وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).
Ukat iyawsirinakampi jikisipxi ukhaxa: “Iyawsapxta” sasaw sapxi. Ukampis maynit maynikam kuttʼasipkäna ukhajja, akham sasaw jisktʼasipjjäna: “¿Kuntï Diosan qhanañchapktam uk jupanakar yatiyapjjätati, ukhamat Tatituman nayraqatapan jan cheqañchapjjañapataki? ¿janit amuyapkta?”
قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ
qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).
Sasa: "Jiwasax Diosar iyawstanwa ukat kuntix jiwasanakar uñacht'ayawayktan ukaru, ukhamarak kuntix Abraham, Ismael, Isaac, Jacob ukat wawanakapar uñacht'ayawayktan ukaru, ukhamarak kunatix Moisesar ukhamarak Jesusar churatäkän ukaru ukhamarak kunatix profetanakar Tatitupat churatäkän ukaru. Janiw khitirus yaqhachktanti, ukat Juparuw katuyasipxta".
لَا يَتَّخِذِ الْمُؤْمِنُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَلَيْسَ مِنَ اللّٰهِ فِيْ شَيْءٍ اِلَّآ اَنْ تَتَّقُوْا مِنْهُمْ تُقٰىةً ۗ وَيُحَذِّرُكُمُ اللّٰهُ نَفْسَهٗ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ
lā yattakhiżil-mu'minūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), wa may yaf‘al żālika falaisa minallāhi fī syai'(in), illā an tattaqū minhum tuqāh(tan), wa yuḥażżirukumullāhu nafsah(ū), wa ilallāhil-maṣīr(u).
Janiw iyawsirinakax jan iyawsirinakarux p’iqinchirinakapjam katuqapxañapäkiti, jan ukasti iyawsirinakaruw katuqapxañapäna. Khitinakatix ukham lurapki ukanakax janiw kunas Allah-an utjkaniti jan ukasti mä medio ukhamawa kunatix jupanakat axsarapkta ukat jark’aqasiñataki. Ukat Allah jupax Jupa pachpaw iwxt’apxtam, ukat Juparuw qhipa kutt’añax utji.
قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ تَعَالَوْا اِلٰى كَلِمَةٍ سَوَاۤءٍۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اَلَّا نَعْبُدَ اِلَّا اللّٰهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهٖ شَيْـًٔا وَّلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُوْلُوا اشْهَدُوْا بِاَنَّا مُسْلِمُوْنَ
qul yā ahlal-kitābi ta‘ālau ilā kalimatin sawā'im bainanā wa bainakum allā na‘buda illallāha wa lā nusyrika bihī syai'aw wa lā yattakhiża ba‘ḍunā ba‘ḍan arbābam min dūnillāh(i), fa in tawallau fa qūlusyhadū bi'annā muslimūn(a).
Sapxam (Oh Mahoma), "¡Oh Libron jaqinaka! Mä aruruw jutapxam, ukax jiwasamp jumamp chikaw utji: janiw khitirus yupaychktanti jan ukasti Allah ukaruw yupaychañasa, ukat janiw khitirus Allah uksat sipanx apnaqirinakjam katuqañasäkiti. Jupanakax kutt'anipxani ukhax (jupanakarux) sapxam: "Musulmanätasat qhanañcht'apxam".
اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ
al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).
Aka urux taqi kunatix askïki ukax jumatakix jaysatawa. Libron Jaqinakan manq’apax (sacrificio) jumatakix halal ukhamawa, ukat manq’añanakamax jupanakatakix halal ukhamawa. Ukat (jumatakix jaqichasiñax walikïskiwa) warminakax iyawsiri warminaka taypin jach’añchatäpki ukat warminakax khitinakatix jumat nayrax Libro churatäpkän ukanakan jach’añchatäpki ukanaka, jupanakamp jaqichasiñatakix dote pagapxäta ukhaxa, janiw wachuq jucha lurañ amtampi ukat jan mä warmir uywar tukuyañ amtampi. Khititix iyawsañ tukuyatat jan iyawskchixa, ukhamax chiqpachansa, luratanakapax inamayakiwa, ukat qhipa urunxa jupax chhaqhirinaka taypinkaniwa.
۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).
¡Iyawsirinaka! Judionakarusa, cristianonakarus jan chiqa chuyman amigonakamar tukuyapxamti; jupanakkama jark’aqasipxi. Khititix jumanak taypit jupanakar chiqa chuyman amigonak tukuykchixa, chiqpachansa jupax jupanak taypinkarakiwa. Chiqansa, Allahax janiw jan wali luririnakarux irpkiti.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
¡Iyawsirinaka! Janiw p’iqinchirinakamarux jaqinakar tukuyañamäkiti, jupanakax religionamarux jisk’achañataki, anatt’añatakis lurapxi, (mä arunxa) khitinakatix jumat nayrax libro churatäpkäna ukat jan iyawsirinaka (politeísta) ukanaka taypinxa. Ukat Diosar axsarapxam jumatix iyawsirinakäpxsta ukhaxa.
۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔
latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).
Chiqansa, iyawsirinakarux jukʼamp uñisiri jaqinakaruw jikxatäta, jupanakax judionakarusa ukat politeístanakarusa. Ukat khitinakatï iyawsirinakamp wali sum amigasipki ukanakarojja, “Cheqas cristianonakätanwa” sapki ukanakar jikjjatäta. Ukax kunatix jupanak taypinx sacerdotenakas monjes ukanakaw utji, (ukhamarakiw) kunatix jupanakax janiw jach’añchasipkiti.
قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ
qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).
Ch’axwapxam khitinakatix jan iyawsapki Allah ukat Qhipa Ururu, khitinakatix jan jark’apki kuntix Allah ukat khithanitapax jark’apki ukat khitinakatix jan iyawsapki chiqpach religionar (Allah religiona), (i.e. jaqinaka) khitinakatix Libro churapki ukanakaru, jizyah (impuesto) ukx ist’asisaw pagapxañapa, kunapachatix estado de submisión ukankapki ukhaxa.
وَاَنْزَلَ الَّذِيْنَ ظَاهَرُوْهُمْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ صَيَاصِيْهِمْ وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ وَتَأْسِرُوْنَ فَرِيْقًاۚ
wa anzalal-lażīna ẓāharūhum min ahlil-kitābi min ṣayāṣīhim wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba farīqan taqtulūna wa ta'sirūna farīqā(n).
Ukat Jupax khitinakati Libron Jaqinakan (Bani Quraizah) jupanakar (grupos aliados) yanapt’apkän ukanakaruw fortalezanakapat khithatayna, ukat chuymanakaparux axsarañ uchatayna. Yaqheparojj jiwayapjjtawa, yaqhepasti katuntapjjaraktawa.
لَا تَجِدُ قَوْمًا يُّؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ يُوَاۤدُّوْنَ مَنْ حَاۤدَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَلَوْ كَانُوْٓا اٰبَاۤءَهُمْ اَوْ اَبْنَاۤءَهُمْ اَوْ اِخْوَانَهُمْ اَوْ عَشِيْرَتَهُمْۗ اُولٰۤىِٕكَ كَتَبَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْاِيْمَانَ وَاَيَّدَهُمْ بِرُوْحٍ مِّنْهُ ۗوَيُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُۗ اُولٰۤىِٕكَ حِزْبُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ
lā tajidu qaumay yu'minūna billāhi wal-yaumil ākhiri yuwāddūna man ḥāddallāha wa rasūlahū wa lau kānū ābā'ahum au abnā'ahum au ikhwānahum au ‘asyīratahum, ulā'ika kataba fī qulūbihimul-īmāna wa ayyadahum birūḥim minh(u), wa yudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), ulā'ika ḥizbullāh(i), alā inna ḥizballāhi humul-mufliḥūn(a).
Jumax (Muhammad) janiw mä markar jikxatkätati, jupanakax Allah ukat qhipa pachar iyawsapxi, khitinakatix Allah ukat khithanitapar uñisapki ukanakamp munasiñampi, uka jaqinakax awkipa, yuqapa, jilapa jan ukax familiapa ukhamäkchisa. Aka jaqinakax chuymanakaparux Allah-ax iyawsäwimp ch’amanchawayi ukat Allah-ax Jupat jutir yanapt’ampiw ch’amanchawayi. Ukatxa jardinanakaruw uchatayna, uka jawiranak manqhanxa jawiranakaw saraski, ukan wiñayatakiw jakasipxani. Allah jupanakat kusisita ukat jupanakax Jupan (abundancia de khuyapayasiña) satisfactapxiwa. Jupanakajj Diosan tamapawa. Amtañani, chiqpachansa Allahan tamapax suertenipxiwa.
هُوَ الَّذِيْٓ اَخْرَجَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِاَوَّلِ الْحَشْرِۗ مَا ظَنَنْتُمْ اَنْ يَّخْرُجُوْا وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مَّانِعَتُهُمْ حُصُوْنُهُمْ مِّنَ اللّٰهِ فَاَتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ حَيْثُ لَمْ يَحْتَسِبُوْا وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ يُخْرِبُوْنَ بُيُوْتَهُمْ بِاَيْدِيْهِمْ وَاَيْدِى الْمُؤْمِنِيْنَۙ فَاعْتَبِرُوْا يٰٓاُولِى الْاَبْصَارِ
huwal-lażī akhrajal-lażīna kafarū min ahlil-kitābi min diyārihim li'awwalil-ḥasyr(i), mā ẓanantum ay yakhrujū wa ẓannū annahum māni‘atuhum ḥuṣūnuhum minallāhi fa atāhumullāhu min ḥaiṡu lam yaḥtasibū wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba yukhribūna buyūtahum bi'aidīhim wa aidil-mu'minīn(a), fa‘tabirū yā ulil-abṣār(i).
Jupaw jan iyawsirinakarux Libron Jaqinakat utapat jaqunuküna, nayrïr jaqunukupkäna uka pachana. Jumax janiw amuyapktati jupanakax mistupxani, ukat jupanakax yatipxänwa fortalezanakapax Allah-at arxatapxani. Ukampis Allah jupax kawkhantix jupanakax jan suyapkän ukatw jupanakarux puriyatayna. Ukat Diosax chuymanakaparux axsarañwa jaquntäna, ukhamatwa jupanakan amparanakapamp ukhamarak iyawsirinakan amparanakapamp utanakap t’unjapxäna. ¡Ukhamajj aka yatichäwjam amuyapjjam, jumanakajj amuytʼasirïpjjtawa!
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا عَدُوِّيْ وَعَدُوَّكُمْ اَوْلِيَاۤءَ تُلْقُوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوْا بِمَا جَاۤءَكُمْ مِّنَ الْحَقِّۚ يُخْرِجُوْنَ الرَّسُوْلَ وَاِيَّاكُمْ اَنْ تُؤْمِنُوْا بِاللّٰهِ رَبِّكُمْۗ اِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِيْ سَبِيْلِيْ وَابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِيْ تُسِرُّوْنَ اِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَاَنَا۠ اَعْلَمُ بِمَآ اَخْفَيْتُمْ وَمَآ اَعْلَنْتُمْۗ وَمَنْ يَّفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ‘aduwwī wa ‘aduwwakum auliyā'a tulqūna ilaihim bil-mawaddati wa qad kafarū bimā jā'akum minal-ḥaqq(i), yukhrijūnar-rasūla wa iyyākum an tu'minū billāhi rabbikum, in kuntum kharajtum jihādan fī sabīlī wabtigā'a marḍātī tusirrūna ilaihim bil-mawaddah(ti), wa ana a‘lamu bimā akhfaitum wa mā a‘lantum, wa may yaf‘alhu minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).
¡Iyawsirinaka! Janiw Nayan uñisirinakajaru ukhamarak uñisirinakamarux chiqa amigonak tukuyapxamti ukhamat jupanakar (Mahoma yatiyäwinak) yatiyapxañamataki, khuyapayasiñat; kuna chiqatï jumanakar yatiyapktam ukanak jan iyawsapkchisa. Jupanakax khithanita ukat juma pachpaw jaqunukupxi, kunatix jumax Allah, Tatitumaruw iyawstaxa. Chiqpachansa Nayan thakijatak chʼamachasiñataki ukat Nayan kusisiñaj thaqhañatakis mistuwayxäta ukhaxa (janiw ukham lurañamäkiti). Jumax jupanakarux (Mahoma yatiyäwinak) jamasat yatiytaxa, khuyapayasiñat, ukat nayax juk’amp sum yatta kuntix imantapkta ukat kuntix uñacht’ayapkta ukanakxa. Ukat khititix jumanak taypit ukham lurki ukaxa, chiqpachansa, chiqa thakhit jithiqtawayi.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَوَلَّوْا قَوْمًا غَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ قَدْ يَىِٕسُوْا مِنَ الْاٰخِرَةِ كَمَا يَىِٕسَ الْكُفَّارُ مِنْ اَصْحٰبِ الْقُبُوْرِ ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tatawallau qauman gaḍiballāhu ‘alaihim qad ya'isū minal-ākhirati kamā ya'isal-kuffāru min aṣḥābil-qubūr(i).
¡Iyawsirinaka! Janiw khitinakarutix Allah coleratäki ukanakarux yanapirinakamar tukuyapxamti, chiqpachansa, jupanakax jiwatat qhipa jakawit jan suyt’apxiwa kunjamatix jan iyawsirinakax sepulturan jikxatasipki ukanakax aynacht’ayapxarakiwa.