اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
Relik chi yaal, sa’ xyo’ob’tesinkil li choxa ut li ruchich’och’, li xjalb’al ru li q’ojyin ut li kutan, eb’ li jukub’ li neke’b’eek sa’ xb’een li palaw rik’in (li k’a’aq re ru) li nak’anjelak choq’ reheb’ li winq, li k’a’ru kixtaqla chaq li Allah chalen chaq sa’ choxa sa’ xjalam-uuch li ha’, toja’ naq kixwaklesi wi’chik li ruchich’och’ chirix naq kikam (chaqi), ut kixjek’iheb’ chi sa’ wi li animals ut li jar paay chi controlle . li choxa ut li ch’och’, (chixjunil a’an) a’aneb’ tz’aqal reetalil (re lix nimal ru li Allah) choq’ reheb’ li neke’xtaw ru.
اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Malaj jo’ jun li winq li nanume’ chire jun tenamit li (li kab’l) xe’t’ane’ re xtz’apb’al (lix q’etq’etil) li roq kab’l, naxye, “Chan ru naq li Allah kixwaklesi wi’chik li (tenamit) a’in chirix naq kisache’?” Toja’ naq li Allah kixk’e chi kamk (li winq) chiru jun cient chihab’, toja’ naq kixwaklesi (kixk’e chi yo’yo) wi’chik. Ut (li Allah) kixpatz’, “Jo’ najtil tatkanaaq (arin)?” A’an (li winq) kixsume, “Ninkana (arin) jun kutan malaj xyijach li kutan.” Li Allah kixye, "Ink'a'! Ak wankat chiru jun cient chihab'. Il laa wa ut laa uk'a' li ink'a' xjala, il b'an laa b'uur (li ak x'ok cho'q b'aqel). Ut re naq laa'o tatruuq chi xyiib'ankil choq' reetalil li qawankil cho'q reheb' li winq. Il li b'aqel (re li b'uur), chan ru naq naqak'eheb' wi' chik sa' junajil, toja' naq naqatiqib'eb' rik'in tib'elej." Jo’kan naq naq ki’el chi saqen ru chiru, kixye, “Ninnaw naq li Allah a’an li Nimajwal sa’ xb’een chixjunil li k’a’aq re ru.”
زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوٰتِ مِنَ النِّسَاۤءِ وَالْبَنِيْنَ وَالْقَنَاطِيْرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَالْفِضَّةِ وَالْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَالْاَنْعَامِ وَالْحَرْثِ ۗ ذٰلِكَ مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَاللّٰهُ عِنْدَهٗ حُسْنُ الْمَاٰبِ
zuyyina lin-nāsi ḥubbusy-syahawāti minan-nisā'i wal-banīna wal-qanāṭīril-muqanṭarati minaż-żahabi wal-fiḍḍati wal-khailil-musawwamati wal-an‘āmi wal-ḥarṡ(i), żālika matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wallāhu ‘indahū ḥusnul-ma'āb(i).
Nayiib’aman re naq taaweek’a naq ch’ina-us sa’ li rilb’al li winq chirix li rahok choq’ re li k’a’ru naraj junaq, sa’ xjalam-uuch li ixq, li kok’al, li b’ihomal ch’utub’anb’il sa’ xjalam-uuch li oor ut li plaat, li kawaay sik’b’ileb’ ru, li xul ut li awimq arroz. A’an a’in li sahil ch’oolejil re li yu’am sa’ li ruchich’och’ a’in, ut rik’in li Allah wan jun chaab’il sutq’iik.
وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ
wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).
Ut li wakax kixyo’ob’tesi; sa’eb’ a’an wan li q’ojyin (lana) ut jalan jalanq li rusilal choq’ aawe, ut reheb’ a’an nakawa’.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ
alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).
Ma ink’a’ nekenaw naq yalaq ani wan sa’ choxa ut yalaq ani wan sa’ ch’och’ neke’xwiq’ib’ rib’ chiru li Allah, jo’kan ajwi’ li saq’e, li po, li chahim, li tzuul, li che’, li xul li neke’xb’eresi rib’ chi b’eek ut naab’aleb’ li tenamit? Abʼan naabʼalebʼ (li poyanam) xkʼulubʼebʼ li tojbʼa-maak. Ani tixhob’ li Allah, maajun tixnima xloq’al. Relik chi yaal, li Allah naxb’aanu li k’a’ru naraj.
وَاللّٰهُ خَلَقَ كُلَّ دَاۤبَّةٍ مِّنْ مَّاۤءٍۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى بَطْنِهٖۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰى رِجْلَيْنِۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّمْشِيْ عَلٰٓى اَرْبَعٍۗ يَخْلُقُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
wallāhu khalaqa kulla dābbatim mim mā'(in), fa minhum may yamsyī ‘alā baṭinih(ī), wa minhum may yamsyī ‘alā rijlain(i), wa minhum may yamsyī ‘alā arba‘(in), yakhluqullāhu mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
Ut li Allah kixyo’ob’tesi li junjunq chi xul rik’in ha’: wankeb’ li neke’b’eek sa’ xb’een li xsa’eb’, wankeb’ li neke’b’eek sa’ wiib’ roq, ut wankeb’ li neke’b’eek sa’ kaahib’ roq. Li Allah naxyiib’ li k’a’ru naraj. Relik chi yaal, li Allah wan xwankil chixb’aanunkil chixjunil li k’a’aq re ru.
وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَاۤبِّ وَالْاَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ كَذٰلِكَۗ اِنَّمَا يَخْشَى اللّٰهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمٰۤؤُاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ غَفُوْرٌ
wa minan-nāsi wad-dawābbi wal-an‘āmi mukhtalifun alwānuhū każālik(a), innamā yakhsyallāha min ‘ibādihil-ulamā'(u), innallāha ‘azīzun gafūr(un).
Ut jo’kan ajwi’ (jo’kan ajwi’) sa’ xyanqeb’ li winq, li yo’yookil yo’ob’tesihom li neke’b’eek ut li xul wankeb’ jalan jalanq xb’onol (ut xpaayil). Sa’ xyanqeb’ lix moos li Allah li neke’xxuwa ru, ka’ajwi’ eb’ laj ulama. Relik chi yaal, li Allah nim xwankil, q’axal aj kuyuk maak.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).
A’an li Allah li kixyiib’eb’ li xul choq’ aawe, wankeb’ choq’ aawe re b’eek ut wankeb’ chik choq’ aawe re wa’ak.
فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ
fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).
(Allah) Aj Yo’ob’tesinel re li choxa ut li ch’och’. Kixyiib’ choq’ eere li sum aatin rik’in lee junkab’al, ut li sum aatin rik’in li jar paay chi xul (jo’kan ajwi’). Kixb’aanu naq texk’ihanq chi jo’kan. Maak’a’ chik junaq chanchan a’an. Ut A’an li Na’ab’ink re chixjunil, li Na’ilok re chixjunil.
وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيْهِمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ ۗوَهُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا يَشَاۤءُ قَدِيْرٌ ࣖ
wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wa mā baṡṡa fīhimā min dābbah(tin), wa huwa ‘alā jam‘ihim iżā yasyā'u qadīr(un).
Ut sa’ xyanqeb’ lix eetalil (xnimal ru) wan lix yo’ob’tesinkil li choxa ut li ch’och’ ut eb’ li k’a’ru neke’xb’eresi rib’ li kixjek’i sa’ xb’eeneb’. Ut A’an Nimajwal re xch’utub’ankil chixjunil jo’q’e naraj.
وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ
wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).
Ut A’an li kiyo’ob’tesink re chixjunil li k’a’aq re ru chi ka’kab’il ut kixyiib’ choq’ eere li jukub’ ut li wakax li nekexb’eek wi’.
اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗوَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَتَمَتَّعُوْنَ وَيَأْكُلُوْنَ كَمَا تَأْكُلُ الْاَنْعَامُ وَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ
innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), wal-lażīna kafarū yatamatta‘ūna wa ya'kulūna kamā ta'kulul-an‘āmu wan-nāru maṡwal lahum.
Relik chi yaal, li Allah tixk’eheb’ li neke’paab’an ut neke’xb’aanu li chaab’il b’aanuhom sa’ li paraiso b’ar wi’ neke’el chaq li nima’. Ut eb’ li ink’a’ neke’paab’an neke’xtaw xsahileb’ xch’ool (re li ruchich’och’) ut neke’wa’ak jo’ chanru neke’wa’ak li xul; ut (sa’ li kutan chalel) li xb’alb’a taawanq choq’ xna’ajeb’.