وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًا ۗقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗ ۗاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُفْتَرُوْنَ
wa ilā ‘ādin akhāhum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), in antum illā muftarūn(a).
E a-o pòpolo de 'Ad (Noi gh'emmo mandou) o seu fræ, Hud. O l'à dito: "O mæ pòpolo! Adora Allah, no gh'é un dê pe ti che Lê. (Tutto sto tempo) ti l'æ solo inventou e cöse."
يٰقَوْمِ لَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا ۗاِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى الَّذِيْ فَطَرَنِيْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ
yā qaumi lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in ajriya illā ‘alal-lażī faṭaranī, afalā ta‘qilūn(a).
O mæ pòpolo! No ve domando unna compensaçion pe questo (a mæ chiamata). A mæ compensaçion a l’é solo che da Allah ch’o m’à creou. No ti capisci?»
وَيٰقَوْمِ اسْتَغْفِرُوْا رَبَّكُمْ ثُمَّ تُوْبُوْٓا اِلَيْهِ يُرْسِلِ السَّمَاۤءَ عَلَيْكُمْ مِّدْرَارًا وَّيَزِدْكُمْ قُوَّةً اِلٰى قُوَّتِكُمْ وَلَا تَتَوَلَّوْا مُجْرِمِيْنَ
wa yā qaumistagfirū rabbakum ṡumma tūbū ilaihi yursilis-samā'a ‘alaikum midrāraw wa yazidkum quwwatan ilā quwwatikum wa lā tatawallau mujrimīn(a).
E (O Hud o l’à dito): «O mæ pòpolo! Domanda perdono a-o to Segnô e dapeu pentite de Lê, de seguo O l’invià unna piövia assæ pesante, O l’azzonze fòrsa a-a vòstra fòrsa, e no ti vëgni peccatoî».
قَالُوْا يٰهُوْدُ مَاجِئْتَنَا بِبَيِّنَةٍ وَّمَا نَحْنُ بِتَارِكِيْٓ اٰلِهَتِنَا عَنْ قَوْلِكَ وَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ
qālū yā hūdu mā ji'tanā bibayyinatiw wa mā naḥnu bitārikī ālihatinā ‘an qaulika wa mā naḥnu laka bimu'minīn(a).
Loiatri (o 'Ad) an dito: "O Hud! No n'æ portou nisciuña preuva ciæa, e no abbandonemmo o nòstro culto pe caxon de to paròlle e no te creddemmo",
اِنْ نَّقُوْلُ اِلَّا اعْتَرٰىكَ بَعْضُ اٰلِهَتِنَا بِسُوْۤءٍ ۗقَالَ اِنِّيْٓ اُشْهِدُ اللّٰهَ وَاشْهَدُوْٓا اَنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ
in naqūlu illa‘tarāka ba‘ḍu ālihatinā bisū'(in), qāla innī usyhidullāha wasyhadū annī barī'um mimmā tusyrikūn(a).
dixemmo solo che çerte de nòstre divinitæ t’an inflitto da mattaia.» O (Hud) o l’à respòsto: «De fæto, testimonio à Allah e testimonio che son libero da quello che ti m’assoçi,
مِنْ دُوْنِهٖ فَكِيْدُوْنِيْ جَمِيْعًا ثُمَّ لَا تُنْظِرُوْنِ
min dūnihī fa kīdūnī jamī‘an ṡumma lā tunẓirūn(i).
con di atri, donca portâ avanti tutte e vòstre inganne contra de mi e no retardâ ciù.
اِنِّيْ تَوَكَّلْتُ عَلَى اللّٰهِ رَبِّيْ وَرَبِّكُمْ ۗمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ اِلَّا هُوَ اٰخِذٌۢ بِنَاصِيَتِهَا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
innī tawakkaltu ‘alallāhi rabbī wa rabbikum, mā min dābbatin illā huwa ākhiżum bināṣiyatihā, inna rabbī ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).
De fæto, metto a mæ confiansa inte Allah, o mæ Segnô e o vòstro Segnô. Nisciuña creatua in movimento a l’à da vitta ma Lê o l’é quello ch’o tëgne o fronte (o ghe governa). De fæto, o mæ Segnô o l’é in sciô cammin drito (giusto).
فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖٓ اِلَيْكُمْ ۗوَيَسْتَخْلِفُ رَبِّيْ قَوْمًا غَيْرَكُمْۗ وَلَا تَضُرُّوْنَهٗ شَيْـًٔا ۗاِنَّ رَبِّيْ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ
fa in tawallau faqad ablagtukum mā ursiltu bihī ilaikum, wa yastakhlifu rabbī qauman gairakum, wa lā taḍurrūnahū syai'ā(n), inna rabbī ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).
Coscì se ti te desviæ, aloa de fæto, t’ò trasmisso quello ch’o l’é o mæ dovei comme apòstolo verso de ti. E o mæ Segnô o t’arrestituià con un atro pòpolo, tanto che ti no peu portâghe nisciun danno pe-o ciù piccin. De fæto, o mæ Segnô o l’é o Sostegnitô de tutte e cöse.»
وَلَمَّا جَاۤءَ اَمْرُنَا نَجَّيْنَا هُوْدًا وَّالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّاۚ وَنَجَّيْنٰهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ
wa lammā jā'a amrunā najjainā hūdaw wal-lażīna āmanū ma‘ahū biraḥmatim minnā, wa najjaināhum min ‘ażābin galīẓ(in).
E quande o Nòstro castiggo o l’é vegnuo, emmo sarvou o Hud e quelli che creddeivan con lê co-a Nòstra misericordia. Li sarvemmo (anche) (inte l’atro mondo) da un castiggo severo.
وَتِلْكَ عَادٌ ۖجَحَدُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَعَصَوْا رُسُلَهٗ وَاتَّبَعُوْٓا اَمْرَ كُلِّ جَبَّارٍ عَنِيْدٍ
wa tilka ‘ādun jaḥadū bi'āyāti rabbihim wa ‘aṣau rusulahū wattaba‘ū amra kulli jabbārin ‘anīd(in).
E quella a l’é (l’istöia de) o pòpolo d’Ad ch’o l’à denegao i segni (potensa) do Segnô. No an obedio a-i seu apòstoli e an obedio a-i ordini de tutti i governanti arbiträi e desobedienti.
وَاُتْبِعُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً وَّيَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ عَادًا كَفَرُوْا رَبَّهُمْ ۗ اَلَا بُعْدًا لِّعَادٍ قَوْمِ هُوْدٍ ࣖ
wa utbi‘ū fī hażihid-dun-yā la‘nataw wa yaumal-qiyāmah(ti), alā inna ‘ādan kafarū rabbahum, alā bu‘dal li‘ādin qaumi hūd(in).
E gh’é delongo apreuvo de malediçioin inte sto mondo e (de mainea pægia) into Giorno do Giudiçio. Arregòrdate che o pòpolo de 'Ad o no creddeiva into seu Segnô. De fæto, o pòpolo de 'Ad, o pòpolo de Hud, o perdià.
كَذَّبَتْ عَادُ ِۨالْمُرْسَلِيْنَ ۖ
każżabat ‘ādunil-mursalīn(a).
(O pòpolo de) 'Ad o l'à mensou a-i messaggê.
اِذْ قَالَ لَهُمْ اَخُوْهُمْ هُوْدٌ اَلَا تَتَّقُوْنَ ۚ
iż qāla lahum akhūhum hūdun alā tattaqūn(a).
Quande o seu fræ Hud o ghe dixe: «Perché no ê piöxi?
اِنِّيْ لَكُمْ رَسُوْلٌ اَمِيْنٌ ۙ
innī lakum rasūlun amīn(un).
De fæto, son un apòstolo de confiansa (mandou) à voscià,
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ ۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
donca tegnî paû de Allah e obedîme.
وَمَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۚ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلٰى رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ۗ
wa mā as'alukum ‘alaihi min ajr(in), in ajriya illā ‘alā rabbil-‘ālamīn(a).
E no ve domando ninte in cangio de quell’invito; A mæ compensaçion a l’é solo che da-o Segnô de tutti i mondi.
اَتَبْنُوْنَ بِكُلِّ رِيْعٍ اٰيَةً تَعْبَثُوْنَ ۙ
atabnūna bikulli rī‘in āyatan ta‘baṡūn(a).
Ti construisci di palaçi in sce tutti i terren erti pe splendô inoccupou,
وَتَتَّخِذُوْنَ مَصَانِعَ لَعَلَّكُمْ تَخْلُدُوْنَۚ
wa tattakhiżūna maṣāni‘a la‘allakum takhludūn(a).
e ti construisci de fortesse inta speransa de vive pe l’eterno?
وَاِذَا بَطَشْتُمْ بَطَشْتُمْ جَبَّارِيْنَۚ
wa iżā baṭasytum baṭasytum jabbārīn(a).
E se ti tortuæ, aloa ti ô fai crudelmente e sensa pietâ.
فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِۚ
fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
Coscì tegnî paû de Allah e obedîme,
وَاتَّقُوا الَّذِيْٓ اَمَدَّكُمْ بِمَا تَعْلَمُوْنَ ۚ
wattaqul-lażī amaddakum bimā ta‘lamūn(a).
e restâ devoto à Quello ch’o t’à dæto quello che ti sa.
اَمَدَّكُمْ بِاَنْعَامٍ وَّبَنِيْنَۙ
amaddakum bi'an‘āmiw wa banīn(a).
O (Allah) o t’à dæto bestie e figgi,
اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ ۗ
innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
De fæto, gh’ò poia che o castiggo o t’arrive into gran giorno.»
قَالُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَوَعَظْتَ اَمْ لَمْ تَكُنْ مِّنَ الْوٰعِظِيْنَ ۙ
qālū sawā'un ‘alainā awa‘aẓta am lam takum minal-wā‘iẓīn(a).
An respòsto: «L’é o mæximo pe niatri se ti dai conseggi ò no ti dai conseggi,
اِنْ هٰذَآ اِلَّا خُلُقُ الْاَوَّلِيْنَ ۙ
in hāżā illā khuluqul-awwalīn(a).
Sta chì (a nòstra religion) a no l’é nint’atro che e costummanse de gente passæ,
وَمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ ۚ
wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).
e no saiemmo (inte nisciuña mainea) castigæ.»
فَكَذَّبُوْهُ فَاَهْلَكْنٰهُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً ۗوَمَا كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
fa każżabūhu fa ahlaknāhum, inna fī żālika la'āyah(tan), wa mā kāna akṡaruhum mu'minīn(a).
Coscì l’an denegou (Hud), dapeu l’emmo destruto. De fæto, inte quelli gh’é di segni (da potensa de Allah), ma a ciù parte de quelli a no credde.
وَاِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ ࣖ
wa inna rabbaka lahuwal-‘azīzur-raḥīm(u).
E de fæto, o teu Segnô, o l’é o Ciù Potente, o Ciù Misericordioso.
فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ
fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).
Coscì pe quello ch’o l’à da fâ co-o pòpolo de Ad, o s’é vantou in sciâ tæra sensa (reguardo) a veitæ e o l’à dito: «Chi l’é ciù grande de fòrsa de niatri?» No an remarcou che l’ea in veitæ Allah ch’o î aiva creæ? O l’é ciù grande de fòrsa de loiatri? E an denegou i Nòstri segni (grandessa).
فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا صَرْصَرًا فِيْٓ اَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيْقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَخْزٰى وَهُمْ لَا يُنْصَرُوْنَ
fa arsalnā ‘alaihim rīḥan ṣarṣaran fī ayyāmin naḥisātil linużīqahum-‘ażābal khizyi fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akhzā wa hum lā yunṣarūn(a).
Coscì Gh’emmo soffiou un vento ben ben tronoso inte quarche giorno fatale, perché voeivamo che sperimentassan o tormento umiliante da vitta in sciâ tæra. Into mentre, o castiggo inte l’atro mondo o saià de seguo ciù umiliante e no ghe saià dæto de l’aggiutto.
۞ وَاذْكُرْ اَخَا عَادٍۗ اِذْ اَنْذَرَ قَوْمَهٗ بِالْاَحْقَافِ وَقَدْ خَلَتِ النُّذُرُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖٓ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗاِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
ważkur akhā ‘ād(in), iż anżara qaumahū bil-aḥqāfi wa qad khalatin-nużuru mim baini yadaihi wa min khalfihī allā ta‘budū illallāh(a), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
E arregòrdite (Hud) o fræ do pòpolo de 'Ad, saieiva à dî quande o l'à avvertio o seu pòpolo in scê dune d'æña e de fæto gh'ea ben ben de persoñe ch'o l'aivan avvertio avanti e dòppo de lê (dixendo): «No venerâ atro che Allah, gh'ò pe in davei poia che o castiggo o ve cazze into grande giorno».
قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَأْفِكَنَا عَنْ اٰلِهَتِنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ
qālū aji'tanā lita'fikanā ‘an ālihatinā fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).
An respòsto: «Sei vegnuo da niatri pe desviâne da (adorâ) e nòstre divinitæ? Allora portâne in sce o castiggo co-o quæ n’æ menassou se ti l’é tra i veri».
قَالَ اِنَّمَا الْعِلْمُ عِنْدَ اللّٰهِ ۖوَاُبَلِّغُكُمْ مَّآ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَلٰكِنِّيْٓ اَرٰىكُمْ قَوْمًا تَجْهَلُوْنَ
qāla innamal ‘ilmu ‘indallāh(i), wa uballigukum mā ursiltu bihī wa lākinnī arākum qauman tajhalūn(a).
Lê (Hud) o l’à dito: «De fæto a conoscensa (de quello) a l’appartëgne solo che à Allah e mi ve trasmetto solo quello ch’o m’é stæto revelou, ma veddo che voî ê un pòpolo ch’o l’agisce de mainea stupida».
فَلَمَّا رَاَوْهُ عَارِضًا مُّسْتَقْبِلَ اَوْدِيَتِهِمْ قَالُوْا هٰذَا عَارِضٌ مُّمْطِرُنَا ۗبَلْ هُوَ مَا اسْتَعْجَلْتُمْ بِهٖ ۗرِيْحٌ فِيْهَا عَذَابٌ اَلِيْمٌۙ
falammā ra'auhu ‘āriḍam mustaqbila audiyatihim, qālū hāżā ‘āriḍum mumṭirunā, bal huwa masta‘jaltum bih(ī), rīḥun fīhā ‘ażābun alīm(un).
Coscì, quande an visto o castiggo sotta forma de nuvia ch'a se dirizzeiva verso a seu vallâ, an dito: «Questa a l'é a nuvia ch'a ne piove». (No!) Ma quello o l’é o castiggo che ti domandi ch’o vegnisse a-a spedia (saieiva à dî) o vento ch’o contëgne un castiggo doloso,
تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْءٍۢ بِاَمْرِ رَبِّهَا فَاَصْبَحُوْا لَا يُرٰىٓ اِلَّا مَسٰكِنُهُمْۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ
tudammiru kulla syai'im bi'amri rabbihā fa'aṣbaḥū lā yurā illā masākinuhum, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).
che an destruto tutto pe-o comando do seu Segnô, coscì che loiatri (o pòpolo de 'Ad) son vegnui invixibili (in sciâ tæra) feua che solo (e tracce de) a seu rescidensa. Coscì premiemmo i peccatoî.
وَلَقَدْ مَكَّنّٰهُمْ فِيْمَآ اِنْ مَّكَّنّٰكُمْ فِيْهِ وَجَعَلْنَا لَهُمْ سَمْعًا وَّاَبْصَارًا وَّاَفْـِٕدَةًۖ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ سَمْعُهُمْ وَلَآ اَبْصَارُهُمْ وَلَآ اَفْـِٕدَتُهُمْ مِّنْ شَيْءٍ اِذْ كَانُوْا يَجْحَدُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ
wa laqad makkannāhum fīmā im makkannākum fīhi wa ja‘alnā lahum sam‘aw wa abṣāraw wa af'idah(tan), famā agnā ‘anhum sam‘uhum wa lā abṣāruhum wa lā af'idatuhum min syai'in iż kānū yajḥadūna bi'āyātillāhi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).
E de fæto, emmo confermou a seu poxiçion (con prosperitæ e fòrsa) che no gh’emmo mai dæto e gh’emmo dæto l’audiçion, a vista e o cheu, ma o seu audiçion, a vista e o cheu no ghe servan pe ninte, perché (delongo) negan i versci de Allah e (menassa de) ridicule ch’o l’à surdicou.
وَاَمَّا عَادٌ فَاُهْلِكُوْا بِرِيْحٍ صَرْصَرٍ عَاتِيَةٍۙ
wa ammā ‘ādun fa'uhlikū birīḥin ṣarṣarin ‘ātiyah(tin).
mentre o pòpolo de 'Ad, o l'ea stæto destruto da un tifoin assæ freido,
سَخَّرَهَا عَلَيْهِمْ سَبْعَ لَيَالٍ وَّثَمٰنِيَةَ اَيَّامٍۙ حُسُوْمًا فَتَرَى الْقَوْمَ فِيْهَا صَرْعٰىۙ كَاَنَّهُمْ اَعْجَازُ نَخْلٍ خَاوِيَةٍۚ
sakhkharahā ‘alaihim sab‘a layāliw wa ṡamāniyata ayyām(in), ḥusūman fataral-qauma fīhā ṣar‘ā, ka'annahum a‘jāzu nakhlin khāwiyah(tin).
Allah o gh’à inflitto sto vento pe sette neutte e eutto giorni delongo; Allora ti veddeiva o pòpolo de 'Ad de quelli tempi desteixo mòrto comme di tronchi de palme veui (marciæ).
فَهَلْ تَرٰى لَهُمْ مِّنْۢ بَاقِيَةٍ
fahal tarā lahum mim bāqiyah(tin).
Coscì vedde quarchedun ch'o l'arresta tra de loiatri?