeessa ta’e.
اَللّٰهُ نَزَّلَ اَحْسَنَ الْحَدِيْثِ كِتٰبًا مُّتَشَابِهًا مَّثَانِيَۙ تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُوْدُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ۚ ثُمَّ تَلِيْنُ جُلُوْدُهُمْ وَقُلُوْبُهُمْ اِلٰى ذِكْرِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُدَى اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ
allāhu nazzala aḥsanal-ḥadīṡi kitābam mutasyābiham maṡāniy(a), taqsya‘irru minhu julūdul-lażīna yakhsyauna rabbahum, ṡumma talīnu julūduhum wa qulūbuhum ilā żikrillāh(i), żālika hudallāhi yahdī bihī may yasyā'(u), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).
Rabbiin jechoota gaarii (jechuunis) Qur’aana tokko (aayatoota ishee) irra deddeebi’ee buuse, sababa isaatiin gogaan warra Gooftaa isaanii sodaatan raafamee, sana booda gogaan fi qalbiin isaanii yeroo Rabbiin yaadatan tasgabbaa’a. Sunis qajeelfama Rabbiiti, Kitaaba sanaan nama fedhe qajeelcha. Nama Rabbiin jallisuuf hayyame immoo namni isa qajeelchuu hin danda’u.