يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).
Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Һеҙгә үлтерелгән кешегә ҡарата ҡыса (башҡарыу) фарыз. Ирекле халыҡ ирекле кешеләр менән, ҡол ҡол менән, ҡатын-ҡыҙ ҡатын-ҡыҙ менән. Әммә кем үҙенең ҡәрҙәшенән ярлыҡау алһа, уны яҡшы үтәһен, уға диәт (фидиә) яҡшы түләһен (шулай уҡ). Был — Раббыңдан еңеллек һәм рәхмәт. Кем бынан һуң сиктән ашып китә, уға бик ауыр яза биреләсәк.
وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
Һеҙгә ҡаршы һуғышҡандар менән Аллаһ юлында һуғышығыҙ, ләкин сиктәрҙе үтмәгеҙ. Ысынлап та, Аллаһ сиктәрҙе үтеп киткән кешеләрҙе яратмай.
اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ
asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).
Хәрәм айҙар менән хәрәм айҙар, һәм (ҡаршы) нимәлер, тип хөрмәт ителә, ҡулланыла (закон) ҡысас. Шуға күрә кем һеҙгә һөжүм итһә, уның һеҙгә һөжүм итеүенә ҡарап һөжүм итегеҙ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм белегеҙ: Аллаһ Аллаһтан ҡурҡҡандар менән бергә.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).
Әгәр ҙә ҡатындарығыҙҙы айырһағыҙ, уларҙың намаҙҙары бөткәнсе, уларҙы яҡшы юл менән тыйығыҙ, йәки яҡшы юл менән айырылышығыҙ (шулай уҡ). Һәм уларҙы тиранлыҡ итеү тигән яуыз ниәт менән тотмағыҙ. Быны эшләгән кеше үҙ-үҙенә золом ҡылған була. Аллаһтың аяттарын мыҫҡыллау өсөн ҡулланмағыҙ. Аллаһ Тәғәләнең һеҙгә биргән ниғмәтен һәм Аллаһ һеҙгә өйрәтер өсөн иңдергәнде, йәғни Китапты (Ҡөрьәнде) һәм Хикмәтте (Сөннәтте) иҫкә төшөрөгөҙ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм белегеҙ: Аллаһ барыһын да белеүсе.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).
Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Аллаһ Тәғәләнең изге принциптарын боҙмағыҙ, һәм харам айҙарҙы (намыҫын боҙмағыҙ), һадыу (ҡорбан малдары) һәм ҡәләид (билдәләнгән ҡорбан малдары) (боҙмағыҙ), Бәйтулһарамға килгән кешеләрҙе (шулай уҡ) боҙмағыҙ; улар Раббының рәхмәтен һәм ризалығын эҙләйҙәр. Әммә ихрамды үтәгәнһең икән, тимәк, һунар итергә мөмкин. Мәсеттән сығырға ҡамасаулаған өсөн халыҡҡа (һеҙҙең) нәфрәтегеҙ, сиктәрегеҙҙән сығып китергә (уларға ҡарата) дәртләндермәһен. Тәҡүәлектә һәм тәҡүәлектә һеҙгә ярҙам итһен, гонаһтар ҡылыуҙа һәм дошманлыҡта ярҙам итмәгеҙ. Аллаһтан ҡурҡығыҙ, ысынлап та, Аллаһтың язаһы бик ҡаты!
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Аллаһ үҙегеҙгә хәләл иткән изгелекте тыймағыҙ, сиктән тыш сыҡмағыҙ. Ысынлап та, Аллаһ сиктәрҙе үтеп киткән кешеләрҙе яратмай.
وَمَا لَكُمْ اَلَّا تَأْكُلُوْا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ اِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ اِلَيْهِ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا لَّيُضِلُّوْنَ بِاَهْوَاۤىِٕهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗاِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِيْنَ
wa mā lakum allā ta'kulū mimmā żukirasmullāhi ‘alaihi wa qad faṣṣala lakum mā ḥarrama ‘alaikum illā maḍṭurirtum ilaih(i), wa inna kaṡīral layuḍillūna bi'ahwā'ihim bigairi ‘ilm(in), inna rabbaka huwa a‘lamu bil-mu‘tadīn(a).
Әгәр ҙә һеҙҙе мәжбүр итмәһәгеҙ, ни өсөн һеҙ (һуйылғанда) Аллаһ исеме тип аталған ризыҡты ашарға теләмәйһегеҙ? Һәм, ысынлап та, күптәр ғилемгә нигеҙләнмәгән нәфселәре менән кешеләрҙе аҙаштыра. Раббың сиктәрҙе үтеп киткәндәрҙе яҡшыраҡ белә.
اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ
ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
Аллаңа баҫалҡы күңел менән, йомшаҡ тауыш менән доға ҡыл. Ысынлап та, Ул сиктәрҙе үтеп киткән кешеләрҙе яратмай.
لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ
lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)
Улар мөьминдәр менән туғанлыҡ (мөнәсәбәттәр) тотмай, килешелгәндәргә иғтибар итмәй. Ә сиктән сығып киткәндәр тап улар.
وَتَذَرُوْنَ مَا خَلَقَ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ عَادُوْنَ
wa tażarūna mā khalaqa lakum rabbukum min azwājikum, bal antum qamun ‘ādūn(a).
ә һеҙ Аллаһы Тәғәлә үҙегеҙгә ҡатындар итеп яратҡан (ҡатындарҙы) ҡалдыраһығыҙмы? Һеҙ (булып) сиктән сығып киткән кешеләр».
هُمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَالْهَدْيَ مَعْكُوْفًا اَنْ يَّبْلُغَ مَحِلَّهٗ ۚوَلَوْلَا رِجَالٌ مُّؤْمِنُوْنَ وَنِسَاۤءٌ مُّؤْمِنٰتٌ لَّمْ تَعْلَمُوْهُمْ اَنْ تَطَـُٔوْهُمْ فَتُصِيْبَكُمْ مِّنْهُمْ مَّعَرَّةٌ ۢبِغَيْرِ عِلْمٍ ۚ لِيُدْخِلَ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُۚ لَوْ تَزَيَّلُوْا لَعَذَّبْنَا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا
humul-lażīna kafarū wa ṣaddūkum ‘anil-masjidil-ḥarāmi wal-hadya ma‘kūfan ay yabluga maḥillah(ū), wa lau lā rijālum mu'minūna wa nisā'um mu'minātul lam ta‘lamūhum an taṭa'ūhum fa tuṣībakum minhum ma‘arratum bigairi ‘ilm(in), liyudkhilallāhu fī raḥmatihī may yasyā'(u), lau tazayyalū la‘ażżabnal-lażīna kafarū minhum ‘ażāban alīmā(n).
Улар һеҙҙе Оло мәсеткә (инергә) ҡамасаулаусы һәм ҡорбан малдарын (һуйыу) урынына барып етергә ҡамасаулаусы кафырҙар. Ә ҡайһы бер мөьминдәр, һеҙ белмәгән ир-егеттәр һәм ҡатын-ҡыҙҙар булмаһа, һеҙ үҙегеҙгә бәлә килтереүселәрҙе, һис шикһеҙ, үҙегеҙ ҙә һиҙмәҫтән үлтерер инегеҙ. Сөнки Аллаһы Тәғәлә теләгән кешене Үҙенең рәхмәтенә индерергә теләй. Әгәр улар айырылһалар, Беҙ улар араһынан кафырҙарҙы ғазаплы ғазап менән язалар инек.
مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍۙ
mannā‘il lil-khairi mu‘tadin aṡīm(in).
бөтә яҡшылыҡҡа ҡамасаулай, сиктән тыш һәм күп гонаһтар,