يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ
yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).
ཀྱེ་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག། ངས་ཁྱོད་ཚོར་བྱིན་རླབས་གནང་བ་དྲན་པར་བྱོས། ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱོས། ངས་ཁྱོད་ལ་ཁས་ལེན་བྱས་པ་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱོས་དང་། ང་ལ་གཅིག་པུ་འཇིགས་སྣང་བྱོས།
يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ
yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).
ཀྱེ་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག། ངས་ཁྱེད་ལ་གནང་བའི་ངའི་བྱིན་རླབས་དྲན་པར་བྱོས་དང་། ངས་ཁྱེད་ལ་འཛམ་གླིང་འདིའི་མི་རིགས་གཞན་ཚང་མ་ལས་ལྷག་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ།
وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ
wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).
ང་ཚོས་ཁྱོད་ཚོ་ཕ་རོའོ་དང་ཕ་རོའི་རྗེས་འཇུག་པ་ཚོའི་ལག་ནས་སྐྱོབ་པའི་སྐབས་དྲན་དགོས། དེ་ཚོས་ཁྱེད་ལ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་བཏང་བ་དང་། དེ་ཚོས་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་རྣམས་བསད་ཅིང་ཁྱོད་ཀྱི་བུ་མོ་རྣམས་སྲོག་སྐྱོབ་པར་བྱེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ངོས་ནས་ཚོད་ལྟ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།
وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ
wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).
ང་ཚོས་ཁྱེད་ཚོའི་ཆེད་དུ་མཚོ་ཁ་ཕྱེ་སྐབས་ང་ཚོས་ཁྱེད་ཚོ་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་དང་ཁྱེད་ཚོས་བལྟ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོས་(ཕ་རོ་དང་)ཕ་རོ་ཡི་རྗེས་འཇུག་པ་རྣམས་ཆུ་ནང་དུ་ནུབ་པ་རེད།
ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).
དེ་ནས་ང་ཚོས་དེའི་རྗེས་སུ་ཁྱེད་ལ་དགོངས་ཡང་གནང་བ་དེས་ཁྱེད་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་ཐུབ།
وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ
wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).
དེ་བཞིན་(དྲན་དགོས།) ང་ཚོས་མུ་ས་ལ་དེབ་དང་ཕུར་ཀན་སྤྲད་པ་དེས་ཁྱེད་ལ་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཐུབ།
ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).
དེ་ནས་ང་ཚོས་ཁྱེད་རང་ཤི་རྗེས་གསོན་པོར་བཞེངས་ཡོད།
وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
ང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་སྤྲིན་གྱིས་གྱིབ་མ་བཏང་ནས་ཁྱེད་ལ་མན་དང་སལ་ཝ་བཏང་བ་རེད། ང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་སྤྲད་པའི་འཚོ་བཅུད་ལས་ཡག་པོ་ཟ་རོགས། ཁོང་ཚོས་ང་ཚོར་ནོར་འཁྲུལ་མ་བྱས་པར་རང་ཉིད་ལ་ནོར་འཁྲུལ་བྱས་ཡོད།
وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ
wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).
དེ་ནས་(དྲན་དགོས།) ང་ཚོས་"ས་ཆ་འདིར་འཛུལ་ཤོག (Baitulmaqdis) དེ་ནས་ཁྱེད་རང་འདོད་པ་ལྟར་ཟ་མ་ཞིམ་པོ་ཟོས། དེ་ནས་མགོ་བོ་བསྒུར་ནས་དེའི་སྒོ་ཁར་འཛུལ་ནས་"ང་ཚོ་(ང་ཚོའི་སྡིག་པ་ལས་)སྐྱོབ་རོགས།"
۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ
wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).
དེ་ནས་(དྲན་དགོས།) མོ་ཤེས་ཁོང་གི་མི་རིགས་ལ་ཆུ་དགོས་སྐབས་ང་ཚོས་ "ཁྱེད་རང་གི་ལྕགས་ཐག་གིས་རྡོ་ལ་རྡུང་རོགས་" ཞེས་བཤད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་དེ་ལས་ཆུ་མིག་བཅུ་གཉིས་འཕྱུར་སོང་། མི་རིགས་རེ་རེས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆང་འཐུང་གནས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ཨ་ལཱ་ཧའི་འཚོ་བཅུད་(སྤྲད་པ་)ལས་ཟ་བ་དང་འཐུང་བ་དང་། གནོད་སྐྱོན་བཟོས་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག་ལ་ངན་པ་མ་བྱེད།
وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ
wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).
ཁྱེད་རང་གིས་ “ཨོ་མོ་སཱེ། ང་ཚོས་ཟ་མ་རིགས་གཅིག་ལས་བཟོད་སྒོམ་བྱེད་མི་ཐུབ། དེ་བས་ཁྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་ང་ཚོར་ས་གཞིའི་ཐོག་སྐྱེས་པའི་སྨན་རྩ་དང་། ཁོང་གིས་(མོ་སཱེས་) “ཁྱོད་ཚོས་ཡག་པོ་ཞིག་གི་ཚབ་ལ་ངན་པ་ཞིག་ཞུ་གི་ཡོད་དམ། དེ་ནས་ཁོང་ཚོ་ངོ་ཚ་དང་དབུལ་ཕོངས་ཀྱིས་བརྡུངས་ནས་(ཡང་བསྐྱར་)ཨ་ལཱ་ཧའི་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཡོད། དེ་(བྱུང་བ་)ནི་ཁོང་ཚོས་ཨ་ལཱ་ཧའི་རྟགས་མཚན་ཁས་མ་བླངས་པ་དང་ལུང་སྟོན་པ་རྣམས་ཐོབ་ཐང་མེད་པར་བསད་པ་དེ་རེད། དེ་ནི་ཁོང་ཚོ་ཁ་ཉན་མ་ཐུབ་པ་དང་ཁྲིམས་འགལ་བྱས་པས་རེད།
ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ
Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).
དེ་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཁྱེད་རང་ཕྱིར་ལོག་བྱས། གལ་ཏེ་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡི་ཐུགས་རྗེ་དང་ཁོང་གི་ཁྱེད་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་ན་ཁྱེད་རང་ཕམ་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་ཚུད་རྒྱུ་ཡིན་པ་གཏན་ཁེལ་རེད།
يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ
yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).
ཀྱེ་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག། ངས་ཁྱེད་ལ་གནང་བའི་ངའི་བྱིན་རླབས་དྲན་པར་བྱོས་དང་། ངས་ཁྱེད་ལ་འཛམ་གླིང་འདིའི་མི་གཞན་ཚང་མ་ལས་ལྷག་པར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད།
اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا
am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).
ཡང་ན་ཁོང་ཚོས་མི་(མུ་ཧ་མཱད་)ལ་ཕྲག་དོག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་དམ། དོན་དངོས་ཐོག་ང་ཚོས་ཨབ་ར་ཧམ་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ལ་དཔེ་ཆ་དང་ཤེས་རབ་སྤྲད་དེ་ཁོང་ཚོར་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་(དབང་ཆ་)སྤྲད་ཡོད།
يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا
yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).
(The people of the) དེབ་ཀྱི་མི་མང་གིས་ཁྱེད་ལ་(མུ་ཧ་མཱད་)ལ་ལྷ་ཡུལ་ནས་དེབ་ཅིག་ཁོང་ཚོར་བཏང་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག་ཁོང་ཚོས་མོ་ཤེ་ལ་དེ་ལས་ཆེ་བ་ཞིག་ཞུས་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ “ང་ཚོར་དངོས་གནས་ཨ་ལཱ་ཧ་སྟོན་དང་།” དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོའི་བཙན་གནོན་ལ་བརྟེན་ནས་གློག་འཁྱུག་གིས་བརྡུངས་ཡོད། དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་བདེན་དཔང་གསལ་པོ་མཐོང་རྗེས་ཕྲུ་གུ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་རེད། ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་ཁོང་ཚོར་དགོངས་ཡང་གནང་བ་དང་། ང་ཚོས་མོ་ཤེ་ལ་དབང་ཆ་ངོ་མ་སྤྲད་ཡོད།
۞ وَلَقَدْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيْبًاۗ وَقَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مَعَكُمْ ۗ لَىِٕنْ اَقَمْتُمُ الصَّلٰوةَ وَاٰتَيْتُمُ الزَّكٰوةَ وَاٰمَنْتُمْ بِرُسُلِيْ وَعَزَّرْتُمُوْهُمْ وَاَقْرَضْتُمُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّاُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَلَاُدْخِلَنَّكُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ
wa laqad akhażallāhu mīṡāqa banī isrā'īl(a), wa ba‘aṡnā minhumuṡnai ‘asyara naqībā(n), wa qālallāhu innī ma‘akum, la'in aqamtumuṣ-ṣalāta wa ātaitumuz-zakāta wa āmantum birusulī wa ‘azzartumūhum wa aqraḍtumullāha qarḍan ḥasanal la'ukaffiranna ‘ankum sayyi'ātikum wa la'udkhilannakum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), faman kafara ba‘da żālika minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).
དོན་དངོས་ཐོག ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག་ཚོའི་ལག་ནས་ཆིངས་ཡིག་དེ་བླངས་ཡོད་པ་དང་། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་ནང་ནས་འགོ་ཁྲིད་བཅུ་གཉིས་བསྐོ་བཞག་བྱས། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ “ང་ཁྱེད་དང་མཉམ་དུ་ཡོད།” གལ་ཏེ་ཁྱེད་རང་གིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཟ་ཀ་ཊི་སྤྲད་ནས་ངའི་སྐུ་ཚབ་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་དང་ཁོང་ཚོར་རོགས་རམ་བྱེད་པ་དང་ཨ་ལཱ་ཧ་ལ་བུ་ལོན་ཡག་པོ་སྤྲོད་ན། འོན་ཀྱང་དེའི་རྗེས་སུ་ཁྱེད་ཚོའི་ནང་ནས་སུ་ཞིག་གིས་དད་པ་མ་བྱས་ན་དེ་ནི་དངོས་གནས་ལམ་དྲང་པོ་དེ་ལས་ཕྱིར་ལོག་ཟིན་པ་རེད།"
يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ
yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).
ཀྱེ་དེབ་ཀྱི་མི་རྣམས། ང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་ཁྱེད་ཀྱི་དྲུང་དུ་ཡོང་ནས་ཁྱེད་ཀྱིས་གསང་བ་བྱས་པའི་དེབ་མང་ཆེ་བ་ཁྱེད་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་ཡོད་པ་དང་། ཁྱེད་ཀྱིས་སྣང་མེད་དུ་བཏང་བའི་དེབ་མང་ཆེ་བ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་ཡོད། དོན་དངོས་ཐོག ཁྱེད་ལ་ཨ་ལཱ་ཧ་ནས་འོད་དང་དེབ་གསལ་པོ་ཞིག་སླེབས་ཡོད།
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ
wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).
དེ་བཞིན་(དྲན་དགོས།) མོ་སཱེ་ཡིས་ཁོང་གི་མི་རིགས་ལ་ "ངའི་མི་རིགས་ལགས། ཁྱེད་ཚོའི་ཁྲོད་དུ་ལུང་སྟོན་པ་བསྐོ་བཞག་བྱས་པ་དང་། ཁྱེད་རང་ཚོ་རང་དབང་ཅན་གྱི་མི་རིགས་བཟོས་པ་དང་།
وَحَسِبُوْٓا اَلَّا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ فَعَمُوْا وَصَمُّوْا ثُمَّ تَابَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوْا وَصَمُّوْا كَثِيْرٌ مِّنْهُمْۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ
wa ḥasibū allā takūna fitnatun fa ‘amū wa ṣammū ṡumma tāballāhu ‘alaihim ṡumma ‘amū wa ṣammū kaṡīrum minhum, wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).
དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་གོད་ཆག་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བར་བསམ་ནས་(ལུང་སྟོན་པ་ཚོ་བསད་ནས་ཁོང་ཚོར་) དེར་བརྟེན་ཁོང་ཚོ་མིག་རྒྱབ་དང་བྲང་ཁོག་ཏུ་གྱུར་བ་དང་། དེ་ནས་ཨ་ལཱ་ཧ་ཡིས་ཁོང་ཚོའི་འགྱོད་པ་ངོས་ལེན་བྱས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཨ་ལཱ་ཧ་ནི་ཁོང་ཚོས་གང་བྱེད་པ་དེ་ཚང་མ་མཐོང་མཁན་ཡིན།
قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ
qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).
ཁོང་གིས་(མོ་སཱེས་) "ཁོང་གིས་ཁྱེད་ལ་མི་རིགས་ཚང་མ་ལས་ལྷག་པའི་ཐུགས་རྗེ་གནང་བའི་སྐབས་ལ་ངས་ཁྱེད་ལ་ཨ་ལཱ་ཧ་ལས་གཞན་པའི་བདག་པོ་འཚོལ་དགོས་སམ།"
وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ
wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).
དེ་བཞིན་(ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག་ཚོ་དྲན་པར་བྱོས་ཤིག) ང་ཚོས་ཁྱེད་ཚོ་(ཕ་རོའོ)དང་ཁོང་གི་མི་དམངས་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐབས་ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ཚོའི་བུ་ཕྲུག་བསད་ཅིང་ཁྱེད་ཀྱི་བུ་མོ་ཚོའི་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབ་པ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཁྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ངོས་ནས་ཚོད་ལྟ་ཆེན་པོ་ཞིག་རེད།
وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
ང་ཚོས་ཁོང་ཚོ་མི་རིགས་བཅུ་གཉིས་སུ་བགོས་ནས་མི་རིགས་རེ་རེ་ལ་གྲངས་འབོར་མང་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་(རྡོ་)དེ་ནས་ཆུ་མིག་བཅུ་གཉིས་བཞུར་བྱུང་། རུས་སྡེ་སོ་སོས་རང་ཉིད་ཀྱི་འཐུང་གནས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོར་སྤྲིན་གྱིས་གྱིབ་མ་བཏང་ནས་ཁོང་ཚོར་མན་དང་སལ་ཝ་བཏང་བ་རེད། (ང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་འཚོ་བཅུད་ལས་ཡག་པོ་ཟ་རོགས།" ཁོང་ཚོས་ང་ཚོར་ནོར་འཁྲུལ་བྱས་མེད་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་ནི་རྟག་ཏུ་རང་ཉིད་ལ་ནོར་འཁྲུལ་བཟོ་མཁན་དེ་རེད།
وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ
wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).
དེ་ནས་(དྲན་དགོས།) ཁོང་ཚོར་(ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག) "ས་ཆ་འདིར་སྡོད་ནས་(དེའི་ཐོན་རྫས་)གང་འདོད་དུ་ཟ་རོགས་"ཞེས་བཤད་སྐབས། དེ་ནས་ "ང་ཚོའི་སྡིག་པ་ལས་སྐྱོབ་ནས་མགོ་བོ་བསྒུར་ནས་སྒོ་ནང་དུ་འཛུལ་དང་། ང་ཚོས་ཁྱོད་ཀྱི་ནོར་འཁྲུལ་ལ་དགོངས་ཡང་གནང་རྒྱུ་ཡིན།" རྗེས་སུ་ང་ཚོས་བཟང་པོ་བྱེད་མཁན་ཚོར་(བྱ་དགའ)མང་དུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན།
وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ
wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).
ང་ཚོས་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་གནས་ཡུལ་ཡག་པོ་ཞིག་ལ་བཞག་སྟེ་ཁོང་ཚོར་འཚོ་བཅུད་ཡག་པོ་སྤྲད་ཡོད། དེ་བས་ཁོང་ཚོས་ཤེས་བྱ་ཁོང་ཚོར་སླེབས་རྗེས་མ་གཏོགས་རྩོད་པ་མ་བྱས། དོན་དངོས་ཐོག ཁྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོས་ཁོང་ཚོའི་བར་ལ་ཁོང་ཚོས་རྩོད་པ་བྱེད་པའི་སྐོར་ལ་འཆི་བའི་ཉིན་མོར་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་རེད།
وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ اَنْجٰىكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ وَيُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗوَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ
wa iż qāla mūsā liqaumihiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż anjākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi wa yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).
དེ་ནས་(དྲན་དགོས།) མོ་སཱེས་ཁོང་གི་མི་དམངས་ལ་ "ཨ་ལཱ་ཧྥ་ཡིས་ཁྱེད་ཚོ་ཕ་རོན་གྱི་རྗེས་འབྲངས་པ་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐབས་ཁྱེད་ཚོའི་ཐོག་ལ་ཐུགས་རྗེ་གནང་བ་དྲན་དགོས། ཁོང་ཚོས་ཁྱེད་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མནར་གཅོད་བཏང་བ་དང་།
وَقَضَيْنَآ اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ فِى الْكِتٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِى الْاَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيْرًا
wa qaḍainā ilā banī isrā'īla fil-kitābi latufsidunna fil-arḍi marrataini wa lata‘lunna ‘uluwwan kabīrā(n).
ང་ཚོས་དེབ་ནང་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག་ལ་བཀའ་བཏང་བ་ལྟར་ན། "ཁྱེད་ཚོས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་ལ་ཐེངས་གཉིས་ལ་ངན་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང་།
يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ قَدْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ عَدُوِّكُمْ وَوٰعَدْنٰكُمْ جَانِبَ الطُّوْرِ الْاَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى
yā banī isrā'īla qad anjainākum min ‘aduwwikum wa wā‘adnākum jānibaṭ-ṭūril-aimana wa nazzalnā ‘alaikumul-mannā was-salwā.
ཀྱེ་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག། ང་ཚོས་ཁྱོད་ཚོའི་དགྲ་བོའི་ལག་ནས་སྐྱོབ་ཐུབ་པ་མ་ཟད། རི་བོའི་གཡས་ཕྱོགས་སུ་ཁྱོད་ཚོ་དང་མཉམ་དུ་(སྨོན་ལམ་འདེབས་རྒྱུ)ཆིངས་ཡིག་བཞག་སྟེ་ཁྱོད་ཚོའི་མདུན་དུ་མན་དང་སལ་ཝ་བཏང་ཡོད།
كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۙ وَلَا تَطْغَوْا فِيْهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِيْۚ وَمَنْ يَّحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِيْ فَقَدْ هَوٰى
kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa lā taṭgau fīhi fa yaḥilla ‘alaikum gaḍabī, wa may yaḥlil ‘alaihi gaḍabī faqad hawā.
ང་ཚོས་ཁྱེད་ལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་ཟས་རིགས་བཟང་པོ་དེ་དག་ཟོས་ཤིག ཚད་ལས་བརྒལ་མི་རུང་། སུ་ཞིག་ངའི་ཁྲོ་གཏུམ་གྱིས་བརྡུངས་ན་དེ་ནས་དངོས་གནས་འཇིག་པར་འགྱུར།
فَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ زُبُرًاۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ
fa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum zuburā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).
དེ་ནས་ཁོང་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་(ཆོས་ལུགས)ལས་དོན་ཁག་ཁ་ཤས་སུ་བགོས་ཡོད། སྡེ་ཚན་རེ་རེར་རང་ཉིད་ལ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་སྤོབས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད།
كَذٰلِكَۚ وَاَوْرَثْنٰهَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ
każālik(a), wa auraṡnāhā banī isrā'īl(a).
དེ་ལྟར་ང་ཚོས་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་(དེ་)ཚང་མ་སྤྲད་ཡོད།
وَنُرِيْدُ اَنْ نَّمُنَّ عَلَى الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا فِى الْاَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ اَىِٕمَّةً وَّنَجْعَلَهُمُ الْوٰرِثِيْنَ ۙ
wa nurīdu an namunna ‘alal-lażīnastuḍ‘ifū fil-arḍi wa naj‘alahum a'immataw wa naj‘alahumul-wāriṡīn(a).
ང་ཚོས་འཛམ་གླིང་ཐོག་བཙན་གནོན་འོག་ཡོད་པའི་མི་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེ་གནང་ནས་ཁོང་ཚོ་འགོ་ཁྲིད་དང་རྒྱུ་ནོར་གྱི་བདག་པོ་བཟོ་རྒྱུ་ཡིན།
وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى الْاَرْضِ وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَجُنُوْدَهُمَا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَحْذَرُوْنَ
wa numakkina lahum fil-arḍi wa nuriya fir‘auna wa hāmāna wa junūdahumā minhum mā kānū yaḥżarūn(a).
ང་ཚོས་ཁོང་ཚོའི་འཛམ་གླིང་ཐོག་གནས་བབ་བཙུགས་པ་དང་ང་ཚོས་ཕ་རོ་དང་ཧ་མན་དང་ཁོང་གི་དམག་དཔུང་ལ་ཁོང་ཚོས་རྟག་ཏུ་ཁོང་ཚོ་ལས་འཇིགས་སྣང་སྐྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་སྟོན་ཡོད།
كَمْ تَرَكُوْا مِنْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۙ
kam tarakū min jannātiw wa ‘uyūn(in).
ཁོ་ཚོས་ཤུལ་དུ་བཞག་པའི་ལྡུམ་ར་དང་ཆུ་མིག་ག་ཚོད་ཅིག་དང་།
وَّزُرُوْعٍ وَّمَقَامٍ كَرِيْمٍۙ
wa zurū‘iw wa maqāmin karīm(in).
ད་དུང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པའི་ལྡུམ་ར་དང་སྡོད་ཁང་།
وَّنَعْمَةٍ كَانُوْا فِيْهَا فٰكِهِيْنَۙ
wa na‘matin kānū fīhā fākihīn(a).
དེ་བཞིན་ཁོ་ཚོས་དེར་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་དགའ་སྤྲོ་དང་།
كَذٰلِكَ ۗوَاَوْرَثْنٰهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَۚ
każālik(a), wa auraṡnāhā qauman ākharīn(a).
དེ་ལྟར་ང་ཚོས་(ཚང་མ)མི་གཞན་ལ་ཤུལ་འཛིན་བྱས།
وَلَقَدْ نَجَّيْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنَ الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۙ
wa laqad najjainā banī isrā'īla minal-‘ażābil-muhīn(i).
ང་ཚོས་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག་རྣམས་དམའ་འབེབས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་ཡོད།
مِنْ فِرْعَوْنَ ۗاِنَّهٗ كَانَ عَالِيًا مِّنَ الْمُسْرِفِيْنَ
min fir‘aun(a), innahū kāna ‘āliyam minal-musrifīn(a).
ཕ་རོའོ་ཡི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཁོང་ནི་ཁྲིམས་འགལ་བྱེད་མཁན་ཚོ་ཡང་ཚུད་པའི་ཆེ་འདོད་ཅན་གྱི་མི་ཞིག་རེད།
وَلَقَدِ اخْتَرْنٰهُمْ عَلٰى عِلْمٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ ۚ
wa laqadikhtarnāhum ‘alā ‘ilmin ‘alal-‘ālamīn(a).
ང་ཚོས་ཁོང་ཚོ་(ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག)རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མའི་ཤེས་བྱ་ལས་མང་བ་འདེམས་སྒྲུག་བྱས།
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ ۚ
wa laqad ātainā banī isrā'īlal-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwata wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alal-‘ālamīn(a).
ང་ཚོས་ཨིསི་རཱཨེལ་གྱི་བུ་ཕྲུག་ཚོར་དེབ་(ཊོ་ར)དང་། དབང་ཆ། ལུང་སྟོན་བཅས་སྤྲད་པ་རེད། ང་ཚོས་ཁོང་ཚོར་འཚོ་བཅུད་ཡག་པོ་སྤྲད་པ་དང་།
وَاٰتَيْنٰهُمْ بَيِّنٰتٍ مِّنَ الْاَمْرِۚ فَمَا اخْتَلَفُوْٓا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًاۢ بَيْنَهُمْ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ
wa ātaināhum bayyinātim minal-amr(i), fa makhtalafū illā mim ba‘di mā jā'ahumul-‘ilmu bagyam bainahum, inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).
ང་ཚོས་ཁོང་ཚོར་(ཆོས་ལུགས་ཀྱི་)ལས་དོན་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་སྤྲད་ཡོད། དེ་བས་ཁོང་ཚོའི་བར་ལ་ཕྲག་དོག་(ཡོད་པའི་)རྐྱེན་གྱིས་ཤེས་བྱ་ཁོང་ཚོར་སླེབས་རྗེས་མ་གཏོགས་ཁྱད་པར་མེད། དོན་དངོས་ཐོག་ཁྱེད་ཀྱི་གཙོ་བོས་ཁོང་ཚོས་རྟག་ཏུ་རྩོད་པ་བྱེད་པའི་སྐོར་ལ་འཆི་བ་ལས་སླར་གསོའི་ཉིན་མོར་ཁྲིམས་ཐག་གཅོད་རྒྱུ་རེད།