قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).
Ki la jubab, “Ka burom ka long ha Me, ngim tip ei ei lait noh tang ia kaei kaba Me la hikai ia ngi. Hooid, Me long Uba tip lut, uba stad lut.”
اِنَّ اللّٰهَ لَا يَخْفٰى عَلَيْهِ شَيْءٌ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ
innallāha lā yakhfā ‘alaihi syai'un fil-arḍi wa lā fis-samā'(i).
Na ka bynta U Allah ym don ei ei kaba buhrieh ha ka khyndew bad ha ki bneng.
هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ مِنْهُ اٰيٰتٌ مُّحْكَمٰتٌ هُنَّ اُمُّ الْكِتٰبِ وَاُخَرُ مُتَشٰبِهٰتٌ ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ زَيْغٌ فَيَتَّبِعُوْنَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاۤءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاۤءَ تَأْوِيْلِهٖۚ وَمَا يَعْلَمُ تَأْوِيْلَهٗٓ اِلَّا اللّٰهُ ۘوَالرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ يَقُوْلُوْنَ اٰمَنَّا بِهٖۙ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ رَبِّنَا ۚ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
huwal-lażī anzala ‘alaikal-kitāba minhu āyātum muḥkamātun hunna ummul-kitābi wa ukharu mutasyābihāt(un), fa'ammal-lażīna fī qulūbihim zaigun fayattabi‘ūna mā tasyābaha minhubtigā'al-fitnati wabtigā'a ta'wīlih(ī), wa mā ya‘lamu ta'wīlahū illallāh(u), war-rāsikhūna fil-‘ilmi yaqūlūna āmannā bih(ī), kullum min ‘indi rabbinā, wa mā yażżakkaru illā ulul-albāb(i).
Dei ma U uba la pynhap ia ka Kitab (Al-Qur’an) ha phi (Muhammad). Hapdeng jong ki don ki dkhot kiba long absolute, kiba long ki mat ba kongsan jong ka Kitab (Al-Qur’an) bad kiwei pat kiba long mutasyabihat. Katba ia kito kiba ha ka dohnud jong ki ki kwah ban iaid bakla, ki bud ia ka mutashabihat ban wad ia ki jingkren bein bad ban wad ia ki tawil jong ki, wat la ym don ba tip ia ki tawil jong ki lait noh tang U Allah. Bad kito kiba don ka jingtip kaba jylliew ki ong, “Ngi ngeit ha ka (ka Qur’an), baroh ki long na U Trai jong ngi.” Ym don mano mano ba lah ban ioh jinghikai lait noh tang ki briew kiba sngewthuh.
هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ حَاجَجْتُمْ فِيْمَا لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ فَلِمَ تُحَاۤجُّوْنَ فِيْمَا لَيْسَ لَكُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ
hā antum hā'ulā'i ḥājajtum fīmā lakum bihī ‘ilmun falima tuḥājjūna fīmā laisa lakum bihī ‘ilm(un), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).
Kata ka long kumta! Phi iasaid ia kaei kaba phi tip, hynrei balei phi iasaid ia kaei kaba phim tip? U Allah u tip katba phi pat phim tip.
وَمَنْ لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا اَنْ يَّنْكِحَ الْمُحْصَنٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ فَمِنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ فَتَيٰتِكُمُ الْمُؤْمِنٰتِۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِكُمْ ۗ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۚ فَانْكِحُوْهُنَّ بِاِذْنِ اَهْلِهِنَّ وَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ مُحْصَنٰتٍ غَيْرَ مُسٰفِحٰتٍ وَّلَا مُتَّخِذٰتِ اَخْدَانٍ ۚ فَاِذَآ اُحْصِنَّ فَاِنْ اَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنٰتِ مِنَ الْعَذَابِۗ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۗ وَاَنْ تَصْبِرُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
wa mal lam yastaṭi‘ minkum ṭaulan ay yankiḥal-muḥṣanātil-mu'mināti fa mim mā malakat aimānukum min fatayātikumul-mu'mināt(i), wallāhu a‘lamu bi'īmānikum, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fankiḥūhunna bi'iżni ahlihinna wa ātūhunna ujūrahunna bil-ma‘rūfi muḥṣanātin gaira musāfiḥātiw wa lā muttakhiżāti akhdān(in), fa iżā uḥṣinna fa in ataina bifāḥisyatin fa ‘alaihinna niṣfu mā ‘alal-muḥṣanāti minal-‘ażāb(i), żālika limay khasyial-‘anata minkum, wa an taṣbirū khairul lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).
Bad uno uno napdeng jong phi u bym lah ban shongkurim ia ka kynthei kaba laitluid kaba ngeit, te (ka long kaba dei ia u ban shongkurim) ia ka kynthei kaba ngeit napdeng ki mraw jong phi. U Allah u tip ia ka jingngeit jong phi. Katto katne na phi ki dei na uwei pa uwei (kijuh ki khun ki ksiew jong u Adam bad ka Im), kumta to shongkurim ia ki da ka jingbit jong ki kynrad jong ki bad ai ia ki ia ka bainong kaba biang, namar ki dei ki kynthei kiba sumar ia lade, ym ki nongleh beijot, lane (kumjuh) ki kynthei kiba shim ia kiwei pat ki shynrang kum ki mrad ba ki ri. Lada ki la shongkurim lypa (ki la shongkurim), hynrei ki leh ia ka kam kaba shyrkhei (zina), te (ka jingpynshitom) na ka bynta jong ki ka long shiteng na kaei kaba (ka jingpynshitom) ka long na ka bynta ki kynthei laitluid (ki bym pat shongkurim). (Ka jinglah ban shongkha shakri) ka long na ka bynta ki briew kiba sheptieng ia ki jingeh ha kaba iada ialade (na kaba leh awria). Hynrei lada phi iaishah ka kham bha ia phi. U Allah u long uba map, uba isynei tam.
وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا
wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).
Bad U Allah u tip kham bha shaphang ki nongshun jong phi. U Allah u biang ban long u nongïada bad u biang u Allah ban long u nongïarap (na ka bynta jong phi).
اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Nga pynpoi ha phi ia ka khubor U Trai jong nga, nga ai jingmut ia phi, bad nga tip na U Allah ia kaei kaba phim tip."
يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ
yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).
Ki kylli ia phi (u Muhammad) shaphang ka Sngi, “Lano kan jia?” La ong, "Hooid, ka jingtip ia ka Jingpynpaw ka don bad U Trai jong nga; ym don mano mano ruh (no uno) uba lah ban batai ia ka por jong ka jingjia jong ka lait noh tang ma U. (Ka Jingpynpaw) ka long kaba jur bha (ka jingkhihwin jong ka na ka bynta ki jingthaw) kaba ha ki bneng bad ha ka pyrthei, kan ym wan ha phi lait noh tang kynsan kynsan." Ki kylli ia u kum uba tip. Ong (U Muhammad), “Shisha ka jingtip ia (ka Sngi Bishar) ka don bad U Blei, hynrei kiba bun ki briew kim tip.”
وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).
Bad hapdeng jong ki don kiba ngeit ia ka (ka Quran), bad hapdeng jong ki don kiba ngeit ia ka. Bad U Trai jong phi u tip bha ia kiba leh sniew.
فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ
fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).
Kumta u la sdang (peit) ia ki lyngkhot jong ki shuwa ban (peit) ia ka lyngkhot jong u hynmen jong u hi, nangta u la shim (ia ka khuri syiem) na ka lyngkhot jong u hynmen jong u. Kumta Ngi la pynbeit (ki jingthmu) na ka bynta u Yusup. Um lah ban pynshitom ia la u hynmen kat kum ka hukum u syiem, lymda U Allah U mon. Ngi pynkiew ia kito kiba Ngi mon; bad halor uwei pa uwei u briew uba tip don uwei uba kham tip .
۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ
qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).
Ki la ong, “Lada u tuh, te shisha shuwa kata u hynmen jong u ruh u la tuh.” Kumta u Yusuf u la buhrieh (ka jingsngewsih) ha la ka dohnud bad um shym la pyni ia kata ha ki. U la ong (ha la ka dohnud), "Ka kyrdan jong phi ha ka jingshisha ka kham sniew. Bad U Allah U tip bha ia kaei kaba phi batai."
فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Kumta ynda u nongrah ia ka khubor babha u la poi, u la khleh (ia ki jain) ha ka khmat jong u (u Jakob), nangta u la lah ban iohi biang. U (Jakob) u la ong, “Hato ngam shym la ong ia phi ba nga tip na U Allah ia kaei kaba phim tip.”
وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفّٰىكُمْ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ ࣖ
wallāhu khalaqakum ṡumma yatawaffākum wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likai lā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), innallāha ‘alīmun qadīr(un).
Bad U Allah u la thaw ia phi, nangta u la pynlong ia phi ban iap; don napdeng jong phi kiba la wanphai biang sha ka jinglong tymmen, kumta kim tip shuh ia kaei kaba ki la tip mynshuwa. Hooid, U Allah u long uba tip lut, uba donbor baroh.
وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ
wa aufū bi‘ahdillāhi iżā ‘āhattum wa lā tanquḍul-aimāna ba‘da taukīdihā wa qad ja‘altumullāha ‘alaikum kafīlā(n), innallāha ya‘lamu mā taf‘alūn(a).
Bad pyndep ia ka jingkular jong phi ha U Allah haba phi kular bad wat pynkhein ia ka jingkular, hadien ba la dep kular, katba phi dang pynlong ia U Allah u nongsakhi jong phi (ia kata ka jingkular). Hooid, U Allah U tip ia kaei kaba phi leh.
وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Bad haba Ngi bujli ia kawei ka dkhot da kawei pat, bad U Allah U tip kham bha ia kaei kaba U la pynpaw, ki ong, “Hooid, phi (Muhammad) phi shu thaw ia ka.” Ha ka jingshisha, kiba bun na ki kim tip.
اُدْعُ اِلٰى سَبِيْلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ
ud‘u ilā sabīli rabbika bil-ḥikmati wal-mau‘iẓatil-ḥasanati wa jādilhum bil-latī hiya aḥsan(u), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlihī wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).
Khot (ia ki briew) sha ka lynti U Trai jong phi da ka jingstad bad jinghikai babha, bad iasaid bad ki ha ka rukom kaba bha. Hooid, U Trai jong phi, U kham tip mano ba iaid bakla na ka lynti jong U bad U tip kham bha mano ba shah ialam.
رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ اِنْ يَّشَأْ يَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ يَّشَأْ يُعَذِّبْكُمْۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا
rabbukum a‘lamu bikum, iy yasya' yarḥamkum au iy yasya' yu‘ażżibkum, wa mā arsalnāka ‘alaihim wakīlā(n).
U Blei jong ngi u kham tip shaphang jong ngi. Lada U mon, da shisha Un ai jingisynei ia phi, bad lada U mon, khlem pep Un pynshitom ia phi. Bad Ngim shym la phah ia phi (u Muhammad) ban long u nongap ia ki.
وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِمَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيّٖنَ عَلٰى بَعْضٍ وَّاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًا
wa rabbuka a‘lamu biman fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa laqad faḍḍalnā ba‘ḍan nabiyyīna ‘alā ba‘ḍiw wa ātainā dāwūda zabūrā(n).
Bad U Trai jong phi u kham tip mano ba don ha ki bneng bad ha ka khyndew. Bad shisha, Ngi la ai ia ki katto katne ki nongiathuhlypa ia ka jinglong ba kham halor ia ki katto katne (kiwei pat), .
وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ
wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).
Bad (kynmaw) haba Ngi la pynpaw ha phi, “Hooid, (ka jingtip ia) U Trai jong phi ka tap ia u khun bynriew baroh.” Bad Ngim shym la thaw ia ka jingphohsniew kaba Ngi la pyni ha phi, hynrei kum ka jingtynjuh ia ki briew bad (kumjuh) ia u dieng ba la tim (zaqqum) ha ka Qur’an. Bad Ngi la pyntieng ia ki, hynrei kane ka la pynjur tang ia ka jingbymkohnguh jong ki.
قُلْ كُلٌّ يَّعْمَلُ عَلٰى شَاكِلَتِهٖۗ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰى سَبِيْلًا ࣖ
qul kulluy ya‘malu ‘alā syākilatih(ī), fa rabbukum a‘lamu biman huwa ahdā sabīlā(n).
U ong (U Muhammad), “Uwei pa uwei u leh kat kum la ka jong ka jinglong.” Kumta U Trai jong phi u tip kham bha ia ka lynti jongno kaba kham shisha.
وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا
wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).
Bad ki kylli ia phi (u Muhammad) shaphang ka mynsiem. La ong, “Ka mynsiem ka long ka kam jong U Trai jong nga, katba ia phi la ai tang khyndiat ka jingtip.”
وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ
wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).
Bad Ngi la hikai (ruh) ia u Dawud kumno ban shna ia ki tiar ialeh na ka bynta jong phi, ban iada ia phi ha ka thma. Hato phi sngewnguh (ia U Blei)?