شَهِدَ اللّٰهُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۙ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَاُولُوا الْعِلْمِ قَاۤىِٕمًاۢ بِالْقِسْطِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ
syahidallāhu annahū lā ilāha illā huw(a), wal-malā'ikatu wa ulul-‘ilmi qā'imam bil-qisṭ(i), lā ilāha illā huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).
الله އިޢުލާން ކުރައްވަނީ އެކަލާނގެ ފިޔަވައި އެހެން އިލާހެއް ނެތްކަމުގައެވެ. (އެފަދައިން) ޢަދުލުވެރިކަން ދަމަހައްޓަވާ މަލާއިކަތުންނާއި ޢިލްމީ މީހުން، އެކަލާނގެ، މާތްالله، ހުރިހާ ޙިކުމަތްތެރި ރަސްކަލާނގެ ނޫން އެހެން އިލާހެއް ނެތެވެ.
وَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تُقْسِطُوْا فِى الْيَتٰمٰى فَانْكِحُوْا مَا طَابَ لَكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبٰعَ ۚ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تَعْدِلُوْا فَوَاحِدَةً اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَلَّا تَعُوْلُوْاۗ
wa in khiftum allā tuqsiṭū fil-yatāmā fankiḥū mā ṭāba lakum minan-nisā'i maṡnā wa ṡulāṡa wa rubā‘(a), fa in khiftum allā ta‘dilū fa wāḥidatan au mā malakat aimānukum, żālika adnā allā ta‘ūlū.
އަދި ޔަތީމު ކުދިންނާ މެދު އިންސާފުވެރިކަމާއެކު މުޢާމަލާތް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ބިރުގަންނަނަމަ، ތިބާ އިޚްތިޔާރުކުރާ އަންހެނުން، ދެ، ތިން، ނުވަތަ ހަތަރު އަންހެނުންނާ ކައިވެނި ކުރާށެވެ. އެކަމަކު އިންސާފުވެރިކަމާއެކު މުޢާމަލާތް ނުކުރެވޭނެ ކަމަށް ބިރުގަންނަނަމަ، ހަމައެކަނި އެކަކު، ނުވަތަ ތިބާގެ އަތުގައި ހުރި ކޮންމެ އަންހެން އަޅަކުންނެވެ. އެއީ ތިމާ ގޯސްކޮށް ނުހިނގާ ގޮތަށް ގާތް ކަމެކެވެ.
۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تُؤَدُّوا الْاَمٰنٰتِ اِلٰٓى اَهْلِهَاۙ وَاِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ اَنْ تَحْكُمُوْا بِالْعَدْلِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا
innallāha ya'murukum an tu'addul-amānāti ilā ahlihā, wa iżā ḥakamtum bainan-nāsi an taḥkumū bil-‘adl(i), innallāha ni‘immā ya‘iẓukum bih(ī), innallāha kāna samī‘am baṣīrā(n).
ހަމަކަށަވަރުން، އެ މެސެޖެއް ލިބިގަތުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންނަށް މެސެޖެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް الله އަމުރުކުރައްވައި، މީސްތަކުންގެ މެދުގައި ޝަރީޢަތެއް ޤާއިމުކުރާއިރު، އެ މެސެޖު އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ޤާއިމުކުރަން ޖެހެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުންނަށް އުނގަންނައިދެއްވާ އެންމެ ރަނގަޅީ الله އެވެ. ހަމަކަށަވަރުން الله އަކީ ހުރިހާ އަޑުއައްސަވާ، ހުރިހާ ކަމެއް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).
އޭ އީމާންވާ މީހުންނޭ! ތިޔަބައިމީހުން الله އަށް އިންސާފު ތަންފީޒުކުރާ ބަޔަކަށް ވާށެވެ، (ހިނދު) އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ހެކިވެރިންނަށް ވާށެވެ. އަދި ރައްޔިތުންނަށް ކުރާ ނަފްރަތުން ނުހައްގުން އަމަލު ކުރުމަށް ހިތްވަރު ނުދޭށެވެ. އިންސާފުވެރިވާށެވެ. އެހެނީ (ހަމައެކަނި) ތަޤްވާވެރިކަމާ ގާތްވެގެންވެއެވެ. އަދި الله އަށް ބިރުވެތިވާށެވެ، ހަމަކަށަވަރުން الله ތިޔަބައިމީހުން ކުރާ ކަންކަމުގައި ސަމާލުވެވޮޑިގެންވެއެވެ.
سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ
sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).
އެމީހުން ހަގީގަތުގައިވެސް ދޮގު ޚަބަރުތައް އަޑުއަހަން ކަމުދާ، އެމީހުން ގިނައިން ޙަރާމް (ކާނާ) ކާއެވެ. އެމީހުން (ޔަހޫދީން) ތިބާގެ އަރިހަށް އައިސްފިނަމަ (މުޙައްމަދު ޙުކުމަކަށް އެދެން) ދެން އެދެމީހުންގެ މެދުގައި ޙުކުމް ކުރާށެވެ ނުވަތަ އެމީހުންނާ ދުރުވެ، އެމީހުންނާ ދުރުވެއްޖެނަމަ ދެން އެމީހުން ތިބާއަށް ކުޑަވެސް ގެއްލުމެއް ނުދޭނެއެވެ. އެކަމަކު (އެމީހުންގެ މައްސަލަ) ނިންމާނަމަ ދެން އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ނިންމާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން الله ތަޢާލާ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވަނީ ޢަދުލުވެރި މީހުންނަށެވެ.
وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۚوَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِۚ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۚ وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوْا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوْاۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَۙ
wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa auful-kaila wal-mīzāna bil-qisṭ(i), lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa iżā qultum fa‘dilū wa lau kāna żā qurbā, wa bi‘ahdillāhi aufū, żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tażakkarūn(a).
އަދި ޔަތީމު ކުއްޖެއްގެ މުދަލަށް، އެއަށްވުރެ ފައިދާހުރި ގޮތަކަށް މެނުވީ، އޭނާގެ (އުމުރުން) ބޮޑެތި މީހުންގެ އުމުރަށް ވާސިލްވާންދެން ގާތްނުވާށެވެ. އަދި މިންތަކާއި މިންގަނޑުތައް އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ފުރިހަމަކުރުން. އަޅުގަނޑުމެން މީހެއްގެ ޤާބިލުކަމާ އެއްގޮތަށް ބުރައެއް ނުއުފައްދަމެވެ. ވާހަކަ ދައްކާއިރު އެއީ (ތިބާގެ) ގާތްތިމާގެ ކަމެއް ކަމުގައި ވިޔަސް ތެދުވެރިކަމާއެކު ވާހަކަ ދައްކައި الله ގެ ވަޢުދު ފުއްދަވާށެވެ. މިގޮތަށް އެކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އަމުރުކުރައްވަނީ ތިޔަބައިމީހުން ހަނދާންކުރުމަށެވެ.”
قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ
qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).
ބުނާށެވެ: "އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަންނަށް އަންގަވާފައިވަނީ އިންސާފުވެރި ޢަމަލުކުރުމަށެވެ. ކޮންމެ ދުޢާއެއްގައި މޫނު އަނބުރާލާށެވެ.
وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلَيْنِ اَحَدُهُمَآ اَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّهُوَ كَلٌّ عَلٰى مَوْلٰىهُ ۗ اَيْنَمَا يُوَجِّهْهُّ لَا يَأْتِ بِخَيْرٍ ۖهَلْ يَسْتَوِيْ هُوَۙ وَمَنْ يَّأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ࣖ
wa ḍaraballāhu maṡalar rajulaini aḥaduhumā abkamu lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa huwa kallun ‘alā maulāh(u), ainamā yuwajjihhu lā ya'ti bikhair(in), hal yastawī huw(a), wa may ya'muru bil-‘adli wa huwa ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).
އަދި الله (އަދި) މާނައެއް ކުރެއްވީ، ދެމީހަކު، އޭގެ ތެރެއިން އެކަކު ބޯހަރު މީހަކަށް އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރެވި، އޭނާގެ ވަލީވެރިޔާގެ މައްޗަށް ބުރައަކަށް ވެގެން ދިޔައީ، ކޮންމެ ތަނަކަށް (އެކަލޭގެފާނުގެ ވަލީވެރިޔާގެ ފަރާތުން) ފޮނުއްވި ނަމަވެސް ، އެއްގޮތަކަށްވެސް ހެޔޮކަމެއް ގެނެސްދެވޭކަށް ނެތެވެ. އެމީހަކީ އިންސާފަށް އަމުރުކޮށް، ސީދާ މަގުގައި ހުންނަ މީހަކާ އެއްގޮތެއް ހެއްޔެވެ؟
۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).
ހަމަކަށަވަރުން، اللَّه (ތިޔަބައިމީހުންނަށް) ޢަދުލުވެރިކަމާއި ހެޔޮ ޢަމަލުތައް ކުރުމަށް އަމުރުކުރައްވައި، ގާތްތިމާގެ މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށާއި، ނިކަމެތި ޢަމަލުތަކާއި، ނުބައި ޢަމަލުތަކާއި، ޢަދާވާތްތެރިކަން މަނާކުރައްވައެވެ. އޭނާ ކިޔަވައިދެނީ ތިބާއަށް ދަސްކުރެވޭނެ ގޮތަކަށެވެ.
وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا مَا قَصَصْنَا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ
wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā mā qaṣaṣnā ‘alaika min qabl(u), wa mā ẓalamnāhum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).
އަދި ޔަހޫދީންނަށް، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް (އޭ މުޙައްމަދު) ރިވާކުރެއްވި ކަންތައްތައް ޙަރާމްކޮށް، އެމީހުންނަށް އަނިޔާއެއް ނުކުރަމެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެމީހުން އަމިއްލައަށް އަނިޔާވެރިވެއްޖެއެވެ.
وَاِنْ طَاۤىِٕفَتٰنِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اقْتَتَلُوْا فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَاۚ فَاِنْۢ بَغَتْ اِحْدٰىهُمَا عَلَى الْاُخْرٰى فَقَاتِلُوا الَّتِيْ تَبْغِيْ حَتّٰى تَفِيْۤءَ اِلٰٓى اَمْرِ اللّٰهِ ۖفَاِنْ فَاۤءَتْ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَاَقْسِطُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ
wa in ṭā'ifatāni minal-mu'minīnaqtatalū fa aṣliḥū bainahumā, fa im bagat iḥdāhumā ‘alal-ukhrā fa qātilul-latī tabgī ḥattā tafī'a ilā amrillāh(i), fa in fā'at fa aṣliḥū bainahumā bil-‘adli wa aqsiṭū, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).
އަދި މުއުމިނުންގެ ދެ ޖަމާޢަތެއް ހަނގުރާމައިގައި އުޅޭނަމަ އެދެމީހުންގެ މެދުގައި ސުލްޙަ ޤާއިމުކުރާށެވެ. ދެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަކު އަނެކަކަށް (ޖަމާޢަތަށް) އަނިޔާވެރިވެއްޖެނަމަ، ދެން އަނިޔާވެރިވާ (ޖަމާޢަތް) އާ ހަނގުރާމަކޮށް، އެ ޖަމާޢަތް الله ގެ އަމުރުފުޅުތަކަށް އެނބުރި އައުމަށްޓަކައެވެ. އެ ޖަމާޢަތް (الله ގެ އަމުރަށް) އެނބުރި އައިސްފައިވާނަމަ، ދެން އެދެމީހުންގެ މެދުގައި އިންސާފުވެރިކަމާއެކު ސުލްހަވެ، އިންސާފުވެރިކަމާއެކު އަމަލުކުރައްވާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އިންސާފުވެރި ޢަމަލުކުރާ މީހުންދެކެ ﷲ ލޯބިވެވޮޑިގަންނަވައެވެ.
لَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنٰتِ وَاَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتٰبَ وَالْمِيْزَانَ لِيَقُوْمَ النَّاسُ بِالْقِسْطِۚ وَاَنْزَلْنَا الْحَدِيْدَ فِيْهِ بَأْسٌ شَدِيْدٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗ وَرُسُلَهٗ بِالْغَيْبِۗ اِنَّ اللّٰهَ قَوِيٌّ عَزِيْزٌ ࣖ
laqad arsalnā rusulanā bil-bayyināti wa anzalnā ma‘ahumul-kitāba wal-mīzāna liyaqūman-nāsu bil-qisṭ(i), wa anzalnal-ḥadīda fīhi ba'sun syadīduw wa manāfi‘u lin-nāsi wa liya‘lamallāhu may yanṣuruhū wa rusulahū bil-gaib(i), innallāha qawiyyun ‘azīz(un).
ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ރަސޫލުންނަށް ސާފު ދަލީލުތަކާއެކު ފޮނުއްވައި، އެއުރެންނާއެކު ފޮތާއި (ޢަދުލުވެރިކަމުގެ) މީޒާން ފޮނުއްވީ، މީސްތަކުންނަށް ޢަދުލުވެރިކަމާއެކު ޢަމަލުކުރެވޭނެ ގޮތަކަށެވެ. އަދި އިންސާނުންނަށް ބާރާއި ބޮޑުކަމާއި ގިނަ ފައިދާތަކެއް ލިބިގެންވާ ދަގަނޑު އުފެއްދެވީ، އަދި (الله) ނުފެނުނަސް އެކަލާނގެ (ދީނަށް) އަދި އެކަލާނގެ ރަސޫލުންނަށް އެހީތެރިވާ ފަރާތްތައް الله ދެނެވޮޑިގެންވާ ގޮތަށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، الله ތަޢާލާއަކީ، މާތްالله އެވެ.