يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).
Eeh onon gooŋɗinɓe! Invest heen huunde e jawdi ndi min ndokki on ko adii nde ñalawma oo arata, nde soodooɓe e yeeyde, sehilaagal e duwaawu nattii. Ɓeen ngooŋɗinaani ɓeen ngoni tooñooɓe.
مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Tinndol necfcfo naftoowo jawdi mum e laawol Alla ina wayi no aawdi pucfndi 6ale jeedidi, e dow 6ale kala ina waɗi teemedere aawdi. Alla ina keewinna mo o yiɗi, Alla ko huuɓtidinɗo annduɗo.
اَلصّٰبِرِيْنَ وَالصّٰدِقِيْنَ وَالْقٰنِتِيْنَ وَالْمُنْفِقِيْنَ وَالْمُسْتَغْفِرِيْنَ بِالْاَسْحَارِ
aṣ-ṣābirīna waṣ-ṣādiqīna wal-qāniṭīna wal-munfiqīna wal-mustagfirīna bil-asḥār(i).
(kadi) muñɗo, peewɗo, ɗowɗo, dokkoowo jawdi mum, ñaagotooɗo yaafuya ko adii fajiri.
لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتّٰى تُنْفِقُوْا مِمَّا تُحِبُّوْنَ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ شَيْءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ
lan tanālul-birra ḥattā tunfiqū mimmā tuḥibbūn(a), wa mā tunfiqū min syai'in fa innallāha bihī ‘alīm(un).
A dañataa moƴƴere so wonaa tawa aɗa yoɓa heen jawdi ndi njiɗɗaa. Kadi ko njaru-ɗaa heen fof, e oon huunde, Alla ko ganndo.
وَلَا يَحْسَبَنَّ الَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ بِمَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ هُوَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَّهُمْ ۗ سَيُطَوَّقُوْنَ مَا بَخِلُوْا بِهٖ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ
wa lā yaḥsabannal-lażīna yabkhalūna bimā ātāhumullāhu min faḍlihī huwa khairal lahum, bal huwa syarrul lahum, sayuṭawwaqūna mā bakhilū bihī yaumal-qiyāmah(ti), wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Kadi 6e 6e 6eydii e ko Alla rokki 6e e nder 6ernde mum, woto cikku (miser) ina moyyi e ma66e, hay so tawii (miser) ina boni e ma66e. Ko (ngalu) ɓe cikkata koo, maa ɓe fawe (e daande maɓɓe) ñalnde ummital. Alla woodi ndonu (ko woodi) to asamaanuuji e leydi. Alla ina reeni ko mbaɗaton.
قُلْ لِّعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَيُنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خِلٰلٌ
qul li‘ibādiyal-lażīna āmanū yuqīmuṣ-ṣalāta wa yunfiqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyatam min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khilāl(un).
Wi'u (Muhammadu) maccuɓe am nuɗɗinɓe, "Yoo ɓe mbaɗ juulde, ɓe njaltina heen jawdi ndi min ndokkata ndi e nder sirlu walla e nder peeñcu ko adii nde ñalawma oo naatata, nde soodooɓe e yeeyooɓe e sehilaagal nattataa."
وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا
wa lā taj‘al yadaka maglūlatan ilā ‘unuqika wa lā tabsuṭhā kullal-basṭi fa taq‘uda malūmam maḥsūrā(n).
Kadi woto mbaɗtu juuɗe maa ɓutte e daande maa kadi woto (kañum ne) njuumtu ɗe no feewi (yaajde no feewi) walla aɗa wonta hersiniiɗo e nimsa.
وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا
wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).
Kadi (ina heen maccuɓe Alla yurmeende) ɓeen ɓe so ɓe njaltinii (jawdi) ɓe ɓurataa, ɓe ngonaa (kañum ne) jom en hakkillaaji, ɗiin ɗiɗi fof ko hakkillaaji, .
يَوْمَ لَا يَنْفَعُ مَالٌ وَّلَا بَنُوْنَ ۙ
yauma lā yanfa‘u māluw wa lā banūn(a).
(ɗum woni) ñalnde (nde) jawdi e sukaaɓe ngalaa nafoore,
تَتَجَافٰى جُنُوْبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَّطَمَعًاۖ وَّمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ
tatajāfā junūbuhum ‘anil-maḍāji‘i yad‘ūna rabbahum khaufaw wa ṭama‘ā(n), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).
Reedu ma66e ina wocfcfi e lelnde ma66e, e6e njuula joomii6e e kulol e yaakaare, e6e njaltina feccere e jawdi ndi min ndokku6e ndii.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ كِتٰبَ اللّٰهِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً يَّرْجُوْنَ تِجَارَةً لَّنْ تَبُوْرَۙ
innal-lażīna yatlūna kitāballāhi wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyatay yarjūna tijāratal lan tabūr(a).
Ndeke, ɓeen janngooɓe sahaa kala deftere Alla (Al-Qur’aana) e juulde e naftoraade heen geɗal e jawdi ndi min ndokki ɓe ndii e sirlu e peeñcu, ɓe ɗaminii ko njulaagu ngu waɗataa ngañgu, .
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۙقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنُطْعِمُ مَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ اَطْعَمَهٗٓ ۖاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
wa iżā qīla lahum anfiqū mimmā razaqakumullāh(u), qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū anuṭ‘imu mal lau yasyā'ullāhu aṭ‘amah(ū), in antum illā fī ḍalālim mubīn(in).
So tawii noon wi'aama 6e: "Njaru cfum e jawdi ndi Alla rokki on", 6e ngoongcfinaani mbi'i googcfin6e 6ee: "Mbele ina haani min nyaamna 6e so Alla yicfii o nyaamnata 6e? On ngoni ko e majjere laaɓtunde."
وَالَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۖ وَاَمْرُهُمْ شُوْرٰى بَيْنَهُمْۖ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۚ
wal-lażīnastajābū lirabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa amruhum syūrā bainahum, wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).
e (ngam) jaɓooɓe noddaango Alla e waɗde juulde, tawi geɗe maɓɓe ina (fellita) e miijo hakkunde maɓɓe, ɓe njaltina heen feccere e jawdi ndi min ndokki ɓe ndii, .
وَفِيْٓ اَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّاۤىِٕلِ وَالْمَحْرُوْمِ
wa fī amwālihim ḥaqqul lis-sā'ili wal-maḥrūm(i).
Kadi e nder jawdi ma66e ina woodi hakkeeji wonande miskinee6e naamnotoo6e e miskinee6e 6e naamnaaki.
اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاَنْفِقُوْا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُّسْتَخْلَفِيْنَ فِيْهِۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَاَنْفَقُوْا لَهُمْ اَجْرٌ كَبِيْرٌۚ
Āminū billāhi wa rasūlihī wa anfiqū mimmā ja‘alakum mustakhlafīna fīh(i), fal-lażīna āmanū minkum wa anfaqū lahum ajrun kabīr(un).
Goongɗin Alla e Nelaaɗo mum, njaɓon (e laawol Alla) huunde e jawdi ndi o waɗi ma laamɗo (hoola). So ɗuum ɓennii 6een e mon gooncfin6e kadi naftorii (jawdi ma66e e laawol Alla) maa ke6 njo6di mawndi.
وَمَا لَكُمْ اَلَّا تُنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا يَسْتَوِيْ مِنْكُمْ مَّنْ اَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِيْنَ اَنْفَقُوْا مِنْۢ بَعْدُ وَقَاتَلُوْاۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ
wa mā lakum allā tunfiqū fī sabīlillāhi wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), lā yastawī minkum man anfaqa min qablil-fatḥi wa qātal(a), ulā'ika a‘ẓamu darajatam minal-lażīna anfaqū mim ba‘du wa qātalū, wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Te hoi ko waɗi on njaltinataa jawdi mon e laawol Alla tawi ko Alla jeyi ndonu kammuuji e leydi fof? Wonaa ko nanndi e ɓeen naftooɓe (jawdi mum en e laawol Alla) e nder mon e haɓde ko adii jiimgol (Makka). Ɓe ɓuri toowde e darnde e ɓeen naftooɓe (jawdi mum en) e haɓde caggal ɗuum. Kadi Alla fodanii gooto e maɓɓe fof ko ɓuri ɗum moƴƴude (njeenaari). Kadi Alla ina anndi ko mbaɗaton.
مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗ وَلَهٗٓ اَجْرٌ كَرِيْمٌ
man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fa yuḍā‘ifahū lahū wa lahū ajrun karīm(un).
Kala mo ñamli Alla ñamaande moƴƴere, Alla yoɓana ɗum ɗum laabi ɗiɗi, kadi o yoɓee heen njoɓdi teddundi, .
اِنَّ الْمُصَّدِّقِيْنَ وَالْمُصَّدِّقٰتِ وَاَقْرَضُوا اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا يُّضٰعَفُ لَهُمْ وَلَهُمْ اَجْرٌ كَرِيْمٌ
innal-muṣṣaddiqīna wal-muṣṣaddiqāti wa aqraḍullāha qarḍan ḥasanay yuḍā‘afu lahum wa lahum ajrun karīm(un).
Ndeke, rokkooɓe sadakeeji, so worɓe walla rewɓe, e ñamlude Alla ñamaande moƴƴere, ɗum ɓeydetee e maɓɓe; eɓe keɓa njoɓdi teddundi.
وَاَنْفِقُوْا مِنْ مَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُوْلَ رَبِّ لَوْلَآ اَخَّرْتَنِيْٓ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۚ فَاَصَّدَّقَ وَاَكُنْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ
wa anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya aḥadakumul-mautu fa yaqūla rabbi lau lā akhkhartanī ilā ajalin qarīb(in), fa aṣṣaddaqa wa akum minaṣ-ṣāliḥīn(a).
Kadi naftonee heen ko min ndokki on ko adii maayde ina ara e gooto e mon; ndeen o wi’i (e nimsa) “Yaa joom am, so tawii aɗa yiɗi leeltinde (maayde) am seeɗa, ndeen noon miɗo waawi rokkude sadak, miɗo jeyaa e juulɓe.”
فَاتَّقُوا اللّٰهَ مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوْا وَاَطِيْعُوْا وَاَنْفِقُوْا خَيْرًا لِّاَنْفُسِكُمْۗ وَمَنْ يُّوْقَ شُحَّ نَفْسِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ
fattaqullāha mastaṭa‘tum wasma‘ū wa aṭī‘ū wa anfiqū khairal li'anfusikum, wa may yūqa syuḥḥa nafsihī fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).
Waɗde kulee Alla no mbaawirton fof, keɗoɗee, ɗooftoɗee; e waɗde jawdi moƴƴiri ngam hoore maa. Kadi mo reentini hoore mum e njurum, ko ɓeen ngoni saɗtuɓe.
اِنْ تُقْرِضُوا اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا يُّضٰعِفْهُ لَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْۗ وَاللّٰهُ شَكُوْرٌ حَلِيْمٌۙ
in tuqriḍullāha qarḍan ḥasanay yuḍā‘ifhu lakum wa yagfir lakum, wallāhu syakūrun ḥalīm(un).
So on ñamlii Alla ñamaande moƴƴere, sikke alaa, o ɓeydan on, o yaafo on. Kadi Alla ko joom yurmeende huuɓtidinnde.
۞ اِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ اَنَّكَ تَقُوْمُ اَدْنٰى مِنْ ثُلُثَيِ الَّيْلِ وَنِصْفَهٗ وَثُلُثَهٗ وَطَاۤىِٕفَةٌ مِّنَ الَّذِيْنَ مَعَكَۗ وَاللّٰهُ يُقَدِّرُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۗ عَلِمَ اَنْ لَّنْ تُحْصُوْهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ فَاقْرَءُوْا مَا تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْاٰنِۗ عَلِمَ اَنْ سَيَكُوْنُ مِنْكُمْ مَّرْضٰىۙ وَاٰخَرُوْنَ يَضْرِبُوْنَ فِى الْاَرْضِ يَبْتَغُوْنَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ ۙوَاٰخَرُوْنَ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۖفَاقْرَءُوْا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُۙ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاَقْرِضُوا اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًاۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۙهُوَ خَيْرًا وَّاَعْظَمَ اَجْرًاۗ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ
inna rabbaka ya‘lamu annaka taqūmu adnā min ṡuluṡayil-laili wa niṣfahū wa ṡuluṡahū wa ṭā'ifatum minal-lażīna ma‘ak(a), wallāhu yuqaddirul-laila wan-nahār(a), ‘alima allan tuḥṣūhu fa tāba ‘alaikum faqra'ū mā tayassara minal-qur'ān(i), ‘alima an sayakūnu minkum marḍā, wa ākharūna yaḍribūna fil-arḍi yabtagūna min faḍlillāh(i), wa ākharūna yuqātilūna fī sabīlillāh(i), faqra'ū mā tayassara minh(u), wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa aqriḍullāha qarḍan ḥasanā(n), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), huwa khairaw wa a‘ẓama ajrā(n), wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).
Ndeke, joom maa ina anndi aan (Muhammadu) aɗa darii (juulde) ko famɗi fof tataɓe ɗiɗi jamma, walla feccere jamma walla tataɓal e (hono noon) fedde wonɓe e maa. Alla toɗɗii peeje jamma e ñalawma. Alla ina anndi on mbaawaa anndude keerol oon sahaa, ko cfuum wacfi o rokki on ballal, ko cfuum wacfi janngu ko wee6i (ngam mon) e nder Qur’aana, O anndi maa won e mon yim6e nyaw6e, e wocf6e ina njaha e leydi ina njiyloo heen huunde e 6ural Alla, e wocf6e ina ka6a e laawol Allah ( Qur’a is the way of the Allah waɗde juulde, yoɓa zakka e hokkude Alla ñamaande moƴƴere. Kala ko moƴƴi mbaɗata e hoore maa, ma a taw a heɓat ɗum to Alla, hono njeenaari ɓurndi moƴƴude e njeenaari ɓurndi mawnude. Kadi ñaagoɗee Alla yaafuya, goonga Alla ko jaafotooɗo kadi woni joom yurmeende.
وَلَا يَحُضُّ عَلٰى طَعَامِ الْمِسْكِيْنِۗ
wa lā yaḥuḍḍu ‘alā ṭa‘āmil-miskīn(i).
kadi hirjinaani ñamminde miskineeɓe.