وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ
wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).
އަދި ޖާލޫތާއި އޭނާގެ ލަޝްކަރާއި ދެކޮޅަށް ކުރިއަށް ދިޔައިރު، "އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެމެންނަށް ކެތްތެރިކަން ދެއްވައި، އަހަރެމެންގެ ފިޔަވަޅުތައް ވަރުގަދަކޮށް، ކާފަރުންނާ ކުރިމަތިލުމަށް އެހީތެރިވެދެއްވާށެވެ."
اِذْ هَمَّتْ طَّۤاىِٕفَتٰنِ مِنْكُمْ اَنْ تَفْشَلَاۙ وَاللّٰهُ وَلِيُّهُمَا ۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
iż hammat-ṭā'ifatāni minkum an tafsyalā, wallāhu waliyyuhumā, wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން ދެބަޔަކު ބިރުން ފަހަތަށް ޖެހެން ބޭނުންވި ހިނދު، الله އެބައިމީހުންގެ އެހީތެރިޔާ ކަމުގައި ހުންނެވި ހިނދު، މުއުމިނުން الله އަށް ވަކީލުކުރެއްވުން.
وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا
wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).
އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ދުޝްމަނުންގެ މައްޗަށް މާތްﷲ މާ ރަނގަޅަށް ދެނެވޮޑިގެންވެއެވެ. ރައްކާކުރާ މީހަކަށް ވުމަށް މާތް ﷲ ފުދޭވެ، (ތިބާއަށްޓަކައި) އެހީތެރިއަކަށް ވުމަށް الله ތަޢާލާ ފުދެއެވެ.
قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).
ތަޤްވާވެރި މީހުންގެ ތެރެއިން، الله ގެ ނިޢުމަތް ދެއްވާފައިވާ ދެމީހަކު ވިދާޅުވީ، "(ގައުމުގެ ދޮރުން) އެމީހުންނަށް ހަމަލާދޭށެވެ. އެތަނަށް ވަދެއްޖެނަމަ ތިބާއަށް ކާމިޔާބު ލިބޭނެކަން ޔަޤީނެވެ. އަދި ހަމައެކަނި الله އަށް އިތުބާރު ކުރައްވާށެވެ.
وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗٓ اِلَّا هُوَ ۗوَاِنْ يَّمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ
iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yamsaska bikhairin fa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).
އަދި الله ތަޢާލާ ތިބާގެ މައްޗަށް މުޞީބާތެއް ވެއްޖެނަމަ އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އެއްވެސް މީހަކަށް އެ މުސީބާތެއް ފިލުވައި ނުދެވޭނެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ތިބާއަށް ހެޔޮކަން ގެނެސްދެއްވައިފިނަމަ، އެކަލާނގެ ހުރިހާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބާރު ލިބިގެންވެއެވެ.
قُلْ اَرَءَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ اَوْ اَتَتْكُمُ السَّاعَةُ اَغَيْرَ اللّٰهِ تَدْعُوْنَۚ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi au atatkumus-sā‘atu agairallāhi tad‘ūn(a), in kuntum ṣādiqīn(a).
ބުނާށެވެ (މުޙައްމަދު)، "ތިޔަބައިމީހުންނަށް الله ގެ އަޛާބު ފޯރާނަމަ، ނުވަތަ ޤިޔާމަތް ދުވަސް ތިޔަބައިމީހުންގެ އަރިހަށް ފޯރާނަމަ، ތިޔަބައިމީހުން ތެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، الله ނޫން އެހެން (ކަލާނގެތަކަށް) ގޮވާލާނެތޯ އަހަންނަށް ބަޔާންކޮށްދެއްވާށެވެ!"
بَلْ اِيَّاهُ تَدْعُوْنَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُوْنَ اِلَيْهِ اِنْ شَاۤءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُوْنَ ࣖ
bal iyyāhu tad‘ūna fa yaksyifu mā tad‘ūna ilaihi in syā'a wa tansauna mā tusyrikūn(a).
(ނޫން)، ހަމައެކަނި އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުން އެހީތެރިކަމަށް އެދެއެވެ. އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ، އެކަލާނގެ އެކަލާނގެއަށް އެދޭ އެއްޗެއް (ނުރައްކަލެއް) ފިލުވައި، ތިޔަބައިމީހުން (الله އަށް ޝަރީކުކުރާ އެއްޗެއް) ދޫކޮށްލައްވައެވެ.
فَلَوْلَآ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوْا وَلٰكِنْ قَسَتْ قُلُوْبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ
falau lā iż jā'ahum ba'sunā taḍarra‘ū wa lākin qasat qulūbuhum wa zayyana lahumusy-syaiṭānu mā kānū ya‘malūn(a).
އެކަމަކު ތިމަންމެންގެ އަޛާބު އެއުރެންގެ މައްޗަށް އައުމުން އެއުރެން (الله އަށް) ނިކަމެތިކަމާއެކު ދުޢާ ނުކުރީ ކީއްވެގެން ހެއްޔެވެ؟ ހަޤީޤަތުގައި އެމީހުންގެ ހިތްތައް ހަރުވެ ޝައިޠާނާ ވަނީ އެމީހުން އަބަދުވެސް ކުރާ ކަންތައްތައް އެމީހުންނަށް ރީތި ކަމަކަށް ހަދައިދީފައެވެ.
اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ
ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).
ނިކަމެތި ހިތަކާއި މަޑު އަޑަކުން ކަލާނގެއަށް ދުޢާ ކުރާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން ޙައްދުތަކުން އަރައިގަންނަ މީހުން އެކަލާނގެ ކަމުނުދެއެވެ.
قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ
qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).
އެމީހުން (ސިހުރުވެރިން) ޖަވާބު ދިނެވެ.
وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ
wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).
އަދި އެމީހުންގެ ޢަމަލުތަކާމެދު ހިތާމަކޮށް، މަގުފުރެދިފައިވާކަން އެނގުމުން، “އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަރެމެންނަށް ރަޙްމަތް ނުދެއްވައި، އަހަރެމެންނަށް މާފު ނުކޮށްފިނަމަ، އަހަރެމެންނަށް ގެއްލުން ލިބޭ މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭނެކަން ކަށަވަރެވެ.”
وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ
wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).
އަދި މޫސާގެފާނު އެކަލޭގެފާނުގެ އަހުލުވެރިންގެ ތެރެއިން ހަތްދިހަ މީހުން ޚިޔާރުކުރެއްވީ، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ވަގުތުގައި (އަޅުގަނޑުމެންގެ ކިބައިން ތައުބާވުމަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާށެވެ). އެމީހުންނަށް ބިންހެލުމެއް އައުމުން މޫސާގެފާނު ވިދާޅުވީ "އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވިނަމަ މިކަމުގެ ކުރިން އެމީހުންނާއި އަހަރެން ނައްތާލާނެ. އަހަރެމެންގެ ތެރޭގައި ވިސްނުންތެރިކަން ނެތް މީހުންގެ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން އަހަރެމެން ނައްތާލާނެ ހެއްޔެވެ؟ އެއީ ހަމައެކަނި ކަލޭގެފާނުގެ ފަރާތުން ލިބުނު އިމްތިޙާނެއް، ކަލޭގެފާނު މި އިމްތިޙާނުން އޮޅުވާލައްވާ އަދި ކަލޭގެފާނު އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށް މަގުދައްކަވާ. ކަލޭގެފާނަކީ އަހަރެމެންގެ ލީޑަރެވެ. އެހެންކަމުން އަހަރެމެންނަށް މާފުކޮށް ރަޙްމަތް ދެއްވާ މާފުކުރާ މީހާ."
۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ
waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).
އަދި ދުނިޔެއާއި އާޚިރަތުގައި އަހަރެމެންނަށް ހެޔޮކަން ކަނޑައަޅުއްވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެމެން ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް އެނބުރި (ތައުބާ) ކުރަމެވެ. (الله) ޙަދީޘްކުރައްވަނީ، "އަހަރެން އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށް އަހަރެންގެ އަދަބު ދެއްވާނަމެވެ. އަދި އަހަރެންގެ ރަޙްމަތުން ހުރިހާ ކަމެއް ނިވާވެގެންދެއެވެ. ފަހެ، ތަޤްވާވެރިންނާއި، ޒަކާތް ދައްކާ މީހުންނާއި، އަހަރެމެންގެ އާޔަތްތަކަށް އީމާންވާ މީހުންނަށް އަހަރެންގެ ރަޙްމަތް ޙަވާލުކުރާނަމެވެ."
وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ
wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).
އަދި ޝައިޠާނާ ތިޔަބައިމީހުންނަށް ވަސްވާސް ދޭން އައިސްފިނަމަ، ދެން الله އަށް ހިމާޔަތް ހޯދާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެކަލާނގެއަކީ ހުރިހާ ކަމެއް އަޑުއަހާ، ހުރިހާ ކަމެއް ދެނެވޮޑިގެންވާ މީހެކެވެ.
اِذْ يَقُوْلُ الْمُنٰفِقُوْنَ وَالَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ غَرَّ هٰٓؤُلَاۤءِ دِيْنُهُمْۗ وَمَنْ يَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ فَاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ
iż yaqūlul-munāfiqūna wal-lażīna fī qulūbihim maraḍun garra hā'ulā'i dīnuhum, wa may yatawakkal ‘alallāhi fa innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).
(ހަނދާން ކުރާށެވެ)، މުނާފިޤުންނާއި ހިތުގައި ބަލި ޖެހިފައިވާ މީހުން "އެމީހުން (މުއުމިނުންނަށް) އެމީހުންގެ ދީނުގައި އޮޅުވާލެވިއްޖެ" ކަމަށް ބުނާ ހިނދުގައެވެ. (الله ޙަދީޘްކުރައްވަނީ)، "الله އަށް ވަކީލުކުރާ މީހާ، الله އަކީ މާތްالله ވޮޑިގެންވާ، ޙިކުމަތްތެރި ރަސްކަލާނގެކަން ދަންނާށެވެ."
قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ
qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).
(މުޙައްމަދު) ބުނާށެވެ، "الله އަހަރެމެންނަށްޓަކައި ކަނޑައަޅުއްވާފައިވާ ކަންތައްތަކެއް ފިޔަވައި އަހަރެމެންނަށް އެއްވެސް ކަމެއް ނުވާނެ. އެކަލާނގެއަކީ އަހަރެމެންގެ ރައްކާތެރިވެރިޔާއެވެ. އަދި މުއުމިނުން އިތުބާރު ކުރަނީ ހަމައެކަނި الله އަށެވެ."
وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ
wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).
އަދި الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އެބައިމީހުންނަށް ދެއްވި އެއްޗަކުން ހަގީގަތުގައި ހިތްހަމަޖެހިވަޑައިގެން، "އަހަރެމެންނަށް الله ފުދިއްޖެ ނަމަ، الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާ އަހަރެމެންނަށް އެކަލާނގެ ނިޢުމަތުގެ ބައެއް ދެއްވާނެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެމެންނަކީ الله އަށް އުންމީދުކުރާ މީހުންނެވެ."
وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).
އަދި ބާކީ ތިބި ތިން މީހުންނަށް ވެސް މެއެވެ. އެމީހުންނަށް ބިން ތަނަވަސް ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ނަފްސުތައް ހަނިވެ، އެކަލާނގެއަށް ފިޔަވައި الله ގެ ޙަޟްރަތުން އެއްވެސް ސަލާމަތެއް ނެތްކަން އެމީހުންނަށް ވިސްނުނު އިރު، އެބައިމީހުންގެ ތައުބާގައި ދެމިތިބުމަށްޓަކައި الله އެމީހުންގެ ތައުބާ ޤަބޫލުކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، الله އަކީ ތައުބާ ޤަބޫލުކުރައްވާ، ރަޙްމަތްތެރި ރަސްކަލާނގެއެވެ.
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ
fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).
ފަހެ، އެބައިމީހުން (އީމާންކަމުން) ދުރުވެއްޖެނަމަ، ދެން (އޭ މުޙައްމަދު) ބުނާށެވެ، "الله އަހަންނަށް ފުދެއެވެ؛ އެކަލާނގެ ނޫން އެހެން އިލާހެއް ނެތެވެ. އަހަރެން އެކަލާނގެއަށް އަހަރެން ވަކީލުކުރަމެވެ. އަދި އެކަލާނގެއަކީ ބޮޑު ތަޚުތުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއެވެ."
هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ
huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).
އެކަލާނގެއަކީ ބިމުގައި ހިނގާބިނގާވެ އުޅެވޭނެ، (އަދި ކަނޑުމަތީގައި ދަތުރުކުރެވޭނެ) ކަލާނގެއެވެ. ފަހެ، ތިބާ ބޯޓުގައި ހުންނައިރު، އަދި އެ ބޯޓު (ބޯޓު) އެމީހުން (އެ ބޯޓުގައި ތިބި މީހުން) ގެންގުޅެގެން ރަނގަޅު ވައިރޯޅިއަކާއެކު ގްލައިޑް ކުރާއިރު، އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އެމީހުން އުފާވާ ގޮތަށެވެ. ކުއްލިއަކަށް ތޫފާނެއް އައިސް ހުރިހާ ކަންކޮޅަކުން ރާޅުތައް އެމީހުންގެ ގައިގައި ޖެހި، އެމީހުން ވަށައިގެން (ނުރައްކަލެއް) ކަމަށް ހީވުމުން، ހަމައެކަނި الله އަށް އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ދުޢާކުރިއެވެ. (ބުނަނީ) "ތިބާ އަހަރެމެން މި (ނުރައްކަލުން) ސަލާމަތް ކޮށްފިނަމަ، އަހަރެމެން ޝުކުރުވެރިވާ މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭނެކަން ޔަގީނެވެ."
اِنِّيْ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ رَبِّيْ وَرَبِّكُمْ ۗمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ اِلَّا هُوَ اٰخِذٌۢ بِنَاصِيَتِهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
innī tawakkaltu ‘alallāhi rabbī wa rabbikum, mā min dābbatin illā huwa ākhiżum bināṣiyatihā, inna rabbī ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).
ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަދި ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް އަހަރެން ވަކީލުކުރަމެވެ. އެއްވެސް ހަރަކާތްތެރި މަޚްލޫޤަކަށް ދިރުމެއް ނެތް ނަމަވެސް ކުރިމަތީ ތަޅުގައި ހިފަހައްޓާ (އެކަމުގެ މައްޗަށް ވެރިކަން ކުރައްވަނީ) އެކަލާނގެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ވޮޑިގެންވަނީ ސީދާ (ޢަދުލުވެރި) މަގުގައެވެ.
قَالَ لَوْ اَنَّ لِيْ بِكُمْ قُوَّةً اَوْ اٰوِيْٓ اِلٰى رُكْنٍ شَدِيْدٍ
qāla lau anna lī bikum quwwatan au āwī ilā ruknin syadīd(in).
އޭނާ (ލޫތު) ވިދާޅުވީ "އަހަރެންގެ ކިބައިގައި ބާރު ހުރިނަމަ (ކަލޭގެފާނާ ދެކޮޅު ހަދަން) ނުވަތަ ވަރުގަދަ އާއިލާއެއްގައި ހިމާޔަތް ލިބިދާނެ ނަމަ (ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އަހަރެން ހިމާޔަތް ކުރާނެ)" ކަމަށެވެ.
وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاِلَيْهِ يُرْجَعُ الْاَمْرُ كُلُّهٗ فَاعْبُدْهُ وَتَوَكَّلْ عَلَيْهِۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ ࣖ
wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍi wa ilaihi yurja‘ul-amru kulluhū fa‘budhu wa tawakkal ‘alaih(i), wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).
އަދި އުޑުތަކާއި ބިމުގެ ސިއްރުތައް މިލްކުވެގެންވަނީ اللَّه އަށެވެ. ފަހެ އެކަލާނގެއަށް އަޅުކަންކޮށް އެކަލާނގެއަށް އިތުބާރު ކުރައްވާށެވެ. އަދި ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ކަލޭގެފާނު ކުރައްވާ ކަންތައްތަކުގެ މައްޗަށް ޣާފިލުވެވަޑައިނުގަންނަވައެވެ.
وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ
wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).
އަދި އެކަލޭގެފާނު (ޔަޢުޤޫބު) ވިދާޅުވިއެވެ: "އޭ އަހަރެންގެ ދަރިންނޭވެ! އެއްދޮރުން ނުވަދެ، އެކި ދޮރުތަކުން ނުވަދެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް الله ގެ (ތަޤްދީރުން) ތިބާ ކުޑަކޮށްވެސް ދިފާޢު ނުކުރެވޭނެއެވެ. އެ ނިންމުމަކީ ހަމައެކަނި الله އަށްޓަކައެވެ.
قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
އެކަލޭގެފާނު (ޔަޢުޤޫބު) ވިދާޅުވިއެވެ: “އަހަރެން ހަމައެކަނި ޝަކުވާ ކުރަނީ އަހަރެންގެ އުނދަގުލާއި ހިތާމައާ މެދު الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި، އަދި ކަލޭމެންނަށް ނޭނގޭ ކަންތައްތައް الله ގެ ކިބައިން އަހަންނަށް އެނގެއެވެ.
كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ
każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).
މިގޮތުން، ތިޔަބައިމީހުން (މުޙައްމަދު) ފޮނުއްވީ، އެބައިމީހުންގެ ކިބައިން އެތައް ބަޔަކު ދުނިޔެ ދޫކޮށްފައިވާ ބަޔަކަށް، ތިޔަބައިމީހުންނަށް (ޤުރުއާން) ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބާވައިލެއްވި އެއްޗެއް ކިޔުމަށްޓަކައެވެ. ބުނާށެވެ، "އެކަލޭގެފާނަކީ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އެކަލާނގެ ނޫން އެހެން އިލާހެއް ނެތް؛ ހަމައެކަނި އެކަލާނގެއަށް އަހަރެން އިތުބާރު ކުރަނީ އަދި ހަމައެކަނި އެކަލާނގެއަށް އަހަރެން ތައުބާވަމެވެ."
وَمَا بِكُمْ مِّنْ نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ثُمَّ اِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَاِلَيْهِ تَجْـَٔرُوْنَۚ
wa mā bikum min ni‘matin fa minallāhi ṡumma iżā massakumuḍ-ḍurru fa ilaihi taj'arūn(a).
އަދި الله ގެ ޙަޟްރަތުން ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް ވާ އެންމެހައި ނިޢުމަތްތައް (އަންނަނީ)، ދެން ތިޔަބައިމީހުންނަށް މުޞީބާތްތަކެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ، ދެން ތިޔަބައިމީހުން އެހީތެރިކަމަށް އެދެނީ އެކަލާނގެ ޙަޟްރަތުންނެވެ.
وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا
watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).
އަދި (މުޙައްމަދު) ތިބާއަށް ބާވައިލެއްވި އެއްޗެއް ކަމުގައިވާ ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ފޮތް (ޤުރުއާން) ކިޔަވާށެވެ. އެއްވެސް އެއްޗަކުން އެކަލާނގެ ޖުމްލަތަކަށް ބަދަލެއް ނާންނާނެއެވެ. އަދި އެކަލާނގެ ކިބައިން މެނުވީ ތިބާއަށް ހިމާޔަތް ނުލިބޭނެއެވެ
وَاَعْتَزِلُكُمْ وَمَا تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَاَدْعُوْا رَبِّيْۖ عَسٰٓى اَلَّآ اَكُوْنَ بِدُعَاۤءِ رَبِّيْ شَقِيًّا
wa a‘tazilukum wa mā tad‘ūna min dūnillāhi wa ad‘ū rabbī, ‘asā allā akūna bidu‘ā'i rabbī syaqiyyā(n).
އަދި އަހަރެން ކަލޭގެފާނާއި އަދި الله ފިޔަވައި ކަލޭ އަޅުކަންކުރާ އެއްޗަކުން ދުރުވެ، އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ދުޢާކުރާނަން، އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް ދުޢާކޮށްގެން މާޔޫސް ނުވާނެ.”
قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ
qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).
އެކަލޭގެފާނު (މުޙައްމަދު) ވިދާޅުވީ، "އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ނިންމުންތައް ދެއްވާށެވެ. އަދި އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަކީ، ކަލޭގެފާނު ބުނާ ކޮންމެ ކަމަކަށް އެހީތެރިކަން އެދެމެވެ."
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ بِمَا كَذَّبُوْنِ
qāla rabbinṣurnī bimā każżabūn(i).
އެކަލޭގެފާނު (ނޫޙު) ދުޢާ ކުރެއްވީ، “އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަންނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާށެވެ.
وَقُلْ رَّبِّ اَنْزِلْنِيْ مُنْزَلًا مُّبٰرَكًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ
wa qur rabbi anzilnī munzalam mubārakaw wa anta khairul-munzilīn(a).
އަދި ދުޢާކުރުން: "އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަރެން ބާއްޖަވެރި ތަނެއްގައި ބަހައްޓާށެވެ.
نُسَارِعُ لَهُمْ فِى الْخَيْرٰتِۗ بَلْ لَّا يَشْعُرُوْنَ
nusāri‘u lahum fil-khairāt(i), bal lā yasy‘urūn(a).
އަޅުގަނޑުމެން ވަގުތުން އެމީހުންނަށް ރަނގަޅު އެއްޗެހި ދޭން؟ (ނޫން) ނަމަވެސް އެމީހުންނަށް އެކަން ނޭނގެއެވެ.
قُلْ لِّمَنِ الْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهَآ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ
qul limanil-arḍu wa man fīhā in kuntum ta‘lamūn(a).
(މުޙައްމަދު) ބުނާށެވެ، "ތިބާއަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވާނަމަ، ބިމާއި، އެ ބިމުގައިވާ ހުރިހާ އެއްޗެއް ނިސްބަތްވަނީ ކާކަށް ހެއްޔެވެ؟"
وَقَالَ الرَّسُوْلُ يٰرَبِّ اِنَّ قَوْمِى اتَّخَذُوْا هٰذَا الْقُرْاٰنَ مَهْجُوْرًا
wa qālar-rasūlu yā rabbi inna qaumittakhażū hāżal-qur'āna mahjūrā(n).
އަދި ރަސޫލާ (މުޙައްމަދު) ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
وَالَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَا اصْرِفْ عَنَّا عَذَابَ جَهَنَّمَۖ اِنَّ عَذَابَهَا كَانَ غَرَامًا ۖ
wal-lażīna yaqūlūna rabbanaṣrif ‘annā ‘ażāba jahannam(a), inna ‘ażābahā kāna garāmā(n).
އަދި "އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، ނަރަކައިގެ އަޒާބު އަހަރެމެންގެ ކިބައިން ދުރުކޮށްދެއްވާށެވެ.
قَالَ رَبِّ اِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ ۗ
qāla rabbi innī akhāfu ay yukażżibūn(i).
އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވިއެވެ.
قَالَ كَلَّا ۗاِنَّ مَعِيَ رَبِّيْ سَيَهْدِيْنِ
qāla kallā, inna ma‘iya rabbī sayahdīn(i).
އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ޖަވާބު ދެއްވިއެވެ: "އަހަރެން ދުވަހަކުވެސް (އަހަންނަށް ނުޖެހޭނެ)؛ ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަރެންނާއެކު ހުންނެވި، އެކަލާނގެ އަހަންނަށް މަގުދައްކަވާނެއެވެ."
قَالَ رَبِّ اِنَّ قَوْمِيْ كَذَّبُوْنِۖ
qāla rabbi inna qaumī każżabūn(i).
އެކަލޭގެފާނު (ނޫޙު) ވިދާޅުވިއެވެ.
اَمَّنْ يُّجِيْبُ الْمُضْطَرَّ اِذَا دَعَاهُ وَيَكْشِفُ السُّوْۤءَ وَيَجْعَلُكُمْ خُلَفَاۤءَ الْاَرْضِۗ ءَاِلٰهٌ مَّعَ اللّٰهِ ۗقَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَۗ
am may yujībul-muḍṭarra iżā da‘āhu wa yaksyifus-sū'a wa yaj‘alukum khulafā'a fil-arḍ(i), a'ilāhum ma‘allāh(i), qalīlam mā tażakkarūn(a).
އެކަލާނގެއަށް ދުޢާކުރާއިރު މުޞީބާތުގައި ޖެހިފައިވާ މީހުން (ދުޢާ) ޤަބޫލުކުރައްވައި، އުނދަގުލުން ފިލުވައި، ތިޔަބައިމީހުން (އިންސާނުންނަށް) ބިމުގައި ޚަލީފާ (ވެރިން) ކަމުގައި ހައްދަވަނީ އެކަލާނގެ (الله) ނޫން ހެއްޔެވެ؟ الله ފިޔަވައި (އެހެން) އިލާހެއް ވޭތޯއެވެ؟ ތިޔަބައިމީހުންގެ މަތިން (الله ގެ ނިޢުމަތްތަކުގެ) ހަނދާން ވަރަށް މަދުންނެވެ.
فَخَرَجَ مِنْهَا خَاۤىِٕفًا يَّتَرَقَّبُ ۖقَالَ رَبِّ نَجِّنِيْ مِنَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ
fakharaja minhā khā'ifay yataraqqab(u), qāla rabbi najjinī minal-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
އެހެންކަމުން އޭނާ (މޫސާގެފާނު) ބިރުން ސިޓީން ނުކުމެވަޑައިގަތީ، ސަމާލުވެވަޑައިގެން (އެކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ނުވަތަ ހިފެހެއްޓިއްޖެނަމަ)، އޭނާ ދުޢާކުރެއްވީ، "އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަރެން އަނިޔާވެރި މީހުންގެ ކިބައިން އަހަރެން ސަލާމަތް ކުރައްވާށެވެ."
وَلَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقَاۤءَ مَدْيَنَ قَالَ عَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يَّهْدِيَنِيْ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ
wa lammā tawajjaha tilqā'a madyana qāla ‘asā rabbī ay yahdiyanī sawā'as-sabīl(i).
އަދި މަދްޔާންގެ ބިމާ ދިމާއަށް މިސްރާބުޖެހިއިރު އަނެއްކާވެސް ދުޢާކުރެއްވީ "އަހަރެންގެ ކަލާނގެ އަހަރެން ރަނގަޅު މަގަށް ގެންދަވާށި" ކަމަށެވެ.
فَسَقٰى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلّٰىٓ اِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ اِنِّيْ لِمَآ اَنْزَلْتَ اِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيْرٌ
fasaqā lahumā ṡumma tawallā ilaẓ-ẓilli faqāla rabbi innī limā anzalta ilayya min khairin faqīr(un).
އެހެންކަމުން އޭނާ (މޫސާގެފާނު) އެ ދެ އަންހެނުންނަށް (ދޫނިތަކަށް) ފެން ދެއްވައި، ދެން އެނބުރި ހިޔަނި ތަނަކަށް ވަޑައިގެން ދުޢާ ކުރެއްވިއެވެ.
قَالَ رَبِّ اِنِّيْ قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ
qāla rabbi innī qataltu minhum nafsan fa'akhāfu ay yaqtulūn(i).
އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނު) ވިދާޅުވިއެވެ.
قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ
qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).
އެކަލޭގެފާނު (ލޫތު) ދުޢާކުރެއްވީ، "އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، ގެއްލުން ދިން ޖަމާޢަތަށް (އަދަބު ދީގެން) އަހަންނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާށެވެ."
وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ
wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).
އަދި މީސްތަކުންނަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުން އެމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ ޙަޟްރަތަށް އެނބުރި (ތައުބާވުމަށް) ގޮވާލައެވެ.
وَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا
wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).
އަދި الله އަށް ވަކީލު ކުރައްވާށެވެ. އަދި ވަލީވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި الله ތަޢާލާ ފުދެއެވެ.
لِّيَسْـَٔلَ الصّٰدِقِيْنَ عَنْ صِدْقِهِمْ ۚوَاَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ
liyas'alaṣ-ṣādiqīna ‘an ṣidqihim, wa a‘adda lil-kāfirīna ‘ażāban alīmā(n).
އެކަލާނގެ ޞާލިޙުންގެ ޞާލިޙުކަމާމެދު ސުވާލުކުރެއްވުމަށެވެ. ކާފިރުންނަށް ވޭންދެނިވި އަޒާބެއް ތަނަވަސްކޮށްދެއްވައެވެ.
وَاِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ اَنْ تَرْجُمُوْنِۚ
wa innī ‘użtu birabbī wa rabbikum an tarjumūn(i).
އަދި ހަމަކަށަވަރުން އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއާއި ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް އަހަރެން ހިމާޔަތް ހޯދަމެވެ.
فَفِرُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗاِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌۚ
fa firrū ilallāh(i), innī lakum minhu nażīrum mubīn(un).
ފަހެ އަވަސް އަވަހަށް الله އަށް (ކިޔަމަންތެރިވުން) އެނބުރި ވަޑައިގަންނަވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންކަލޭގެފާނަކީ الله ގެ ޙަޟްރަތުން ތިޔަބައިމީހުންނަށް ސާފު އިންޒާރެއް ދެއްވާ މީހެކެވެ.