وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ اَنْ اِذَا سَمِعْتُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَاُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوْا مَعَهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖٓ ۖ اِنَّكُمْ اِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ جَامِعُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْكٰفِرِيْنَ فِيْ جَهَنَّمَ جَمِيْعًاۙ
wa qad nazzala ‘alaikum fil-kitābi an iżā sami‘tum āyātillāhi yukfaru bihā wa yustahza'u bihā falā taq‘udū ma‘ahum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), innakum iżam miṡlahum, innallāha jāmi‘ul-munāfiqīna wal-kāfirīna fī jahannama jamī‘ā(n).
E goonga, Alla jippinii e mon (kuule) e nder deftere (Al Qur’aana) wonde so on nanii aayeeji Alla ina njedditee, ina njaltinee (keefeere), ndeen woto njoocfocfo e ma66e, hade ma66e naatde e yeewtere wocfnde. Sabu (so a jokkii e jooɗaade e maɓɓe), ko goonga aɗa nanndi e maɓɓe. Ko goonga, Alla mooɓtan munaafiq en e heeferɓe fof e nder Jahannama, .
وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
E nder maɓɓe ina woodi heɗtiiɓe jaŋde maa (Muhammadu), min mbaɗti ɓerɗe maɓɓe udditaade (ngam ɓe paama ɗum, noppi maɓɓe ɓuuɓnaa. Kadi hay so ɓe njiyii maandeeji (goonga) ɗii fof, ɓe ngoongɗintaa ɗum. Waɗde so ɓe ngarii e maa ngam yeddude ma, heeferɓe ɓee mbi’a “ɗum (Qur’aana) wonaa huunde so wonaa daartol yimɓe ɓooyɓe.”
وَاِذَا رَاَيْتَ الَّذِيْنَ يَخُوْضُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖۗ وَاِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرٰى مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ
wa iżā ra'aital-lażīna yakhūḍūna fī āyātinā fa a‘riḍ ‘anhum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), wa immā yunsiyannakasy-syaiṭānu falā taq‘ud ba‘daż-żikrā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).
So tawii a (Muhammadu) yi’i yim6e ina 6eydoo 6eydude aayeeji amen, ndeen woppu cfum’en haa 6e njahda e yeewtere wocfnde. Kadi so tawii ko goonga Seyɗaane waɗii ma yejjiteede (ngool haram), caggal nde ciftorɗaa kadi, woto njooɗdo e yimɓe tooñooɓe.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا قَالُوْا قَدْ سَمِعْنَا لَوْ نَشَاۤءُ لَقُلْنَا مِثْلَ هٰذَآ ۙاِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā qālū qad sami‘nā lau nasyā'u laqulnā miṡla hāżā, in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).
Nde aayaaji amen njanngaa e maɓɓe, ɓe mbiyi: “Goonga, min nanii (aayaaji hono ɗii), so en njiɗii en mbaawataa janngude huunde hono ndee. Ɗum (Qur’aana) wonaa huunde so wonaa haala annduɓe.”
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).
Kadi nde aayaaji amen njanngaa e maɓɓe laaɓndal, ɓeen ɓe cikkaani so ina kawra e amen mbiyi, “Ngaddanee deftere nde wonaa ndee Quraan walla lomtinee nde.” Wi'u (Muhammadu) "Mi fotaani waylude ɗum e sago am. Miɗo rewa tan ko wagginaa e am. Miɗo hula tigi rigi jukkungo ñalawma mawɗo (ñalawma) so mi luutndiima Joomiraawo am."
وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ
wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).
Kadi waawaa wonde oo Quraan ko wonaa Alla feewni ɗum; kono (Qur'aana) ina tabitina (defte) gadii6e cfe e firtinde sariyaaji cfi o lelni, sikke alaa e ma66e, (jippinaama) ummoraade e joom winndereeji fof
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).
Mbele ina haani eɓe mbiya ko kanko (Muhammadu) feewni ɗum ? Wi’u: “Waɗde suura nannduɗo e suura (Quraana), noddu kala e mon baawɗo (waɗde ɗum) ko wonaa Alla, so tawii ko on yimɓe gooŋɗinɓe.”
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗقُلْ فَأْتُوْا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِّثْلِهٖ مُفْتَرَيٰتٍ وَّادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bi‘asyri suwarim miṡlihī muftarayātiw wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).
Ɓe mbiyi hay “ko kanko (Muhammadu) waɗi Quraan.” Wi’u: “(Ndeen), ngaddanee suuraaji sappo nannduɗi e mum (Qur’aana) ɗi mbaɗdaa, noddu kala e mon baawɗo so wonaa Alla, so tawii ko on yimɓe gooŋɗinɓe.”
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُۗ قُلْ اِنِ افْتَرَيْتُهٗ فَعَلَيَّ اِجْرَامِيْ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُجْرِمُوْنَ ࣖ
am yaqūlūnaftarāh(u), qul iniftaraituhū fa ‘alayya ijrāmī wa ana barī'um mimmā tujrimūn(a).
Hay kamɓe (ɓe ngooŋɗinɓe ɓee) mbiyi, “O feewni ɗum tan.” Wi’u (Muhammadu) “So mi waɗii ɗum, mi 6eydotoo bakkaat oo, mi woppa bakkaat mo mbacfcfaa oo.”
الَّذِيْنَ جَعَلُوا الْقُرْاٰنَ عِضِيْنَ
allażīna ja‘alul-qur'āna ‘iḍīn(a).
(woni) yim6e wacf6e Qur’aana peccoo.
وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ مَّاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۙقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ
wa iżā qīla lahum māżā anzala rabbukum, qālū asāṭīrul-awwalīn(a).
So wiyaama e ma66e “holi ko joom mon yuppini?” Ɓe njaabii: “Haalaaji ɓooyɓe.”
بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ
bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).
Ɓe mbiyi hay “(Qur’aana ko ɓiɗɓe) koyɗi caɗtuɗi, walla ko batte innde makko (Muhammadu), walla hay so ko o yimoowo tan, eto-ɗee addude en maande (hujja), hono no nulaaɓe nelaaɓe ko adii ɓee nii.”
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اِفْكُ ِۨافْتَرٰىهُ وَاَعَانَهٗ عَلَيْهِ قَوْمٌ اٰخَرُوْنَۚ فَقَدْ جَاۤءُوْ ظُلْمًا وَّزُوْرًا ۚ
wa qālal-lażīna kafarū in hāżā illā ifkuniftarāhu wa a‘ānahū ‘alaihi qaumun ākharūn(a), fa qad jā'ū ẓulmaw wa zūrā(n).
Kadi heeferɓe mbiyi, “Ɗum (Qur’aana) wonaa huunde so wonaa fenaande nde o (Muhammadu) sinci, nde yimɓe woɗɓe mballi” Goonga, ɓe mbaɗii tooñannge e fenaande mawnde.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ
am yaqūlūnaftarāhu balhuwal-ḥaqqu mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yahtadūn(a).
Kono hol ko waɗi ɓe (goongɗinɓe) mbi’a “ko kanko (Muhammadu) feewni ɗum.” Alaa, Quraan ko goonga (ngarɗo) ummoraade e joom maa, mbele aɗa jeertina yimɓe ɓe hay gooto meeɗaa yillaade jeertinoowo ma ko adii ma; mbele eɓe mbaawa heɓde ardaade.
اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ
aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).
Mbele omo feewna fenaande dow Alla walla ko o majjuɗo?” (Alaa), kono ɓe ngoongɗinaani caggal maayde ina ngondi e torla e majjere ɓurnde heewde.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Ndeen aayeeji amen laaɓɗi ɗii njanngaama e maɓɓe, ɓe mbiyi, “oo neɗɗo alaa ko yiɗi so wonaa haɗde on ko taaniraaɓe mon ndewatnoo” ɓe mbiyi, “ɗum (Qur’aana) wonaa huunde so wonaa fenaande waɗnde.” Kadi heeferɓe mbii e goonga nde goonga (Qur’aana) ari e maɓɓe, “ɗum wonaa maagi laaɓɗo.”
وَمَا عَلَّمْنٰهُ الشِّعْرَ وَمَا يَنْۢبَغِيْ لَهٗ ۗاِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ وَّقُرْاٰنٌ مُّبِيْنٌ ۙ
wa mā ‘allamnāhusy-syi‘ra wa mā yambagī lah(ū), in huwa illā żikruw wa qur'ānum mubīn(un).
Kadi Min njannginaani mo yimre, ɗum fotaani e makko. Qur'aana wonaa jannde e deftere laaɓnde,
وَقَالُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ
wa qālū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).
Ɓe mbiyi, “Ɗum wonaa huunde so wonaa maagiyaŋkaagal goonga.
اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۚ فَاِنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ ۗوَيَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ
am yaqūlūnaftarā ‘alallāhi każibā(n), fa'iy yasya'illāhu yakhtim ‘alā qalbik(a), wa yamḥullāhul-bāṭila wa yuḥiqqul-ḥaqqa bikalimātih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).
Walla ɓe mbi’a, “O (Muhammadu) feewnii e Alla fenaande.” So Alla jaɓii, o sokkat ɓernde maa. Kadi Alla ina itta fenaande ina gooŋɗina ko woni goonga e konngol mum (Quraana). E goonga, ko kanko woni ganndo 6ercfe fof.
وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ هٰذَا سِحْرٌ مُّبِيْنٌۗ
wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, hāżā siḥrum mubīn(un).
Nde ɓe njanngaa aayeeji amen laaɓɗi ɗii, ɓe ngoongɗinaani ɓe mbiyi nde goonga ari e maɓɓe, “ɗum ko maagiyaŋkaagal goonga.”
وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَوْ كَانَ خَيْرًا مَّا سَبَقُوْنَآ اِلَيْهِۗ وَاِذْ لَمْ يَهْتَدُوْا بِهٖ فَسَيَقُوْلُوْنَ هٰذَآ اِفْكٌ قَدِيْمٌ
wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanū lau kāna khairam mā sabaqūnā ilaih(i), wa iż lam yahtadū bihī fasayaqūlūna hāżā ifkun qadīm(un).
Kadi 6een ngoongcfin6e ina mbiya googcfin6e 6ee, “so tawii Qur’aana ko huunde moyyere, sikke alaa, 6e potaani arde e men (goongcfin’de) e maggo.” Kono nde tawnoo ɓe njiylotaako ɗum, ɓe mbi’a “ɗum ko fenaande ɓooynde.”
اَمْ يَقُوْلُوْنَ تَقَوَّلَهٗۚ بَلْ لَّا يُؤْمِنُوْنَۚ
am yaqūlūna taqawwalah(ū), bal lā yu'minūn(a).
Walla ɓe mbi'a, “ko kanko (Muhammadu) tagi ɗum.” Kay! Kamɓe ngoni ɓe ngoonɗinaani.
فَذَرْنِيْ وَمَنْ يُّكَذِّبُ بِهٰذَا الْحَدِيْثِۗ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَۙ
fażarnī wa may yukażżibu bihāżal-ḥadīṡi sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).
Waɗde ɗaccu ɗum e Miin (geɗe mum) kam e yedduɓe ɗeeɗoo konnguɗi (Qur'aana). Caggal mum min njuurnitoo ɓe seeɗa seeɗa gila e bannge mo ɓe nganndaa,
وَمَا هُوَ بِقَوْلِ شَيْطٰنٍ رَّجِيْمٍۚ
wa mā huwa biqauli syaiṭānir rajīm(in).
Kadi (Qur'aana) wonaa konngol Seyɗaane huɗaaɗo, .
اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا قَالَ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَۗ
iżā tutlā ‘alaihi āyātunā qāla asāṭīrul-awwalīn(a).
nde aayaaji amen njanngaa e makko, o wiyi, “Ɗum ko daartol annduɓe.”