اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

Улар хатаны тура юл менән һатып алғандар. Тимәк, улар сауҙа бәхетһеҙ булған һәм улар етәкселек алмаған.

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

Уларҙың миҫалы ут яғып, тирә-яғын яҡтыртҡандан һуң, Аллаһы Тәғәлә уларҙың нурын тартып алып, ҡараңғылыҡта ҡалдырған, күрә алмаған кешеләргә оҡшаш.

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

Улар һаңғырау, телһеҙ һәм һуҡыр, шуға ҡайта алмайҙар.

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

Йәки (кешегә һуғылған) күктән ҡараңғылыҡ, күк күкрәп, йәшен менән оҙатылған көслө ямғыр кеүек. Ҡолаҡтарын бармаҡтары менән тығалар, үлемдән ҡурҡҡанға күк күкрәгән тауыштан (ҡасалар). Аллаһ Тәғәлә кафырҙарҙы ла үҙ эсенә ала.

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Йәшен уларҙың күҙенә эләгә яҙҙы. Ҡасан ғына (йәшен) балҡыһа, уның аҫтында йөрөйҙәр, өҫтөнә ҡараңғы төшһә, туҡтайҙар. Аллаһ теләһә, уларҙың ишетеү һәләтен дә, күреү һәләтен дә тартып алыр ине. Ысынлап та, Аллаһ һәр нәмәгә ҡөҙрәтле.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Эй һеҙ, иман килтергән кешеләр! Саҙаҡағыҙҙы телгә алып, (алыусының хистәрен рәнйетеп) боҙмағыҙ, кешеләргә маҡтанып, Аллаһҡа һәм Әхирәт көнөнә ышанмаған өсөн малын таратып биргән кеше кеүек. Миҫал (ул кешенең) өҫтөндә туҙан һалынған шыма таш кеүек, шунан таш өҫтөнә көслө ямғыр яуһа, таш яңынан шыма булып ҡала. Улар эшләгән эштәренән бер ниндәй ҙә файҙа алмайҙар. Аллаһ кафырҙарҙы тура юлға күндермәй.

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

Һеҙҙең арала берәйһенең аҫтында йылғалар аҡҡан, төрлө емеш-еләк үҫкән финик, йөҙөм ағастары баҡсаһы булыуын теләрме, ә һуңынан ҡартлыҡ килеп, уны бәләкәй балалар менән ҡалдырырға теләйме? Шунан утты үҙ эсенә алған көслө ел уны ҡолата һәм ул янып бөтә. Аллаһ һеҙгә аяттарын шулай аңлата, һеҙ уйланырһығыҙ.

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ قَالُوْا سَمِعْنَا وَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَۚ

wa lā takūnū kal-lażīna qālū sami‘nā wa hum lā yasma‘ūn(a).

һәм үҙҙәре тыңламаһалар ҙа (йөрәктәре шуны ялғанға сығара) «Тыңлайбыҙ» тигән кешеләр кеүек булмағыҙ.

۞ اِنَّ شَرَّ الدَّوَاۤبِّ عِنْدَ اللّٰهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِيْنَ لَا يَعْقِلُوْنَ

inna syarrad-dawābbi ‘indallāhiṣ-ṣummul-bukmul-lażīna lā ya‘qilūn(a).

Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә алдында иң насар тере йән эйәләре – һаңғырау һәм телһеҙ (хәҡиҡәтте ишетмәгән һәм аңламаған), йәғни аңламаған кешеләр.

اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Тимәк, Аллаһҡа бирелгәнлектән һәм (Уның ризалығынан) биналар (мәсеттәр) төҙөүселәр яҡшыраҡмы, әллә биналарын емерелгән тарлауыҡ ситендә төҙөүселәрме, һуңынан (бина) улар менән бергә йәһәннәмгә емерелеп төшәме? Аллаһы Тәғәлә залимдарҙы тура юлға күндермәй .

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّعْبُدُ اللّٰهَ عَلٰى حَرْفٍۚ فَاِنْ اَصَابَهٗ خَيْرُ ِۨاطْمَئَنَّ بِهٖۚ وَاِنْ اَصَابَتْهُ فِتْنَةُ ِۨانْقَلَبَ عَلٰى وَجْهِهٖۗ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةَۗ ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ

wa minan-nāsi may ya‘budullāha ‘alā ḥarf(in), fa in aṣābahū khairuniṭma'anna bih(ī), wa in aṣābathu fitnatuninqalaba ‘alā wajhih(ī), khasirad-dun-yā wal-ākhirah(ta), żālika huwal-khusrānul-mubīn(u).

Кешеләр араһында Аллаһҡа ситтән генә ғибәҙәт ҡылыусылар бар; шуға күрә изгелеккә эйә булһа, ҡәнәғәт була, һынау тейһә, кире борола. Донъяла ла, теге донъяла ла юғалта. Бына бит ысын юғалтыу.

۞ وَاِذَا رَاَيْتَهُمْ تُعْجِبُكَ اَجْسَامُهُمْۗ وَاِنْ يَّقُوْلُوْا تَسْمَعْ لِقَوْلِهِمْۗ كَاَنَّهُمْ خُشُبٌ مُّسَنَّدَةٌ ۗيَحْسَبُوْنَ كُلَّ صَيْحَةٍ عَلَيْهِمْۗ هُمُ الْعَدُوُّ فَاحْذَرْهُمْۗ قَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۖاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa iżā ra'aitahum tu‘jibuka ajsāmuhum, wa iy yaqūlū tasma‘ liqaulihim, ka'annahum khusyubum musannadah(tun), yaḥsabūna kulla ṣaiḥatin ‘alaihim, humul-‘aduwwu faḥżarhum, qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).

Ә уларҙы күрһәң, кәүҙәләре һине хайран ҡалдыра. Һөйләшһәләр, һин уларҙың һөйләгәндәрен тыңлайһың. Улар һөйәлгән ағас кеүек. Һәр ҡысҡырыу үҙҙәренә төбәлгәндер, тип уйланылар. Улар — (ысын) дошман, шуға күрә уларҙан һаҡ булығыҙ; Аллаһ уларҙы юҡ итте. Нисек итеп уларҙы (хәҡиҡәттән) кире борорға мөмкин?