اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Бәҙәүи ғәрәптәр иманһыҙлыҡ һәм ике йөҙлөлөк менән көслөрәк, уларҙың Аллаһы Тәғәлә Рәсүленә индергән ҡанундарҙы белмәүе тәбиғи. Аллаһ бөтә нәмәне белеүсе, хикмәтле.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Ә бәҙәүи ғәрәптәре араһында (Аллаһ юлында) сарыф иткәндәрен зыян тип һанаусылар бар; ул һиңә хәүеф-хәтәр киләсәген көтә, улар хәүеф-хәтәр ҡағыласаҡ. Аллаһ – ишетеүсе, белеүсе.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ә бәҙәүи ғәрәптәре араһында Аллаһҡа һәм Ҡиәмәт көнөнә иман килтергәндәр бар, һәм үҙҙәренең (Аллаһ юлында) сарыф итеүҙәрен Аллаһҡа яҡынайыу юлы һәм Пәйғәмбәрҙең доғаһын (алыу) юлы итеп күргәндәр бар. Белегеҙ, ысынлап та, биреү – улар өсөн (Аллаһҡа) яҡынайыу юлы. Һуңыраҡ Аллаһ уларҙы Үҙенең рәхмәтенә (күккә) индерәсәк; Ысынлап та, Алла ярлыҡаусы, мәрхәмәтле!

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ

wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).

Ә һеҙҙең тирәләй (йәшәгән) бәҙәүи ғәрәптәре араһында ике йөҙлөләр бар. Ә Мәҙинә халҡы араһында (монафиҡтар ҙа булған), улар үҙҙәренең монафиҡтары менән ҡәһәрле булған. Һин (Мөхәммәт) уларҙы белмәйһең, ә Беҙ уларҙы беләбеҙ. Һуңынан уларҙы ике мәртәбә ғазаплаясаҡбыҙ, шунан һуң улар ҙур ғазапҡа ҡайтарыласаҡ.

سَيَقُوْلُ لَكَ الْمُخَلَّفُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ شَغَلَتْنَآ اَمْوَالُنَا وَاَهْلُوْنَا فَاسْتَغْفِرْ لَنَا ۚيَقُوْلُوْنَ بِاَلْسِنَتِهِمْ مَّا لَيْسَ فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ لَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ بِكُمْ ضَرًّا اَوْ اَرَادَ بِكُمْ نَفْعًا ۗبَلْ كَانَ اللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

sayaqūlu lakal-mukhallafūna minal-a‘rābi syagalatnā amwālunā wa ahlūnā fastagfir lanā, yaqūlūna bi'alsinatihim mā laisa fī qulūbihim, qul famay yamliku lakum minallāhi syai'an in arāda bikum ḍarran au arāda bikum naf‘ā(n), bal kānallāhu bimā ta‘malūna khabīrā(n).

Ҡалған (Хөдәйбиәгә инмәгән) бәҙәүиҙәр һиңә: «Беҙ байлығыбыҙ һәм ғаиләбеҙ менән мәшғүл булдыҡ, шуға күрә беҙҙең өсөн ғәфү үтен», — тип әйтерҙәр. Күңелдәрендә булмағанды ​​ауыҙҙары менән әйтәләр. Әйт: «Әгәр ҙә Аллаһ һеҙгә бәлә теләһә йәки һеҙгә файҙа килтерергә теләһә, Аллаһ ихтыярына кем ҡамасаулай ала?

بَلْ ظَنَنْتُمْ اَنْ لَّنْ يَّنْقَلِبَ الرَّسُوْلُ وَالْمُؤْمِنُوْنَ اِلٰٓى اَهْلِيْهِمْ اَبَدًا وَّزُيِّنَ ذٰلِكَ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِۚ وَكُنْتُمْ قَوْمًاۢ بُوْرًا

bal ẓanantum allay yanqalibar-rasūlu wal-mu'minūna ilā ahlīhim abadaw wa zuyyina żālika fī qulūbikum wa ẓanantum ẓannas-sau'(i), wa kuntum qaumam būrā(n).

Ысынында (тәүҙә) һеҙ Рәсүл һәм мөьминдәр бер ҡасан да үҙ ғаиләләренә мәңгелеккә ҡайтмаясаҡ һәм һеҙҙең күңелдәрегеҙҙә шундай матурлыҡты тойҙорҙар тип уйлағанһығыҙ, ә һеҙ насар ҡараштар менән ҡаршылыҡ күрһәткәнһегеҙ, шуға күрә һеҙ һәләк булған халыҡҡа әйләнгәнһегеҙ.

سَيَقُوْلُ الْمُخَلَّفُوْنَ اِذَا انْطَلَقْتُمْ اِلٰى مَغَانِمَ لِتَأْخُذُوْهَا ذَرُوْنَا نَتَّبِعْكُمْ ۚ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّبَدِّلُوْا كَلٰمَ اللّٰهِ ۗ قُلْ لَّنْ تَتَّبِعُوْنَا كَذٰلِكُمْ قَالَ اللّٰهُ مِنْ قَبْلُ ۖفَسَيَقُوْلُوْنَ بَلْ تَحْسُدُوْنَنَا ۗ بَلْ كَانُوْا لَا يَفْقَهُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا

sayaqūlul-mukhallafūna iżanṭalaqtum ilā magānima lita'khużūhā żarūnā nattabi‘kum, yurīdūna ay yubaddilū kalāmallāh(i), qul lan tattabi‘ūnā każālikum qālallāhu min qabl(u), fasayaqūlūna bal taḥsudūnanā, bal kānū lā yafqahūna illā qalīlā(n).

Һеҙ ғәнимәтте алырға китһәгеҙ, ҡалған бәҙәүиҙәр: «Әйҙәгеҙ, һеҙҙең артығыҙҙан китәйек», — тип әйтәсәк. Улар Алланың вәғәҙәләрен үҙгәртергә теләй. Әйт: «Һеҙ бер ҡасан да беҙгә эйәрмәгеҙ, Аллаһ тәүҙән үк шулай ҡушты». Шул саҡта улар: «Ысынында һеҙ беҙҙән көнләшәһегеҙ», — тип әйтерҙәр. Аңламаһалар ҙа бик аҙ.

قُلْ لِّلْمُخَلَّفِيْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ سَتُدْعَوْنَ اِلٰى قَوْمٍ اُولِيْ بَأْسٍ شَدِيْدٍ تُقَاتِلُوْنَهُمْ اَوْ يُسْلِمُوْنَ ۚ فَاِنْ تُطِيْعُوْا يُؤْتِكُمُ اللّٰهُ اَجْرًا حَسَنًا ۚ وَاِنْ تَتَوَلَّوْا كَمَا تَوَلَّيْتُمْ مِّنْ قَبْلُ يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

qul lil-mukhallafīna minal-a‘rābi satud‘auna ilā qaumin ulī ba'sin syadīdin tuqātilūnahum au yuslimūn(a), fa'in tuṭī‘ū yu'tikumullāhu ajran ḥasanā(n), wa in tatawallau kamā tawallaitum min qablu yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n).

Ҡалған бәҙәүиҙәргә әйт: «Һеҙ ҙур көскә эйә булған халыҡ менән һуғышырға саҡырыласаҡһығыҙ, улар бирелмәһә, һеҙ улар менән һуғышырға тейешһегеҙ.

۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Бәҙәүи ғәрәптәре: «Беҙ иман килтерҙек», — тигән. Әйт (уларға): «Һеҙ әле иман килтермәйһегеҙ, әммә: «Беҙ Исламға буйһондоҡ», — тип әйтегеҙ, сөнки һеҙҙең күңелдәрегеҙгә иман әле инмәгән.

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

Улар үҙҙәренең исламы менән һиңә өлөш индергәндәрен тойалар. Әйт: «Һин Ислам динең менән миңә бер ниндәй ҙә изгелек эшләгәнһең тип уйлама, әгәр ҙә һин дөрөҫ һөйләүсе булһаң, һиңә иман килтереп, һиңә ниғмәттәр биргән Аллаһ».