الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).
(Ko kanko) waɗi leydi leeso wonande on, asamaan oo kadi ko suudu, kadi ko kanko jippinta ndiyam (toɓo) ummoraade e asamaan, caggal ɗuum o yaltina heen (toɓo) ɓiɓɓe leɗɗe ngam ñamri mon. Ko ɗum waɗi, woto ndokku Alla luutndiiɓe tawa aɗa anndi.
۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
Kadi (siftor) nde Muusaa naamndii yim6e mum ndiyam, min mbii: “Fiy haayre ndee e sawru maa!” Noon ɓulli sappo e ɗiɗi ngurtini e mayre. Kala leñol ina anndi nokku mum (respective) ɗo yarata. Ñaamee e yaree e ballal Alla (dokkaaɗo), woto mbaɗee bonannde e dow leydi e bonnude.
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
Hey yimɓe! Ñaamde ko halal e ko moƴƴi (ñaamdu) tawaandu e leydi, woto rew e laabi Seyɗaane. Ndeke Seyɗaane ko gaño mon tigi.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).
Eeh onon gooŋɗinɓe! Ñaamee e balɗe moƴƴe ɗe min ndokki on ɗee, njettoree Alla, so tawii ko kaŋko tan ndewaton.
وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاۤءَ اَمْوَالَكُمُ الَّتِيْ جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰمًا وَّارْزُقُوْهُمْ فِيْهَا وَاكْسُوْهُمْ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا
wa lā tu'tus-sufahā'a amwālakumul-latī ja‘alallāhu lakum qiyāmaw warzuqūhum fīhā waksūhum wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).
Kadi hoto ndokkee yimɓe ɓe hakkillaaji mum en timmaani tawo, jawdi mon (ɓeen jogiiɓe laamu) ndi Alla waɗiri ɗum tuugnorgal nguurndam. Hokku ɓe coodguuli e koltu (e nder ngalu nguu) kaaldu e maɓɓe konnguɗi moƴƴi.
وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ
wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).
Kadi ñaamee e ko Alla hokki on ko woni nguura ko hallaandi e ko moƴƴi, kulee Alla e makko.
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Kadi ko kanko jippinta ndiyam e asamaan, ndeen min mbaɗata e maggal kala sifaa leɗɗe, ko ɗuum waɗi min njaltina e ɗeen leɗɗe leɗɗe daneeje, min njaltina e ɗeen leɗɗe daneeje geɗe keewɗe; e lekki paltoor, min taƴi ƴiye ndarnaaɗe, e gese inabooje, e (Min njaltini kadi) oliif e pome nannduɗe e ɗe nanndaani. Mbaɗtee hakkille e ɓiɓɓe leɗɗe so ɗe njibinii, ɗe ɓuuɓtii. Ndeke, e ɗuum maandeeji (baawɗe Alla) ina ngoodi wonande gooŋɗinɓe.
۞ وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ جَنّٰتٍ مَّعْرُوْشٰتٍ وَّغَيْرَ مَعْرُوْشٰتٍ وَّالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا اُكُلُهٗ وَالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ كُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖٓ اِذَآ اَثْمَرَ وَاٰتُوْا حَقَّهٗ يَوْمَ حَصَادِهٖۖ وَلَا تُسْرِفُوْا ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَۙ
wa huwal-lażī ansya'a jannātim ma‘rūsyātiw wa gaira ma‘rūsyātiw wan-nakhla waz-zar‘a mukhtalifan ukuluhū waz-zaitūna war-rummāna mutasyābihaw wa gaira mutasyābih(in), kulū min ṡamarihī iżā aṡmara wa ātū ḥaqqahū yauma ḥaṣādih(ī), wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).
Kadi ko kanko tagi leɗɗe ɗe njibinaaka e ɗe njibinaaka, leɗɗe daneeje, leɗɗe ɗaɗi ceertuɗi, oliif e pompiyeeji nannduɗi (e mbaadi e mbaydi) ɗi nanndaani (e ɗaɗi). Ñaamde ɓiɓɓe leɗɗe ɗee so ɗe njibinii, ndokku ko foti (zakat) so ɗe njibinii, kono woto ɓurtu ɗum. Ko goonga, Alla yiɗaa yimɓe ɓurtuɓe,
وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ
wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).
e nder jawdi ina woodi ko huutortee ngam nawde teddeendi ina woodi (kañum ne) ko foti hirseede. Nyaamee e ko Alla rokki ma ko, woto ndew ɗanle seyɗaane. E goonga Seyɗaane ko gaño tigi wonande on, .
ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).
Ina woodi Daabaaji jeetati ina ngara ɗiɗo (nayi) : baali ɗiɗi e be’i ɗiɗi. Wi’u: “Hol ko Alla haɗi, worɓe ɗiɗo walla rewɓe ɗiɗo, walla ko woni e reedu rewɓe ɗiɗo ɓee fof? Fammin am e ganndal so tawii ko on gooŋɗinɓe.”
وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
E gelooɗi, na'i ɗiɗi. Wi’e: “Hol ko Alla haɗi, worɓe ɗiɗo walla rewɓe ɗiɗo, walla ko woni e reedu rewɓe ɗiɗo ɓee fof? Mbele on ngoniino seedeeji nde Alla yamiri on ɗum? Hol ɓurɗo tooñannge e fenaande feewde e Alla ngam majjude yimɓe tawa ngalaa ganndal?” Ndeke, Alla ardataa tooñooɓe.
۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ
qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).
Wi'u (Muhammadu), "Accu mi jannga ko Allah haɗi ma. Taa hawtu bee maako kooɗume, waɗu ko wooɗi bee saaro'en ma, taa war ɓikkon ma ngam ɓe miskineeɓe. Min ɗon hokka ma nyaamdu e maɓɓe; taa ɓadtoo kuuɗe kalluɗe, ko yi'etee koo ko suuɗi, taa war yimɓe ɓe woni ngam Allah aan mbele aɗa faama
قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Wi'u (Muhammadu) "Moy haɗi paabi ɗi Allah hokki maccuɓe maako e nyawndorɗe booɗɗe? Wi'u: "Ɗum fuu ɗum ngam gooŋɗinɓe ngurndam aduna, e tedduɗum (ɓe tan) nyande ummital" Ko non min paamirta aayeeji ɗi ngam annduɓe.
وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
Min peccii ɓe e leƴƴi sappo e ɗiɗi, gooto heen fof ina heewi limoore, min nganndini Muusaa nde yimɓe mum naamndii mo ndiyam, “Fiy haayre ndee sawru maa!” Nii woni ɓulli ndiyam sappo e ɗiɗi njalti e oon (kaayre). Leñol fof ina anndi ɗo yarata. Min njippini ɓe duule min njippini e maɓɓe mann e salwa. (Min mbii) “Nyaam ko moƴƴi e nguura ka min ndokki on.” Ɓe toonaani En, kono ko kamɓe ngoni tooñooɓe koye maɓɓe sahaa kala.
وَاذْكُرُوْٓا اِذْ اَنْتُمْ قَلِيْلٌ مُّسْتَضْعَفُوْنَ فِى الْاَرْضِ تَخَافُوْنَ اَنْ يَّتَخَطَّفَكُمُ النَّاسُ فَاٰوٰىكُمْ وَاَيَّدَكُمْ بِنَصْرِهٖ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
ważkurū iż antum qalīlum mustaḍ‘afūna fil-arḍi takhāfūna ay yatakhaṭṭafakumun-nāsu fa āwākum wa ayyadakum binaṣrihī wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāti la‘allakum tasykurūn(a).
Kadi ciftoren, nde onon (Muhajirin en) ngonnoo haa jooni (e nder) limre tokosere, tooñaaɗo e dow leydi (Makka), on kulii wonde yimɓe (Makka) ina mbaawi nanngude on, ndeen O rokki on nokku ɗo ngonɗon (Madiina) o semmbini on e ballal makko o rokki on nguura moƴƴa mbele on mbaawa wonde.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).
Eeh onon gooŋɗinɓe! E goonga, mushrik en ko laaɓɓe (yontaaji laaɓtuɗi), ko ɗum waɗi ɓe potaani ɓadtaade Juulirde mawnde caggal ndee hitaande. Kadi so a suniima miskiino (sabu heefeero ngarataa), ndeen maa Alla rokku ma jawdi e teddungal mum, so o welii. E goonga Alla ko ganndo, ko annduɗo.
قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ
qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).
Wi’u (Muhammadu) “Moy hokkata on nyaamdu diga asamaan e lesdi, walla mo woodi baawɗe (tagde) nanɗe e yi’ugo, mo ɗon adda guurɗo diga maayɓe e maayɗo diga wuurɓe, mo ɗon rewna kuuje fuu?” Dum noon 6e njaaboto, “Alla.” So aɗa wiya, “Hol ko waɗi on kulaani (Mo)?”
قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ
qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).
Wi’u (Muhammadu) “Fammin am ko woni e ñamri ndi Alla jippini e maa ndii, ndeen noon aɗa waɗa heen ko haram, heen ko halal.” Wi'u: “Mbele Alla hokkii on yamiroore (ko fayti e cfuum) walla on 6eydotoo cfum e innde Alla?”
وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ
wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).
E goonga, min mbaɗii ɓiɓɓe Israa’iila’en hoɗorde moƴƴere, min ndokkii ɓe nguura moƴƴa. Nii woni 6e luurondiraani, so wonaa caggal nde ganndal ari e ma66e (ko wiynoo e nder Tawreeta). E goonga, joomi maa ñaawata hakkunde maɓɓe nyannde ummital ko fayti e ko ɓe luurdi koo.
وَّاَنِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُمَتِّعْكُمْ مَّتَاعًا حَسَنًا اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى وَّيُؤْتِ كُلَّ ذِيْ فَضْلٍ فَضْلَهٗ ۗ وَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ كَبِيْرٍ
wa anistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yumatti‘kum matā‘an ḥasanan ilā ajalim musammaw wa yu'ti kulla żī faḍlin faḍlah(ū), wa in tawallau fa innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin kabīr(in).
Kadi aɗa foti ñaagaade yaafuya e Joomiraawo maa, tuubaa e makko, sikke alaa maa o rokku ma weltaare moƴƴere haa waktu mo o foti. Kadi o rokka moƴƴere makko kala baɗɗo ko moƴƴi. Kadi so a ruttitiima, ndeen noon, goonga, miɗo hula so jukkungo ina heɓtoo on ñalnde mawnde (ñalawma ñalawma).
۞ وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ رِزْقُهَا وَيَعْلَمُ مُسْتَقَرَّهَا وَمُسْتَوْدَعَهَا ۗ كُلٌّ فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ
wa mā min dābbatin fil-arḍi illā ‘alallāhi rizquhā wa ya‘lamu mustaqarrahā wa mustauda‘ahā, kullun fī kitābim mubīn(in).
Kadi hay tagoore wootere dillataa (wuuri) e dow leydi kono Alla ina ɗaɓɓi e mum nguura e kala huunde. Omo anndi ɗo o hoɗi e ɗo o heddotoo. Kala ko (winndaa) e nder Deftere goonga ndee (Lauh Mahfuzh).
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).
Ko Alla tagɗo asamaanuuji e leydi, jippini ndiyam (toɓo) ummoraade e asamaan, caggal ɗuum e oon (ndiyam toɓo) O yaltini ɓiɓɓe leɗɗe ceertuɗe ngam ñamri mon; O 6eydii laanaaji ngam on njaha e geec no yidi makko, o 6eydii maayooji ngam mon.
وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَ وَمَنْ لَّسْتُمْ لَهٗ بِرٰزِقِيْنَ
wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisya wa mal lastum lahū birāziqīn(a).
Min mbaɗii e majji ɓulli nguurndam ngam haajuuji mon, e (min tagii kadi) tagooje ɗe on ngonaa nguura mum en.
وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ
wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).
Kadi Alla waɗii on jommbaajo e nder mon, kadi e jommbaajo mooɗon hokki on ɓiɓɓe e taaniraaɓe, o hokkii on ko wooɗi. Hol ko waɗi eɓe ngoongɗina fenaande, eɓe njedda moƴƴere Alla?
وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَىِٕنَّةً يَّأْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ
wa ḍaraballāhu maṡalan qaryatan kānat āminatam muṭma'innatay ya'tīhā rizquhā ragadam min kulli makānin fa kafarat bi'an‘umillāhi fa ażāqahallāhu libāsal-jū‘i wal-khaufi bimā kānū yaṣna‘ūn(a).
Kadi Alla waɗii yeru (e) leydi ndi wonnoo ko adii ɗuum ko kisal e jam, nguura arii e mayri ko heewi e nokkuuji ɗii fof, kono (hoɗɓe mum) njedditii barkeeji Alla, ko ɗuum waɗi Alla waɗii e maɓɓe musiiba heege e kulol, sabu ko ɓe mbaɗi koo.
فَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًاۖ وَّاشْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ
fa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wasykurū ni‘matallāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).
Waɗde ñaam ko halal e ko moƴƴi e ballal ngal Alla rokki ma ngal; kadi njettu e moƴƴere Alla, so tawii ko kaŋko tan ndewat-ɗon.
۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِيْٓ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰى كَثِيْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيْلًا ࣖ
wa laqad karramnā banī ādama wa ḥamalnāhum fil-barri wal-baḥri wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alā kaṡīrim mimman khalaqnā tafḍīlā(n).
E goonga, min teddinii 6i66e e taaniraaɓe Aadama, min njippinii 6e e dow leydi e nder maayo, min ndokki 6e nguura e gecfe moyye, min 6uri 6e e dow tagooje keewcfe cfe min tagi e nafooje timmucfe.
اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ
innamā ta‘budūna min dūnillāhi auṡānaw wa takhluqūna ifkā(n), innal-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi lā yamlikūna lakum rizqan fabtagū ‘indallāhir-rizqa wa‘budūhu wasykurū lah(ū), ilaihi turja‘ūn(a).
E goonga, ko ndewaton ko wonaa Alla ko sanamuuji tan, on mbaɗat ɗum ko fenaande. Ndeke, ko ndewaton ko wonaa Alla koo, waawaa rokkude on nguura; Waɗde ñaago-ɗee Alla nguura, ndewnee-mo, njetto-ɗee-ɗee. Ko e makko tan wartirtee.
وَكَاَيِّنْ مِّنْ دَاۤبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَاۖ اللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَاِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ
wa ka'ayyim min dābbatil lā taḥmilu rizqahā, allāhu yarzuquhā wa iyyākum, wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).
Kadi no tagooje guurɗe dillooje (waawaa) addude (toppitaade) nguura mum en. Ko Alla rokkata mbo nguurda kanko e mon. Ko kanko woni nanoowo, ganndo.
اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).
Alla ina rokka ñamri mo o yiɗi e nder maccuɓe makko, kadi omo (kañum ne) limta ɗum e makko. E goonga Alla ko ganndo huunde fof.
اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
awalam yarau annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Kadi mbele ɓe teskiima wonde Alla ina rokka ñamri mo o yiɗi, kadi omo (kañum ne) limta ɗum (mo o yiɗi). Ndeke, e nder ɗuum ina woodi goonga maandeeji (mawngu Alla) wonande gooŋɗinɓe.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ
allāhul-lażī khalaqakum ṡumma razaqakum ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, hal min syurakā'ikum may yaf‘alu min żālikum min syai'(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).
Alla tagi on, caggal ɗuum hokki on nguura, caggal ɗum wari on, caggal ɗum wuurtini on. Mbele won e 6e njokkondircfaa e Alla ina waawi wacfde hono nih? Teddungal wonande mo e toowɗo dow ko ɓe kawri hakkunde maɓɓe.
لَقَدْ كَانَ لِسَبَاٍ فِيْ مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌ ۚجَنَّتٰنِ عَنْ يَّمِيْنٍ وَّشِمَالٍ ەۗ كُلُوْا مِنْ رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗبَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَّرَبٌّ غَفُوْرٌ
laqad kāna lisaba'in fī maskanihim āyah(tun), jannatāni ‘ay yamīniw wa syimāl(in), kulū mir rizqi rabbikum wasykurū lah(ū), baldatun ṭayyibatuw wa rabbun gafūr(un).
Ndeke, wonande leñol Sabaan en ina woodi maande (mawnugol Alla) e nder hoɗorde mum en, woni gesaaji ɗiɗi to bannge ñaamo e to bannge nano, (e maɓɓe mbiyaama), "Nyaam e ñamri (dokkundi) Joomiraawo mon, njettoor mo. (Leydi mon) ko leydi moƴƴiri (welndiindi) nde wonnoo (Most Alla)."
۞ قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۙوَاِنَّآ اَوْ اِيَّاكُمْ لَعَلٰى هُدًى اَوْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
qul may yarzuqukum minas-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), wa innā au iyyākum la‘alā hudan au fī ḍalālim mubīn(in).
Wi’u (Muhammadu) “hombo hokkata on nyaamdu diga kammuuji e lesdi?” Wi'u: "Alla", e goonga minen walla onon (mushrik'en), min ngonata ko e goonga walla e majjere laaɓtunde.
قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ
qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdiru wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).
Wi’u: “Joom am ina yaajina riis mo o yiɗi, ina famɗina ɗum (mo o yiɗi), kono ko ɓuri heewde e yimɓe nganndaa.”
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۙقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنُطْعِمُ مَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ اَطْعَمَهٗٓ ۖاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
wa iżā qīla lahum anfiqū mimmā razaqakumullāh(u), qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū anuṭ‘imu mal lau yasyā'ullāhu aṭ‘amah(ū), in antum illā fī ḍalālim mubīn(in).
So tawii noon wi'aama 6e: "Njaru cfum e jawdi ndi Alla rokki on", 6e ngoongcfinaani mbi'i googcfin6e 6ee: "Mbele ina haani min nyaamna 6e so Alla yicfii o nyaamnata 6e? On ngoni ko e majjere laaɓtunde."
اَوَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
awalam ya‘lamū annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
Kadi mbele 6e nganndaa Alla yaajnatana ko o yilaa nguura, o 6eydana kadi (mo o yidi)? Ndeke, e nder ɗuum ina woodi maandeeji (baawɗe Alla) wonande leñol gooŋɗinngol.
هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ رِزْقًا ۗوَمَا يَتَذَكَّرُ اِلَّا مَنْ يُّنِيْبُ
huwal-lażī yurīkum āyātihī wa yunazzilu lakum minas-samā'i rizqā(n), wa mā yatażakkaru illā may yunīb(u).
Ko kanko hollata on maandeeji makko (baawɗe) makko, o jippina on nguura ummoraade e asamaan. Kadi hay gooto so wonaa keɓoowo jaŋde ko nduttortooɗo (to Alla).
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
Ko Alla waɗi ma leydi ko hoɗorde e asamaan ko ɓuuɓri, o tagi ma o ɓamti mbaadi ma o rokki ma weltaare. Ko hono noon Alla, joom mon, Senngo woodanii Alla, joom winndereeji fof.
وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبٰرَكَ فِيْهَا وَقَدَّرَ فِيْهَآ اَقْوَاتَهَا فِيْٓ اَرْبَعَةِ اَيَّامٍۗ سَوَاۤءً لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ
wa ja‘ala fīhā rawāsiya min fauqihā wa bāraka fīhā wa qaddara fīhā aqwātahā fī arba‘ati ayyām(in), sawā'al lis-sā'ilīn(a).
O tagani mo kooseeje tiiɗɗe dow makko. Ndeen O barkinii, O toɗɗii ñaamde (ngam hoɗɓe heen) e nder yontaaji nay, haa heewi (heɓde haajuuji) haajuuji.
لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ
lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū bikulli syai'in ‘alīm(un).
Ko kanko jeyi ngalu asamaan e leydi; O yaajna jawdi makko, o limta ɗum e mo o yiɗi. Ndeke ko kanko woni ganndo huunde fof.
اَللّٰهُ لَطِيْفٌۢ بِعِبَادِهٖ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَهُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ ࣖ
allāhu laṭīfum bi‘ibādihī yarzuqu may yasyā'(u), wa huwal-qawiyyul-‘azīz(u).
Alla ina newiɗi e maccuɓe mum; O rokkata nguura mo o yiɗi kadi ko kanko woni jom baawɗe, jom baawɗe.
۞ وَلَوْ بَسَطَ اللّٰهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهٖ لَبَغَوْا فِى الْاَرْضِ وَلٰكِنْ يُّنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرٌۢ بَصِيْرٌ
wa lau basaṭallāhur rizqa li‘ibādihī labagau fil-arḍi wa lākiy yunazzilu biqadarim mā yasyā'(u), innahū bi‘ibādihī khabīrum baṣīr(un).
Kadi so tawiino Alla rokkiino maccu6e mum nguura, maa 6e 6eydu keerol ma66e e dow leydi, kono maa o jippin cfum e kala peeje o yidi. Ko goonga, ko kanko woni humpitiiɗo ( ngonka) maccuɓe makko, ko kanko woni jiyoowo.
وَفِى السَّمَاۤءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوْعَدُوْنَ
wa fis-samā'i rizqukum wa mā tū‘adūn(a).
Kadi e asamaan ina woodi (sabaabuuji) nguura mon e ko fodanaa on.
اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِيْنُ
innallāha huwar-razzāqu żul-quwwatil-matīn(u).
Goonga Alla, ko kanko woni dokkuɗo nguura, jogiiɗo doole, tiiɗɗo no feewi.
وَاَنَّهٗ هُوَ اَغْنٰى وَاَقْنٰىۙ
wa annahū huwa agnā wa aqnā.
tee ko goonga ko kanko rokkata jawdi e keewal.
فَاِذَا قُضِيَتِ الصَّلٰوةُ فَانْتَشِرُوْا فِى الْاَرْضِ وَابْتَغُوْا مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَثِيْرًا لَّعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ
fa iżā quḍiyatiṣ-ṣalātu fantasyirū fil-arḍi wabtagū min faḍlillāhi ważkurullāha kaṡīral la‘allakum tufliḥūn(a).
So juulde ndee gasii, ndeen cirƴaa e leydi, ɗaɓɓu moƴƴere Alla, siftor Alla no feewi mbele aɗa heɓa nafoore.
وَاِذَا رَاَوْا تِجَارَةً اَوْ لَهْوًا ۨانْفَضُّوْٓا اِلَيْهَا وَتَرَكُوْكَ قَاۤىِٕمًاۗ قُلْ مَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ مِّنَ اللَّهْوِ وَمِنَ التِّجَارَةِۗ وَاللّٰهُ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ ࣖ
wa iżā ra'au tijāratan au lahwaninfaḍḍū ilaihā wa tarakūka qā'imā(n), qul mā ‘indallāhi khairum minal-lahwi wa minat-tijārah(ti), wallāhu khairur-rāziqīn(a).
Kadi so ɓe njiyii njulaagu walla fijirde, ɗoon e ɗoon ɓe njaha heen ɓe ngoppa ma (Muhammadu) aɗa darii (waajuuji). Wiy ko woni e Alla koo ɓuri fijirde e njulaagu, kadi ko Alla ɓuri hokkude nguura.
وَّيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُۗ وَمَنْ يَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَهُوَ حَسْبُهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَالِغُ اَمْرِهٖۗ قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا
wa yarzuqhu min ḥaiṡu lā yaḥtasib(u), wa may yatawakkal ‘alallāhi fa huwa ḥasbuh(ū), innallāha bāligu amrih(ī), qad ja‘alallāhu likulli syai'in qadrā(n).
O rokki mo nguura gila e bannge mo o sikkaano. Kadi kala mo tuugnii e Alla, sikke alaa Alla ina hebbina (haajuuji) makko. E goonga, Alla yuɓɓinta ko geɗe mum. Ko goonga Alla waɗii daɗndo wonande kala huunde.
هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ ذَلُوْلًا فَامْشُوْا فِيْ مَنَاكِبِهَا وَكُلُوْا مِنْ رِّزْقِهٖۗ وَاِلَيْهِ النُّشُوْرُ
huwal-lażī ja‘ala lakumul-arḍa żalūlan famsyū fī manākibihā wa kulū mir rizqih(ī), wa ilaihin-nusyūr(u).
Ko kanko weeɓni on yiylaade leydi, ƴeewto-ɗee denndaangal ŋoral mum, ñaam-ɗon heen jawdi makko. Kadi ko e makko tan (ngartataa caggal) ummital mon.