الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).
(Es El) que faguèt de la tèrra un lièch per vos e del cèl un tet, e El es Aquel que manda d'aiga (pluèja) del cèl, puèi El produtz amb ela (pluèja) de fruch coma sosten per vos. Doncas, assignatz pas de rivals a Allah del temps que o sabètz.
وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ
wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).
E (remembratz-vos) quand diguètz, "O Moïses! Podèm pas suportar (manjar) sonque una mena de manjar, doncas demandatz a vòstre Senhor per nosautres, que nos done de çò que la tèrra cultiva: d'èrbas, de concombres, d'alh, de mongetas de fenolh, e de cebas." El (Moïses) diguèt, "Demandatz quicòm de marrit en escambi de quicòm de bon? Anatz dins una vila, obtendrètz segurament çò que demandatz." Puèi foguèron tustats de desgràcia e de pauretat, e incorriguèron (de nòu) a la colèra d'Allah. Aquò (arribèt) perque neguèron los vèrses d'Allah e tuèron los profètas sens drech (causa justa). Aquò èra perque èran desobedients e transgressèron. En efièch, los que creson, los josieus, los crestians e los sabeans, qual que siá (entre eles) crei en Allah e lo darrièr jorn, e fa de bonas òbras, seràn recompensats per lor Senhor, i a pas paur d'eles, e se dolisson pas.
وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).
E es El que manda l'aiga del cèl, alara fasèm créisser totas menas de plantas amb ela, doncas trasèm d'aquelas plantas de plantas verdas, trasèm d'aquelas plantas verdas fòrça granas; e de la palmièra, talhèrem las brancas penjadas, e las vinhas, e (Treguèrem tanben) olivas e granadas semblants e desparièrs. Fasètz atencion al fruch quand pòrta fruch e ven madur. En efièch, en aquò i a de signes (del poder d'Allah) per los que creson.
۞ وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ جَنّٰتٍ مَّعْرُوْشٰتٍ وَّغَيْرَ مَعْرُوْشٰتٍ وَّالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا اُكُلُهٗ وَالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ كُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖٓ اِذَآ اَثْمَرَ وَاٰتُوْا حَقَّهٗ يَوْمَ حَصَادِهٖۖ وَلَا تُسْرِفُوْا ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَۙ
wa huwal-lażī ansya'a jannātim ma‘rūsyātiw wa gaira ma‘rūsyātiw wan-nakhla waz-zar‘a mukhtalifan ukuluhū waz-zaitūna war-rummāna mutasyābihaw wa gaira mutasyābih(in), kulū min ṡamarihī iżā aṡmara wa ātū ḥaqqahū yauma ḥaṣādih(ī), wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).
E es El que faguèt las plantas que vinhan e aquelas que vinhan pas, de palmièrs de datils, de plantas de divèrses gostes, d'olivas e de granadas que son semblablas (en forma e color) e pas semblablas (en gost). Manjatz lo fruch quand pòrta de fruch e donatz vòstre degut (zakat) quand culhissètz la culhida, mas fasètz pas tròp. En efièch, Allah aima pas las gents excessivas,
وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).
Es El que bufa lo vent coma portaire de bonas novèlas, precedent l'arribada de Sa misericòrdia (pluèja), per que quand lo vent pòrta de nívols, Los menam dins una zòna èrma, puèi Mandam de pluèja dins aquela zòna. Puèi cresquèrem amb aquela pluèja divèrsas menas de fruch. Es aital que ressuscitam los mòrts, esperam qu'aprendretz la leiçon.
وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).
E sus la terra i a de porcions adjacentas, de vinhas, de plantas, de palmièrs amb de brancas, e aquelas sens brancas; arrosat amb la meteissa aiga, mas preferissèm una planta a una autra en tèrmes de son gost. En efièch, en aquò i a de signes (de la grandesa d'Allah) per aqueles que comprenon.
وَالْاَرْضَ مَدَدْنٰهَا وَاَلْقَيْنَا فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْۢبَتْنَا فِيْهَا مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْزُوْنٍ
wal-arḍa madadnāhā wa alqainā fīhā rawāsiya wa ambatnā fīhā min kulli syai'im mauzūn(in).
E espandiguèrem la tèrra e plantèrem dessús de montanhas e i cresquèrem tot segon sa talha.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً لَّكُمْ مِّنْهُ شَرَابٌ وَّمِنْهُ شَجَرٌ فِيْهِ تُسِيْمُوْنَ
huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'al lakum minhu syarābuw wa minhu syajarun fīhi tusīmūn(a).
Es El que manda l'aiga (pluèja) del cèl; una partida es de bevenda e una partida noirís la vegetacion sus la quala pasturatz vòstre bestial.
يُنْۢبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ
yumbitu lakum bihiz-zar‘a waz-zaitūna wan-nakhīla wal-a‘nāba wa min kulliṡ-ṡamarāt(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).
Amb aquò fa créisser per vos de culturas, d'olivas, de palmièrs de datils, de rasims, e tota mena de fruch. En efièch, dins aquò i a de signes per las personas que reflexionan.
وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ
wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).
e (El tanben contraròtla) çò qu'a creat per vos sus la tèrra dins sas divèrsas menas e colors. En efièch, dins aquò i a de signes per un pòble que fa atencion.
وَمِنْ ثَمَرٰتِ النَّخِيْلِ وَالْاَعْنَابِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْهُ سَكَرًا وَّرِزْقًا حَسَنًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ
wa min ṡamarātin nakhīli wal-a‘nābi tattakhiżūna minhu sakaraw wa rizqan ḥasanā(n), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘qilūn(a).
E de datils e de raïm fas beure embriagants e de bona fortuna. En efièch, en aquò i a vertadièrament de signes (de la grandesa d'Allah) per los que comprenon.
اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ
alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).
e non (ni) son las personas vivas las meteissas que las personas mòrtas. En efièch, Allah dona l'ausida a qui vòl e tu (Maomet) poiràs pas far que las gents dins la tomba pòscan ausir.
فِيْهَا فَاكِهَةٌ وَّالنَّخْلُ ذَاتُ الْاَكْمَامِۖ
fīhā fākihatuw wan-nakhlu żātul-akmām(i).
e las plantas e los arbres, los dos son someses (a El).
وَالْحَبُّ ذُو الْعَصْفِ وَالرَّيْحَانُۚ
wal-ḥabbu żul-‘aṣfi war-raiḥān(u).
E a levat los cèls e creat l'equilibri,
لِّنُخْرِجَ بِهٖ حَبًّا وَّنَبَاتًاۙ
linukhrija bihī ḥabbaw wa nabātā(n).
e Faguèrem la nuèch una cobèrta,
وَّعِنَبًا وَّقَضْبًاۙ
wa ‘inabaw wa qaḍbā(n).
Mai (coma aquò)! El (l'òme) a pas menat a tèrme çò qu'El (Allah) li ordenèt de far.
وَّزَيْتُوْنًا وَّنَخْلًاۙ
wa zaitūnaw wa nakhlā(n).
Alara daissatz los umans far atencion a lor manjar.
وَّحَدَاۤىِٕقَ غُلْبًا
wa ḥadā'iqa gulbā(n).
Es Nosautres que versèrem d'aiga abondiua (del cèl),
وَالَّذِيْٓ اَخْرَجَ الْمَرْعٰىۖ
wal-lażī akhrajal-mar‘ā.
E concebi un complòt segur.