۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ
sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).
Be nga be wunman ndɛ’n i wlɛ klɔ sran’m be afiɛn’n, bé sé kɛ: “?Ngue yɛ ɔ yoli maan be (Muslim’m be) be kacili qibla nga laa be (orienté) be su’n niɔn?” Se (Muhammad) kɛ: "Alaah ti wia afiliɛ lɔ nin wia atɔliɛ lɔ liɛ, ɔ kle sran ng'ɔ klo'n atin trele'n su."
وَدَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يُضِلُّوْنَكُمْۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ
waddaṭ-ṭā'ifatum min ahlil-kitābi lau yuḍillūnakum, wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).
Fluwa’n i nunfuɛ’m be akpasua kun kunndɛ kɛ ɔ́ láka amun. I kpa bɔbɔ’n (i kpa bɔbɔ’n), nán be bɔbɔ yɛ be laka sran mun ɔn, sanngɛ be siman sɔ.
وَقَالَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اٰمِنُوْا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَجْهَ النَّهَارِ وَاكْفُرُوْٓا اٰخِرَهٗ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۚ
wa qālaṭ-ṭā'ifatum min ahlil-kitābi āminū bil-lażī unzila ‘alal-lażīna āmanū wajhan-nahāri wakfurū ākhirahū la‘allahum yarji‘ūn(a).
Yɛ Fluwa’n i nunfuɛ’m be akpasua kun seli kɛ, (be wiengu su kɛ), "An lafi like nga be yili i nglo kleli Ɲanmiɛn sufuɛ mun cɛn’n i bo bolɛ nun’n su, yɛ amun kpɛ i sin i awieliɛ lɔ, naan b’a sa be sin (be lafiman su).
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ تُطِيْعُوْا فَرِيْقًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ يَرُدُّوْكُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ كٰفِرِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū in tuṭī‘ū farīqam minal-lażīna ūtul-kitāba yaruddūkum ba‘da īmānikum kāfirīn(a).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Sɛ amun nian be nga be mannin be Fluwa’n be nun wie’m be su’n, nanwlɛ, kɛ amun ko lafi su’n, bé káci amun ekun mɔ be lafiman Ɲanmiɛn su’n.
لَنْ يَّضُرُّوْكُمْ اِلَّآ اَذًىۗ وَاِنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ يُوَلُّوْكُمُ الْاَدْبَارَۗ ثُمَّ لَا يُنْصَرُوْنَ
lay yaḍurrūkum illā ażā(n), wa iy yuqātilūkum yuwallūkumul-adbār(a), ṡumma lā yunṣarūn(a).
Be su yoman amun like tɛ, saan ndɛ kanngan wie mɔ be kle amun yalɛ’n, yɛ sɛ be nin amun kun alɛ’n, nanwlɛ, bé sá be sin (bé kɔ́). Asa ekun’n, b’a ɲanman ukalɛ.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْا بِطَانَةً مِّنْ دُوْنِكُمْ لَا يَأْلُوْنَكُمْ خَبَالًاۗ وَدُّوْا مَا عَنِتُّمْۚ قَدْ بَدَتِ الْبَغْضَاۤءُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۖ وَمَا تُخْفِيْ صُدُوْرُهُمْ اَكْبَرُ ۗ قَدْ بَيَّنَّا لَكُمُ الْاٰيٰتِ اِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū biṭānatam min dūnikum lā ya'lūnakum khabālā(n), waddū mā ‘anittum, qad badatil-bagḍā'u min afwāhihim, wa mā tukhfī ṣudūruhum akbar(u), qad bayyannā lakumul-āyāti in kuntum ta‘qilūn(a).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun tra janvuɛ nga be o amun akpasua’n i sin lɔ’n (mɔ be su Ɲanmiɛn’n) kɛ amun janvuɛ nga amun lafi be su’n sa, (afin) be su yaciman amun yalɛ klelɛ le. Be lafi ɔ nunnunlɛ’n su. Nanwlɛ, sran kpɔlɛ’n fite be nuan nun, yɛ like ng’ɔ fiali be awlɛn’n nun’n, ɔ ti tɛ tra su. Nanwlɛ, sɛ amun wun i wlɛ’n, E yiyili ndɛ mma’m be nun kleli amun.
۞ لَتُبْلَوُنَّ فِيْٓ اَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْۗ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَذًى كَثِيْرًا ۗ وَاِنْ تَصْبِرُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ ذٰلِكَ مِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ
latublawunna fī amwālikum wa anfusikum, wa latasma‘unna minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa minal-lażīna asyrakū ażan kaṡīrā(n), wa in taṣbirū wa tattaqū fa inna żālika min ‘azmil-umūr(i).
Nanwlɛ, ɔ aɲanbeun ninnge mun nin ɔ bɔbɔ ɔ wun’n, bé sá amun nian. Yɛ nanwlɛ, amún tí ndɛ kpanngban mɔ be yo sran’m be ya dan’n, be nga be dun mmua mannin amun fluwa’n, ɔ nin Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ’m be nuan. Sɛ amun tra amun awlɛn naan amun su Ɲanmiɛn’n, nn nanwlɛ, ninnge sɔ’m be ti ninnge nga (ɔ fata kɛ) be fa be sie be ɲrun’n.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يَشْتَرُوْنَ الضَّلٰلَةَ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ تَضِلُّوا السَّبِيْلَۗ
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yasytarūnaḍ-ḍalālata wa yurīdūna an taḍillus-sabīl(a).
?Amun faman amun ɲin sieman be nga be fali Fluwa’n (Torah) i bue kun mannin be’n, be su? Be toli fɔnlɛ yɛ be kunndɛ kɛ amun mlin (a kpɛ amun sin) atin (kpa’n su).
مِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَّرَاعِنَا لَيًّاۢ بِاَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى الدِّيْنِۗ وَلَوْ اَنَّهُمْ قَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَقْوَمَۙ وَلٰكِنْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا
minal-lażīna hādū yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ihī wa yaqūlūna sami‘nā wa ‘aṣainā wasma‘ gaira musmi‘iw wa rā‘inā layyam bi'alsinatihim wa ṭa‘nan fid-dīn(i), wa lau annahum qālū sami‘nā wa aṭa‘nā wasma‘ wanẓurnā lakāna khairal lahum wa aqwam(a), wa lākil la‘anahumullāhu bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).
(Yɛle kɛ) Zuifu’m be afiɛn, mɔ be kaci ndɛ mma’m be lika nga be o lɛ’n nun’n. Yɛ be seli kɛ: “E tili, sanngɛ e su nantiman su.” Yɛ (be seli ekun kɛ), “An sie amun su,” sanngɛ (a Mohamɛdi sakpa) w’a timan ndɛ fi. Yɛ (be se kɛ), “Raa’ina” kpɛ i taflanman’n nun, kpɛkun ɔ kan Ɲanmiɛn sulɛ wafa’m be ndɛ tɛ. Sɛ ɔ ti kɛ be seli kɛ: “E ti ndɛ’n, e nanti su, e sie e su, e fa e ɲin e sie su’n,” nn ndɛ sɔ’n ti kpa man be, yɛ ɔ ti su kpa, sanngɛ Allah boli be sannzan, be Ɲanmiɛn sulafilɛ’n ti. Be lafiman su saan sran kanngan kpa.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُؤْمِنُوْنَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوْتِ وَيَقُوْلُوْنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا هٰٓؤُلَاۤءِ اَهْدٰى مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا سَبِيْلًا
alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yu'minūna bil-jibti waṭ-ṭāgūti wa yaqūlūna lil-lażīna kafarū hā'ulā'i ahdā minal-lażīna āmanū sabīlā(n).
?Amun a faman amun ɲin sieman be nga be mannin be Fluwa’n (Torah) i bue kun’n, be su? Be lafili Jibt nin taghut be su, kpɛkun be seli be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n (Mɛki lɔ Ɲanmiɛn sulɛ wafa kpanngban’m be sufuɛ mun), kɛ be atin’n ti su tra Ɲanmiɛn sufuɛ mun.
۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ
yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khużhu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).
Ɔ Rasul (Mohamɛdi)! Nán amun wla bo amun wun, afin be su si akplowa be Ɲanmiɛn sulafilɛ’n nun. Yɛle kɛ be nga (gblɛfuɛ mun) be fa be nuan be se kɛ: “E lafili su,” kannzɛ bɔbɔ be awlɛn’n nin a lafiman su’n, ɔ nin Zuifu nga be klo (jasin fɛ’n) ato ndɛ’m be tilɛ sakpa’n, mɔ be klo sran uflɛ nga b’a baman amun wun lɔ le’n be ndɛ’n i tilɛ sakpa’n. Be kacili ndɛ mma (Torah) i bo kpa’n. Be seli kɛ: “Sɛ like nga be fa mannin amun’n yɛ ɔ o lɛ’n (m’ɔ kacili’n), amun sɔ nun, yɛ sɛ be man amun like ng’ɔ timan sɔ’n, amun nian amun wun su.” Sran kwlaa nga Allah kunndɛ kɛ ɔ́ yáci i nun naan ɔ mlin’n, amun su kwlá kplinman like fi su Allah (ɔ uka i) kan. Be yɛle sran mɔ Ɲanmiɛn kunndɛman kɛ ɔ́ yó be awlɛn’n i sanwun kun’n. Mɛn nga nun’n, bé wún be ɲannzuɛn yɛ cɛn wie lele’n, bé tú be fɔ dan.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).
Amun mɔ amun lafi Ɲanmiɛn su’n! Nán amun yo amun kpɛnngbɛn mun sran mɔ be yo maan amun Ɲanmiɛn sulɛ wafa’n yo srilɛ nin ngowa kanlɛ like’n, (yɛle kɛ) be nga be dun mmua mannin amun fluwa’n, ɔ nin be nga be lafiman Ɲanmiɛn su’n (Ɲanmiɛn kpanngban be sufuɛ’n) be afiɛn. Yɛ sɛ amun ti Ɲanmiɛn sufuɛ’n, amun sro Allah.
وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ
wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).
Yɛ sɛ amun flɛ (be) kɛ be (yo) srɛlɛ’n, be yo i srilɛ nin ngowa kanlɛ like. I sɔ’n ti’n, be ti sran mɔ be wunman sa wlɛ’n.
وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ
wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).
Yɛ Zuifu’m be seli kɛ: “Ɲanmiɛn i sa’m be ti tɛtɛ.” I kpa bɔbɔ’n, be sa’m be yɛ be ti jrɔkɔ’n niɔn, yɛ ndɛ nga be kannin’n ti’n, be yɛ be boli sannzan’n niɔn, kannzɛ bɔbɔ Allah i sa nɲɔn’n be ti tikewa’n; Ɔ man aliɛ kɛ ng’ɔ klo’n sa. Yɛ (Coran) nga amun Min’n fali mannin amun’n, nanwlɛ, ɔ́ yó maan be nun sunman be ɲin kekle yolɛ’n nin be Ɲanmiɛn sulɛ’n ɔ́ yó dan kɔ́ i ɲrun. Yɛ E fali kpɔlɛ nin kpɔlɛ’n e sieli be afiɛn lele fa juli sran’m be cɛnlɛ cɛn’n nun. Blɛ kwlaa nga bé fá alɛ sin’n, Allah nunnun i. Yɛ be mian be ɲin (be yo maan) asiɛ’n su saci. Yɛ be nga be saci like’n, Allah kloman be.
اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ نُهُوْا عَنِ النَّجْوٰى ثُمَّ يَعُوْدُوْنَ لِمَا نُهُوْا عَنْهُ وَيَتَنٰجَوْنَ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَمَعْصِيَتِ الرَّسُوْلِۖ وَاِذَا جَاۤءُوْكَ حَيَّوْكَ بِمَا لَمْ يُحَيِّكَ بِهِ اللّٰهُ ۙوَيَقُوْلُوْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ لَوْلَا يُعَذِّبُنَا اللّٰهُ بِمَا نَقُوْلُۗ حَسْبُهُمْ جَهَنَّمُۚ يَصْلَوْنَهَاۚ فَبِئْسَ الْمَصِيْرُ
alam tara ilal-lażīna nuhū ‘anin-najwā ṡummā ya‘ūdūna limā nuhū ‘anhu wa yatanājauna bil-iṡmi wal-‘udwāni wa ma‘ṣiyatir-rasūl(i), wa iżā jā'ūka ḥayyauka bimā lam yuḥayyika bihillāh(u), wa yaqūlūna fī anfusihim lau lā yu‘ażżibunallāhu bimā naqūl(u), ḥasbuhum jahannam(u), yaṣlaunahā, fa bi'sal-maṣīr(u).
?Amun a siemɛn i nzɔliɛ kɛ sran nga be tanninnin be nvialiɛ nun yalɛ kokolɛ’n, i sin’n be sa be sin (be yo) mmla’n i su nantilɛ’n kpɛkun be yo nvialiɛ nun yalɛ kokolɛ naan b’a yo sa tɛ, b’a kpɔ sran, b’a nantiman sran ng’ɔ sunmɛnnin i’n i su. Yɛ kɛ be ba amun wun lɔ’n (Muhammad), be yo amun like wafa ng’ɔ timan kɛ nga Allah fa kleli amun’n sa. Yɛ be se be wun kɛ: “?Ngue ti yɛ ndɛ nga e kannin’n ti’n, Allah tuman e fɔ ɔ?” Blɛblɛblɛ blɔlɔ nga bé wlú nun’n, ɔ ju be. Ɔ maan blɔlɔ’n yɛ ɔ ti lika tɛ kpafuɛ’n mɔ be kwla sa be sin lɔ’n niɔn.