وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ
wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).
Abraham wee nye ụmụ ya nwoke nke a (okwu a), dịka Jekọb mere. "Ụmụ m! N'ezie, Chineke ahọrọla okpukpe a maka unu, ya mere unu anwụla ma ọ bụrụ na unu bụ ndị Alakụba."
اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ
am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).
Ùnu bụ ndị hụrụ mgbe ọnwụ rutere Jekọb, mgbe ọ gwara ụmụ ya nwoke, sị, "Gịnị ka unu ga-efe mgbe m nwụsịrị?" Ha zara, sị, "Anyị ga-efe Chineke gị na Chineke nke nna nna gị hà, ya bụ, Abraham, Ismail na Aịzik, (ya bụ, Chineke Pụrụ Ime Ihe Niile), anyị (naanị) ga-edo onwe anyị n'okpuru Ya."
اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ
iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).
(Cheta), mgbe Josef gwara nna ya, "Nna m! N'ezie, m (rọrọ nrọ) ịhụ kpakpando iri na otu, anyanwụ na ọnwa; ahụrụ m ha niile ka ha na-akpọ isiala nye m."
قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ
qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).
Ọ (nna ya) sịrị, "Nwa m nwoke! Akọrọla ụmụnne gị nrọ gị, ha ga-akpa nkata ibibi gị. N'ezie, Setan bụ onye iro doro anya nye ụmụ mmadụ."
وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ
wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).
N'ụzọ dị otu a, Chineke họpụtara gị (ịghọ onye amụma) wee kụziere gị ụfọdụ nkọwa nrọ ma mee ka (amara Ya) zuo oke n'ahụ gị na ezinụlọ Jekọb, dịka O mere ka amara Ya zuo oke n'ahụ nna nna gị abụọ tupu nke ahụ, (ya bụ) Abraham na Aịzik. N'ezie, Onyenwe gị bụ Onye maara ihe niile, Onye maara ihe niile.
۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ
laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).
N'ezie, n'akụkọ banyere Josef na ụmụnne ya, e nwere ihe ịrịba ama (ike Chineke) maka ndị na-arịọ.
اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ
iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).
Mgbe ha kwuru sị, "N'ezie, nna ha hụrụ Yusuf na nwanne ya nwoke (Bunyamin) n'anya karịa anyị, ọ bụ ezie na anyị bụ otu (ndị siri ike). N'ezie, nna anyị mehiere ihe nke ukwuu."
ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ
uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).
Gbuo Yusuf ma ọ bụ tụba ya ebe ọzọ ka uche nna gị wee dị gị n'ahụ, mgbe nke ahụ gasịrị, ị ga-aghọ ezigbo mmadụ.”
قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ
qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).
Otu n'ime ha kwuru sị, "Unu egbula Yusuf, kama tụba ya n'ala olulu mmiri ahụ ka ụfọdụ ndị njem wee buru ya, ọ bụrụ na ịchọrọ ime otú ahụ."
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ
qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).
Ha sịrị, "Nna anyị! Gịnị mere na ị tụkwasịghị anyị obi gbasara Josef, ebe anyị niile chọrọ ka ihe dịrị ya mma?"
اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ
arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).
Ka o soro anyị gaa echi ụtụtụ, ka o wee nwee ike ịnụ ụtọ ma na-eme ihe ọchị, anyị ga-elekọtakwa ya nke ọma.”
قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ
qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).
Ọ (Jekọb) kwuru sị, “N’ezie, ịga ya (Josef) dị m mwute nke ukwuu, ana m atụkwa egwu na anụ ọhịa wolf ga-eri ya ebe unu na-eleghara ya anya.”
قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ
qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).
N'ezie, ha kwuru, sị, "Ọ bụrụ na anụ ọhịa wolf erie ya, ọ bụ ezie na anyị si n'ìgwè (ndị siri ike), mgbe ahụ n'ezie anyị bụ ndị ga-efunahụ."
فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ
falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).
Mgbe ha kpọọrọ ya ma kweta itinye ya n'ala olulu mmiri ahụ, anyị gwara ya, sị, "Ị ga-agwa ha okwu a n'ezie, ebe ha amaghị."
وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ
wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).
Ha wee bịakwute nna ha n'uhuruchi, na-ebe ákwá.
قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ
qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).
Ha sịrị, "Nna anyị! N'ezie, anyị gara ịgba ọsọ wee hapụ Josef nso ihe anyị nwere, anụ ọhịa wolf riri ya; ị gaghị ekwere anyị, ọ bụrụgodị na anyị ekwuo eziokwu."
وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ
wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).
Ha wee bịa buru uwe ya (nke e ji ọbara adịgboroja tee). Ọ (Jekọb) kwuru, sị, "N'ezie, naanị gị na-ahụ ihe ọjọọ dị n'ihe gbasara gị dị ka ihe dị mma; yabụ naanị ndidi ka mma (maka m). Chọọ enyemaka n'aka Allah naanị megide ihe ị kọwara."
قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).
Ọ (Jekọb) kwuru sị, "N'eziokwu, naanị gị bụ onye na-ahụ ihe ọma (ọjọọ). Ya mere (ndidi m) bụ ezigbo ndidi. Enwere m olileanya na Allah ga-ewetara m ha niile. N'ezie, Ọ bụ Onye maara ihe niile, Onye kacha mara ihe."
وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ
wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).
O wee (Jekọb) si n'ebe ha nọ pụọ (ụmụ ya) wee sị, "Oh, ihe mwute m dịịrị Josef!" Anya ya wee acha ọcha n'ihi mwute. O ji nwayọọ nwayọọ na-ejide iwe ya (n'ebe ụmụ ya nọ).
قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ
qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).
Ha sịrị, "Maka Allah, ị gaghị akwụsị icheta Yusuf, ruo mgbe ị (na-arịa ọrịa) ma ọ bụ ị so n'ime ndị ga-ala n'iyi."
قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Ọ (Jekọb) kwuru sị, “Ana m eme mkpesa maka nsogbu na iru újú m nye Allah, amakwaara m ihe unu na-amaghị site n’aka Allah.”
يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ
yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).
Ụmụ m! Gaanụ chọọ (akụkọ) gbasara Josef na ụmụnne ya, unu enwekwala obi abụọ maka ebere Chineke. N'ezie, ndị na-enweghị obi abụọ maka ebere Allah bụ naanị ndị na-ekweghị ekwe.
وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ
wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).
Mgbe ndị njem ahụ si n'ala Ijipt pụọ, nna ha sịrị, "N'ezie, isi ísì Josef ka m na-esi, ọ bụrụ na ị maghị na m bụ onye ike gwụrụ (n'ezie ị gaara eme ka m bụrụ onye ezi omume)."
قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ
qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).
Ha (ezinụlọ ya) kwuru sị, "Site Allah, ị ka nọ n'ime mmejọ gị gara aga."
فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ
falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).
Mgbe onye ozi ọma ahụ bịara, o hichapụrụ uwe ahụ n'ihu ya (Jekọb), o wee hụ ụzọ. Ya (Jekọb) sịrị, "Agwaghị m gị na m maara ihe ị na-amaghị site n'aka Allah?"
قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ
qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).
Ha sịrị, "Nna anyị! Rịọ mgbaghara maka anyị maka mmehie anyị, n'ezie anyị bụ ndị mmehie."
قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ
qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).
Ọ (Jekọb) kwuru sị, "M ga-arịọ Onyenwe m mgbaghara maka gị. N'ezie, Ọ bụ Onye Kachasị Mgbaghara, Onye Kachasị Ebere."
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ
falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).
Ya mere, mgbe ha banyere (ebe) Josef, ọ makụrụ (ma kwadebeere) ndị mụrụ ya ebe, na-asị, "Banye n'ala Ijipt, Chineke chọrọ, n'udo."
وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ
wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).
O wee kpọlite nne na nna ya n'ocheeze. Ha niile wee kpọọrọ ya isiala. O (Yusuf) wee sị, "Nna m! Nke a bụ nkọwa nrọ m gara aga. Onyenwe m emeela ka ọ bụrụ eziokwu. N'ezie, Onyenwe m emeela m ihe ọma, mgbe O wepụtara m n'ụlọ mkpọrọ na mgbe O kpọpụtara unu n'obodo nta ahụ, mgbe Setan bibiri (mmekọrịta) dị n'etiti mụ na ụmụnne m. N'ezie, Onyenwe m dị nwayọọ n'ihe Ọ chọrọ. N'ezie, Ọ bụ Onye Maara Ihe Nile, Onye Maara Ihe Nile."
فَلَمَّا اعْتَزَلَهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۙوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ وَكُلًّا جَعَلْنَا نَبِيًّا
falamma‘tazalahum wa mā ya‘budūna min dūnillāh(i), wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), wa kullan ja‘alnā nabiyyā(n).
Ya mere, mgbe o (Ibrahim) kewapụrụ onwe ya n'ebe ha na ihe ha na-efe na-abụghị Chineke nọ, anyị nyere ya Aịzik na Jekọb. Anyị wee họpụta onye ọ bụla n'ime ha ka ọ bụrụ onye amụma.
وَوَهَبْنَا لَهُمْ مِّنْ رَّحْمَتِنَا وَجَعَلْنَا لَهُمْ لِسَانَ صِدْقٍ عَلِيًّا ࣖ
wa wahabnā lahum mir raḥmatinā wa ja‘alnā lahum lisāna ṣidqin ‘aliyyā(n).
Anyị nyekwara ha site n'ebere anyị, anyị wee mee ha okwu dị mma ma dịkwa mma.
وَاذْكُرْ عِبٰدَنَآ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ اُولِى الْاَيْدِيْ وَالْاَبْصَارِ
ważkur ‘ibādanā ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūba ulil-aidī wal-abṣār(i).
Chetakwa ndị ohu anyị: Abraham, Aịzik na Jekọb, ndị nwere ike dị ukwuu na ihe ọmụma dị elu.