وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ

wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

ә мал араһында йөк ташыу өсөн ҡулланылғандары ла бар, һуйырға тейешлеләре лә бар. Аллаһ биргән ризыҡтан ашағыҙ, шайтан эҙҙәренә бармағыҙ. Ысынлап та, шайтан һеҙҙең өсөн ысын дошман,

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

парлап һигеҙ хужалыҡ малдары бар (дүрт пар); бер пар һарыҡ һәм бер пар кәзә. Әйт: «Аллаһ тарафынан ике ир йәки ике ҡатын-ҡыҙ араһында нимә тыйылған, йәки ике ҡатын-ҡыҙ ҡарынында нимә бар?

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Дөйәнән пар, һыйырҙан пар. Әйт: "Ике ир йәки ике ҡатын араһында нимә тыйыла, йәки ике ҡатындың ҡарынында нимә бар? Аллаһ һеҙгә быны тәғәйенләгәндә, һеҙ шаһит булдығыҙмы? Аллаһҡа ҡаршы ялған уйлап сығарып, кешеләрҙе белемһеҙ юлдан яҙҙырыусыларҙан да залимыраҡ кем бар?" Хаҡтыр, Аллаһ залим халыҡты тура юлға күндермәҫ.

وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ

wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).

Ул яралтҡан малдарҙы ла; уларҙа йылылыҡ (йөн) һәм һеҙҙең өсөн төрлө файҙа бар, һәм һеҙ уларҙан ашайһығыҙ.

وَلَكُمْ فِيْهَا جَمَالٌ حِيْنَ تُرِيْحُوْنَ وَحِيْنَ تَسْرَحُوْنَۖ

wa lakum fīhā jamālun ḥīna turīḥūna wa ḥīna tasraḥūn(a).

Ә һин унда матурлыҡты ат аҙбарына алып ҡайтҡанда ла, (йәйләүгә) ебәргәндә лә табаһың.

وَتَحْمِلُ اَثْقَالَكُمْ اِلٰى بَلَدٍ لَّمْ تَكُوْنُوْا بٰلِغِيْهِ اِلَّا بِشِقِّ الْاَنْفُسِۗ اِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌۙ

wa taḥmilu aṡqālakum ilā baladil lam takūnū bāligīhi illā bisyiqqil-anfus(i), inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).

Һәм ул һеҙҙең йөктәрегеҙҙе ҙур ауырлыҡ менән генә барып етә алмаҫлыҡ илгә алып бара. Ысынлап та, Раббың рәхимле, рәхимле!

وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).

Һеҙгә атланыу өсөн һәм биҙәүес өсөн аттарҙы, һыбайлыларҙы, ишәктәрҙе яралтты. Ул һеҙ белмәгән нәмәләрҙе барлыҡҡа килтерә.

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).

Һәм, ысынлап та, малсылыҡта, ысынлап та, һиңә һабаҡ бар. Беҙ һиңә уның ашҡаҙанында булғандан эсерәбеҙ (рәүешендә) бысраҡ менән ҡан араһындағы саф һөттө, уны эскән кешеләргә еңел йотола.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ

wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).

Аллаһ һеҙгә йәшәү урыны итеп йорттар яһаны һәм һеҙгә мал тиреһенән торлаҡ (тирмәләр) яһаны, уларҙы һеҙ сәйәхәттә лә, ҡалғанда ла еңеллек табаһығыҙ. Йөндән, дөйә йөнөнән, кәзә йөнөнән өй һауыт-һабаларын һәм уңайлыҡтарын бер ваҡытҡа (билдәләнәсәк) яһаны.

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةًۗ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهَا وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ كَثِيْرَةٌ وَّمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ ۙ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihā wa lakum fīhā manāfi‘u kaṡīratuw wa minhā ta'kulūn(a).

Һәм, ысынлап та, мал-тыуарҙа һеҙгә һабаҡ бар. Беҙ һеҙгә уның ашҡаҙанында булған (һөттән) эсерҙек, унда һеҙҙең өсөн дә күп файҙа бар ине, һеҙ уның бер өлөшөн ашанығыҙ.

وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَ ࣖ

wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).

уның өҫтөндә (мал-тыуар) һәм һеҙҙе ташыған караптарҙа.

وَهُوَ الَّذِيْ ذَرَاَكُمْ فِى الْاَرْضِ وَاِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

bal qālū miṡla mā qālal-awwalūn(a).

Һәм тап Ул һеҙҙе Ерҙә барлыҡҡа килтергән һәм үрсеткән һәм һеҙ Уға йыйыласаҡһығыҙ.

وَهُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَلَهُ اخْتِلَافُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qālū a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).

Ул терелтеүсе лә, үлтереүсе лә, төн менән көндөң алмашыныуын (көйләүсе) лә Ул. Аңламайһыңмы?

وَخَلَقْنَا لَهُمْ مِّنْ مِّثْلِهٖ مَا يَرْكَبُوْنَ

wa khalaqnā lahum mim miṡlihī mā yarkabūn(a).

Беҙ улар өсөн (башҡа транспортты) улар атланған нәмә кеүек яралттыҡ.

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا خَلَقْنَا لَهُمْ مِّمَّا عَمِلَتْ اَيْدِيْنَآ اَنْعَامًا فَهُمْ لَهَا مٰلِكُوْنَ

awalam yarau annā khalaqnā lahum mimmā ‘amilat aidīnā an‘āman fahum lahā mālikūn(a).

Күрмәйҙәрме ни, Беҙ улар өсөн Үҙебеҙҙең көсөбөҙ менән яралтҡан нәмәләрҙән мал яралттыҡ һәм улар өҫтөнән хакимлыҡ итәләр?

وَذَلَّلْنٰهَا لَهُمْ فَمِنْهَا رَكُوْبُهُمْ وَمِنْهَا يَأْكُلُوْنَ

wa żallalnāhā lahum fa minhā rakūbuhum wa minhā ya'kulūn(a).

Беҙ уларҙы үҙҙәренең хакимлығына буйһондорҙоҡ; ҡайһы берҙәре атланыу өсөн, ә ҡайһы берҙәре ризыҡ өсөн.

وَلَهُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُۗ اَفَلَا يَشْكُرُوْنَ

wa lahum fīhā manāfi‘u wa masyārib(u), afalā yasykurūn(a).

Һәм уларҙан файҙа алалар һәм эсәләр. Тимәк, улар рәхмәтле булмаҫмы?

وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ

wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).

Һәм Ул бөтә нәмәне парлап яралтты, һеҙгә һәм һеҙ ултырған малдарға кәмәләр яһаны.

لِتَسْتَوٗا عَلٰى ظُهُوْرِهٖ ثُمَّ تَذْكُرُوْا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ اِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُوْلُوْا سُبْحٰنَ الَّذِيْ سَخَّرَ لَنَا هٰذَا وَمَا كُنَّا لَهٗ مُقْرِنِيْنَۙ

litastawū ‘alā ẓuhūrihī ṡumma tażkurū ni‘mata rabbikum iżastawaitum ‘alaihi wa taqūlū subḥānal-lażī sakhkhara lanā hāżā wa mā kunnā lahū muqrinīn(a).

Шулай итеп, һин уның арҡаһына ултырырһың да, һуңынан уның өҫтөндә ултырғанда Раббыңдың ниғмәтен иҫкә алырһың; һәм һин: «Быға тиклем беҙ быларҙы үҙ ҡулыбыҙға ала алмаһаҡ та, быларҙың барыһын да беҙгә буйһондорған Аллаһҡа дан булһын!»