وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).
און צו די מענטשן פון סאַמוד (מיר האָבן געשיקט) זייער ברודער סאַלח. ער האָט געזאָגט, "אָה מיין פאָלק! דינט אַלאַה! עס איז נישטאָ קיין גאָט (דינונג) פֿאַר אײַך אַחוץ אים. טאַקע, אַ קלאָרער באַווײַז איז געקומען צו אײַך פֿון אײַער האַר. די (אַ) קעמל פֿון אַלאַה איז אַ סימן פֿאַר אײַך. לאָז זי זיך פֿיטערן אויף אַלאַהס ערד, שאַט איר נישט, ווײַל איר וועט נישט ליידן אַ ווייטיקדיקע יסורים."
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
און געדענקט ווען ער האט אייך געמאכט כאליפן נאך די מענטשן פון עד און אייך געשטעלט אויף דער ערד. אויף די גלייכע ערטער בויט איר פאלאצן און אויף די בערג הייבט איר זיי אויס אין הייזער. געדענקט אללא'ס ברכות און מאכט נישט קיין שלעכטס אויף דער ערד.
قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ
qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).
די אַראָגאַנטע פירער האָבן געזאָגט צו די וואָס זענען געהאַלטן געוואָרן שוואַך, דאָס הייסט די וואָס האָבן געגלייבט צווישן זייער פאָלק, "ווייסט איר אַז סאַלח איז אַ שליח פֿון זיין גאָט?" זיי האָבן געזאָגט, "טאַקע, מיר גלויבן אין וואָס ער האָט געזאָגט."
قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ
qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).
די וואָס שטאָלצירן זאָגן, "טאַקע, מיר לייקענען וואָס איר גלויבט."
فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).
דעמאָלט האָבן זיי געשאָכטן די קעמל, און האָבן זיך געהאַנדלט מיט שטאָלץ קעגן דעם באַפֿעל פֿון זייער האַר. זיי האָבן געזאָגט, "אָה סאַלע! באַווײַז אונדז דײַן דראָאונג, אויב עס איז אמת אַז דו ביסט איינער פֿון די שליחים."
فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ
fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).
דעמאָלט האָט זיי געטראָפן אַן ערדציטערניש, און זיי זענען געלעגן טויט אין די חורבות פון זייערע הייזער.
فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ
fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).
דעמאָלט האָט ער (סאַלעה) זיי פֿאַרלאָזט, זאָגנדיק, "אָה, מײַן פֿאָלק! טאַקע, איך האָב אײַך איבערגעגעבן די בשורה פֿון מײַן האַר און איך האָב אײַך געגעבן עצות. אָבער איר האָט נישט ליב מענטשן וואָס געבן עצות."
۞ وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا ۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗهُوَ اَنْشَاَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ وَاسْتَعْمَرَكُمْ فِيْهَا فَاسْتَغْفِرُوْهُ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ ۗاِنَّ رَبِّيْ قَرِيْبٌ مُّجِيْبٌ
wa ilā ṡamūda akhāhum ṣālihā(n), qāla yā qaumi‘budullāḥa mā lakum min ilāhin gairuh(ū), huwa ansya'akum minal-arḍi wasta‘marakum fīhā fastagfirūhu ṡumma tūbū ilaih(i), inna rabbī qarībum mujīb(un).
און צו די שמוד (מיר האָבן געשיקט) זייער ברודער, סאַלח. ער האָט געזאָגט, "אָה מיין פאָלק! דינט אַלאַה, עס איז קיין גאָט פֿאַר אײַך נישטאָ אַחוץ אים. ער האָט אײַך באַשאַפֿן פֿון דער ערד (באָדן) און אײַך געמאַכט מצליח, דעריבער בעט אים פֿאַר מחילה, און טוט תשובה צו אים. טאַקע, מיין גאָט איז זייער נאָענט (זיין רחמנות) און נעמט אָן (די תפילות פֿון זיינע קנעכט)."
قَالُوْا يٰصٰلِحُ قَدْ كُنْتَ فِيْنَا مَرْجُوًّا قَبْلَ هٰذَآ اَتَنْهٰىنَآ اَنْ نَّعْبُدَ مَا يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا وَاِنَّنَا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ
qālū yā ṣāliḥu qad kunta fīnā marjuwwan qabla hāżā atanhānā an na‘buda mā ya‘budu ābā'unā wa innanā lafī syakkim mimmā tad‘ūnā ilaihi murīb(in).
זיי (דער סאַמוד) האָבן געזאָגט, "אָה סאַלע! באמת, איידער דו ביסט געווען צווישן אונדז, ביסטו געווען אַ מענטש וואָס מען האָט ערוואַרטעט, פאַרוואָס פֿאַרווערסטו אונדז צו דינען וואָס אונדזערע אָבֿות האָבן געדינט? טאַקע, מיר זענען טאַקע אין צווייפֿל און זאָרג וועגן וואָס (רעליגיע) דו רופֿסט אונדז אָן."
قَالَ يٰقَوْمِ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كُنْتُ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْۗ وَاٰتٰىنِيْ مِنْهُ رَحْمَةً فَمَنْ يَّنْصُرُنِيْ مِنَ اللّٰهِ اِنْ عَصَيْتُهٗ ۗفَمَا تَزِيْدُوْنَنِيْ غَيْرَ تَخْسِيْرٍ
qāla yā qaumi ara'aitum in kuntu ‘alā bayyinatim mir rabbī, wa ātānī minhu raḥmatan famay yanṣurunī minallāhi in ‘aṣaituh(ū), famā tazīdūnanī gaira takhsīr(in).
ער (סאַלעה) האָט געזאָגט, "אָה, מײַן פֿאָלק! דערקלערט מיר, אַז אויב איך האָב קלאָרע באַווײַזן פֿון מײַן האַר און ער האָט מיר געגעבן חן (נבואה) פֿון אים, ווער וועט מיר דעמאָלט העלפֿן פֿון (דער שטראָף פֿון) אַלאַה אויב איך פֿאָלג אים נישט? דעמאָלט וועט איר נאָר פֿאַרגרעסערן מײַנע פֿאַרלוסטן."
كَذَّبَتْ ثَمُوْدُ الْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat ṡamūdul-mursalīn(a).
די מענטשן פון סאַמוד האָבן געלויגן צו די שליחים.
اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ صٰلِحٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ ۚ
iż qāla lahum akhūhum ṣāliḥun alā tattaqūn(a).
ווען זייער ברודער סאַלח האָט צו זיי געזאָגט, "פֿאַרוואָס זענט איר נישט פֿרום?
اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ
innī lakum rasūlun amīn(un).
טאַקע, איך בין אַ באַגלייבטער שליח (געשיקט) צו דיר,
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ ۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
דעריבער, מורא האב פאר גאט און פאלג מיר.
وَمَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۚ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰى رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
wa mā as'alukum ‘alaihi min ajr(in), in ajriya illā ‘alā rabbil-‘ālamīn(a).
און איך בעט נישט קיין גארנישט אין צוריקקער פון דיר פאר די איינלאדונג, מיין באלוינונג איז נאר פון דעם האר פון די וועלטן.
اَتُتْرَكُوْنَ فِيْ مَا هٰهُنَآ اٰمِنِيْنَ ۙ
atutrakūna fīmā hāhunā āminīn(a).
מיינסטו (מיינסטו) אז דו וועסט מעגן וואוינען דא (אין דיין לאנד) זיכער,
فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍ ۙ
fī jannātiw wa ‘uyūn(in).
אין גערטנער און קוואַלן,
وَّزُرُوْعٍ وَّنَخْلٍ طَلْعُهَا هَضِيْمٌ ۚ
wa zurū‘iw wa nakhlin ṭal‘uhā haḍīm(un).
און פלאַנצן און דאַטע פּאַלמען וועמענס בלעטער זענען ווייך.
وَتَنْحِتُوْنَ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا فٰرِهِيْنَ
wa tanḥitūna minal-jibāli buyūtan fārihīn(a).
און דו האַקסט אויס מיט קינסטלערישער פֿאַרמעסט עטלעכע פֿון די בערג צו מאַכן הייזער;
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ ۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
זאָלסטו מורא האָבן פֿאַר גאָט און מיר פֿאָלגן?
وَلَا تُطِيْعُوْٓا اَمْرَ الْمُسْرِفِيْنَ ۙ
wa lā tuṭī‘ū amral-musrifīn(a).
און פאָלגט נישט די באַפֿעלן פֿון די וואָס איבערטרעטן די לימיטן,
الَّذِيْنَ يُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا يُصْلِحُوْنَ
allażīna yufsidūna fil-arḍi wa lā yaṣliḥūn(a).
וואָס מאַכן שלעכטס אויף דער ערד און מאַכן נישט קיין גוטס."
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ فَاِذَا هُمْ فَرِيْقٰنِ يَخْتَصِمُوْنَ
wa laqad arsalnā ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥan ani‘budullāha fa'iżā hum farīqāni yakhtaṣimūn(a).
און טאַקע, מיר האָבן געשיקט צו (די מענטשן פון) סאַמוד זייער ברודער סאַלח (וואָס האָט געשריגן), "דינט אַלאַ!" אָבער פּלוצעם (זענען זיי געוואָרן) צוויי פייַנדלעכע גרופּעס.
قَالَ يٰقَوْمِ لِمَ تَسْتَعْجِلُوْنَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِۚ لَوْلَا تَسْتَغْفِرُوْنَ اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
qāla yā qaumi lima tasta‘jilūna bis-sayyi'ati qablal-ḥasanah(ti), lau lā tastagfirūnallāha la‘allakum turḥamūn(a).
ער (סאַלעה) האָט געזאָגט, "אָה, מײַן פֿאָלק! פֿאַרוואָס בעט איר אַז שלעכטס זאָל געאײַלט ווערן פֿאַר (איר בעט פֿאַר) גוטס? פֿאַרוואָס בעט איר נישט אַללאַה פֿאַר מחילה, כּדי איר זאָלט באַקומען רחמנות?"
قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَنْ مَّعَكَۗ قَالَ طٰۤىِٕرُكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُوْنَ
qāluṭ ṭayyarnā bika wa bimam ma‘ak(a), qāla ṭā'irukum ‘indallāhi bal antum qaumun tuftanūn(a).
זיי האָבן געענטפערט, "מיר האָבן געהאַט אַ שלעכט גורל צוליב דיר און די מענטשן מיט דיר." ער (סאַלעה) האָט געזאָגט, "דיין גורל איז מיט אַלאַה (מיר זענען נישט די סיבה), אָבער דו ביסט אַ פאָלק וואָס ווערט געפּרוּווט."