۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ
laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).
Изгелек - ул көнсығышҡа һәм көнбайышҡа йөҙөңдө бороу түгел, ә изгелек - ул (изгелек) Аллаһҡа, Ҡиәмәт көнөнә, фәрештәләргә, китаптарға, пәйғәмбәрҙәргә иман килтергәндәр һәм үҙҙәре яратҡан байлыҡты туғандарына, етемдәргә, ярлыларға, сәйәхәттә булған кешеләргә (мусафирҙарға), ялсыларға, үҙҙәренең кешеләрен азат итеүселәргә һәм үҙҙәрен азат итеүселәргә биргәндәр. вәғәҙәләр ҡасан вәғәҙәләр, һәм кешеләр ярлылыҡта, ғазаптарҙа һәм һуғыш ваҡытында сабыр. Улар – хаҡ һүҙле кешеләр, улар – тәҡүәле кешеләр.
يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ
yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).
Улар һинән (Мөхәммәттән) нимә сарыф итергә тейешлеге хаҡында һорай. Әйт: «Һеҙ ниндәй генә байлыҡ бирһәгеҙ ҙә, ата-әсәләргә, туғандарға, етемдәргә, ярлыларға һәм сәйәхәттәге кешеләргә тәғәйенләнергә тейеш». Ниндәй генә изгелек ҡылһағыҙ ҙа, ысынлап та, Аллаһ барыһын да белеүсе!
وَاِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ اُولُوا الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنُ فَارْزُقُوْهُمْ مِّنْهُ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا
wa iżā ḥaḍaral-qismata ulul-qurbā wal-yatāmā wal-masākīnu farzuqūhum minhu wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).
Әгәр ҙә таратыу ваҡытында ниндәйҙер туғандар, етемдәр, ярлылар булһа, уларға (бер аҙ ғына) мөлкәтте бирегеҙ һәм уларға яҡшы һүҙҙәр әйтегеҙ.
۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ
wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).
(атап әйткәндә) һаранлыҡ, башҡаларға ла һаранлыҡ булырға ҡуша, Аллаһ биргән бүләкте йәшерә торған кеше. Беҙ кафырҙар өсөн хурлыҡлы ғазап әҙерләнек.
اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا
ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).
Кәмәгә килгәндә, ул диңгеҙҙә эшләгән ярлыларҙыҡы ине; Мин уны юҡ итергә ниәтләнем, сөнки уларҙан алда һәр кәмәне баҫып алырлыҡ батша бар ине.
وَلَا يَأْتَلِ اُولُو الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَالسَّعَةِ اَنْ يُّؤْتُوْٓا اُولِى الْقُرْبٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖوَلْيَعْفُوْا وَلْيَصْفَحُوْاۗ اَلَا تُحِبُّوْنَ اَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
wa lā ya'tali ulul-faḍli minkum was-sa‘ati ay yu'tū ulil-qurbā wal-masākīna wal-muhājirīna fī sabīlillāh(i), wal ya‘fū wal yaṣfaḥū, alā tuḥibbūna ay yagfirallāhu lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Һеҙҙең арала өҫтөнлөктәре һәм мөмкинлектәре булғандар туғандарына, ярлыларға һәм Аллаһ юлында һижрәт иткәндәргә ярҙам итмәйәсәкмен, тип ант итмәһендәр, улар ғәфү итһендәр һәм түҙемле булһындар. Аллаһы Тәғәләнең һине ғәфү итеүе һиңә оҡшамаймы? Аллаһ ярлыҡаусы, мәрхәмәтле.
وَلَا يَحُضُّ عَلٰى طَعَامِ الْمِسْكِيْنِۗ
wa lā yaḥuḍḍu ‘alā ṭa‘āmil-miskīn(i).
Һәм шулай уҡ ул (башҡаларҙы) ярлыларҙы ашатырға өндәмәгән.
وَلَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِيْنَۙ
wa lam naku nuṭ‘imul-miskīn(a).
һәм беҙ (шулай уҡ) ярлыларҙы ашатмайбыҙ,
وَيُطْعِمُوْنَ الطَّعَامَ عَلٰى حُبِّهٖ مِسْكِيْنًا وَّيَتِيْمًا وَّاَسِيْرًا
wa yuṭ‘imūnaṭ-ṭa‘āma ‘alā ḥubbihī miskīnaw wa yatīmaw wa asīrā(n).
Ә улар үҙҙәренә оҡшаған ризыҡты ярлыларға, етемдәргә һәм әсирҙәргә бирә,
وَلَا تَحٰۤضُّوْنَ عَلٰى طَعَامِ الْمِسْكِيْنِۙ
wa lā taḥāḍḍūna ‘alā ṭa‘āmil-miskīn(i).
ә һеҙ бер-берегеҙҙе ярлыларҙы ашатырға саҡырмайһығыҙ,
اَوْ مِسْكِيْنًا ذَا مَتْرَبَةٍۗ
au miskīnan żā matrabah(tin).
йәки ярлы һәм мохтаж кеше.
وَلَا يَحُضُّ عَلٰى طَعَامِ الْمِسْكِيْنِۗ
wa lā yaḥuḍḍu ‘alā ṭa‘āmil-miskīn(i).
һәм ярлыларҙы ашатырға өндәмәй.