موضوع - ملت های قبلی پیامبران داستان های رسولان حضرت موسی ع آغاز نبوت موسی (ع).

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

گفت: «آری، و شما از نزدیکان (من) خواهید بود.»

اِذْ رَاٰ نَارًا فَقَالَ لِاَهْلِهِ امْكُثُوْٓا اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّيْٓ اٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِقَبَسٍ اَوْ اَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى

iż ra'ā nāran fa qāla li'ahlihimkuṡū innī ānastu nāral la‘allī ātīkum minhā biqabasin au ajidu ‘alan-nāri hudā(n).

هنگامی که او (موسی) آتشی دید، به خانواده‌اش گفت: «اینجا بمانید، من آتشی دیدم، شاید بتوانم شعله‌ای برایتان بیاورم یا در محل آتش هدایتی بیابم.»

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ

falammā atāhā nūdiya yā mūsā.

پس چون به آن (محل آتش) رسید، ندا داده شد: «ای موسی!

اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ

innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

به‌راستی من پروردگارت هستم، پس کفش‌هایت را درآور، زیرا تو در وادی مقدس طوی هستی.

وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى

wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.

و من تو را برگزیده‌ام، پس به آنچه وحی می‌شود گوش فرا ده.

اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ

innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.

به‌راستی من الله هستم، هیچ خدایی جز من نیست، پس مرا بپرست و برای یاد من نماز برپا کن.

اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى

innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.

به‌راستی ساعت (قیامت) آمدنی است، آن را پنهان می‌دارم تا هر کس به آنچه تلاش کرده پاداش داده شود.

فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى

falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.

پس مبادا کسی که به آن ایمان ندارد و از هوس خود پیروی می‌کند، تو را از (یاد) آن بازدارد، که هلاک می‌شوی.

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

او گفت: «این عصای من است، بر آن تکیه می‌کنم و با آن برای گوسفندانم برگ می‌ریزم و برایم فواید دیگری نیز دارد.»

قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى

qāla alqihā yā mūsā.

(الله) گفت: «آن را بیفکن، ای موسی!»

فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى

fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.

پس آن را افکند، ناگهان ماری شد که می‌خزید.

قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى

qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.

(الله) گفت: «آن را بگیر و نترس، ما آن را به حالت نخستش بازمی‌گردانیم.»

وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ

waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.

و دستت را به سوی پهلویت ببر، سفید و درخشان بیرون می‌آید، بدون هیچ عیبی، به عنوان نشانه‌ای دیگر،

لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ

linuriyaka min āyātinal-kubrā.

تا نشانه‌های بزرگ ما را به تو نشان دهیم.

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

به سوی فرعون برو، زیرا او به‌راستی طغیان کرده است.

وَاِذْ نَادٰى رَبُّكَ مُوْسٰٓى اَنِ ائْتِ الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ۙ

wa iż nādā rabbuka mūsā ani'til-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

و (به یاد آور) هنگامی که پروردگارت موسی را ندا داد: به سوی قوم ستمگر برو

فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِيْ رَبِّيْ حُكْمًا وَّجَعَلَنِيْ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa farartu minkum lammā khiftukum fa wahaba lī rabbī ḥukmaw wa ja‘alanī minal-mursalīn(a).

پس از تو گریختم چون از تو ترسیدم، سپس پروردگارم به من دانش عطا کرد و مرا از فرستادگان قرار داد

اِذْ قَالَ مُوْسٰى لِاَهْلِهٖٓ اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًاۗ سَاٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِخَبَرٍ اَوْ اٰتِيْكُمْ بِشِهَابٍ قَبَسٍ لَّعَلَّكُمْ تَصْطَلُوْنَ

iż qāla mūsā li'ahlihī innī ānastu nārā(n), sa'ātīkum minhā bikhabarin au ātīkum bisyihābin qabasil la‘allakum taṣṭalūn(a).

(به یاد آر) هنگامی که موسی به خانواده‌اش گفت: «من آتشی دیدم. برایتان از آن خبری می‌آورم یا شعله‌ای از آتش تا خود را گرم کنید.»

فَلَمَّا جَاۤءَهَا نُوْدِيَ اَنْۢ بُوْرِكَ مَنْ فِى النَّارِ وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

falammā jā'ahā nūdiya am būrika man fin-nāri wa man ḥaulahā, wa subḥānallāhi rabbil-‘ālamīn(a).

پس هنگامی که به آنجا (محل آتش) رسید، ندا آمد: «مبارک است هر که نزد آتش است و هر که در اطراف آن است. منزه است خدا، پروردگار جهانیان.»

يٰمُوْسٰٓى اِنَّهٗٓ اَنَا اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ۙ

yā mūsā innahū anallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

(خدا فرمود): «ای موسی! من خدا هستم، توانای حکیم.»

وَاَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰى لَا تَخَفْۗ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ ۖ

wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā lā takhaf, innī lā yakhāfu ladayyal-mursalūn(a).

و عصایت را بینداز!» پس هنگامی که (عصا به مار شد و) موسی آن را دید که مانند ماری چابک حرکت می‌کند، به عقب فرار کرد بدون آنکه پشت سرش را نگاه کند. «ای موسی! نترس! به‌راستی در حضور من، پیامبران نباید بترسند،

وَاَدْخِلْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍۙ فِيْ تِسْعِ اٰيٰتٍ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَقَوْمِهٖۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

wa adkhil yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), fī tis‘i āyātin ilā fir‘auna wa qaumih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

و دستت را در گریبانت کن، سفید (درخشان) و بدون عیب بیرون می‌آید. (این دو معجزه) از نُه معجزه‌ای است (که به سوی) فرعون و قومش (می‌برید). آن‌ها قومی فاسق‌اند.»

۞ فَلَمَّا قَضٰى مُوْسَى الْاَجَلَ وَسَارَ بِاَهْلِهٖٓ اٰنَسَ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ نَارًاۗ قَالَ لِاَهْلِهِ امْكُثُوْٓا اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّيْٓ اٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِخَبَرٍ اَوْ جَذْوَةٍ مِّنَ النَّارِ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُوْنَ

falammā qaḍā mūsal-ajala wa sāra bi'ahlihī ānasa min jānibiṭ-ṭūri nārā(n), qāla li'ahlihimkuṡū innī ānastu nāral la‘allī ātīkum minhā bikhabarin au jażwatim minan-nāri la‘allakum taṣṭalūn(a).

پس هنگامی که موسی مدت را به پایان برد و با خانواده‌اش حرکت کرد، آتشی در دامنه کوه دید. به خانواده‌اش گفت: «اینجا بمانید، من آتشی دیدم، شاید خبری از (محل) آتش برایتان بیاورم یا شعله‌ای از آتش، تا خود را گرم کنید.»

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْاَيْمَنِ فِى الْبُقْعَةِ الْمُبٰرَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ اَنْ يّٰمُوْسٰىٓ اِنِّيْٓ اَنَا اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ

falammā atāhā nūdiya min syāṭi'il wādil aimani fil buq‘atil mubārakati minasy syajarati ay yā mūsā innī anallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

پس هنگامی که به (محل) آتش رسید، از سمت راست دره، از درختی در زمینی مبارک ندا شد: «ای موسی! من خدا، پروردگار جهانیانم!»

وَاَنْ اَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰىٓ اَقْبِلْ وَلَا تَخَفْۗ اِنَّكَ مِنَ الْاٰمِنِيْنَ

wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā aqbil wa lā takhaf, innaka minal-āminīn(a).

و (فرمود): «عصایت را بینداز.» پس هنگامی که آن را دید که مانند ماری (چابک) حرکت می‌کند، به عقب فرار کرد و پشت سرش را نگاه نکرد. (خدا فرمود): «ای موسی! بیا و نترس. به‌راستی تو از ایمنان هستی.»

اُسْلُكْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ ۖوَّاضْمُمْ اِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذٰنِكَ بُرْهَانٰنِ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

usluk yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), waḍmum ilaika janāḥaka minar-rahbi fażānika burhānāni mir rabbika ilā fir‘auna wa mala'ih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

«دستت را در گریبانت کن، سفید (درخشان) و بدون عیب بیرون می‌آید، و دست‌هایت را به سینه‌ات بچسبان اگر ترسیدی. این دو معجزه از پروردگار توست (که به سوی) فرعون و سرانش (می‌برید). به‌راستی آن‌ها قومی فاسق‌اند.»

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ

qāla rabbi innī qataltu minhum nafsan fa'akhāfu ay yaqtulūn(i).

او (موسی) گفت: «پروردگارم! من یکی از آن‌ها را کشته‌ام، پس می‌ترسم مرا بکشند.»

وَاَخِيْ هٰرُوْنُ هُوَ اَفْصَحُ مِنِّيْ لِسَانًا فَاَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُّصَدِّقُنِيْٓ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ

wa akhī hārūnu huwa afṣaḥu minnī lisānan fa'arsilhu ma‘iya rid'ay yuṣaddiqunī, innī akhāfu ay yukażżibūn(i).

و برادرم هارون، او از من فصیح‌تر است، پس او را با من بفرست تا یاورم باشد و (سخنم را) تصدیق کند؛ من می‌ترسم مرا تکذیب کنند.»

قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِاَخِيْكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطٰنًا فَلَا يَصِلُوْنَ اِلَيْكُمَا ۛبِاٰيٰتِنَا ۛ اَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغٰلِبُوْنَ

qāla sanasyuddu ‘aḍudaka bi'akhīka wa naj‘alu lakumā sulṭānan falā yaṣilūna ilaikumā - bi'āyātinā - antumā wa manittaba‘akumal-gālibūn(a).

او (خدا) فرمود: «ما با برادرت تو را تقویت می‌کنیم و به هر دویتان قدرتی بزرگ می‌دهیم، پس آن‌ها به شما دسترسی نخواهند یافت؛ با معجزات ما (بروید)، تو و کسانی که از تو پیروی کنند، پیروز خواهید شد.»

وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّوْرِ اِذْ نَادَيْنَا وَلٰكِنْ رَّحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā kunta bijānibiṭ-ṭūri iż nādainā wa lākir raḥmatam mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yatażakkarūn(a).

و تو (ای محمد) نزدیک طور (کوه) نبودی هنگامی که (موسی را) ندا دادیم، اما (ما تو را فرستادیم) به‌عنوان رحمتی از پروردگارت، تا قومی را که پیش از تو هشداردهنده‌ای به سویشان نیامده بود، هشدار دهی، شاید پند گیرند.

هَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ مُوْسٰىۘ

hal atāka ḥadīṡu mūsā.

آیا داستان موسی به تو (محمد) رسیده است؟

اِذْ نَادٰىهُ رَبُّهٗ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًىۚ

iż nādāhu rabbuhū bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

هنگامی که پروردگارش او (موسی) را در وادی مقدس طوی فرا خواند؛

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

به سوی فرعون برو! به راستی که او طغیان کرده است،

فَقُلْ هَلْ لَّكَ اِلٰٓى اَنْ تَزَكّٰىۙ

fa qul hal laka ilā an tazakkā.

پس بگو (به فرعون): «آیا میل داری خود را از (گمراهی) پاک کنی،

وَاَهْدِيَكَ اِلٰى رَبِّكَ فَتَخْشٰىۚ

wa ahdiyaka ilā rabbika fa takhsyā.

و من تو را به سوی پروردگارت هدایت کنم تا از او بترسی؟»