فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ
fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).
Kanaaf Ana yaadadhu, ani si yaadadha. Galata Anaaf galchaa, Anatti hin kafarinaa.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).
Yaa warra amantan! Rizqii gaarii nuti isiniif dhiheessine irraa nyaadhaa Rabbiif galata galchaa, yoo Isa gabbartan qofa.
فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ
fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).
Yoo sodaatte (balaa), osoo deemtuu ykn yaabbattee kadhadhu. Sana booda yeroo nagaa taate Rabbiin (salaata) yaadadhu, akkuma inni waan ati hin beekne si barsiise.
يٰمَرْيَمُ اقْنُتِيْ لِرَبِّكِ وَاسْجُدِيْ وَارْكَعِيْ مَعَ الرّٰكِعِيْنَ
yā maryamuqnutī lirabbiki wasjudī warka‘ī ma‘ar-rāki‘īn(a).
Yaa Maariyaam! Rabbii keetiif ajajami, warra sagadan waliin sujuuda, sagadi.”
وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ بِبَدْرٍ وَّاَنْتُمْ اَذِلَّةٌ ۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa laqad naṣarakumullāhu bibadriw wa antum ażillah(tun), fattaqullāha la‘allakum tasykurūn(a).
Dhugumatti immoo Rabbiin lola Badrii keessatti si gargaare, osoo ati dadhabbiin si gargaare. Kanaafu, Rabbiin sodaadhaa, akka isin galateeffattaniif.
وَمَا مُحَمَّدٌ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ ۗ اَفَا۟ىِٕنْ مَّاتَ اَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلٰٓى اَعْقَابِكُمْ ۗ وَمَنْ يَّنْقَلِبْ عَلٰى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَّضُرَّ اللّٰهَ شَيْـًٔا ۗوَسَيَجْزِى اللّٰهُ الشّٰكِرِيْنَ
wa mā muḥammadun illā rasūl(un), qad khalat min qablihir-rusul(u), afa'im māta au qutilanqalabtum ‘alā a‘qābikum, wa may yanqalib ‘alā ‘aqibaihi falay yaḍurrallāha syai'ā(n), wa sayajzillāhusy-syākirīn(a).
Muhaammad immoo Ergamaa qofa ture; Kanaan dura ergamoonni hedduun du’aan boqotaniiru. Yoo du'e ykn ajjeefame duubatti deebi'aa (gantuu)? Namni duubatti deebi'e xiqqoollee Rabbiin hin miidhu. Warra galateeffatan Rabbiin mindaa ni kenna.
وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تَمُوْتَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ كِتٰبًا مُّؤَجَّلًا ۗ وَمَنْ يُّرِدْ ثَوَابَ الدُّنْيَا نُؤْتِهٖ مِنْهَاۚ وَمَنْ يُّرِدْ ثَوَابَ الْاٰخِرَةِ نُؤْتِهٖ مِنْهَا ۗ وَسَنَجْزِى الشّٰكِرِيْنَ
wa mā kāna linafsin an tamūta illā bi'iżnillāhi kitābam mu'ajjalā(n), wa may yurid ṡawābad-dun-yā nu'tihī minhā, wa may yurid ṡawābal-ākhirati nu'tihī minhā, wa sanajzisy-syākirīn(a).
Akkasumas wanti lubbuu qabu hundi hayyama Rabbiitiin malee hin du’u, akka yeroo dursee murtaa’etti. Nama mindaa addunyaa kajeel, mindaa (dunyaa) sana ni kenninaaf, nama mindaa aakhira kajeeffatu immoo, mindaa (jireenya boodaa) sana (akkasumas) isaaf kennina, warra galata qabanis mindaa ni kenninaaf.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوْا وُجُوْهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوْا بِرُءُوْسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِۗ وَاِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوْاۗ وَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ مِّنْهُ ۗمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ حَرَجٍ وَّلٰكِنْ يُّرِيْدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qumtum ilaṣ-ṣalāti fagsilū wujūhakum wa aidiyakum ilal-marāfiqi wamsaḥū biru'ūsikum wa arjulakum ilal-ka‘bain(i), wa in kuntum junuban faṭṭahharū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum minh(u), mā yurīdullāhu liyaj‘ala ‘alaikum min ḥarajiw wa lākiy yurīdu liyuṭahhirakum wa liyutimma na‘matahū ‘alaikum la‘allakum tasykurūn(a).
Yaa warra amantan! Yeroo kadhachuu barbaaddan fuula fi harka keessan hanga jilbaatti dhiqadhaa, mataa keessan haxaa'aa fi miila keessan hanga jilbaatti (wudhu) haxaa'aa (dhiqadhaa). Yoo junub taate, sana booda dhiqadhu. Akkasumas yoo dhukkubsattee ykn imala irra jirtu ykn mana fincaanii irraa deebi’aa jirtu ykn dubartii tuqxe, sana booda yoo bishaan hin arganne, sana booda dafqa gaarii (qulqullaa’een) tayamum raawwadhu; fuula kee fi harka kee ittiin haxaa'i (biyyee). Rabbiin waan isinitti ulfaatu hin barbaadu, garuu isin qulqulleessuu fi qananii Isaa isin irratti guutuu barbaada, akka isin galata qabaattaniif.
لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُّمُ الْاَيْمَانَۚ فَكَفَّارَتُهٗٓ اِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسٰكِيْنَ مِنْ اَوْسَطِ مَا تُطْعِمُوْنَ اَهْلِيْكُمْ اَوْ كِسْوَتُهُمْ اَوْ تَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ ۗفَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ كَفَّارَةُ اَيْمَانِكُمْ اِذَا حَلَفْتُمْ ۗوَاحْفَظُوْٓا اَيْمَانَكُمْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā ‘aqqattumul-aimān(a), fa kaffāratuhū iṭ‘āmu ‘asyarati masākīna min ausaṭi mā tuṭ‘imūna ahlīkum au kiswatuhum au taḥrīru raqabah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu ṡalāṡati ayyām(in), żālika kaffāratu aimānikum iżā ḥalaftum, waḥfaẓū aimānakum, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tasykurūn(a).
Rabbiin sababa irbuu kee osoo hin yaadin (kakachuuf) si hin adabsiisu, garuu sababa itti yaadee kakaa keetiin si adaba, kanaaf kafaratiin (kaakaa cabsuu irratti adabbii) namoota hiyyeeyyii kudhan nyaachisuu dha, jechuunis nyaata yeroo baay’ee maatii keetiif kennitu irraa, ykn uffata kennuu ykn gabricha bilisa baasuudha. Namni kana gochuu dadhabe, sana booda (waan nama dhibu) guyyaa sadii soomana. Maalummaa kakaa keessanii yeroo kakattan kanuma. Kakaa kees eegi. Akkasitti Rabbiin seera Isaa akka isin galateeffattaniif (Isaaf) isiniif ibsa.
وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ
wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).
Lafti immoo gaarii dha, biqiltoonni heyyama Waaqayyootiin baay'inaan biqilu; fi biyyee gadhee, midhaan biqilu ni laamsha’a. Akkasitti namoota galata qabaniif mallattoo (guddina Keenya) irra deddeebinee ibsina.
قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ
qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).
(Rabbiin) akkana jedhe, "Yaa Muusaa! Dhugumatti, ani namoota biroo keessaa (yeroo kee keessatti) ergaa koo fi jecha koo akka baattu si filadhe (filadha) kanaaf waanan siif kenne jabeessitee qabadhuu warra galateeffatan keessaa ta'i."
۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ
huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).
Lubbuu tokko irraa (Addaam) kan si uume isa irraas hiriyaa isaa kan uume, akka isatti gammaduuf. Kanaaf erga inni itti makamee booda (haati manaa isaa) gadameessa salphaa ulfoofte, isheen immoo miira salphaa itti fufte (yeroo muraasaaf). Sana booda yeroo ulfaatinni itti dhagahamu lamaan isaanii iyyuu (abbaa manaa fi haati manaa) Rabbiin Gooftaa isaanii (jedhe) "Yoo mucaa sodaachisaa nuuf kennite, beekamaadha yeroo hunda galata ni galchina" jedhanii gaafatan.
وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكُمْ لَىِٕنْ شَكَرْتُمْ لَاَزِيْدَنَّكُمْ وَلَىِٕنْ كَفَرْتُمْ اِنَّ عَذَابِيْ لَشَدِيْدٌ
wa iż ta'ażżana rabbukum la'in syakartum la'azīdannakum wa la'in kafartum inna ‘ażābī lasyadīd(un).
Akkasumas (yaadadhu) yeroo Gooftaan kee, "Dhugumatti, yoo galata qabaatte, ani dhugumatti (tola) siif dabala, garuu (tola kiyya) yoo gantu, adabbiin koo baay'ee ulfaataa ta'uun isaa hin oolu."
شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
eebba Isaatiif galata qaba. Rabbiin isa filatee karaa qajeelaa isa qajeelche.
قَالَ الَّذِيْ عِنْدَهٗ عِلْمٌ مِّنَ الْكِتٰبِ اَنَا۠ اٰتِيْكَ بِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّرْتَدَّ اِلَيْكَ طَرْفُكَۗ فَلَمَّا رَاٰهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهٗ قَالَ هٰذَا مِنْ فَضْلِ رَبِّيْۗ لِيَبْلُوَنِيْٓ ءَاَشْكُرُ اَمْ اَكْفُرُۗ وَمَنْ شَكَرَ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ رَبِّيْ غَنِيٌّ كَرِيْمٌ
qālal-lażī ‘indahū ‘ilmum minal-kitābi ana ātīka bihī qabla ay yartadda ilaika ṭarfuk(a), falammā ra'āhu mustaqirran ‘indahū qāla hāżā min faḍli rabbī, liyabluwanī a'asykuru am akfur(u), wa man syakara fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'inna rabbī ganiyyun karīm(un).
Namni Kitaaba irraa beekumsa qabu tokko "iji kee osoo hin jaamsin teessoo siif nan fida" jedhe. Egaa inni (Suleymaan) teessoo fuuldura isaa jiru yommuu argu, "Kun tola Gooftaan kiyya na qoruuf godhe keessaa tokkodha, ani galateeffadhus ta'e (Eebba Isaa) kijibsiisu. Namni galateeffate, egaa dhugumatti inni ofii isaatiif (gaarummaa) galateeffata, namni kafare immoo dhugumatti Gooftaan kiyya Irra Dureessa, Ulfina guddaa qaba."
قَالَ رَبِّ بِمَآ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ اَكُوْنَ ظَهِيْرًا لِّلْمُجْرِمِيْنَ
qāla rabbi bimā an‘amta ‘alayya falan akūna ẓahīral lil-mujrimīn(a).
Innis (Musee) "Yaa Gooftaa koo! Tola ati naaf kenniteen ani cubbamootaaf gargaaraa hin ta'u" jedhe.
وَمِنْ رَّحْمَتِهٖ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ
wa mir raḥmatihī ja‘ala lakumul-laila wan-nahāra litaskunū fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).
Akkasumas halkanii fi guyyaa, akka isin keessa boqottanii fi tola Isaa (guyyaa) akka barbaaddan, akkasumas akka Isa galateeffattaniif araara Isaatiin isiniif tolche.
اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ
innamā ta‘budūna min dūnillāhi auṡānaw wa takhluqūna ifkā(n), innal-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi lā yamlikūna lakum rizqan fabtagū ‘indallāhir-rizqa wa‘budūhu wasykurū lah(ū), ilaihi turja‘ūn(a).
Dhugumatti wanti isin Rabbiin alatti gabbartan sanama qofa, soba tolchitan. Dhugumatti wanti ati Rabbiin ala gabbartu rizqii siif dhiyeessuu hin danda’u; Kanaaf Rabbiin rizqii kadhadhaa, Isa gabbaraa, galata galchaa. Isa qofatti deebita.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا لُقْمٰنَ الْحِكْمَةَ اَنِ اشْكُرْ لِلّٰهِ ۗوَمَنْ يَّشْكُرْ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ
wa laqad ātainā luqmānal-ḥikmata anisykur lillāh(i), wa may yasykur fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'innallāha ganiyyun ḥamīd(un).
Dhugumatti, Lukmaaniif ogummaa kennine, jechuunis, "Rabbiif galata galchaa! Namni (Rabbiif) galateeffate immoo, dhugumatti ofii isaatiif galata qaba; namni hin galateeffanne (maqaa hin balleessine) immoo, dhugumatti Rabbiin hunda caalaa sooressaa, hunda caalaa galateeffamaa dha."
يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ
ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).
Isaan (jinoonni) akka waan inni barbaadetti Solomoniif hojjetan, gamoo dheeraa, siidaa, saanii (akka guddaa) akka bishaan kuufamaa fi qodaa (ibidda irratti) hafe (hojjechuu) dabalatee. Yaa maatii Dawud galata galchu (Rabbiif) hojjadhu. Gabroota koo keessaas baayyee muraasni galateeffatu.
بَلِ اللّٰهَ فَاعْبُدْ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ
balillāha fa‘bud wa kum minasy-syākirīn(a).
Kanaaf Rabbiin haa ta'u isa ati gabbartu haa ta'u warra galata galchan keessaa tokko haa taatu."