ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ
Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).
Iki gitabu (Korowani) nta nkeka gifise kuri vyo; ubuyobozi ku bakunda Imana
نَزَّلَ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَاَنْزَلَ التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَۙ
nazzala ‘alaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa anzalat-taurāta wal-injīl(a).
Yagumanukiye Igitabo (Al-Qur’an) kirimwo ukuri, cemeza (ibitabo) vya kera, kandi kiguhishura Torah n’Injili, .
هٰذَا بَيَانٌ لِّلنَّاسِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةٌ لِّلْمُتَّقِيْنَ
hāżā bayānul lin-nāsi wa hudaw wa mau‘iẓatul lil-muttaqīn(a).
Iyi (Korowani) ni amakuru atomoye ku bantu bose, kandi ni ubuyobozi n’icigwa ku bakunda Imana.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْۚ فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فِيْ شَيْءٍ فَرُدُّوْهُ اِلَى اللّٰهِ وَالرَّسُوْلِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا ࣖ
yā ayyuhal-lażīna āmanū aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla wa ulil-amri minkum, fa in tanāza‘tum fī syai'in fa ruddhu ilallāhi war-rasūli in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).
Ewe mwebwe abemera! Mugamburukire Allah kandi mwumvire Intumwa (Muhamadi), na Ulil Amri (ubukuru) muri mwebwe. Hanyuma, iyo mutandukanye mu vyiyumviro ku kintu, rero mugisubize Allah (Qur’an) n’Intumwa (Sunnah yiwe), nimba mwemera Allah n’umusi w’iherezo. Ivyo nivyo bihambaye cane (kuri wewe) kandi ingaruka ni nziza kuruta.
اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ ۗ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوْا فِيْهِ اخْتِلَافًا كَثِيْرًا
afalā yatadabbarūnal-qur'ān(a), wa lau kāna min ‘indi gairillāhi lawajadū fīhikhtilāfan kaṡīrā(n).
None ntibashima (kwiga) Koran? Iyo (Korowani) itava kuri Allah, nta gukeka ko boyisangamwo ibintu vyinshi bivuguruzanya.
يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ
yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).
Ewe Bantu b’Igitabo! Nkako, Intumwa yacu yaje iwanyu, ibasigurira vyinshi mu Gitabu mwanyegeje, vyinshi muri vyo mwavyirengagije. Nkako, umuco waje kuri mwebwe uvuye kuri Allah, n’igitabu gitomoye.
يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Ni ryo Allah ayobora abakurikiza ubugombe bwiwe mu nzira y’agakiza, kandi (n’ico gitabu na co nyene) Allah arakura uwo muntu mu mwijima wuzuye akamujana mu muco n’uruhusha rwiwe, akamwereka inzira igororotse.
وَلْيَحْكُمْ اَهْلُ الْاِنْجِيْلِ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فِيْهِۗ وَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ
walyaḥkum ahlul-injīli bimā anzalallāhu fīh(i), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-fasiqūn(a).
Kandi abayoboke b’Injili nibafate ingingo zijanye n’ivyo Allah yahishuriye muri yo. Uwo wese adafata ingingo nk’uko Allah yabihishuriye, ni bo rero ababisha.
وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ عَمَّا جَاۤءَكَ مِنَ الْحَقِّۗ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَّمِنْهَاجًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَۙ
wa anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi minal-kitābi wa muhaiminan ‘alaihi faḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum ‘ammā jā'aka minal-ḥaqq(i), likullin ja‘alnā minkum syir‘ataw wa minhājā(n), wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākil liyabluwakum fī mā ātākum fastabiqul-khairāt(i), ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).
Kandi twagumanukiye igitabu (Al-Qur’an) kizana ukuri, kwemeza ibitabu vyamanuwe mbere kandi bikabirinda, rero n’uce urubanza rwabo wisunze ivyo Allah yahishuriye kandi ntukurikire ivyo bipfuza mu guheba ukuri kwaje kuri wewe. Ku bantu bose bo muri mwebwe, Turabaha amategeko n’inzira itomoye. Iyo Allah abishaka, yari kubagira abantu bamwe (gusa), ariko Allah ashaka kubagerageza ku bijanye n’ingabire yabahaye, rero muhiganwe gukora ibikorwa vyiza. Mwese muzogaruka kuri Allah gusa, niho azobamenyesha ivyo mwari mwahakana mbere,
وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ
wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).
kandi muce ingingo hagati yabo nk’uko Allah yabihishuriye, ntimukurikire ivyo bipfuza. Kandi mubamenyere, ntibazobahenda mu gice c’ivyo Allah yabahishuriye. Nibahindukira (kuva ku mategeko Allah yahishuriye), rero mumenye ko Allah afise umugambi wo kubateza amagorwa kubera bimwe mu vyaha vyabo. Kandi vy’ukuri, abantu benshi ni abantu babi.
اَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُوْنَۗ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ ࣖ
afaḥukmul-jāhiliyyati yabgūn(a), wa man aḥsanu minallāhi ḥukmal liqaumiy yūqinūn(a).
None itegeko rya Jahiliya bashaka ni irihe? Ni nde (itegeko) ryiza kuruta irya Allah ku bemera (idini ryabo)?
وَكَذَّبَ بِهٖ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّۗ قُلْ لَّسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍ ۗ
wa każżaba bihī qaumuka wa huwal-ḥaqq(u), qul lastu ‘alaikum biwakīl(in).
Kandi abantu bawe barabihakana (igihano) naho ari (igihano) ukuri. Vuga (Muhamadi) uti: «Si jewe ngutwara».
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَهُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ يُحٰفِظُوْنَ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakum muṣaddiqul-lażī baina yadaihi wa litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā, wal-lażīna yu'minūna bil-ākhirati yu'minūna bihī wa hum ‘alā ṣalātihim yuḥāfiẓūn(a).
Kandi iki (Al-Qur’an), igitabu twamanuye kirimwo imihezagiro myinshi, cemeza ibitabu vyari (vyahishuriwe) imbere kandi kugira ngo muhe imburi (ababa) Ummul Qura (Mecca) n’abantu bari hafi. Abantu bemera ubuzima bwo hanyuma y’urupfu nta gukeka ko bavyemera (Korowani), kandi bama bashitsa amasengesho yabo.
وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ
wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).
Kandi iki ni co gitabu (Al-Qur’an) twamanuye cuzuye imihezagiro. Nimukurikire, mube abayoboke kugira ngo muronke imbabazi,
اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ
au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).
canke ngo (ntimuvuge) ngo: «Iyo Igitabo kiduhishurirwa, twoba twarongowe kuruta bo». Nkako, haraje kuri wewe insiguro itomoye, ubuyobozi n’ikigongwe bivuye ku Mukama wawe. Ni nde aruta uwuhakana imirongo ya Allah akayikurako? Mu gihe kizoza, abazoheba imirongo yacu tuzobahemba igihano gikomeye, kuko bama baheba.
قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ
qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).
(Allah) ati: "Nimumanuke, muzoba abansi b'abandi. Isi ni yo nzira yanyu n'umunezero wanyu gushika igihe cashinzwe."
وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).
Nkako, twabazaniye Igitabo (Korowani), ico twasiguye twisunze ubumenyi, ngo kibe ubuyobozi n’ikigongwe ku bemera.
وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).
Kandi iyo wewe (Muhammad) utabasomye umurongo, bati: «Kubera iki wewe ubwawe utahingura umurongo?» Vuga (Muhamadi) uti: "Nta gukeka, nkurikiza gusa ivyo Umukama wanje yampesheje. (Al-Qur'an) ivyo ni ibimenyamenya bitomoye biva ku Mukama wawe, uburongozi n'ikigongwe ku bemera."
هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ
huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).
Ni We yarungitse Intumwa yiwe ifise uburongozi (Korowani) n’idini ry’ukuri ngo isumba amadini yose, naho abashirika batabikunda.
الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ
alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-ḥakīm(i).
Alif Lam Ra. Iyo ni yo mirongo yo muri Koran yuzuye ubwenge.
وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ
wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).
Kandi ntibishoboka ko iyi Korowani igizwe n’uwundi atari Allah; ariko (Korowani) yemeza (ibitabo) vya kera kandi isigura amategeko yashizeho, nta nkeka iri muri yo, (yahishuriwe) ivuye ku Mukama w’isi zose .
يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ مَّوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَشِفَاۤءٌ لِّمَا فِى الصُّدُوْرِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhan-nāsu qad jā'atkum mau‘iẓatum mir rabbikum wa syifā'ul limā fiṣ-ṣudūr(i), wa hudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).
Ewe bantu! Nkako, haraje kuri wewe icigwa (Korowani) kivuye ku Mwami wawe, umuti w’ingwara zo mu gikiriza n’uburongozi n’ikigongwe ku bemera.
قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ
qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).
Vuga (Muhamadi) uti: "Kubera ubuntu bwa Allah n'imbabazi ziwe, nibanezerwe, ivyo ni vyiza kuruta ivyo birundanira."
الۤرٰ ۗ كِتٰبٌ اُحْكِمَتْ اٰيٰتُهٗ ثُمَّ فُصِّلَتْ مِنْ لَّدُنْ حَكِيْمٍ خَبِيْرٍۙ
alif lām rā, kitābun uḥkimat āyātuhū ṡumma fuṣṣilat mil ladun ḥakīmin khabīr(in).
Alif Lam Ra. (Iki ni) igitabu imirongo yaco itunganijwe neza hanyuma igasigurwa mu buryo burambuye, (cahishuriwe) kivuye ku ruhande rwa (Allah) Umunyabwenge kuruta abandi bose, Umunyabwenge kuruta abandi bose, .
اَفَمَنْ كَانَ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖ وَيَتْلُوْهُ شَاهِدٌ مِّنْهُ وَمِنْ قَبْلِهٖ كِتٰبُ مُوْسٰىٓ اِمَامًا وَّرَحْمَةًۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ مِنَ الْاَحْزَابِ فَالنَّارُ مَوْعِدُهٗ فَلَا تَكُ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ اِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ
afaman kāna ‘alā bayyinatim mir rabbihī wa yatlūhu syāhidum minhu wa min qablihī kitābu mūsā imāmaw wa raḥmah(tan), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī minal-aḥzābi fan-nāru mau‘iduhū falā taku fī miryatim minhu innahul-ḥaqqu mir rabbika wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).
None (abahakanyi ni kimwe n’abantu) bamaze kuronka ibimenyamenya bitomoye (Korowani) bivuye ku Mwami wabo, kandi bakurikirwa n’ivyabona bivuye kuri we kandi mbere bari bafise Igitabo ca Musa nk’indongozi n’ikigongwe? Bavyemera (Koran). Uwuzoyihakana (Korowani) mu mirwi (y’aba Qurayshi), rero umuriro w’iteka ni ahantu hateye ubwoba kuri we, rero ntimukekeranye kuri Korowani. Nkako, Korowani iva ku Mukama wawe vy’ukuri, ariko abantu benshi ntibemera.
الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ
alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).
Alif Lam Ra. Ivyo ni imirongo igaragara cane yo mu Gitabu (Al Qur’an).
نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ
naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).
Twarakubwiye (Muhammad) inkuru nziza cane mu kukuhishurira iyi Korowani, kandi vy’ukuri wari imbere y’uwo umwe mu batazi.
وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ
wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).
Kandi ntaco ubasaba mu kwishura (kubera umuhamagaro wawe), kuko uwo (muhamagaro) ni inyigisho y’isi yose.
لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ
laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).
Nkako, mu nkuru zabo harimwo inyigisho y’abantu bafise ivyiyumviro. (Korowani) si inkuru yihinguye, ahubwo ishingira intahe (ibitabu) vya kera, isigura vyose, kandi (nk’uburongozi n’imbabazi ku bemera.
وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ
wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).
Kandi iyo habaho igisomwa (Igitabo Ceranda) imisozi ishobora guhungabana, canke isi igasaduka, canke abapfuye bakavuga, (ico coba ari Korowani). Mu vy’ukuri, ibintu vyose ni ivya Allah. Rero abemera ntibazi ko iyo Allah ashaka (abemera bose), Allah nta gukeka ko yoha ubuyobozi abantu bose. Kandi abahakanyi bama bakubitwa n’ivyago biterwa n’ibikorwa vyabo canke ivyago vyabaye hafi y’aho baba, gushika aho umuhango wa Allah uza (ukwigarurira Mecca). Nkako, Allah ntaca amasezerano.
الۤرٰ ۗ كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ اِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِۙ
alif lām rā, kitābun anzalnāhu ilaika litukhrijan-nāsa minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), bi'iżni rabbihim ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).
Alif Lam Ra. (Iki ni co) Igitabo Twagumanukiye (Muhamadi) kugira ngo ushobore gukura abantu mu mwijima ubajane mu muco ukayangana n’uruhusha rw’Imana, (ni ukuvuga) ukwerekeza inzira y’Imana, Mushoboravyose, Ishimwe cane.
الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ وَقُرْاٰنٍ مُّبِيْنٍ ۔
alif lām rā, tilka āyātul-kitābi wa qur'ānim mubīn(in).
Alif Lam Ra. Iyi (Sura) ni (imwe mu) mirongo y’Igitabo (gitunganye), ni ukuvuga (imirongo ya) Korowani itanga insobanuro.
وَلَقَدْ اٰتَيْنٰكَ سَبْعًا مِّنَ الْمَثَانِيْ وَالْقُرْاٰنَ الْعَظِيْمَ
wa laqad ātaināka sab‘am minal-maṡānī wal-qur'ānal-‘aẓīm(a).
Kandi vy’ukuri, twabahaye (imirongo) indwi (isomwa) incuro nyinshi na Korowani ikomeye.
بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِۗ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ
bil-bayyināti waz-zubur(i), wa anzalnā ilaikaż-żikra litubayyina lin-nāsi mā nuzzila ilaihim wa la‘allahum yatafakkarūn(a).
(Twarabarungitse) bazana amakuru (ibitangaza) n’ibitabu. Kandi twagumanukiye Ad-Dhikr (Korowani), kugira ngo usobanurire abantu ivyo bahishuriwe, biyumvire;
وَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ اِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِى اخْتَلَفُوْا فِيْهِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ
wa mā anzalnā ‘alaikal-kitāba illā litubayyina lahumul-lażikhtalafū fīh(i), wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).
Kandi ntitwagumanukiye iki gitabu (Korowani), ahubwo ni ukugira ngo ubasigurire ivyo baharira, kandi ube umurongozi n’imbabazi ku bemera.
وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا عَلَيْهِمْ مِّنْ اَنْفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيْدًا عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِۗ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ ࣖ
wa yauma nab‘aṡu fī kulli ummatin syahīdan ‘alaihim min anfusihim wa ji'nā bika syahīdan ‘alā hā'ulā'(i), wa nazzalnā ‘alaikal-kitāba tibyānal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmataw wa busyrā lil-muslimīn(a).
Kandi (mwibuke) umusi (aho) twahagurukije mu bantu bose umushingantahe wo kubashingira intahe, nawe (Muhamadi) tukakuzana ngo ube umushingantahe kuri bo. Kandi twabamanukiye igitabu (Al-Qur’an) kugira ngo usigure vyose, nk’uburongozi, hamwe n’imbabazi n’inkuru nziza ku bayoboke (abayisilamu).
قُلْ نَزَّلَهٗ رُوْحُ الْقُدُسِ مِنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ
qul nazzalahū rūḥul-qudusi mir rabbika bil-ḥaqqi liyuṡabbital-lażīna āmanū wa hudaw wa busyrā lil-muslimīn(a).
Vuga uti: «Mpwemu Yera (Jibril) yamanukiye Korowani ivuye ku Mukama wanyu irimwo ukuri, kugira ngo ikomeze (imitima y’abemeye), kandi ibe ubuyobozi n’inkuru nziza ku bayobokera (Imana)».
اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَهْدِيْ لِلَّتِيْ هِيَ اَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَبِيْرًاۙ
inna hāżal-qur'āna yahdī lil-latī hiya aqwamu wa yubasysyirul-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran kabīrā(n).
Nkako, iyi Korowani irayobora ku (nzira) igororotse kuruta izindi zose, kandi itanga inkuru nziza ku bemera bakora ibikorwa vyiza, ko bazoronka impembo nyinshi, .
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِيَذَّكَّرُوْاۗ وَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا نُفُوْرًا
wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni liyażżakkarū, wa mā yazīduhum illā nufūrā(n).
Kandi vy’ukuri, muri iyi Korowani twa (twasiguye) incuro nyinshi (imburi), kugira ngo bama bibuka. Ariko iyo (imburi) yongera gusa guhunga kwabo (kuva mu kuri).
اَقِمِ الصَّلٰوةَ لِدُلُوْكِ الشَّمْسِ اِلٰى غَسَقِ الَّيْلِ وَقُرْاٰنَ الْفَجْرِۗ اِنَّ قُرْاٰنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُوْدًا
aqimiṣ-ṣalāta lidulūkisy-syamsi ilā gasaqil-laili wa qur'ānal-fajr(i), inna qur'ānal-fajri kāna masyhūdā(n).
Gukora isengesho kuva izuba rirenze gushika mw’ijoro ry’umwiza kandi (gukore n’isengesho rya Fajr). Nkako, igisabisho co mu gitondo carashinzwe intahe (n’abamarayika).
وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَاۤءٌ وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَۙ وَلَا يَزِيْدُ الظّٰلِمِيْنَ اِلَّا خَسَارًا
wa nunazzilu minal-qur'āni mā huwa syifā'uw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a), wa lā yazīduẓ-ẓālimīna illā khasārā(n).
Kandi twamanuye muri Korowani (ikintu) ari umuti n’ikigongwe ku bemera, mu gihe ku batagira ubutungane (Korowani) kizokwongera gusa guhomba.
وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا
wa laqad ṣarrafnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).
Kandi vy’ukuri, ivyo twabisiguriye abantu incuro nyinshi muri Korowani dukoresheje imigani itandukanye, ariko abantu benshi ntibabikunda mbere baravyihakana.
وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ
wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).
Kandi twamanuye (Korowani) mu kuri kandi (Korowani) yamanutse (izana) ukuri. Kandi twagutumye (Muhamadi), gusa nk’umumenyeshamakuru n’umugabisha.
اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ
al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).
Allah ashimwe, we yarungikiye umusavyi wiwe igitabu (Quran) ntiyagihinduye igigoramye;
كَذٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ مَا قَدْ سَبَقَۚ وَقَدْ اٰتَيْنٰكَ مِنْ لَّدُنَّا ذِكْرًا ۚ
każālika naquṣṣu ‘alaika min ambā'i mā sabaq(a), wa qad ātaināka mil ladunnā żikrā(n).
Gutyo turakubwira (Muhammad) zimwe mu nkuru (z’abantu) zaheze, kandi vy’ukuri, twaguhaye imburi (Korowani) ivuye ku ruhande rwacu.
وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ
wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).
Kandi iyi (Korowani) ni imburi irimwo imihezagiro twamanuye. None muvyihakana?
لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اٰيٰتٍ مُّبَيِّنٰتٍۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
laqad anzalnā āyātim mubayyināt(in), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Nkako, Twaramanukiye imirongo itanga insobanuro. Kandi Allah ayobora uwo ashaka mu nzira igororotse.
تَبٰرَكَ الَّذِيْ نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلٰى عَبْدِهٖ لِيَكُوْنَ لِلْعٰلَمِيْنَ نَذِيْرًا ۙ
tabārakal-lażī nazzalal-furqāna ‘alā ‘abdihī liyakūna lil-‘ālamīna nażīrā(n).
Ubuninahazwa bube kuri Allah yamanukiye Furqan (Al-Qur’an) ku musavyi wiwe (Muhammad), kugira ngo abe imburi ku kamere yose (amajini n’abantu).
تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِ
tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).
Iyo ni yo mirongo igaragara cane yo mu Gitabu (Al-Qur’an).
وَمَا تَنَزَّلَتْ بِهِ الشَّيٰطِيْنُ
wa mā tanazzalat bihisy-syayāṭīn(u).
Kandi (Korowani) ntiyamanuwe n’amadayimoni.