ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ
Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).
Na nsima, nsima na yango obalukaki. Na yango soki ezalaki te mpo na ngolu ya Allah mpe ngolu na Ye epai na yo, na ntembe te olingaki kozala moko ya babungi.
اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْاۗ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
illal-lażīna tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū, fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).
Longola se baye bayamboli sima ya yango, pe bakobongisa, bongo ya solo, Allah azali Mbala mingi Molimbisaka, Motema mawa mingi.
اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَلَّوْا مِنْكُمْ يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعٰنِۙ اِنَّمَا اسْتَزَلَّهُمُ الشَّيْطٰنُ بِبَعْضِ مَا كَسَبُوْا ۚ وَلَقَدْ عَفَا اللّٰهُ عَنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ
innal-lażīna tawallau minkum yaumal-taqal-jam‘ān(i), innamastazallahumusy-syaiṭānu biba‘ḍi mā kasabū, wa laqad ‘afallāhu ‘anhum, innallāha gafūrun ḥalīm(un).
Ya solo, baye babalukaki na kati na bino tango bokutani (etumba) ezalaki kati ya mampinga mibale, balongolamaki mpenza na nzela na Satana, mpo na mwa mabunga (masumu) oyo basalaki (na kala), kasi Allah alimbisi bango solo. Ya solo, Allah azali na bolimbisi mingi, na mawa mingi.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).
Ee bino baoyo bondimi! Bolyaka bomengo ya moko na mosusu na ndenge ya lokuta te, longola se na mombongo oyo esalemi na boyokani kati na bino. Mpe komiboma te. Ya solo, Allah azali na mawa mingi mpo na bino.
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا لِيُطَاعَ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ اِذْ ظَّلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ جَاۤءُوْكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُوْلُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا
wa mā arsalnā mir rasūlin illā liyuṭā‘a bi'iżnillāh(i), wa lau annahum iẓ ẓalamū anfusahum jā'ūka fastagfarullāha wastagfara lahumur-rasūlu lawajadullāha tawwābar raḥīmā(n).
Mpe totindaki motindami te longola se kotosama na ndingisa ya Allah. Mpe ya solo, soki bango, sima ya komisala mabe, bayaki epai na bino (Muhammad), mpe basengaki Allah bolimbisi, mpe Motindami mpe asengi bolimbisi mpo na bango, na ntembe te bakomona Allah Mondimi ya boyamboli mingi, Mowa mawa mingi.
وَلَوْ اَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ اَنِ اقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ اَوِ اخْرُجُوْا مِنْ دِيَارِكُمْ مَّا فَعَلُوْهُ اِلَّا قَلِيْلٌ مِّنْهُمْ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ فَعَلُوْا مَا يُوْعَظُوْنَ بِهٖ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَشَدَّ تَثْبِيْتًاۙ
wa lau annā katabnā ‘alaihim aniqtulū anfusakum awikhrujū min diyārikum mā fa‘alūhu illā qalīlum minhum, wa lau annahum fa‘alū mā yū‘aẓūna bihī lakāna khairal lahum wa asyadda taṡbītā(n).
Mpe ata soki topesaki bango mitindo ete: “Bomiboma to botika bandako na bino,” balingaki kosala bongo te, longola se mwa ndambo na bango. Mpe soko basalaki etinda ya bango, elingaki kozala malamu mpo na bango mpe elingaki kolendisa bondimi bwa bango.
مَا يَفْعَلُ اللّٰهُ بِعَذَابِكُمْ اِنْ شَكَرْتُمْ وَاٰمَنْتُمْۗ وَكَانَ اللّٰهُ شَاكِرًا عَلِيْمًا ۔
mā yaf‘alullāhu bi‘ażābikum in syakartum wa āmantum, wa kānallāhu syākiran ‘alīmā(n).
Allah akonyokola bino te, soki bozali na botondi pe bozali na kondima. Mpe Nzambe (Allah) azali na botondi nyonso, ayebi nyonso.
وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۗاِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنْۢ بَعْدِكُمْ مَّا يَشَاۤءُ كَمَآ اَنْشَاَكُمْ مِّنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ اٰخَرِيْنَ
wa rabbukal-ganiyyu żur-raḥmah(ti), iy yasya' yużhibkum wa yastakhlif mim ba‘dikum mā yasyā'u kamā ansya'akum min żurriyyati qaumin ākharīn(a).
Mpe Nkolo na yo azali Mozwi-ya-Nguya-Nyonso, atondi na ngolu. Soki alingi, akobebisa yo pe sima na yo (kobebisama) ako remplacer yo na ba oyo Ye alingi, kaka ndenge akela yo na bakitani ya groupe mosusu.
وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ
wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).
Mpe kosala mabe na mabele te sima ya (kokela) yango malamu. Bondela Ye na bobangi mpe na elikia. Ya solo, ngolu ya Allah ezali pene mingi na baye basalaka malamu.
يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ
yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).
O bana na ngai! Kende, luka (sango) na ntina ya Yusuf na bandeko na ye mpe kozanga elikya te na ngolu ya Allah. Ya solo, baye bazangi elikya na ngolu ya Allah bazali kaka baye bazangi kondima."
۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَدْعُوْكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ قَالُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا ۗ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَصُدُّوْنَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا فَأْتُوْنَا بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
qālat rusuluhum afillāhi syakkun fāṭiris-samāwāti wal-arḍ(i), yad‘ūkum liyagfira lakum min żunūbikum wa yu'akhkhirakum ilā ajalim musammā(n), qālū in antum illā basyarum miṡlunā, turīdūna an taṣuddūnā ‘ammā kāna ya‘budu ābā'unā fa'tūnā bisulṭānim mubīn(in).
Bamemi-nsango na bango balobaki: "Ntembe ezali na ntina ya Allah, Mokeli ya lola mpe ya mabele? Abengi bino (mpo na kondima) mpo ete alimbisa mwa masumu na bino mpe azongisa (monyoko) na bino nsima kino ntango oyo etiamaki?" Balobaki: "Ozali kaka bato lokola biso. Olingi kopekisa biso (tosambela) oyo bankoko na biso bazalaki kosambela, yango wana memela biso bilembeteli ya polele."
قَالَ وَمَنْ يَّقْنَطُ مِنْ رَّحْمَةِ رَبِّهٖٓ اِلَّا الضَّاۤلُّوْنَ
qāla wa may yaqnaṭu mir raḥmati rabbihī illaḍ-ḍāllūn(a).
Ye (Ibrahim) alobaki, “Moto moko te azangi elikya na mawa ya Nkolo na ye, longola se baoyo babunga nzela.”
وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ
wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).
Mpe komikitisa epai na bango mibale na bolingo monene mpe boloba: "Ee Nkolo na ngai! Linga bango mibale lokola bango mibale bateyaki ngai ntango nazalaki moke."
وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَـُٔوْسًا
wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru kāna ya'ūsā(n).
Mpe ntango Tokopesa esengo na moto, na ntembe te akobaluka mpe akomilongola na lolendo; mpe ntango mpasi ekokweli ye, akozanga elikya.
فَمَنِ ابْتَغٰى وَرَاۤءَ ذٰلِكَ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْعَادُوْنَ ۚ
famanibtagā warā'a żālika fa ulā'ika humul-‘ādūn(a).
Kasi oyo azali koluka koleka wana (ekobo, etc.), wana wana ezali bato oyo babukaka ndelo.
وَالَّذِيْنَ هُمْ عَلٰى صَلَوٰتِهِمْ يُحَافِظُوْنَ ۘ
wal-lażīna hum ‘alā ṣalawātihim yuḥāfiẓūn(a).
mpe bato oyo babatelaka mabondeli na bango.
۞ وَلَوْ رَحِمْنٰهُمْ وَكَشَفْنَا مَا بِهِمْ مِّنْ ضُرٍّ لَّلَجُّوْا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ
wa lau raḥimnāhum wa kasyafnā mā bihim min ḍurril lalajjū fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).
Mpe soki toyokela bango mawa, mpe tolongolaki mpasi oyo ekómelaki bango, na ntembe te balingaki kokoba koningana na libunga na bango.
اِنَّهٗ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْ عِبَادِيْ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ
innahū kāna farīqum min ‘ibādī yaqūlūna rabbanā āmannā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairur-rāḥimīn(a).
Ya solo, ezali na etuluku moko ya basali na Ngai oyo bazali kosambela ete: “Nkolo na biso, tondimi, yango wana limbisa biso mpe pesa biso mawa, Yo ozali mopesi mawa oyo aleki malamu.”
وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيْ مَآ اَفَضْتُمْ فِيْهِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū fid-dun-yā wal-ākhirati lamassakum fīmā afaḍtum fīhi ‘ażābun ‘aẓīm(un).
Mpe soki ezalaki te mpo na ngolu ya Nzambe (Allah) mpe ngolu na ye likolo na bino na mokili mpe na sima, etumbu monene elingaki kobeta bino na ntina ya maye bolobaki na ntina na yango (nsango ya lokuta).
وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ وَاَنَّ اللّٰهَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū wa annallāha ra'ūfur raḥīm(un).
Mpe soki ezalaki te mpo na ngolu mpe ngolu ya Allah epai na bino (na ntembe te bolingaki kobetama na etumbu monene). Ya solo, Allah azali na boboto mingi, na ngolu mingi.
۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ وَمَنْ يَّتَّبِعْ خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِ فَاِنَّهٗ يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ مَا زَكٰى مِنْكُمْ مِّنْ اَحَدٍ اَبَدًاۙ وَّلٰكِنَّ اللّٰهَ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), wa may yattabi‘ khuṭuwātisy-syaiṭāni fa innahū ya'muru bil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū mā zakā minkum min aḥadin abadā(n), wa lākinnallāha yuzakkī may yasyā'(u), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).
Ee bino baoyo bondimi! Kolanda matambe ya Satana te. Oyo alandi matambe ya Satana, wana ya solo ye (Satana) apesi mitindo na misala ya mabe pe ya mabe. Soki ezalaki te mpo na ngolu ya Allah mpe ngolu na ye epai na bino, moko te kati na bino alingaki kozala peto (na misala oyo ya mabe mpe ya mabe) mpo na libela, kasi Allah apetolaka moto oyo alingi. Mpe Nzambe (Allah) azali Moyoki-Nyonso, Moyebi-Nyonso.
وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Mpe tika te baye bazali na matomba mpe mabaku kati na bino balapa ndai ete (bakosalisa) te na bandeko (ba bango), babola mpe baye bakokende kofanda na mboka mopaya na nzela ya Allah, mpe tika bango kolimbisa mpe kozala na kondima. Osepelaka te que Allah alimbisa yo? Mpe Allah azali Molimbisi, Motema mawa mingi.
اِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْنًاۢ بَعْدَ سُوْۤءٍ فَاِنِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
illā man ẓalama ṡumma baddala ḥusnam ba‘da sū'in fa innī gafūrur raḥīm(un).
longola se baye basalaka na bosembo te oyo na sima babongwanaka (ye moko) na bolamu sima ya mabe (abongoli motema); Bongo ya solo, nazali Molimbisi, Moyokeli-Mawa.
وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ
wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).
Mpe soki topesi mawa na bato, na ntembe te bakosepela na yango (ngolu). Kasi soki likama (likama) ezwi bango mpo na mbeba na bango moko, bazangaka elikya mbala moko.
لِّيَجْزِيَ اللّٰهُ الصّٰدِقِيْنَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنٰفِقِيْنَ اِنْ شَاۤءَ اَوْ يَتُوْبَ عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ
liyajziyallāhuṣ-ṣādiqīna biṣidqihim wa yu‘ażżibal-munāfiqīna in syā'a au yatūba ‘alaihim, innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).
na boye ete Nzambe (Allah) akopesa mbano na bayengebene mpo na boyengebene na bango, mpe apesa etumbu na bato ya bokosi soki alingi, to andimi boyamboli na bango. Ya solo, Nzambe (Allah) azali Molimbisi, Motema mawa mingi.
وَاِنْ نَّشَأْ نُغْرِقْهُمْ فَلَا صَرِيْخَ لَهُمْ وَلَاهُمْ يُنْقَذُوْنَۙ
wa in nasya' nugriqhum falā ṣarīkha lahum wa lā hum yunqażūn(a).
Mpe soki Tolingi, Tozindisi bango. Bongo mosungi azalaki te mpo na bango mpe babikisamaki mpe te, .
اِلَّا رَحْمَةً مِّنَّا وَمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ
illā raḥmatam minnā wa matā‘an ilā ḥīn(in).
kasi (Tobikisaki bango) na ngolu monene oyo euti na Biso mpe mpo na kopesa bango esengo mpo na mwa ntango.
تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْحَكِيْمِ
tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-ḥakīm(i).
Buku oyo (Al-Qur’an) ebimisamaki na Allah, oyo aleki lokumu, oyo aleki mayele.
۞ قُلْ يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اَسْرَفُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوْا مِنْ رَّحْمَةِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَغْفِرُ الذُّنُوْبَ جَمِيْعًا ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ
qul yā ‘ibādiyal-lażīna asrafū ‘alā anfusihim lā taqnaṭū mir raḥmatillāh(i), innallāha yagfiruż-żunūba jamī‘ā(n), innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).
Loba: "Ee basali na ngai oyo baleki ndelo na bango moko! Bozanga elikya te na ngolu ya Nzambe (Allah). Ya solo, Nzambe (Allah) alimbisaka masumu ya moto nyonso. Ya solo, Ye azali Molimbisi mingi, Motema mawa mingi."
ثُمَّ كَانَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَوَاصَوْا بِالصَّبْرِ وَتَوَاصَوْا بِالْمَرْحَمَةِۗ
Ṡumma kāna minal-lażīna āmanū wa tawāṣau biṣ-ṣabri wa tawāṣau bil-marḥamah(ti).
Na nsima azalaki moko ya baoyo bandimaka mpe bazalaki kopesana toli mpo na kozala na motema molai mpe kopesana toli ete bázala na bolingo.