وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ
wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).
Ka vakayagataka (na nomu iyau) ena sala i Allah, ka kakua ni biuti (iko) ki na veivakarusai ena ligamu, ka cakava na ka vinaka. E dina sara, o Allah e lomani ira era cakava na ka vinaka.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ
yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).
Oi kemuni na vakabauta! Vakayagataka eso na kakana keitou sa solia vei iko ni bera ni yaco mai na siga ena sega tale kina na volivolitaki kei na volivolitaki, sega tale na veitokani ka sega tale na veimasulaki. O ira era sega ni vakabauta era sa cala.
مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ
maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).
Na vosa vakatautauvata ni dua na tamata e vakayagataka na nona iyau ena sala i Allah e vaka e dua na sorenikau e tubu e vitu na sorenikau, ena sorenikau yadua e tiko kina e dua na drau na sorenikau. E vakalevutaka o Allah vei ira e vinakata, ka o Allah e dau vakavolivolita na ka kecega, ka kila na ka kecega.
يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ
yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).
Oi kemuni na vakabauta! Vakayagataka mai na veika vinaka o sa rawata kei na veika Keitou sa kauta mai vei iko mai vuravura. Kakua ni digitaka mo vakayagataka na ka ca, ni o iko vakataki iko o na sega ni taura vakavo ga ena dua na matadredredre. Ka kila ni sa vutuniyau o Allah, sa vakacaucautaki.
وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِهِمْ عَلِيْمًا
wa māżā ‘alaihim lau āmanū billāhi wal-yaumil-ākhiri wa anfaqū mimmā razaqahumullāh(u), wa kānallāhu bihim ‘alīmā(n).
Na cava (veibeitaki) ena tiko vei ira kevaka era vakabauti Allah kei na iOtioti ni Siga ka vakayagataka eso na kakana e solia vei ira o Allah? Na Allah e kila na nodra ituvaki.
الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَۗ
al-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).
(Oya) o ira era vakayacora na masu ka ra vakayagataka e dua na tiki ni kakana keitou solia vei ira .
اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ
alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).
Era sega beka ni kila ni o Allah e ciqoma na nodra veivutuni na Nona tamata ka ciqoma na nodra zakat, ka ni o Allah e dau ciqoma vakalevu na veivutuni, dauloloma duadua?
فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ
falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).
O koya gona ni ra sa curu yani ki na (vanua ni) Yusuf, era sa kaya, "O Al-Aziz! Keitou sa vakararawataki kei na neitou matavuvale ena veivakatovolei ka keitou sa lako mai kauta mai na veika e sega ni yaga, mo ni vakasinaiti keitou ena (kakana) kakana, ka solia vei keitou na loloma soli wale. E dina sara, o Allah e sauma vei ira era solia na loloma soli wale.”
وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ
wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).
Kei ira era dau vosota baleta ni ra nuitaka na marau ni nodra Turaga, vakayacora na masu, ka vakayagataka e dua na tiki ni kakana keitou sa solia vei ira, vakavuni se vakarairai, ka cata na ca ena vinaka, sai koya na tamata e rawata na itinitini (vinaka).
۞ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًاۗ هَلْ يَسْتَوٗنَ ۚ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ
Ḍaraballāhu maṡalan ‘abdam mamlūkal lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa mar razaqnāhu minnā rizqan ḥasanan fa huwa yunfiqu minhu sirraw wa jahrā(n), hal yastawūn(a), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).
Allah a cakava e dua na ivakaraitaki ni dua na dauveiqaravi ena ruku ni nona lewa e dua tale, ka sega ni kaukauwa me cakava e dua na ka, kei na dua keitou solia vua na kakana vinaka, sa qai vakayagataka eso na kakana oqori vakavuni ka vakaraitaki. Erau tautauvata beka? Na veivakacaucautaki kece e dodonu vei Allah, ia e levu vei ira era sega ni kila.
۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ
innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).
E dina sara, Allah vakaroti (iko) mo cakacaka dodonu ka cakava na cakacaka vinaka, me vakarautaka na veivuke vei ira na wekamu, ka vakatabuya o Koya (vakayacora) na cakacaka vakasisila, ca kei na veicati. E vakavulici iko mo rawa ni vuli.
اِنَّ الَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ كِتٰبَ اللّٰهِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً يَّرْجُوْنَ تِجَارَةً لَّنْ تَبُوْرَۙ
innal-lażīna yatlūna kitāballāhi wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyatay yarjūna tijāratal lan tabūr(a).
E dina sara, o ira era dau wilika na iVola i Allah (Al-Qur’an) ka vakayacora na masu ka vakayagataka e dua na tiki ni veivakabulabulataki ka Keitou sa solia vei ira vakavuni ka vakadodonu, era nuitaka e dua na veivoli ka na sega ni cakava e dua na lusi, .
اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاَنْفِقُوْا مِمَّا جَعَلَكُمْ مُّسْتَخْلَفِيْنَ فِيْهِۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْ وَاَنْفَقُوْا لَهُمْ اَجْرٌ كَبِيْرٌۚ
Āminū billāhi wa rasūlihī wa anfiqū mimmā ja‘alakum mustakhlafīna fīh(i), fal-lażīna āmanū minkum wa anfaqū lahum ajrun kabīr(un).
Vakabauta vei Allah kei na Nona italai ka vakayagataka (ena sala i Allah) eso na iyau ka sa cakava vei iko na iliuliu (vakabauta). O koya gona o ira vei kemuni era vakabauta ka vakayagataka (nodra iyau ena sala i Allah) era na rawata e dua na isau levu.
وَمَا لَكُمْ اَلَّا تُنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلِلّٰهِ مِيْرَاثُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا يَسْتَوِيْ مِنْكُمْ مَّنْ اَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْظَمُ دَرَجَةً مِّنَ الَّذِيْنَ اَنْفَقُوْا مِنْۢ بَعْدُ وَقَاتَلُوْاۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ ࣖ
wa mā lakum allā tunfiqū fī sabīlillāhi wa lillāhi mīrāṡus-samāwāti wal-arḍ(i), lā yastawī minkum man anfaqa min qablil-fatḥi wa qātal(a), ulā'ika a‘ẓamu darajatam minal-lażīna anfaqū mim ba‘du wa qātalū, wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).
Na cava o sega ni vakayagataka kina na nomu iyau ena sala i Allah, ni sa nei Allah na ivotavota kece ni lomalagi kei na vuravura? E sega ni tautauvata kei ira era vakayagataka (nodra iyau ena sala ni Allah) ena kemuni maliwa ka vala ni bera na qaqa (ni Mecca). Era cecere cake na nodra itutu mai vei ira era vakayagataka (nodra iyau) ka ra veivala ni oti oya. Ka yalataka vei ira yadua o Allah e dua na (isau) vinaka cake. Na Allah e kila na ka o cakava.
وَاَنْفِقُوْا مِنْ مَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُوْلَ رَبِّ لَوْلَآ اَخَّرْتَنِيْٓ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۚ فَاَصَّدَّقَ وَاَكُنْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ
wa anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya aḥadakumul-mautu fa yaqūla rabbi lau lā akhkhartanī ilā ajalin qarīb(in), fa aṣṣaddaqa wa akum minaṣ-ṣāliḥīn(a).
Ka vakayagataka eso na ka Keitou sa solia vei kemuni ni bera ni yaco mai na mate vua e dua vei kemuni; sa qai kaya (ena veivutuni), "Kemuni na noqu Turaga, kevaka o ni sa tu vakarau mo ni vakabera vakalailai tale na noqu (mate), sa na qai rawa niu solia na loloma ka'u na tiko ena kedra maliwa na tamata lotu."
وَاَمَّا السَّاۤىِٕلَ فَلَا تَنْهَرْ
wa ammas-sā'ila falā tanhar.
Na tamata e kerekere, kakua ni vunauci (koya).