مَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّؤْتِيَهُ اللّٰهُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُوْلَ لِلنَّاسِ كُوْنُوْا عِبَادًا لِّيْ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ كُوْنُوْا رَبَّانِيّٖنَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُوْنَ الْكِتٰبَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُوْنَ ۙ
mā kāna libasyarin ay yu'tiyahullāhul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwata ṡumma yaqūla lin-nāsi kūnū ‘ibādal lī min dūnillāhi wa lākin kūnū rabbāniyyīna bimā kuntum tu‘allimūnal-kitāba wa bimā kuntum tadrusūn(a).
No l’é pe un òmmo a-o quæ Allah o l’à dæto o Libbro, insemme a-a saviessa e a-a profeçia, dî a-e gente: «Sëi adoratoî de mi, no adoratoî de Allah», ma (o dixe), «Sëi adoratoî de Allah, perché mostre o Libbro e perché o studiæ!»
وَمَا مُحَمَّدٌ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ۗ اَفَا۟ىِٕنْ مَّاتَ اَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ ۗ وَمَنْ يَّنْقَلِبْ عَلٰى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَّضُرَّ اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗوَسَيَجْزِى اللّٰهُ الشّٰكِرِيْنَ
wa mā muḥammadun illā rasūl(un), qad khalat min qablihir-rusul(u), afa'im māta au qutilanqalabtum ‘alā a‘qābikum, wa may yanqalib ‘alā ‘aqibaihi falay yaḍurrallāha syai'ā(n), wa sayajzillāhusy-syākirīn(a).
E o Mahomed o l’é solo che un Messaggê; tanti Messaggê son passæ avanti de lê. Se o mòrre ò o vëgne ammassou, ti torni inderê (apostatizzi)? Chi se vòrze inderê o no farà manco manco à Allah. Allah o premierà i grati.
لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
De fæto, Allah o l’à dæto graçia a-i credenti quande (Allah) o l’à mandou un Messaggê (Muhammad) tra de loiatri mæximi, ch’o gh’à reçitou i seu versci, o gh’à purificou e seu (anime) e o gh’à mostrou o Libbro (Coran) e a Saviessa (Sunnah), ascì ben che avanti, ean inte un errô òvvio.
يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ وَلَا تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ اِنَّمَا الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُوْلُ اللّٰهِ وَكَلِمَتُهٗ ۚ اَلْقٰىهَآ اِلٰى مَرْيَمَ وَرُوْحٌ مِّنْهُ ۖفَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖۗ وَلَا تَقُوْلُوْا ثَلٰثَةٌ ۗاِنْتَهُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗ اِنَّمَا اللّٰهُ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗ سُبْحٰنَهٗٓ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗ وَلَدٌ ۘ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا ࣖ
yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum wa lā taqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), innamal-masīḥu ‘īsabnu maryama rasūlullāhi wa kalimatuh(ū), alqāhā ilā maryama wa rūḥum minh(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa lā taqūlū ṡalāṡah(tun), inntahū khairal lakum innamallāhu ilāhuw wāḥid(un), subḥānahū ay yakūna lahū walad(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).
O Popolo do Libbro! No anæte a-o de là di limiti inta vòstra religion, e no dî ninte in sce Allah feua che quello ch’o l’é veo. De fæto, o Mescia Gexù, figgio de Maryam, o l’ea o messaggê de Allah e (ch’o l’é stæto creou co-e) e seu paròlle ch’o l’à trasmisso à Maryam, e (co-o soffio de) un spito da lê. Coscì credde inte Allah e inti seu messaggê e no dî: «(O Segnô o l’é) trei», fermâse (da dî quello). (Quello) o l'é megio pe ti. De fæto, Allah o l’é o Segnô Onnipotente, Beato da (a noçion de) avei di figgi. A-o Lê l’appartëgne quello ch’o l’é inti çê e quello ch’o l’é in sciâ tæra. E Allah o l’é assæ comme protettô.
مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ
mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).
O Mescia, figgio de Maria, o l’ea solo che un Apòstolo. In passou, l’ea passou diversci apòstoli. E seu moæ a l’ea quarchedun ch’o s’aderisce a-a veitæ. Tutti doî pe commun mangian do mangiâ. Osserva comme ghe spieghemmo i versci (segni de poei) (Gente do Libbro), dapeu osserva comme son desviæ (da-i seu dexidëi)
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).
E ve maraveggiæ che un avvertimento o segge vegnuo da-o vòstro Segnô pe mezo de un òmmo tra de voscià mæximi, pe avvertîve e pe fâve vegnî piöxi, pe poei reçeive misericordia?
اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).
E ve maraveggiæ che un avvertimento o segge vegnuo da-o vòstro Segnô pe mezo de un òmmo tra de voscià mæximi, pe avvertîve? Arregòrdate quande o ve l’à fæto di califfi dòppo o pòpolo de Noè, e o ve l’à superioî pe fòrsa fixica e statua. Coscì arregòrdite e benediçioin de Allah pe ëse affortunæ. ”
وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
E quande o Mosè o l'ea tornou a-o seu pòpolo, o l'ea in raggia e triste e o l'à dito: "Quæ açioin terribile t'æ fæto tanto che son lontan! Ti veu anâ contra a promissa do teu Segnô?" O Mosè o l'à cacciou zu a töa (Torah) e o l'à arreiso a testa de seu fræ (Harun) tanto ch'o â tiava verso de lê. (Harun) o l'à dito: "O figgio de mæ moæ! Sto pòpolo o m'à tegnuo pe debole e o m'à squæxi ammassou, donca no fâ che i to nemixi se sciortan pe-a mæ desgraçia, e no fâme vegnî unna persoña ingiusta."
وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ
wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).
E dòppo che a raggia do Mosè a s’é ammermâ, o l’à piggiou (torna) e töe (Torah); Inti seu scriti gh’é guidda e misericordia pe quelli che temman o seu Segnô.
قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).
Di (Muhammad): "No gh’ò a facoltæ de portâme di benefiçi ò de schivâ do mâ à mi mæximo feua che quello che veu Allah. Se conosceiva l’invixibile, fava o ciù tanto ben poscibile e nisciun mâ o m’arrivieiva. Son solo che un avvertitô e un portâ de boñe neuve pe quelli che creddan."
عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ
‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).
Allah o ti perdona (Mahomed). Perché gh’æ dæto o permisso (de no anâ in guæra), avanti che ti fïse ciæo chi l’ea pe in davei (impedio) e avanti che ti savesse chi l’ea apreuvo à mentî?
لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).
De fæto, gh’é vegnuo da ti un messaggê da-o to mæximo pòpolo, o sofferimento che ti l’æ da patî o l’é pesante, (o) veu pe in davei (fede e sarvessa) pe ti, o l’é bon e misericordioso verso quelli che creddan.
اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ
akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).
No l’é de mäveggiâse che e gente se maraveggian che Noi gh’emmo dæto unna revelaçion à un òmmo tra de loiatre: «Dæ avvertimento a-e gente e fâ contenti i credenti ch’an unn’erta poxiçion co-o Segnô». I increduli an dito: «St’òmmo (o Muhammad) o l’é pe in davei un mago».
وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُفْتَرُوْنَ
wa ilā ‘ādin akhāhum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), in antum illā muftarūn(a).
E a-o pòpolo de 'Ad (Noi gh'emmo mandou) o seu fræ, Hud. O l'à dito: "O mæ pòpolo! Adora Allah, no gh'é un dê pe ti che Lê. (Tutto sto tempo) ti l'æ solo inventou e cöse."
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).
E no emmo mandou avanti de ti (Mahomed), ma un òmmo a-o quæ emmo dæto de revelaçioin tra o pòpolo da tæra. No viægiavan in sciâ tæra e veddeivan quello ch’o l’ea avvegnuo con quelli ch’ean vegnui avanti de loiatri (ch’an desmentegou l’apòstolo). E de fæto, a tæra de l’atro mondo a l’é megio pe-i piæ. No ti capisci?
وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ
wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).
E de fæto, emmo mandou diversci messaggê avanti de ti (Mahomed) e gh’emmo dæto de moggê e de progenie. Un apòstolo o no l’à o drito de produe de preuve (miracoli) feua che co-o permisso de Allah. Pe ògni epoca gh’é un (çerto) Libbro.
۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَدْعُوْكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ قَالُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا ۗ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَصُدُّوْنَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا فَأْتُوْنَا بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ
qālat rusuluhum afillāhi syakkun fāṭiris-samāwāti wal-arḍ(i), yad‘ūkum liyagfira lakum min żunūbikum wa yu'akhkhirakum ilā ajalim musammā(n), qālū in antum illā basyarum miṡlunā, turīdūna an taṣuddūnā ‘ammā kāna ya‘budu ābā'unā fa'tūnā bisulṭānim mubīn(in).
I seu messaggê an dito: "Gh’é quarche dubio in sce Allah, o Creatô di çê e da tæra? O t’acciamma (à credde) pe poei perdona quarchedun di tò pecchi e reportâ o tò (tormento) fin a-o tempo stabilio?" An dito: "Ti l'é solo che umoen comme niatri. Ti veu impedîne de (adorâ) quello che i nòstri antighi veneravan, donca portâne unna preuva ciæa."
قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
I seu messaggê ghe dixan: "Semmo solo di umoen comme ti, ma Allah o dà a generositæ à chi o veu tra i seu servitoî. No l'é appropiou che ti portemmo nisciuña preuva feua che co-o permisso de Allah. E solo che inte Allah i credenti dovieivan mette a seu confiansa."
وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَۙ
wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).
E no emmo mandou avanti de ti (Mahomed), ma di òmmi a-i quæ emmo dæto de revelaçioin; Coscì domandâ à quarchedun ch'o l'à a conoscensa se no o sai,
اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ
au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).
o ti gh’æ unna cà (fæta) d’öo, ò ti monti in çê. E no creddemmo inta vòstra ascenscion fintanto che no ne mandiæ un libbro pe leze." Dighe (Mahomed), "Gloia a-o mæ Segnô, no son solo che un òmmo ch'o l'é un messaggê?"
وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰٓى اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا
wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā illā an qālū aba‘aṡallāhu basyarar rasūlā(n).
E no gh’é ninte ch’o l’impedisce a-e gente de credde quande a guidda a ghe vëgne, feua che o seu dito: «Perché Allah o l’à mandou un òmmo pe ëse un messaggê?»
قُلْ لَّوْ كَانَ فِى الْاَرْضِ مَلٰۤىِٕكَةٌ يَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّيْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا
qul lau kāna fil-arḍi malā'ikatuy yamsyūna muṭma'innīna lanazzalnā ‘alaihim minas-samā'i malakar rasūlā(n).
Di (Muhammad): «Se gh’ea di angeli in sciâ tæra, che camminavan in paxe, de seguo ghe mandiemmo di angeli da-o çê pe ëse di messaggê».
قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ
qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).
Di (Muhammad): «De fæto, son solo che un òmmo comme ti, ch’o l’à reçevuo a revelaçion che de fæto o teu Segnô o l’é o Segnô Onnipotente». Coscì chi spera un incontro co-o seu Segnô, ch’o fasse de boñe açioin e o no s’assoçie à ninte into venerâ o seu Segnô.»
فَاَوْجَسَ فِيْ نَفْسِهٖ خِيْفَةً مُّوْسٰى
fa aujasa fī nafsihī khīfatam mūsā.
Coscì o Musa o l'à sentio a paura into seu cheu.
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).
E no emmo mandou (apòstoli) avanti de ti (Mahomed), ma quarche òmmo a-o quæ gh’emmo dæto de revelaçioin, donca domandâ à quarchedun ch’o l’à a conoscensa, se ti no ô sa.
وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ
wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).
E no gh’emmo fæto (i messaggê) un còrpo ch’o no mangia e no vivan (anche) pe l’eterno.
وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ
wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).
E no emmo creou a vitta eterna pe nisciun òmmo avanti de ti (Mahomed); donca se ti moî, sopravivan?
فَقَالَ الْمَلَؤُا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يُرِيْدُ اَنْ يَّتَفَضَّلَ عَلَيْكُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً ۖمَّا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ ۚ
fa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī mā hāżā illā basyarum miṡlukum, yurīdu ay yatafaḍḍala ‘alaikum, wa lau syā'allāhu la'anzala malā'ikah(tan), mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).
Coscì i cappi di increduli da-o seu pòpolo an dito: "Sta persoña a no l'é nint'atro che un òmmo comme ti, ch'o veu ëse unna persoña ciù nòbile de ti. E se Allah o l'avesse vosciuo, o l'avieiva mandou un angelo. No emmo mai sentio (unna ciamma comme) questa into (tempo di) nòstri antighi."
اِنْ هُوَ اِلَّا رَجُلٌۢ بِهٖ جِنَّةٌ فَتَرَبَّصُوْا بِهٖ حَتّٰى حِيْنٍ
in huwa illā rajulum bihī jinnatun fa tarabbaṣū bihī ḥattā ḥīn(in).
O l'é solo che un matto, donca aspëta (avei paçiensa) con lê fin a-o momento stabilio.»
وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ وَاَتْرَفْنٰهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ مَا هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۙ يَأْكُلُ مِمَّا تَأْكُلُوْنَ مِنْهُ وَيَشْرَبُ مِمَّا تَشْرَبُوْنَ
wa qālal-mala'u min qaumihil-lażīna kafarū wa każżabū biliqā'il-ākhirati wa atrafnāhum fil-ḥayātid-dun-yā, mā hāżā illā basyarum miṡlukum, ya'kulu mimmā ta'kulūna minhu wa yasyrabu mimmā tasyrabūn(a).
E dixan i cappi de quelli che no creddeivan da-o seu pòpolo e che negavan l’incontro de l’After e de quelli che gh’emmo dæto lusso e piaxei inta vitta inte sto mondo: «Questa (persoña) a no l’é nint’atro che un òmmo comme ti, o mangia quello che ti mangi, e o beive quello che ti bevi».
وَلَىِٕنْ اَطَعْتُمْ بَشَرًا مِّثْلَكُمْ اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ ۙ
wa la'in aṭa‘tum basyaram miṡlakum innakum iżal lakhāsirūn(a).
E de fæto, se ti obedisci a-i umoen comme ti, ti perdiæ de seguo.
فَقَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ لِبَشَرَيْنِ مِثْلِنَا وَقَوْمُهُمَا لَنَا عٰبِدُوْنَ ۚ
fa qālū anu'minu libasyaraini miṡlinā wa qaumuhumā lanā ‘ābidūn(a).
Coscì an dito: «L’é (appropiou) che creddemmo inte doe persoñe comme niatri, ascì ben che o seu pòpolo (i Figgi d’Israele) o l’é quello ch’o ne serve lê mæximo?»
يٰٓاَيُّهَا الرُّسُلُ كُلُوْا مِنَ الطَّيِّبٰتِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ۗ
yā ayyuhar-rusulu kulū minaṭ-ṭayyibāti wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna ‘alīm(un).
Allah o l'à dito: "O messaggê! Mangia o ben (mangiâ), e fâ de boñe açioin. De fæto, son Onnisciente de quello che fâ."
وَقَالُوْا مَالِ هٰذَا الرَّسُوْلِ يَأْكُلُ الطَّعَامَ وَيَمْشِيْ فِى الْاَسْوَاقِۗ لَوْلَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُوْنَ مَعَهٗ نَذِيْرًا ۙ
wa qālū mā lihāżar-rasūli ya'kuluṭ-ṭa‘āma wa yamsyī fil-aswāq(i), lau lā unzila ‘alaihi malakun fa yakūna ma‘ahū nażīrā(n).
E dixan: "Perché sto Messaggê (Mahomed) o mangia e o cammina inti mercoei? Perché no gh'é mandou zu un angelo (de mòddo che l'angelo) o l'avvertisce con lê,
وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّآ اِنَّهُمْ لَيَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَيَمْشُوْنَ فِى الْاَسْوَاقِۗ وَجَعَلْنَا بَعْضَكُمْ لِبَعْضٍ فِتْنَةً ۗ اَتَصْبِرُوْنَۚ وَكَانَ رَبُّكَ بَصِيْرًا ࣖ ۔
wa mā arsalnā qablaka minal-mursalīna illā innahum laya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa yamsyūna fil aswāq(i), wa ja‘alnā ba‘ḍakum liba‘ḍin fitnah(tan), ataṣbirūn(a), wa kāna rabbuka baṣīrā(n).
E no emmo mandou di messaggê avanti de ti (Mahomed), ma lô avieivan mangiou da mangiâ e camminæ inti mercoei. E Noi gh’emmo fæto de quarchedun de voscià unna preuva pe di atri. Ti gh'æ paçiensa? E o to Segnô o l’é Onnividente.
مَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَاۙ فَأْتِ بِاٰيَةٍ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
mā anta illā basyarum miṡlunā, fa'ti bi'āyatin in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
ti l’é solo uman comme niatri; alloa fâ un miracolo se ti l’é un di giusti.»
وَمَآ اَنْتَ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا وَاِنْ نَّظُنُّكَ لَمِنَ الْكٰذِبِيْنَ ۚ
wa mā anta illā basyarum miṡlunā wa in naẓunnuka laminal-kāżibīn(a).
E ti l’é solo che uman comme niatri, e de fæto creddemmo che ti l’é tra quelli che mentiscian.
وَاَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰى لَا تَخَفْۗ اِنِّيْ لَا يَخَافُ لَدَيَّ الْمُرْسَلُوْنَ ۖ
wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā lā takhaf, innī lā yakhāfu ladayyal-mursalūn(a).
E tiâ zu o to baston!» Coscì, quande (o baston o l’é vegnuo un serpente e) o Mosè o l’à visto mesciâse comme un serpente spedio, o l’à corrio e o s’é vortou inderê sensa ammiâ. No gh'agge paû! De seguo davanti à mi, i apòstoli no gh’an da avei paû,
وَمَكَرُوْا مَكْرًا وَّمَكَرْنَا مَكْرًا وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
wa makarū makraw wa makarnā makraw wa hum lā yasy‘urūn(a).
E an complottou, e Noi emmo complottou, tanto che no l’ean conscienti.
فَاَصْبَحَ فِى الْمَدِيْنَةِ خَاۤىِٕفًا يَّتَرَقَّبُ فَاِذَا الَّذِى اسْتَنْصَرَهٗ بِالْاَمْسِ يَسْتَصْرِخُهٗ ۗقَالَ لَهٗ مُوْسٰٓى اِنَّكَ لَغَوِيٌّ مُّبِيْنٌ
fa'aṣbaḥa fil-madīnati khā'ifay yataraqqabu fa'iżal-lażistanṣarahū bil-amsi yastaṣrikhuh(ū), qāla lahū mūsā innaka lagawiyyum mubīn(un).
Pe quello, lê (o Mosè) o l’à avuo paû tanto ch’o l’ea in çittæ tanto ch’o l’aspettava (pe-e conseguense de seu açioin), tutt’assemme o pòpolo ch’o l’aiva domandou aggiutto ieri o gh’à gridou pe aggiutto. O Mosè o gh’à dito: «Ti l’æ pe in davei un eretico».
قَالَ رَبِّ اِنِّيْ قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ
qāla rabbi innī qataltu minhum nafsan fa'akhāfu ay yaqtulūn(i).
O (Mosè) o l’à dito: “O mæ Segnô, ò ammassou de fæto quarchedun do seu gruppo, donca ò poia che m’ammassan.
اِنَّكَ مَيِّتٌ وَّاِنَّهُمْ مَّيِّتُوْنَ ۖ
innaka mayyituw wa innahum mayyitūn(a).
De fæto, ti (o Muhammad) moî e loiatri moeian (anche loiatri).
قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ
qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).
Di (Muhammad), "Son solo un òmmo comme ti, m'é stæto revelou che o teu Segnô o l'é o Segnô Onnipotente, donca ti contunni à (adorâlo) e à domandâghe o perdono. E guai à quelli che assoçian di compagni con (Lê),
۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْيًا اَوْ مِنْ وَّرَاۤئِ حِجَابٍ اَوْ يُرْسِلَ رَسُوْلًا فَيُوْحِيَ بِاِذْنِهٖ مَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ عَلِيٌّ حَكِيْمٌ
wa mā kāna libasyarin ay yukallimahullāhu illā waḥyan au miw warā'i ḥijābin au yursila rasūlan fa yūḥiya bi'iżnihī mā yasyā'(u), innahū ‘aliyyun ḥakīm(un).
E no l’é appropiou pe un òmmo che Allah o ghe parle feua che pe mezo da revelaçion ò da derê à un velo ò con mandâghe un messaggê (angelo) e dapeu revelâghe co-o seu permisso quello ch’o veu. De fæto, O l’é o Ciù Erto, o Ciù Savio.
اِنْ هُوَ اِلَّا عَبْدٌ اَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنٰهُ مَثَلًا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
in huwa illā ‘abdun an‘amnā ‘alaihi wa ja‘alnāhu maṡalal libanī isrā'īl(a).
Lê (Isa) o no l’ea nint’atro che un servitô che gh’emmo dæto favô (profeçia) e gh’emmo fæto un exempio de leçion pe-i Figgi d’Israele.
بَلْ عَجِبُوْٓا اَنْ جَاۤءَهُمْ مُّنْذِرٌ مِّنْهُمْ فَقَالَ الْكٰفِرُوْنَ هٰذَا شَيْءٌ عَجِيْبٌ ۚ
bal ‘ajibū an jā'ahum munżirum minhum faqālal-kāfirūna hāżā syai'un ‘ajīb(un).
(No l’an açettou) de fæto s’en arresæ perché un avvertitô o gh’ea vegnuo da (tra) de loiatri mæximi, donca i increduli an dito: «Questa a l’é unna cösa ben ben mäveggiosa».
فَقَالُوْٓا اَبَشَرًا مِّنَّا وَاحِدًا نَّتَّبِعُهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّفِيْ ضَلٰلٍ وَّسُعُرٍ
fa qālū abasyaram minnā wāḥidan nattabi‘uh(ū), innā iżal lafī ḍalāliw wa su‘ur(in).
Coscì an dito: "Come gh'emmo da anâ apreuvo à un òmmo (ordinäio) tra de nò? De fæto, aloa semmo anæti pe in davei in stradda e semmo matti."
هُوَ الَّذِيْ بَعَثَ فِى الْاُمِّيّٖنَ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ
huwal-lażī ba‘aṡa fil-ummiyyīna rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
O l’é stæto Lê ch’o l’à mandou un Messaggê à un pòpolo analfabeto da tra de loiatri mæximi, ch’o gh’à reçitou i seu versci, o gh’à purificou (anime) e o gh’à mostrou o Libbro e a Saviessa (Sunnah), sciben che primma, ean inte un errô òvvio.
ذٰلِكَ بِاَنَّهٗ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالُوْٓا اَبَشَرٌ يَّهْدُوْنَنَاۖ فَكَفَرُوْا وَتَوَلَّوْا وَّاسْتَغْنَى اللّٰهُ ۗوَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ
Żālika bi'annahū kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fa qālū abasyaruy yahdūnanā, fa kafarū wa tawallau wastagnallāh(u), wallāhu ganiyyun ḥamīd(un).
Questo o l’avvëgne perché quande i apòstoli son vegnui da loiatri (portando) de informaçioin, an dito: «L’é (adatto) che i umoen ne guiddan?» Allora an denegou e se son vortæ; anche se Allah o no l’à beseugno (de loiatri). E Allah o l’é o ciù ricco, o ciù degno de lode.