وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ
wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).
Kandi usabe ubufasha (ku Mana) wihanganye kandi usenga. Kandi (isengesho) mu by'ukuri riragoye, keretse ku bayoboke
وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ
wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).
Kandi mu buryo nk'ubwo, twabagize "abantu bo hagati" (Abayisilamu) kugira ngo mube abahamya b'ibikorwa by'abantu (ibikorwa) no kugira ngo Intumwa (Muhammadi) ibe umuhamya w'ibikorwa byanyu (ibikorwa byanyu). Ntabwo twabigize qibla mwahindukiriye (mbere), ahubwo ni ukugira ngo tumenye ukurikira Intumwa n'usubira inyuma. Mu by'ukuri, (kwimura Qibla) biragoye cyane, keretse ku bayobowe na Allah. Kandi Allah ntazapfusha ubusa ukwemera kwanyu. Mu by'ukuri, Allah ni Nyirimpuhwe, Nyirimpuhwe ku bantu.
فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ
fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).
Amezi ya haramu nirangira, rwanya abasenga Imana aho muzabasanga hose, mubafate kandi mubagote, kandi mubarebe neza. Nibaramuka bicujije bagasenga kandi bagatanga zakat, mubahe ubwigenge. Mu by'ukuri, Allah ni Nyir'imbabazi, Nyir'impuhwe.
فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ
fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).
Kandi niba bicujije, bagasenga, bagatanga zakat, ni abavandimwe banyu mu idini. Turasobanura neza imirongo ku bantu bazi.
فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَۙ
fa sabbiḥ biḥamdi rabbika wa kum minas-sājidīn(a).
Bityo rero shyira ishema mu gusingiza Nyagasani wawe kandi ube mu bapfukamira (amasengesho),
وَّجَعَلَنِيْ مُبٰرَكًا اَيْنَ مَا كُنْتُۖ وَاَوْصٰنِيْ بِالصَّلٰوةِ وَالزَّكٰوةِ مَا دُمْتُ حَيًّا ۖ
wa ja‘alanī mubārakan aina mā kunt(u), wa auṣānī biṣ-ṣalāti waz-zakāti mā dumtu ḥayyā(n).
Kandi yampaye umugisha aho ndi hose, kandi yantegetse gusenga no gutanga zaka mu gihe cyose nkiriho.
۞ فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ اَضَاعُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوٰتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا ۙ
fa khalafa mim ba‘dihim khalfun aḍā‘uṣ-ṣalāta wattaba‘usy-syahawāti fa saufa yalqauna gayyā(n).
Hanyuma hazaza abasimbura babo birengagiza isengesho bakurikiza ibyifuzo byabo, bityo bazayoba,
اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ
innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.
Mu by'ukuri, ndi Allah, nta yindi mana ibaho uretse njye, bityo munsengere kandi musenge kugira ngo munyibuke.
وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ
wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).
Kandi twabagize abayobozi batuyobora n'amategeko yacu, tubahishurira ko bagomba gukora ibyiza, bagasenga kandi bagatanga zakat, kandi ko ari twe twenyine tugomba kubasenga.
الَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْفِرْدَوْسَۗ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ
allażīna yariṡūnal-firdaus(a), hum fīhā khālidūn(a).
(ni ukuvuga) abazaragwa Paradizo (ijuru). Bazakomeza kubamo.
رِجَالٌ لَّا تُلْهِيْهِمْ تِجَارَةٌ وَّلَا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَاِقَامِ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءِ الزَّكٰوةِ ۙيَخَافُوْنَ يَوْمًا تَتَقَلَّبُ فِيْهِ الْقُلُوْبُ وَالْاَبْصَارُ ۙ
rijālul lā tulhīhim tijāratuw wa lā bai‘un ‘an żikrillāhi wa iqāmiṣ-ṣalāti wa ītā'iz-zakāh(ti), yakhāfūna yauman tataqallabu fīhil-qulūbu wal-abṣār(u).
abantu batirengagijwe n'ubucuruzi, kugura no kugurisha bibuka Allah, gusenga no gutanga zakat. Batinya umunsi imitima yabo n'amaso yabo bizahungabana (Umunsi w'urubanza),
لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا عَمِلُوْا وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ
liyajziyahumullāhu aḥsana mā ‘amilū wa yazīduhum min faḍlih(ī), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).
(babikoze) kugira ngo Allah abahe ibihembo byiza kurusha ibyo bakoze, kandi abahe ibyo yabahaye. Kandi Allah aha ibyo ashaka byose nta mupaka.
وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ
wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa aṭī‘ur-rasūla la‘allakum turḥamūn(a).
Kandi musenge, mutange zakat, kandi mugandukire Intumwa (Muhammadi), kugira ngo muhabwe imbabazi.
الَّذِيْ يَرٰىكَ حِيْنَ تَقُوْمُ
allażī yarāka ḥīna taqūm(u).
Ni nde ukureba iyo uhagaze (usenga),
وَتَقَلُّبَكَ فِى السّٰجِدِيْنَ
wa taqallubaka fis-sājidīn(a).
kandi (reba) impinduka mu mikorere y'umubiri wawe mu bapfukamye.
اُتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَۗ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ ۗوَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُوْنَ
utlu mā ūḥiya ilaika minal-kitābi wa aqimiṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta tanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lażikrullāhi akbar(u), wallāhu ya‘lamu mā taṣna‘ūn(a).
Soma Igitabo (Qur'an) cyahishuriwe wowe (Muhammadi) kandi ukore iswala. Mu by'ukuri, iswala ibuza ibibi n'ibibi (ibikorwa). Kandi (menya) kwibuka Allah (iswala) ni cyo kintu gikomeye (cya mbere kurusha ibindi bikorwa byo gusenga). Allah azi ibyo ukora.
الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ
allażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum yūqinūn(a).
(ni ukuvuga) abasenga, bagatanga zakat kandi bakizera ubuzima bw'imperuka.
وَالَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۖ وَاَمْرُهُمْ شُوْرٰى بَيْنَهُمْۖ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۚ
wal-lażīnastajābū lirabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa amruhum syūrā bainahum, wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).
n'abemera (bumvira) umuhamagaro w'Imana bakanasenga, mu gihe ibintu byabo (bifatwa nk'ibiganiro) hagati yabo, kandi bagatanga igice cy'ibibatunga twabahaye,
الَّذِيْنَ هُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ دَاۤىِٕمُوْنَۖ
allażīna hum ‘alā ṣalātihim dā'imūn(a).
abakomeza kuba indahemuka mu gusohoza amasengesho yabo,
وَالَّذِيْنَ هُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ يُحَافِظُوْنَۖ
wal-lażīna hum ‘alā ṣalātihim yuḥāfiẓūn(a).
n'abakomeza amasengesho yabo.
اُولٰۤىِٕكَ فِيْ جَنّٰتٍ مُّكْرَمُوْنَ ۗ ࣖ
ulā'ika fī jannātim mukramūn(a).
Bahabwa icyubahiro mu ijuru.
قَالُوْا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّيْنَۙ
qālū lam naku minal-muṣallīn(a).
Baramusubiza bati: "Mbere ntabwo twari mu basengaga,
فَلَا صَدَّقَ وَلَا صَلّٰىۙ
falā ṣaddaqa wa lā ṣallā.
Kubera ko (mbere) atashakaga kwemeza (Korowani n'Intumwa) kandi ntashaka no gusenga,
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ ارْكَعُوْا لَا يَرْكَعُوْنَ
wa iżā qīla lahumurka‘ū lā yarka‘ūn(a).
Kandi iyo babwiwe ngo “Bruk,” ntibazapfukama.
وَذَكَرَ اسْمَ رَبِّهٖ فَصَلّٰىۗ
wa żakarasma rabbihī fa ṣallā.
maze akibuka izina ry'Umwami we, hanyuma agasenga.