رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ
rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).
އަހަރެމެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އެއުރެންގެ ތެރެއިން އެއުރެންގެ ތެރެއިން ރަސޫލަކު ފޮނުއްވައި، އެއުރެންނަށް ކަލޭގެފާނުގެ އާޔަތްތައް ކިޔައި، ފޮތާއި ޙިކުމަތް ދަސްކޮށްދީ، އެބައިމީހުން ޠާހިރު ކުރައްވާނެއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، ކަލޭގެފާނަކީ އެންމެ ބާރުގަދަ، އެންމެ ޙިކުމަތްތެރި ރަސްކަލާނގެއެވެ."
كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ
kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).
ތިމަންރަސްކަލާނގެ އާޔަތްތައް ކިޔައި، ތިޔަބައިމީހުން ޠާހިރުކޮށް، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފޮތް (އަލްޤުރުއާން) އާއި ޙިކުމަތް (ސުންނަތް) އުނގަންނައިދީ، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ނޭނގޭ ކަންތައްތައް ދަސްކޮށްދެއްވާ ރަސޫލަކު (މުޙައްމަދު) ތިޔަބައިމީހުންގެ ކިބައިން (މުޙައްމަދު) ފޮނުއްވި ފަދައިންނެވެ.
وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ
wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).
އަދި (ތިޔަބައިމީހުންގެ) އަނބިން ވަރިކޮށްފިނަމަ، ދެން އެމީހުންގެ ނަމާދު (ނިމެންދެން) ދެން އެމީހުން ހެޔޮގޮތުގައި ހިފެހެއްޓުން، ނުވަތަ ހެޔޮގޮތުގައި ވަރިކުރުން (އެހެންމެ) އެވެ. އަދި އަނިޔާވެރިވުމުގެ ނުބައި ނިޔަތުގައި އެމީހުން ބަންދު ނުކުރާށެވެ. މިހެން ކަންތައް ކުރި މީހަކު އަމިއްލަ ނަފްސަށް އަނިޔާވެރިވެއްޖެއެވެ. އަދި الله ގެ އާޔަތްތައް މަލާމާތުގެ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުން ނުކުރައްވާށެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ މައްޗަށް الله ގެ ނިޢުމަތް، އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށް އުނގަންނައިދެއްވުމަށްޓަކައި، ތިޔަބައިމީހުންނަށް الله ބާވައިލެއްވި ފޮތް (އަލްޤުރުއާން) އަދި ޙިކުމަތް (ސުންނަތް) ހަނދާން ކުރާށެވެ. އަދި الله އަށް ބިރުވެތިވެ ހުރިހާ ކަމެއް ދެނެވޮޑިގެންވާ ﷲކަން ދަންނާށެވެ.
فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ
fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).
ފަހެ، اللهގެ އިޒުނަފުޅުން އެކަލޭގެފާނު ބަލިކޮށް، ދާއޫދު ޣޫލިއަތު މަރާލިއެވެ. ދެން މާތް ﷲ އޭނާއަށް (ދާއޫދަށް) ރަސްކަމާއި ޙިކުމަތް ދެއްވައި، އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި ކަންތައްތައް ދަސްކޮށްދެއްވިއެވެ. އަދި اللَّه، ބައެއް މީސްތަކުން އަނެއް ބައެއްގެ ޒަރީއާއިން ރައްކާތެރި ނުކުރެއްވިނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން ބިން ފަސާދަވެގެން ދާނެއެވެ. އެކަމަކު ހުރިހާ ދުނިޔެތަކެއްގެ މައްޗަށް الله ތަޢާލާގެ ނިޢުމަތް ލިބިގެންވެއެވެ.
يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ
yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).
އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި މީހަކަށް ޙިކުމަތް ދެއްވައެވެ. ޙިކުމަތް ދެއްވި މީހަކަށް، ހަމަކަށަވަރުން އެމީހަކަށް ވަނީ ވަރަށް ގިނަ ހެޔޮކަންތައްތައް ދެއްވާފައެވެ. އަދި އާންމު ބުއްދި ހުރި މީހުން ނޫނީ އެއްވެސް މީހަކަށް ފިލާވަޅެއް ދަސްނުކުރެވޭނެއެވެ.
وَيُعَلِّمُهُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَۚ
wa ya‘allimuhul-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a).
އަދި އެކަލާނގެ (الله) އެކަލޭގެފާނަށް (ޢީސާ) ފޮތާއި ޙިކުމަތާއި ތައުރާތާއި އިންޖީލު އުނގަންނައިދެއްވިއެވެ.
مَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّؤْتِيَهُ اللّٰهُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ثُمَّ يَقُوْلَ لِلنَّاسِ كُوْنُوْا عِبَادًا لِّيْ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ كُوْنُوْا رَبَّانِيّٖنَ بِمَا كُنْتُمْ تُعَلِّمُوْنَ الْكِتٰبَ وَبِمَا كُنْتُمْ تَدْرُسُوْنَ ۙ
mā kāna libasyarin ay yu'tiyahullāhul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwata ṡumma yaqūla lin-nāsi kūnū ‘ibādal lī min dūnillāhi wa lākin kūnū rabbāniyyīna bimā kuntum tu‘allimūnal-kitāba wa bimā kuntum tadrusūn(a).
ޙިކުމަތާއި ނަބީކަމުގެ އިތުރުން الله ތަޢާލާ ފޮތް ދެއްވާފައިވާ މީހަކަށް، “الله އަށް އަޅުކަންކުރާ މީހުން ނޫން، އަހަންނަށް އަޅުކަންކުރާ މީހުން” ކަމުގައި ބުނުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.
وَاِذْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ النَّبِيّٖنَ لَمَآ اٰتَيْتُكُمْ مِّنْ كِتٰبٍ وَّحِكْمَةٍ ثُمَّ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مُّصَدِّقٌ لِّمَا مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهٖ وَلَتَنْصُرُنَّهٗ ۗ قَالَ ءَاَقْرَرْتُمْ وَاَخَذْتُمْ عَلٰى ذٰلِكُمْ اِصْرِيْ ۗ قَالُوْٓا اَقْرَرْنَا ۗ قَالَ فَاشْهَدُوْا وَاَنَا۠ مَعَكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ
wa iż akhażallāhu mīṡāqan-nabiyyīna lamā ātaitukum min kitābiw wa ḥikmatin ṡumma jā'akum rasūlum muṣaddiqul limā ma‘akum latu'minunna bihī wa latanṣurunnah(ū), qāla a'aqrartum wa akhażtum ‘alā żālikum iṣrī, qālū aqrarnā, qāla fasyhadū wa ana ma‘akum minasy-syāhidīn(a).
އަދި (ހަނދާން ކުރާށެވެ)، الله ނަބިއްޔުންގެ އަތުން ޢަހުދު ނެގިއިރު، "ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފޮތާއި ޙިކުމަތް ދެއްވައި، ދެން ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް ތިޔަބައިމީހުންގެ ކިބައިގައި ހުރި ކަންތައްތައް ކަށަވަރުކޮށްދޭ ރަސޫލަކު އައުމުން، ތިޔަބައިމީހުން އެކަލޭގެފާނަށް ޙަޤީޤަތުގައި އީމާންވެ، އެކަލޭގެފާނަށް އެހީތެރިވެދެއްވާނެއެވެ." اللَّه ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ. އެމީހުން ޖަވާބު ދިނީ “އަހަރެމެން އެއްބަސްވޭ” ކަމަށެވެ. الله ޙަދީޘްކުރެއްވިއެވެ.
لَقَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اِذْ بَعَثَ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَۚ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ
laqad mannallāhu ‘alal-mu'minīna iż ba‘aṡa fīhim rasūlam min anfusihim yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmah(ta), wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
ހަމަކަށަވަރުން، ކުރިން، ފާޅުކަން ބޮޑު ގޯހެއްގައި ތިބި ނަމަވެސް، އެމީހުންގެ ތެރެއިން އެކަލާނގެ އާޔަތްތައް ކިޔައި، އެމީހުންގެ (ނަފްސުތައް) ޠާހިރުކޮށް، ފޮތް (ޤުރުއާން) އާއި ޙިކުމަތް (ސުންނަތް) އުނގަންނައިދެއްވި އިރު، (الله) މުއުމިނުންނަށް ރަޙްމަތް ދެއްވާފައިވެއެވެ.
اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا
am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).
ނުވަތަ އިންސާނާއަށް (މުޙައްމަދަށް) ހަސަދަވެރިވަނީ الله އޭނާއަށް ދެއްވި ހަދިޔާގެ ސަބަބުން ހެއްޔެވެ؟ ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އިބްރާހީމްގެފާނުގެ ޢާއިލާއަށް ފޮތާއި ޙިކުމަތް ދެއްވައި، އެމީހުންނަށް ބޮޑު ރަސްކަމެއް (ބާރު) ދެއްވީމެވެ.
وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهٗ لَهَمَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ اَنْ يُّضِلُّوْكَۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّوْنَكَ مِنْ شَيْءٍ ۗ وَاَنْزَلَ اللّٰهُ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُۗ وَكَانَ فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ عَظِيْمًا
wa lau lā faḍlullāhi ‘alaika wa raḥmatuhū lahammaṭ-ṭā'ifatum minhum ay yuḍillūk(a), wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yaḍurrūnaka min syai'(in), wa anzalallāhu ‘alaikal-kitāba wal-ḥikmata wa ‘allamaka mā lam takun ta‘lam(u), wa kāna faḍlullāhi ‘alaika ‘aẓīmā(n).
އަދި الله ގެ ރަޙްމަތާއި، އެކަލާނގެ ރަޙްމަތްފުޅުން ކަލޭގެފާނަށް (މުޙައްމަދަށް) ނުދެއްކޭނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން އެބައިމީހުންގެ ޖަމާޢަތެއް ކަލޭގެފާނު މަގުފުރެދުމަށް ޢަޒުމް ކަނޑައެޅޭނެއެވެ. އެކަމަކު އެމީހުން ހަމައެކަނި އަމިއްލައަށް އޮޅުވާލަނީ، އަދި ތިބާއަށް ކުޑަވެސް ގެއްލުމެއް ނުދެއެވެ. އަދި (ހަމައެހެންމެ) الله ތިޔަބައިމީހުންނަށް ފޮތް (އަލްޤުރްއާން) އާއި ޙިކުމަތް (ސުންނަތް) ބާވައިލެއްވައި، ތިޔަބައިމީހުންނަށް ނޭނގުނު ކަންތައްތައް ތިޔަބައިމީހުންނަށް އުނގަންނައިދެއްވައިފިއެވެ. ކަލޭގެފާނަށް ދެއްވި މާތްاللهގެ ރަޙްމަތް ވަރަށް ބޮޑެވެ.
اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
އަދި ހަނދާން ކުރާތި الله ވިދާޅުވި ދުވަސް ހަނދާން ކުރާށެވެ އެއަށް ވައިޖެހި، ދެން އެއީ (ޙަޤީޤީ) ދޫންޏަކަށް ވެގެން ދިޔައީ އަހަރެންގެ ހުއްދައާއެކުގައެވެ ހަގީގީ ސިހުރު ނޫން އެހެން އެއްޗެއް ނެތް."
اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚفَاِنْ يَّكْفُرْ بِهَا هٰٓؤُلَاۤءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُوْا بِهَا بِكٰفِرِيْنَ
ulā'ikal-lażīna ātaināhumul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwah(ta), fa iy yakfur bihā hā'ulā'i faqad wakkalnā bihā qaumal laisū bihā bikāfirīn(a).
މިއީ ތިމަންރަސްކަލާނގެ ފޮތާއި ޙިކުމަތާއި ނަބީކަން ދެއްވި މީސްތަކުންނެވެ. މީސްތަކުން (ޤުރައިޝުން) އެކަމަށް އިންކާރުކޮށްފިނަމަ، ދެން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެކަން އިންކާރު ނުކުރާ ބަޔަކާ ހަވާލުކުރާނަމެވެ.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
އަދި އެކަލޭގެފާނު މުސްކުޅިވުމުން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް ބާރާއި ޢިލްމު ދެއްވީމެވެ. މިގޮތުން ހެޔޮކަންކުރާ މީހުންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޘަވާބު ދެއްވަމެވެ.
اُدْعُ اِلٰى سَبِيْلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ
ud‘u ilā sabīli rabbika bil-ḥikmati wal-mau‘iẓatil-ḥasanati wa jādilhum bil-latī hiya aḥsan(u), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlihī wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).
ޙިކުމަތާއި ހެޔޮ އުނގަންނައިދިނުމާއެކު ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ މަގަށް (މީސްތަކުންނަށް) ގޮވާލައި، އެމީހުންނާ ހެޔޮގޮތުގައި ޖަދަލުކުރުން. ހަމަކަށަވަރުން، ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އެކަލާނގެ މަގުން އެއްކިބާވާ މީހުން މާ ރަނގަޅަށް އެނގިވަޑައިގަންނަވައެވެ.
سُبْحٰنَ الَّذِيْٓ اَسْرٰى بِعَبْدِهٖ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذِيْ بٰرَكْنَا حَوْلَهٗ لِنُرِيَهٗ مِنْ اٰيٰتِنَاۗ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ
subḥānal-lażī asrā bi‘abdihī lailam minal-masjidil ḥarāmi ilal-masjidil-aqṣal-lażī bāraknā ḥaulahū linuriyahū min āyātinā, innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).
މާތްالله ގެ އަޅުކަން (މުޙައްމަދު) ރޭގަނޑު ބޮޑު މިސްކިތުން އަޤްޞާ މިސްކިތަށް ގެންދެވި، އެ މިސްކިތުގެ ވަށައިގެން ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބަރަކާތް ލައްވައި، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ބައެއް ޢަލާމާތްތައް (ބޮޑުކަން) އެކަލޭގެފާނަށް ދެއްކެވުމަށްޓަކައެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އެކަލާނގެއަކީ ހުރިހާ ކަމެއް އަޑުއައްސަވާ، ހުރިހާ ކަމެއް ފެނިވަޑައިގަންނަވާ ބޭކަލެކެވެ.
ذٰلِكَ مِمَّآ اَوْحٰٓى اِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتُلْقٰى فِيْ جَهَنَّمَ مَلُوْمًا مَّدْحُوْرًا
Żālika mimmā auḥā ilaika rabbuka minal-ḥikmah(ti), wa lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa tulqā fī jahannama malūmam madḥūrā(n).
އެއީ މާތްالله ކަލޭގެފާނަށް (މުޙައްމަދަށް) ބާވައިލެއްވި ބައެއް ޙިކުމަތެވެ. އަދި الله ފިޔަވައި އެހެން ކަލާނގެތަކެއް ނުހެއްދެވުން، ނޫނީ ފަޟީޙަތުގެ ޙާލަތުގައި ނަރަކައަށް ވައްޓާލައި (الله ގެ ރަޙްމަތުން) ދުރުހެލިވެވޭނެއެވެ.
وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ
wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).
ލޫޠުގެފާނަށް، ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޙިކުމަތާއި ޢިލްމު ދެއްވައި، ނަފްރަތު އުފެދޭ ޢަމަލުތައް ހިންގާ ސިޓީއެއްގެ (އަހުލުވެރިންނަށް ލިބިފައިވާ އަޒާބުން) އޭނާ ސަލާމަތް ކުރެއްވިއެވެ. ހަމަކަށަވަރުން އެއީ ނުބައި ނުބައި ބައެކެވެ.
فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ
fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).
އަދި ސުލައިމާނަށް (މިއަށްވުރެ ސީދާ ޝަރީޢަތެއްގެ) ވިސްނުން ދެއްވީމެވެ؛ އަދި ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ޙިކުމަތާއި ޢިލްމު ދެއްވައި، ފަރުބަދަތަކާއި ދޫނިތައް އަޅުވެތިކޮށްލީ، ހުރިހާ އެންމެންވެސް ދާއޫދާއެކު މަތިވެރިވެގެންނެވެ. އަދި އެކަން ކުރާ ބަޔަކީ އަޅުގަނޑުމެން.
فَفَرَرْتُ مِنْكُمْ لَمَّا خِفْتُكُمْ فَوَهَبَ لِيْ رَبِّيْ حُكْمًا وَّجَعَلَنِيْ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ
fa farartu minkum lammā khiftukum fa wahaba lī rabbī ḥukmaw wa ja‘alanī minal-mursalīn(a).
ދެން އަހަރެން ކަލޭގެފާނަށް ބިރުގަނެގެން ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން ދުއްވައިގަތީމެވެ، ދެން އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަހަންނަށް ޢިލްމު ދެއްވައި އަހަރެން ރަސޫލުންގެ ތެރެއިން އެކަކު ހެއްދެވިއެވެ.
رَبِّ هَبْ لِيْ حُكْمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ ۙ
rabbi hab lī ḥukmaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).
އިބްރާހީމް ދުޢާކުރެއްވީ)، "އޭ އަހަރެންގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، އަހަންނަށް ޢިލްމު ދެއްވައި، ތަޤްވާވެރިންގެ ތެރޭގައި އަހަރެން ހިމަނާށެވެ.
وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ
wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).
އަދި އެކަލޭގެފާނު (މޫސާގެފާނުގެ) ބުއްދި ފުރިހަމަވެ ފުރިހަމަ ކުރެއްވުމަށްފަހު، ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނަށް ޙިކުމަތާއި ޢިލްމު ދެއްވީމެވެ. އަދި މިފަދައިން ހެޔޮކަންކުރާ މީހުންނަށް ތިމަންރަސްކަލާނގެ ޘަވާބު ދެއްވަމެވެ.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا لُقْمٰنَ الْحِكْمَةَ اَنِ اشْكُرْ لِلّٰهِ ۗوَمَنْ يَّشْكُرْ فَاِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ كَفَرَ فَاِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ
wa laqad ātainā luqmānal-ḥikmata anisykur lillāh(i), wa may yasykur fa'innamā yasykuru linafsih(ī), wa man kafara fa'innallāha ganiyyun ḥamīd(un).
އަދި ހަމަކަށަވަރުން، އަޅުގަނޑުމެން ލުކްމާނަށް ޙިކުމަތް ދެއްވާފައި ވެއެވެ، އެއީ "الله އަށް ޝުކުރުވެރިވާށެވެ! އަދި (الله އަށް) ޝުކުރުވެރިވާ މީހާ، ހަމަކަށަވަރުން އޭނާ އަމިއްލައަށް ޝުކުރުވެރިވެއެވެ.
وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلٰى فِيْ بُيُوْتِكُنَّ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ وَالْحِكْمَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ لَطِيْفًا خَبِيْرًا ࣖ
ważkurna mā yutlā fī buyūtikunna min āyātillāhi wal-ḥikmah(ti), innallāha kāna laṭīfan khabīrā(n).
އަދި الله ގެ އާޔަތްތަކާއި ޙިކުމަތުން (ތިބާގެ ނަބިއްޔާގެ ސުންނަތުން) ތިބާގެ ގޭގައި ކިޔަވާ ކަންތައްތައް ހަނދާން ކުރާށެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، الله އަކީ، އެންމެހާ މަޑުމައިތިރި، ހުރިހާ ކަމެއް ދެނެވޮޑިގެންވާ ރަސްކަލާނގެއެވެ.
وَشَدَدْنَا مُلْكَهٗ وَاٰتَيْنٰهُ الْحِكْمَةَ وَفَصْلَ الْخِطَابِ
wa syadadnā mulkahū wa ātaināhul-ḥikmata wa faṣlal-khiṭāb(i).
އަދި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެކަލޭގެފާނުގެ ރަސްކަން ވަރުގަދަކޮށް، ކަންކަން ނިންމުމުގައި ޙިކުމަތާއި ޙިކުމަތް ދެއްވީމެވެ.
وَلَمَّا جَاۤءَ عِيْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ وَلِاُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ تَخْتَلِفُوْنَ فِيْهِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ
wa lammā jā'a ‘īsā bil-bayyināti qāla qad ji'tukum bil-ḥikmati wa li'ubayyina lakum ba‘ḍal-lażī takhtalifūna fīh(i), fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).
އަދި މަޢުލޫމާތެއް ހިފައިގެން އީސާގެފާނު ވަޑައިގަތުމުން ވިދާޅުވިއެވެ.
وَلَقَدْ اٰتَيْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ ۚ
wa laqad ātainā banī isrā'īlal-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwata wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alal-‘ālamīn(a).
އަދި ހަމަކަށަވަރުން، އިސްރާއީލުގެ ދަރިންނަށް އަޅުގަނޑުމެން ފޮތް (ތައުރާތު) އާއި ބާރާއި ނަބީކަން ދެއްވައި، އެއުރެންނަށް ހެޔޮ ރިޒުޤު ދެއްވައި، ޤައުމުތަކަށްވުރެ (އެ ދުވަސްވަރު) އެމީހުން އިސްކަންދެއްވީމެވެ.
حِكْمَةٌ ۢ بَالِغَةٌ فَمَا تُغْنِ النُّذُرُۙ
Ḥikmatum bāligatun famā tugnin-nużur(u).
(އެބަހީ) ފުރިހަމަ ޙިކުމަތެއް ނަމަވެސް އިންޒާރުތަކަކީ (އެމީހުންނަށްޓަކައި) ބޭކާރު އެއްޗެކެވެ.
هُوَ الَّذِيْ بَعَثَ فِى الْاُمِّيّٖنَ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِهٖ وَيُزَكِّيْهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلُ لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ
huwal-lażī ba‘aṡa fil-ummiyyīna rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātihī wa yuzakkīhim wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa in kānū min qablu lafī ḍalālim mubīn(in).
އެއީ އެމީހުންގެ ތެރެއިން ލިޔަންކިޔަން ނޭނގޭ ބަޔަކަށް ރަސޫލަކު ފޮނުއްވައި، އެބައިމީހުންނަށް އެކަލާނގެ އާޔަތްތައް ކިޔައި، އެމީހުންގެ (ނަފްސުތައް) ޠާހިރުކޮށް، ފޮތާއި ޙިކުމަތް (ސުންނަތް) އުނގަންނައިދެއްވި އެކަލާނގެއެވެ.