وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ
wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).
Уонна (өйдөөҥ) Израиль оҕолоруттан "Аллахтан ураты сүгүрүйүмэҥ, төрөппүттэргитигэр, аймахтарыгар, тулаайах оҕолорго уонна дьадаҥыларга үтүө буолуҥ. Дьоҥҥо үтүө тыллары этиҥ, алгыс оҥоруҥ уонна закат төлөөҥ" диэн андаҕары ылбыппытыгар. Ол гынан баран, кыра чааһыттан ураты, тэйэн хаалбыккыт (билигин да) атын санаалаах этигит.
بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ
balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).
Суох! Ким бэйэтин толору Аллахка туттарар, уонна үтүөнү оҥорор, ол наҕараадатын Айыы Тойонугар ылыаҕа уонна кинилэртэн куттаммат уонна кинилэр хомойботтор.
۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ
laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).
Үтүө диэн илин уонна арҕаа диэки сирэйгин эргитии буолбатах, ол оннугар үтүө диэн (үтүө быһыы) Аллахка, Кэнники Күнү, аанньаллары, кинигэлэри уонна пророктары итэҕэйэр дьон уонна таптыыр баайдарын аймахтарыгар, тулаайах оҕолорго, дьадаҥыларга, айаҥҥа сылдьар дьоҥҥо (мусафирга), умнаһыттарга уонна бэйэлэрин кулуттарыгар, алгыстарын толорооччуларыгар, кинилэр алгыстарын толорор дьонугар биэрэллэр эрэннэрэр кэмҥэ эрэннэрэр, уонна дьадаҥыга, эрэйгэ уонна сэрии кэмигэр тулуурдаах дьон. Кинилэр кырдьыктаах дьон, уонна кинилэр таҥаралаахтар.
وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ
wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Уонна (баайгытын) Аллах суолугар ороскуоттааҥ, уонна бэйэҕит илиигитинэн (бэйэҕитин) алдьатыыга быраҕымаҥ, уонна үтүөнү оҥоруҥ. Дьиҥэр, Аллах үтүөнү оҥорор дьону таптыыр.
اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).
Талак (ону ааттыахха сөп) иккитэ оҥоһуллар. (Ол кэннэ кэргэнин кыайар) учугэйдик тутун, эбэтэр учугэйдик ыыт. Иккиэн (кэргэн уонна ойох) Аллах сокуоннарын толорор кыахтара суох буолуо диэн долгуйбатахтарына, кинилэргэ биэрбит тугу эмэ төттөрү ыларгыт халал буолбатах. Эн (опекун) иккиэн Аллах сокуоннарын толорор кыахтара суох диэн долгуйар буоллаххына, оччоҕо кинилэр иккиэн бэйэлэрин төлүүргэ (кэргэн) биэриэхтээх төлөбүрүгэр буруйа суохтар. Ол Аллах сокуона, онон ону кэһимэҥ. Ким Аллах сокуоннарын кэһэр, ол буруйдаахтар.
الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ فِى السَّرَّۤاءِ وَالضَّرَّۤاءِ وَالْكٰظِمِيْنَ الْغَيْظَ وَالْعَافِيْنَ عَنِ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَۚ
al-lażīna yunfiqūna fis-sarrā'i waḍ-ḍarrā'i wal-kāẓimīnal gaiẓa wal-‘āfīna ‘anin-nās(i), wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
(ол аата) көҥүл да, кыараҕас да кэмҥэ амарахтык биэрэр дьон, уонна кыыһырбыттарын туттунар уонна атын дьон (сыыһаларын) бырастыы гынар дьон. Аллах үтүөнү оҥорор дьону таптыыр,
فَاٰتٰىهُمُ اللّٰهُ ثَوَابَ الدُّنْيَا وَحُسْنَ ثَوَابِ الْاٰخِرَةِ ۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
fa ātāhumullāhu ṡawābad-dun-yā wa ḥusna ṡawābil-ākhirah(ti), wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Онон Аллах кинилэргэ бу дойдуга наҕарааданы уонна анараа дойдуга үчүгэй наҕарааданы биэрбитэ. Уонна Аллах үтүөнү оҥорор дьону таптыыр.
اَلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِلّٰهِ وَالرَّسُوْلِ مِنْۢ بَعْدِ مَآ اَصَابَهُمُ الْقَرْحُ ۖ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا اَجْرٌ عَظِيْمٌۚ
al-lażīnastajābū lillāhi war-rasūli mim ba‘di mā aṣābahumul-qarḥ(u), lil-lażīna aḥsanū minhum wattaqau ajrun ‘aẓīm(un).
(ол аата) бааһырбыттарын кэннэ (Ухуд кыргыһыытыгар) Аллах уонна Илдьит ыйыыларын толорбут дьон. Үтүө дьыаланы оҥорооччулар, кинилэр ортолоругар таҥаралаахтар улахан наҕарааданы ылаллар.
وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا
wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).
Үтүө дьыаланы оҥоро сылдьан, ис сүрэҕиттэн Аллахка бас бэринэр, Авраам көнө итэҕэлин тутуһар киһиттэн ордук итэҕэллээх ким баарый? Уонна Аллах Авраамы (Бэйэтин) тапталлаах киһитин быһыытынан талбыта.
وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا
wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).
Онтон дьахтар эрин дьаабы эбэтэр равнодушнай буолуо диэн долгуйар буоллаҕына, иккиэн дьиҥнээх эйэлэһиини оҥоруохтарын сөп, уонна ол эйэлэһии ордук (кинилэргэ) эр киһи айылҕатынан сымнаҕас да буоллар. Онтон эн (кэргэҥҥин кытта сыһыаҥҥын) тупсарар буоллаххына уонна бэйэҕин харыстыыр буоллаххына (нусюзтан уонна равнодушиеттан), кырдьык, Аллах эн тугу гынаргар сэрэхтээх.
فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ
fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).
Онон Аллах кинилэр эппит тылларын иһин наҕараадалаабыта, (ол аата) ырай, анныгар өрүстэр сүүрэллэр, онно кинилэр үйэлэр тухары олоруохтара. Үтүөнү оҥорооччуларга ол наҕараада буолар.
لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Итэҕэйэр уонна тугу аһыырыгар сыһыаннаан үтүөнү оҥорор дьоҥҥо аньыы суох (урукку), кинилэр таҥараһыт уонна итэҕэйэр буоллахтарына, уонна үтүө дьыаланы оҥорор буоллахтарына, оччоҕо кинилэр салгыы таҥараһыт буолан итэҕэйэллэр, оччоҕо кинилэр (билигин да) таҥараһыттаахтар уонна үтүө дьыаланы оҥороллор. Уонна Аллах үтүө дьыаланы оҥорор дьону таптыыр.
وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ
wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).
Уонна сиргэ үчүгэйдик айыллыбытын кэннэ буортуну оҥорума. Киниэхэ кутталлаахтык уонна эрэллээхтик үҥ. Дьиҥэр, үтүөнү оҥорор дьоҥҥо Аллах амарах санаата олус чугас.
وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ
wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).
Уонна (өйдөөн көрүҥ), кинилэргэ (Израиль оҕолоругар) "Бу сиргэ (Байтулмакдис) олоруҥ уонна (кини бородууксуйатыттан) ханна баҕарар сиэҥ" диэн эппиттэригэр. Уонна эт: "Биһигини аньыыларбытыттан быыһаа уонна сүгүрүйэн туран аанынан киир, оччоҕо сыыһаҕын бырастыы гыныахпыт". Кэлин Үтүөнү оҥорор дьоҥҥо (наҕарааданы) элбэтиэхпит.
لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ
laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Мөлтөхтөргө, ыарыһахха уонна ороскуоттуохтарын ылбат дьоҥҥо аньыы (сэриигэ барбатах иһин) суох, өскөтүн кинилэр Аллахка уонна Кини илдьитигэр ис сүрэхтэригэр сыһыаннаһаллар буоллаҕына. Үтүөнү оҥорор дьону буруйдуур туох да төрүөт суох. Уонна Аллах бырастыы гынар, амарах,
وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ
was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).
Мухаджириннартан уонна Ансардартан бастаан (исламҥа киирбит) уонна кинилэри үчүгэйдик батыспыт дьон Аллах кинилэртэн астынара уонна кинилэр Аллахтан астыналлара. Аллах кинилэргэ өрүстэр сүүрэр садтары бэлэмнээбит. Кинилэр онно үйэлэр тухары олоруохтара. Ол улахан кыайыы.
مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Медина дьонугар уонна кинилэр тула олорор бедуин арабтарга Аллах илдьитин кытта сылдьыбат буолуу (сэриигэ барар) сөбө суох уонна кинилэргэ бэйэлэрин (таптыыртан) ордук таптыыр сөбө суох (эмиэ). Тоҕо диэтэххэ, кинилэр Аллах суолугар утахтан, сылайан, аччыктаан кыайбаттар, уонна итэҕэйбэттэр кыыһырбыттарын үөскэтэр сиргэ (эмиэ) үктэммэттэр, уонна өстөөххө алдьархайы аҕалбаттар, өскөтүн (барыта) кинилэргэ үтүө дьыала быһыытынан суруллубат буоллаҕына. Дьиҥэр, Аллах үтүөнү оҥорооччу наҕараадатын мээнэ ыыппат,
۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).
Үтүөнү оҥорор дьоҥҥо бастыҥ наҕараада (халлаан) уонна эбии наҕараада (Аллахы көрөр үөрүү) баар. Уонна сирэйдэрэ хара тоҥунан бүрүллүбэтэх уонна (итиэннэ) сирэйэ-хараҕа суох. Кинилэр халлаан олохтоохторо, онно үйэлэр тухары олоруохтара.
وَاصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
waṣbir fa innallāha lā yaḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Уонна тулуурдаах буолуҥ, тоҕо диэтэххэ, Аллах үтүөнү оҥорооччулар наҕараадаларын мээнэ ыыппат.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Сааһырбытыгар, күүһү-уоҕу, билиини биэрбиппит. Ол курдук Үтүөнү оҥорооччулары наҕараадалыыбыт.
قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).
Кинилэр эппиттэрэ: "О Аль-Азиз! Кини кырдьаҕас аҕалаах, онон биһигиттэн биири ыл, кырдьык, эн үтүөнү оҥорооччулартан биирдэстэрэ буоларгын көрөбүт".
قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ
qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).
Кинилэр: «Эн кырдьык Иосифкын дуо?» Кини (Юсуф) хоруйдаабыт: "Мин Юсуфпун, бу мин быраатым. Дьиҥэр, Аллах биһиэхэ үтүөтүн бэлэхтээбитэ. Дьиҥэр, ким итэҕэллээх уонна тулуурдаах буоллаҕына, кырдьык, Аллах үтүөнү оҥорооччулар наҕараадаларын мээнэ ыыппат."
۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).
Дьиҥэр, Аллах (эйиэхэ) сөптөөх быһыыны оҥорорго уонна үтүө дьайыылары оҥорорго, аймахтаргар көмөнү оҥорорго дьаһайар, уонна Кини куһаҕан дьайыылары, куһаҕаны уонна өстөөҕү (оҥорууну) бобор. Кини эйигин үөрэнэрин туһугар үөрэтэр.
اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّالَّذِيْنَ هُمْ مُّحْسِنُوْنَ ࣖ ۔
innallāha ma‘al-lażīnattaqau wal-lażīna hum muḥsinūn(a).
Дьиҥэр, Аллах таҥараһыттары уонна үтүөнү оҥорооччулары кытта баар.
اِنْ اَحْسَنْتُمْ اَحْسَنْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ ۗوَاِنْ اَسَأْتُمْ فَلَهَاۗ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ لِيَسٗۤـُٔوْا وُجُوْهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوْهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّلِيُتَبِّرُوْا مَا عَلَوْا تَتْبِيْرًا
in aḥsantum aḥsantum li'anfusikum, wa in asa'tum fa lahā, fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati liyasū'ū wujūhakum wa liyadkhulal-masjida kamā dakhalūhu awwala marratiw wa liyutabbirū mā ‘alau tatbīrā(n).
Үтүөнү оҥордоххуна (ол аата) бэйэҕэр үчүгэйи оҥороҕун. Онтон куһаҕаны оҥордоххуна, оччоҕо (куһаҕаны сүтэрии) бэйэҕэр. Иккис накаастабыл (буруйу оҥоруу) кэллэҕинэ, (өстөөхтөрүҥ өрө көтөҕүллүбүт) эн сирэйгин алдьатаары оччоҕо кинилэр мечетькэ (Акса мечеть) киирэллэр, бастакы сырыыга киирбиттэрин курдук уонна тугу барытын хонтуруоллуулларын суох оҥороллор.
لَنْ يَّنَالَ اللّٰهَ لُحُوْمُهَا وَلَا دِمَاۤؤُهَا وَلٰكِنْ يَّنَالُهُ التَّقْوٰى مِنْكُمْۗ كَذٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِيْنَ
lay yanālallāha luḥūmuhā wa lā dimā'uhā wa lākiy yanāluhut-taqwā minkum, każālika sakhkharahā lakum litukabbirullāha ‘alā mā hadākum, wa basysyiril-muḥsinīn(a).
Этэ (сиэртибэлээх сүөһү) уонна кини хаана Аллахка хаһан да тиийиэ суоҕа, ол гынан баран Киниэхэ тиийэр - эн таҥараһыккын. Ол курдук Кини эһиэхэ биэрбит салайыытын иһин Аллахы айхаллыаххытын сөп диэн эһиэхэ бас бэринэр. Уонна үтүөнү оҥорор дьоҥҥо үтүө сонуну тиэрдиҥ.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
Кини (Моисей) өйүн-санаатын ситэн-хотон, ситэн-хотон кэбиспитин кэннэ, Киниэхэ муударай өйү-санааны (пророчествоны) уонна билиини бэлэхтээтибит. Онон үтүөнү оҥорор дьону наҕараадалыыбыт.
وَابْتَغِ فِيْمَآ اٰتٰىكَ اللّٰهُ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيْبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَاَحْسِنْ كَمَآ اَحْسَنَ اللّٰهُ اِلَيْكَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِى الْاَرْضِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ
wabtagi fīmā ātākallāhud-dāral-ākhirata wa lā tansa naṣībaka minad-dun-yā wa aḥsin kama aḥsanallāhu ilaika wa lā tabgil-fasāda fil-arḍ(i), innallāha lā yuḥibbul-mufsidīn(a).
Уонна Аллах эһиэхэ биэрбитинэн анараа дойду сирин көрдөөҥ, ол гынан баран бу дойдуга өлүүгүтүн умнумаҥ уонна Аллах эһиэхэ үтүөнү оҥорбутун курдук үтүөнү оҥоруҥ (атын дьоҥҥо), уонна сиргэ хоромньуну оҥорумаҥ. Дьиҥэр, Аллах алдьатыыны оҥорор дьону сөбүлээбэт.
وَالَّذِيْنَ جَاهَدُوْا فِيْنَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ
wal-lażīna jāhadū fīnā lanahdiyannahum subulanā, wa innallāha lama‘al-muḥsinīn(a).
Биһиги туһугар дьулуһар дьоҥҥо суолбутун көрдөрүөхпүт. Дьиҥэр, Аллах үтүөнү оҥорооччулары кытта баар.
هُدًى وَّرَحْمَةً لِّلْمُحْسِنِيْنَۙ
hudaw wa raḥmatal lil-muḥsinīn(a).
үтүөнү оҥорооччуларга сирдьит уонна амарах санаа буоллун;
۞ وَمَنْ يُّسْلِمْ وَجْهَهٗٓ اِلَى اللّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰىۗ وَاِلَى اللّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُوْرِ
wa may yuslim wajhahū ilallāhi wa huwa muḥsinun faqadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, wa ilallāhi ‘āqibatul-umūr(i).
Ким үтүөнү оҥорор киһи буолан баран, бэйэтин Аллахка бас бэринэр, ол дьиҥэр кини күүстээх дьүһүннээҕи (канат) тутуһар. Аллахка эрэ барыта бүтэр.
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
Дьиҥэр, үтүөнү оҥорооччулары итинник наҕараадалыыбыт.
قَدْ صَدَّقْتَ الرُّءْيَا ۚاِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
qad ṣaddaqtar-ru'yā, innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
кырдьык, эн ол түүлүҥ бырастыы гынныҥ.” Дьиҥэр, үтүөнү оҥорооччулары итинник наҕараадалыыбыт.
كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
każālika najzil-muḥsinīn(a).
Ол курдук Үтүөнү оҥорооччулары наҕараадалыыбыт.
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
Ол курдук Үтүөнү оҥорооччулары наҕараадалыыбыт.
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
Ол курдук Үтүөнү оҥорооччулары наҕараадалыыбыт.
قُلْ يٰعِبَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوْا رَبَّكُمْ ۗلِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗوَاَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةٌ ۗاِنَّمَا يُوَفَّى الصّٰبِرُوْنَ اَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسَابٍ
qul yā ‘ibādil-lażīna āmanuttaqū rabbakum, lil-lażīna aḥsanū fī hāżihid-dun-yā ḥasanah(tun), wa arḍullāhi wāsi‘ah(tun), innamā yuwaffaṣ-ṣābirūna ajrahum bigairi ḥisāb(in).
Этиҥ (Мухаммед): "Оо, мин эрэллээх кулуттарым! Айыы Тойоҥҥуттан куттаныҥ". Бу дойдуга үтүөнү оҥорор дьон үтүөнү ылыахтара. Уонна Аллах сирэ киэҥ. Сабырыйар эрэ дьон наҕараадалара муҥура суох үрдүөҕэ.
لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ ذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَۚ
lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).
Кинилэр Айыы Тойонторуттан тугу баҕаралларын ылаллар. Үтүөнү оҥорор киһи наҕараадата оннук буолар;
وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰٓى اِمَامًا وَّرَحْمَةً ۗوَهٰذَا كِتٰبٌ مُّصَدِّقٌ لِّسَانًا عَرَبِيًّا لِّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ۖوَبُشْرٰى لِلْمُحْسِنِيْنَ
wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), wa hāżā kitābum muṣaddiqul lisānan ‘arabiyyal liyunżiral-lażīna ẓalamū, wa busyrā lil-muḥsinīn(a).
Онтон (Коран) иннинэ Моисей Кинигэтэ салайар уонна амарах санаа быһыытынан баара. Онтон бу (Аль-Коран) диэн араб тылынан куһаҕаны оҥорор дьоҥҥо сэрэтии биэрэр уонна үчүгэйи оҥорор дьоҥҥо үчүгэй сонуну биэрэр туһунан бигэргэтэр кинигэ.
اٰخِذِيْنَ مَآ اٰتٰىهُمْ رَبُّهُمْ ۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَبْلَ ذٰلِكَ مُحْسِنِيْنَۗ
Ākhiżīna mā ātāhum rabbuhum, innahum kānū qabla żālika muḥsinīn(a).
Таҥара биэрбитин ылбыттара. Дьиҥэр, ол иннинэ (аан дойдуга) кинилэр үтүөнү оҥорор дьон этилэр;
وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوْا بِمَا عَمِلُوْا وَيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا بِالْحُسْنٰىۚ
wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), liyajziyal-lażīna asā'ū bimā ‘amilū wa yajziyal-lażīna aḥsanū bil-ḥusnā.
Халлааҥҥа уонна сиргэ баар барыта Аллах киэнэ. (Ол курдук) Кини куһаҕаны оҥорбут дьону оҥорбуттарынан наҕараадалыаҕа уонна үтүөнү оҥорбуттары ордук үчүгэй наҕарааданан (халлаан) наҕараадалыаҕа.
هَلْ جَزَاۤءُ الْاِحْسَانِ اِلَّا الْاِحْسَانُۚ
hal jazā'ul-iḥsāni illal-iḥsān(u).
Үтүөҕэ үтүөттэн атын бириэмийэ суох (эмиэ).
اِنَّا كَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
innā każālika najzil-muḥsinīn(a).
Дьиҥэр, үтүөнү оҥорооччулары итинник наҕараадалыыбыт.