وَمَا كَانَ قَوْلَهُمْ اِلَّآ اَنْ قَالُوْا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَا وَاِسْرَافَنَا فِيْٓ اَمْرِنَا وَثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ
wa mā kāna qauluhum illā an qālū rabbanagfir lanā żunūbanā wa isrāfanā fī amrinā wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).
Улар һүҙҙәре: «Эй, Раббыбыҙ, беҙҙең гонаһтарыбыҙҙы һәм эштәребеҙҙәге артыҡ ғәмәлдәребеҙҙе ғәфү ит, беҙҙең торошобоҙҙо нығыт, кафырҙарға ҡаршы торорға ярҙам ит!»
وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا
wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).
Ә етемдәрҙе өйләнерлек йәшкә еткәнсе һынап ҡарағыҙ. Шунан һуң, әгәр һеҙҙеңсә улар аҡыллы (байлыҡ ҡарарға оҫта) булһа, байлыҡтарын улар ҡулына тапшырығыҙ. Һәм (етемдәрҙең мөлкәтен) тейешле сиктән тыш ашамағыҙ һәм улар үҫкәнсе (ашыҡмағыҙ) (бүләк итмәгеҙ). Кем (һаҡлаусылар араһында) һәләтле булһа, ул (етемдең малын ашауҙан) тыйылһын, ә кем фәҡир булһа, ул мөлкәтте тейешле юл менән ашарға мөмкин. Шунан һуң уларға мөлкәтте тапшырғанда шаһиттар килтерергә кәрәк. Күҙәтеүсе булараҡ та Аллаһ етә.
۞ وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ جَنّٰتٍ مَّعْرُوْشٰتٍ وَّغَيْرَ مَعْرُوْشٰتٍ وَّالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا اُكُلُهٗ وَالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ كُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖٓ اِذَآ اَثْمَرَ وَاٰتُوْا حَقَّهٗ يَوْمَ حَصَادِهٖۖ وَلَا تُسْرِفُوْا ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَۙ
wa huwal-lażī ansya'a jannātim ma‘rūsyātiw wa gaira ma‘rūsyātiw wan-nakhla waz-zar‘a mukhtalifan ukuluhū waz-zaitūna war-rummāna mutasyābihaw wa gaira mutasyābih(in), kulū min ṡamarihī iżā aṡmara wa ātū ḥaqqahū yauma ḥaṣādih(ī), wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).
Йөҙөм үҫтергән һәм йөҙөм үҫтермәгән үҫемлектәрҙе, хөрмә пальмаларын, төрлө тәмле үҫемлектәрҙе, зәйтүн һәм нар үҫемлектәрен, формаһы һәм төҫө буйынса оҡшаш, тәме буйынса оҡшаш булмаған үҫемлектәрҙе лә Ул яралтҡан. Емеште емеш биргәндә ашағыҙ, уңыш йыйғанда үҙегеҙҙең хаҡығыҙҙы (зәкәтте) бирегеҙ, әммә артыҡ булмағыҙ. Ысынлап та, Аллаһ артыҡ кешеләрҙе яратмай,
۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ
yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).
Эй, Әҙәм тоҡомдары! Мәсеткә (ингән һайын) матур кейемдәрегеҙҙе кейеп йөрөгөҙ, ашап-эсегеҙ, тик артыҡ йөрөмәгеҙ. Ысынлап та, Аллаһы Тәғәлә арттырып һөйләүсе кешеләрҙе яратмай.
اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ
innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).
Ысынлап та, һин ҡатын-ҡыҙҙарға түгел, ә ир-егеттәргә ҡарата нәфсеңде сығарҙың. Һеҙ, ысынлап та, өҫтөнлөклө халыҡ».
فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ
famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).
Тимәк, Фирғәүен һәм уның етәкселәре (халҡы) үҙҙәрен йәберләүенән ҡурҡҡан халҡының тоҡомдарынан башҡа Мусаға бер кем дә ышанмаған. Һәм, ысынлап та, Фирғәүен ерҙә ысынлап та тиранлыҡ ҡылды, һәм ысынлап та, тәртип боҙоусыларҙан булды.
وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيْرًا
wa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīli wa lā tubażżir tabżīrā(n).
Уларҙың хаҡын яҡын туғандарға, шулай уҡ фәҡирҙәргә һәм сәфәрҙә булғандарға бирегеҙ; һәм (байлығығыҙҙы) әрәм итмәгеҙ.
اِنَّ الْمُبَذِّرِيْنَ كَانُوْٓا اِخْوَانَ الشَّيٰطِيْنِ ۗوَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا
innal-mubażżirīna kānū ikhwānasy-syayāṭīn(i), wa kānasy-syaiṭānu lirabbihī kafūrā(n).
Ысынлап та, исрафсылар шайтандың ҡәрҙәштәре, шайтан Раббыһына бик кәфер.
وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَنْفَقُوْا لَمْ يُسْرِفُوْا وَلَمْ يَقْتُرُوْا وَكَانَ بَيْنَ ذٰلِكَ قَوَامًا
wal-lażīna iżā anfaqū lam yusrifū wa lam yaqturū wa kāna baina żālika qawāmā(n).
Һәм (шул иҫәптән Рәхимле Аллаһтың ҡолдары) сарыф иткәс, сарыф итмәгәндәрҙе, (шулай уҡ) һаран булмағандарҙы, икеһе лә аҡыллы,