هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).
Ate (Allah) a b´inchante tkyaqil twitz tx´otx´ teya, yajxi´tl xi´ toj kya´j, yajxi´tl xi´ b´inchante kye toj wuq kya´j. Ex ate ojtzqiʼn tkyaqil tuʼn.
وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ وَّكَانَ عَرْشُهٗ عَلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُوَكُمْ اَيُّكُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا ۗ وَلَىِٕنْ قُلْتَ اِنَّكُمْ مَّبْعُوْثُوْنَ مِنْۢ بَعْدِ الْمَوْتِ لَيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَٓا اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmiw wa kāna ‘arsyuhū ‘alal-mā'i liyabluwakum ayyukum aḥsanu ‘amalā(n), wa la'in qulta innakum mab‘ūṡūna mim ba‘dil-mauti layaqūlannal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Ex atzunte kubʼ bʼinchante kyaʼj ex txʼotxʼ toj qaq abʼqʼi, ex aju tqʼuqbʼil tibʼaj aʼ, tuʼntzun tok tqʼoʼn twitz tiʼj alkye kyxole at mas tbʼanel tbʼinchbʼen. Qa ma txi tq´ama´na (kye xjal te Meca), "Ax tok che jawil anq´ina aj ky-kamik," ax tok aye mya okslal n-chi kyq´ama´n, "Atzun jlu noq jun axix tok magia".
اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ
allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).
A Allah jaw tnimsa´n kya´j mya t-xaq (ik tza´n) n-ka´yina, yajxi´tl kub´ qe toj t-xew. Kub' tq'o'n q'ij ex xjaw tjaq' tkawb'il; teyele junjun n-chi b´et t-xe jun amb´il otaq b´aj b´incha´n. N-chi b´inchan ky-b´inchb´en (t-b´inchb´en), extzen n-chi tzaj tchik´b´a´n ky-b´inchb´en (ti´j t-xilen), tun t-xi tq´o´na t-xim ti´j t-xnaq´tzb´il.
وَلَوْ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَابًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَظَلُّوْا فِيْهِ يَعْرُجُوْنَۙ
wa lau fataḥnā ‘alaihim bābam minas-samā'i fa ẓallū fīhi ya‘rujūn(a).
Ex qa ma txi qjaqoʼne jun kyxol qe ttzi kyaʼj kye, atzun kye kukx che jax toj,
وَحَفِظْنٰهَا مِنْ كُلِّ شَيْطٰنٍ رَّجِيْمٍۙ
wa ḥafiẓnāhā min kulli syaiṭānir rajīm(in).
extzen n-qo xq´uqine ti´j tkyaqil mya b´a´n (problema) tajaw il,
تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهِنَّۗ وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ وَلٰكِنْ لَّا تَفْقَهُوْنَ تَسْبِيْحَهُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا
tusabbiḥu lahus-samāwātus-sab‘u wal-arḍu wa man fīhinn(a), wa im min syai'in illā yusabbiḥu biḥamdihī wa lākil lā tafqahūna tasbīḥahum, innahū kāna ḥalīman gafūrā(n).
Aye wuq kya´j extzen a tx´otx´ extzen tkyaqilju at toj n-chi ky-nimsa´n a Allah. extzen myia jun tiyjil noq n-chi tzalaj ti´j t-xtalb´il, noqtzun ayetzi´n mya n-el tniky´a ti´j ky-nimsab´il. Ax tok, a t-xtalb´il, n-chi kub´ tnajsa´n kyil xjal.
اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ
awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).
extzen aye mya ky-okslal mya b´i´n kye qa aye kya´j extzen aye tx´otx´ junx ky-b´i´n, yajxi´tl n-chi el qpa´n; ex b´ant qu´n tkyaqil tx´otx´ tzajniqe toj a´; yajtzun ¿tiku'ntzun minti' in xi cyocsla'n?
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۗ وَيُمْسِكُ السَّمَاۤءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
alam tara annallāha sakhkhara lakum mā fil-arḍi wal-fulka tajrī fil-baḥri bi'amrih(ī), wa yumsikus-samā'a an taqa‘a ‘alal-arḍi illā bi'iżnih(ī), innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).
¿Myape tz´el tniky´a ti´j qa a Allah o tz´ok tq´o´n tjaq´ ky-k´u´ja (xjal) ti´chaq at twitz tx´otx´ extzen kyi´j bark n-chi b´et toj mar noq tu´n t-xnaq´tzb´il? extzen n-chi tzaj t-xq´uqin (qe tiyjil) kya´j tun mya n-chi kub´ tz´aq twitz tx´otx´, noq o´kx tuk´e t-xilen? Ax tok, a Allah nimxix t-xtalb´il, nimxix t-xtalb´il kyi´j xjal.
وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَاۤىِٕقَۖ وَمَا كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غٰفِلِيْنَ
wa laqad khalaqnā fauqakum sab‘a ṭarā'iq(a), wa mā kunnā ‘anil-khalqi gāfilīn(a).
extzen ax tok, ma qo b´inchen wuq kya´j tib´aja, extzen mya b´i´n qu´n ti´j (qb´inchb´en).
قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ
qul mar rabbus-samāwātis-sab‘i wa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).
Kyq'manxe kyjalu'n: ¿Ankye te qAjaw, a tajaw wuq kya'j, ex a tajawjo nimxix q'uqb'il?
اَلَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۚ اَلرَّحْمٰنُ فَسْـَٔلْ بِهٖ خَبِيْرًا
allażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ar-raḥmānu fas'al bihī khabīrā(n).
aju b´inchante kya´j ex tx´otx´ extzen ti´chaq at kyxol toj qaq ab´q´i, yajxi´tl kub´ qe toj tq´uqb´il, (Atzun) aju´ nimxix t-xtalb´il, kyja´tzun qaninxa (ti´j Allah) aju´ mas ojtzqi´n twitz (Muhammad).
خَلَقَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍۗ وَاَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ
khalaqas-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa anzalnā minas-samā'i mā'an fa ambatnā fīhā min kulli zaujin karīm(in).
Kubʼ tbʼinchaʼn kyaʼj mintiʼ t-xaq ik tzeʼn in nok kykeʼyine, ex kubʼ tqʼoʼn qe witz (tibʼaj) txʼotxʼ tuʼntzun miʼn t-xi t-xoʼna (txʼotxʼ); ex in che ul itzʼj tkyaqil wiq txkup in che bʼet ex in che anqʼin twitz txʼotxʼ. extzen tzaj q-q´o´n a´ te jb´al twitz kya´j, exttzen tzaj q-q´o´n tkyaqil wiq tb´anil awal toj.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ مَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا شَفِيْعٍۗ اَفَلَا تَتَذَكَّرُوْنَ
allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), mā lakum min dūnihī miw waliyyiw wa lā syafī‘(in), afalā tatażakkarūn(a).
A Allah kub´ tb´inchen kya´j ex tx´otx´ extzen titzen kyxol toj qaq ab´q´i, yajxi´tl n-ten toj 'Arsh. Te teya, myia juntl xjal n-ok te onil exttzen te t-xnaq´tzb´en, noq o´kx te. ¿Yajtzun mya n-ok tq´o´na twi´ya?
اِنَّا زَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِزِيْنَةِ ِۨالْكَوَاكِبِۙ
innā zayyannas-samā'ad-dun-yā bizīnatinil-kawākib(i).
Ax tok, ma tz´ok q-b´incha´n aju (mas nqayin) kya´j twitz tx´otx´ tuk´e jun b´inchb´en kye che´w.
اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ
allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).
A Allah a b´inchante tx´otx´ teya tun t-xi´ya anq´ina extzen a kya´j te jun t-jay, extzen b´inchante teya extzen b´inchante t-xmilala extzen tzaj tq´o´n tb´anil teya. Iktzun tten a Allah, a ky-Ajaw, t-xilen a Allah, a ky-Ajaw kykyaqil twitz tx´otx´.
ثُمَّ اسْتَوٰىٓ اِلَى السَّمَاۤءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْاَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا اَوْ كَرْهًاۗ قَالَتَآ اَتَيْنَا طَاۤىِٕعِيْنَ
Ṡummastawā ilas-samā'i wa hiya dukhānun faqāla lahā wa lil-arḍi'tiyā ṭau‘an au karhā(n), qālatā atainā ṭā'i‘īn(a).
Yajxitl xi´ toj kya´j extzen (aju kya´j) tzmaxtoq sib´, exttzen xi tq´ama´n te ex te tx´otx´, "Kytzaje kykab´il tza´n t-xi nq´ma´ne, b´a´n t-xi kynimana moqa noq tu´n t-xi ky-b´incha´n". Kykabʼil xi kytzaqʼweʼn: «O tzaje tukʼil niman».
فَقَضٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ فِيْ يَوْمَيْنِ وَاَوْحٰى فِيْ كُلِّ سَمَاۤءٍ اَمْرَهَا ۗوَزَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَۖ وَحِفْظًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ
fa qaḍāhunna sab‘a samāwātin fī yaumaini wa auḥā fī kulli samā'in amrahā, wa zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ḥifẓā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).
Yajxitl kub´ tb´inchen wuq kya´j toj kab´e amb´il extzen toj junjun kya´j tzaj tyek´un ky-b´inchb´en. Exttzen a kya´j t-xe´l (ti´j tx´otx´), n-ku q-b´inchen tuk´e che´w, extzen (n-ku q-b´inchen) tun t-xi q-xq´uqin. Iktzun t-xilen (Allah) aju at nim tipumal, aju at nim tojtzqib´l.
اَفَلَمْ يَنْظُرُوْٓا اِلَى السَّمَاۤءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْنٰهَا وَزَيَّنّٰهَا وَمَا لَهَا مِنْ فُرُوْجٍ
afalam yanẓurū ilas-samā'i fauqahum kaifa banaināhā wa zayyanāhā wa mā lahā min furūj(in).
¿Myapetzun n-chi ky-ka´yin twitz kya´j tib´aj ky-wi´, titzen n-ku b´inchen ex n-b´inchen t-xilen extzen mya at jun ch´in t-xilen?
وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍۖ وَّمَا مَسَّنَا مِنْ لُّغُوْبٍ
wa laqad khalaqnas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyām(in), wa mā massanā mil lugūb(in).
Ex ax tok, o kubʼ qbʼinchaʼne kyaʼj ex txʼotxʼ ex aju at kyxol toj qaq abʼqʼi, ex mintiʼ kubʼ qnaʼne chʼin bʼis.
وَالسَّمَاۤءِ ذَاتِ الْحُبُكِۙ
was-samā'i żātil-ḥubuk(i).
Tu'n cya'j at tbe;
وَالسَّمَاۤءَ رَفَعَهَا وَوَضَعَ الْمِيْزَانَۙ
was-samā'a rafa‘ahā wa waḍa‘al-mīzān(a).
Ex o jaw tnimsaʼn kyaʼj ex o kubʼ tbʼinchaʼn aju bʼaʼn,
هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاۤءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَاۗ وَهُوَ مَعَكُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌۗ
huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), ya‘lamu mā yaliju fil-arḍi wa mā yakhruju minhā wa mā yanzilu minas-samā'i wa mā ya‘ruju fīhā, wa huwa ma‘akum aina mā kuntum, wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).
Atzunte kubʼ bʼinchante kyaʼj ex txʼotxʼ toj qaq abʼqʼi; yajxitl kubʼ ten tibʼaj 'Trono'. Ba'n tu'n alcye nno'cx tuj tx'otx' ex alcye in cu'tz tuj cya'j ex alcye in jax tuj. extzen at tuk´ila noq jaxku tumel ta´ya. extzen a Allah n-chi tka´yin tkyaqil ti n-b´inchena.
اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ وَّمِنَ الْاَرْضِ مِثْلَهُنَّۗ يَتَنَزَّلُ الْاَمْرُ بَيْنَهُنَّ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ەۙ وَّاَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَحَاطَ بِكُلِّ شَيْءٍ عِلْمًا ࣖ
allāhul-lażī khalaqa sab‘a samāwātiw wa minal-arḍi miṡlahunn(a), yatanazzalul-amru bainahunna lita‘lamū annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un), wa annallāha qad aḥāṭa bikulli syai'in ‘ilmā(n).
A Allah a b´inchante wuq kya´j extzen tzajni toj (b´inchb´en) tx´otx´ ax ikx ikyx tten. A t-xnaq´tzb´il Allah n-ok te, tun t-xi t-b´i´na qa a Allah at nim tipumal tib´aj tkyaqil, extzen a t-xnaq´tzb´il Allah axix tok n-ok t-xnaq´tza´n tkyaqil.
الَّذِيْ خَلَقَ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ طِبَاقًاۗ مَا تَرٰى فِيْ خَلْقِ الرَّحْمٰنِ مِنْ تَفٰوُتٍۗ فَارْجِعِ الْبَصَرَۙ هَلْ تَرٰى مِنْ فُطُوْرٍ
allażī khalaqa sab‘a samāwātin ṭibāqā(n), mā tarā fī khalqir-raḥmāni min tafāwut(in), farji‘il-baṣara hal tarā min fuṭūr(in).
Aju kubʼ bʼinchante wuq kyaʼj toj t-xaq. Mlay tzʼok tqʼoʼn twitza tiʼj jun tiʼ nya toj tumel toj tbʼinchbʼen Dios nimxix qʼaqʼbʼil tkʼuʼj. Tuʼntzunju, qʼonka twitza juntl maj, ¿atpe jun nya bʼaʼn in nok tqʼoʼn twitza tiʼj?
اَلَمْ تَرَوْا كَيْفَ خَلَقَ اللّٰهُ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ طِبَاقًاۙ
alam tara kaifa khalaqallāhu sab‘a samāwātin ṭibāqā(n).
¿Myape n-ka´yina tza´n tten o b´ant wuq kya´j tu´n Allah toj t-xaq?
وَبَنَيْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعًا شِدَادًاۙ
wa banainā fauqakum sab‘an syidādā(n).
extzen n-ku q-b´inchen wuq twitz kya´j,
رَفَعَ سَمْكَهَا فَسَوّٰىهَاۙ
rafa‘a samkahā fa sawwāhā.
Jawtzun tb'incha'n tja ex b'aj tb'incha'n;
وَالسَّمَاۤءِ ذَاتِ الْبُرُوْجِۙ
was-samā'i żātil-burūj(i).
Ti'j kya'j at ch'uq che'w toj;
وَالسَّمَاۤءِ وَمَا بَنٰىهَاۖ
was-samā'i wa mā banāhā.
tuʼn kyaʼj ex tuʼn tbʼinchbʼen (bʼaʼnxix),